Mtandao Elekezwa Unaotegemea Entropia ya Uhamisho (Transfer-Entropy-Based Directed Network, TEDN) ni modeli wa mtandao unaowakilisha uhamishaji wa taarifa elekezwa yenye uwezo wa kutabiri kati ya vigezo vya SCADA vya turbine ya upepo kwa kutumia entropia ya uhamisho katika kila dirisha la muda linalosogea. Badala ya kusubiri uvukaji dhahiri wa kikomo katika thamani mojamoja za joto, nguvu au mkondo, utafiti hufuatilia kujipanga upya kunakotokea katika muundo wa mwingiliano wa mfumo wenye vigezo vingi kabla ya hitilafu. Mabadiliko ya miunganisho elekezwa kati ya mitandao ya TEDN inayofuatana huunganishwa na mtikisiko wa nodi, mabadiliko ndani ya ujirani wa daraja la kwanza na mabadiliko kati ya ujirani wa daraja la kwanza/la pili ili kukokotoa alama ya kiwango cha nodi ya Transfer Entropy Dynamic Network Marker (TE-DNM). Jumla ya alama za nodi hutengeneza Comprehensive Warning Indicator (CWI), yaani Kiashiria Jumuishi cha Onyo, kwa turbine.
Mbinu ilitathminiwa kwenye rekodi za SCADA za vipindi vya dakika 10 za mwaka 2017 zilizotolewa na EDP Renewables. Turbine tatu za modeli ileile zilitumika: T01, T06 na T07. Katika urekebishaji wa hali ya kawaida, sampuli 500 zinazofuatana za T01 kati ya 8–12 Januari 2017 zilitumika; madirisha ya sampuli 100, yaani dakika 1000, na hatua ya kusogeza ya sampuli moja yalitumika. Kwa kuwa CWI katika hali ya kawaida ilibaki kwa kiasi kikubwa katika anuwai ya 0–3, thamani 3 ilitumika kama kizingiti cha tahadhari katika tafiti za visa. Kuvuka kizingiti mara moja hakukuchukuliwa kuwa kunatosha; onyo la mapema lilitolewa ikiwa CWI ilivuka kizingiti katika angalau madirisha mawili kati ya madirisha yoyote matano yanayofuatana.
Katika hitilafu ya transfoma ya T01, kwenye hali msingi isiyo na kelele, dirisha la kwanza halali la ishara tangulizi lilibainishwa kuwa 199 na dirisha la hitilafu iliyorekodiwa kuwa 281; tofauti hii ililingana na madirisha 82 au takriban saa 13,67. Katika majaribio 15 ya kurudia yaliyoongezewa kelele ya Gaussian, madirisha ya kwanza ya onyo yalibaki kati ya 183 na 206, na chanzo kiliripoti kwamba muda wa onyo kwa ujumla ulibaki thabiti katika anuwai ya kelele iliyojaribiwa. Katika hitilafu ya bearing ya gearbox ya T06, TE-DNM ilitoa onyo halali madirisha 17, yaani takriban saa 2,83, kabla ya hitilafu iliyorekodiwa; katika kuvuja kwa mafuta kwa kijenzi cha hydraulic cha T07, ilitoa onyo madirisha 141, yaani takriban saa 23,5, mapema.
Katika ulinganisho, mbinu ya 3DV-DNM ilitoa onyo kwenye dirisha la 193 kwa T06, huku TE-DNM ikiwa kwenye dirisha la 189; kwa T07, 3DV-DNM ilitoa onyo kwenye dirisha la 260 na TE-DNM kwenye dirisha la 241. Hata hivyo, matokeo haya yanatumika tu kwa visa viwili halisi vya hitilafu vilivyochunguzwa na turbine tatu. Miunganisho ya entropia ya uhamisho haithibitishi usababishaji wa kimwili wa hitilafu; inaonyesha mabadiliko ya kitakwimu katika uhamishaji wa taarifa elekezwa yenye uwezo wa kutabiri. Nodi zenye alama kubwa zinaweza kuwapa wafanyakazi wa matengenezo ushahidi wa mgombea kuhusu vipimo na vijenzi vinavyoweza kukaguliwa kwanza, lakini kumbukumbu za matengenezo na ukaguzi wa moja kwa moja wa kimwili vinahitajika ili kubainisha utaratibu halisi wa hitilafu.
Kwa nini tatizo la onyo la mapema katika turbine za upepo lina vigezo vingi?
Turbine za upepo ni mifumo changamano inayofanya kazi chini ya mizigo inayobadilika ya upepo, hali za mazingira, kuzeeka kwa kimitambo, mabadiliko ya mzigo wa umeme na hatua za mfumo wa udhibiti. Uharibifu wa hatua za awali huenda usisababishe kigezo kimoja cha SCADA kuvuka mara moja kikomo cha kawaida cha tahadhari. Joto, mikondo au kasi za mzunguko zinaweza kila moja kubaki ndani ya anuwai zinazochukuliwa kuwa za kawaida huku mahusiano ya kidinamiki kati ya vigezo hivyo yakianza kubadilika.
Kwa hiyo, mkabala mkuu wa utafiti huuliza “je, muundo wa mwingiliano kati ya vigezo vya mfumo unabadilika?” kabla ya kuuliza “ni thamani gani ya kihisi iliyo isiyo ya kawaida?”. Mkabala huu unahusishwa na dhana ya mifumo yenye mienendo inayojulikana kama critical slowing down. Mfumo unapokaribia mpito muhimu, kupungua kwa kasi ya kurejea kutoka kwa usumbufu, kudumu zaidi kwa mitikisiko, na kuimarika au kujipanga upya kwa muundo wa mwingiliano kati ya vigezo kunaweza kutarajiwa.
Kikomo cha viashiria vya jadi vya mtandao wenye mienendo
Viashiria vya mtandao wenye mienendo vinaweza kuunda mtandao mdogo unaohisi mpito kutokana na vigezo ambavyo mtikisiko na mwendo wake wa pamoja huongezeka kabla ya mpito muhimu. Hata hivyo, katika mbinu nyingi za jadi za DNM, kingo za mtandao hutegemea vipimo vya uhusiano linganifu kama Pearson correlation. Mtandao kama huo unaweza kuonyesha kwamba A na B hubadilika pamoja, lakini hauwezi kutofautisha ikiwa historia ya A hutoa taarifa ya ziada ya kutabiri kuhusu siku zijazo za B au mwelekeo wa uhusiano.
Ubunifu mkuu wa utafiti huu ni kutumia mtandao elekezwa unaotegemea entropia ya uhamisho badala ya ukingo wa uhusiano linganifu. Kwa njia hii, si nguvu ya uhusiano pekee bali pia mwelekeo wa mtiririko wa taarifa unaochangia utabiri hujumuishwa katika modeli.
Mtandao Elekezwa Unaotegemea Entropia ya Uhamisho (TEDN) ni Nini?
TEDN ni mtandao unaotumia vigezo vinavyofuatiliwa katika kila dirisha la muda linalosogea la SCADA kama nodi na thamani muhimu za entropia ya uhamisho kati ya vigezo kama kingo elekezwa zenye uzito; hivyo huwakilisha si tu mabadiliko ya pamoja ya mfumo bali pia ni kigezo gani ambacho taarifa yake ya zamani hubeba taarifa ya ziada ya kutabiri kuhusu siku zijazo za kigezo kingine.
Maana ya kihisabati ya entropia ya uhamisho
Chanzo hufafanua entropia ya uhamisho elekezwa kutoka kigezo A kwenda kigezo B katika umbo la taarifa shirikishi yenye masharti:
\[ TE_{A\rightarrow B}^{(w)} = I\left(X_t^{(A)};X_{t+\mathrm{lag}}^{(B)}\mid X_t^{(B)}\right) \]
Hapa \(TE_{A\rightarrow B}^{(w)}\) ni entropia ya uhamisho elekezwa kutoka A kwenda B katika dirisha la muda \(w\). \(X_t^{(A)}\) huwakilisha hali ya sasa/iliyopita ya A; \(X_t^{(B)}\) hali ya sasa ya B; na \(X_{t+\mathrm{lag}}^{(B)}\) thamani ya B baada ya muda wa ucheleweshaji. Taarifa shirikishi yenye masharti \(I(X;Y\mid Z)\) hupima ni kiasi gani historia ya A hutoa taarifa ya ziada kuhusu siku zijazo za B wakati historia ya B yenyewe inajulikana.
Utafiti hukadiria entropia ya uhamisho kwa kutumia mkadiriaji wa taarifa shirikishi yenye masharti unaotegemea KSG-kNN badala ya modeli ya mstari ya kiparameta. Muundo wa utatu unaotumika kwa kila sampuli ni kama ifuatavyo:
\[ (x_n,y_n,z_n) = \left( X_n^{(A)}, X_{n+\mathrm{lag}}^{(B)}, X_n^{(B)} \right) \]
Umbali wa ujirani huhesabiwa katika nafasi ya pamoja \((X,Y,Z)\) kwa Chebyshev, yaani norm ya kiwango cha juu:
\[ L_\infty(u_a,u_b) = \max_r |u_{a,r}-u_{b,r}| \]
Mkadiriaji wa taarifa shirikishi yenye masharti unaotegemea KSG uliotolewa katika chanzo una muundo ufuatao:
\[ I_{KSG}(X;Y\mid Z) = \psi(k)+\psi(N) - \frac{1}{N} \sum_{a=1}^{N} \left[ \psi(n_{xz}(a)+1) + \psi(n_{yz}(a)+1) - \psi(n_z(a)+1) \right] \]
\(\psi\) huwakilisha kitendakazi cha digamma; \(k\) daraja la jirani wa karibu zaidi; \(N\) idadi ya sampuli zinazoweza kutumika ndani ya dirisha; na \(n_{xz}\), \(n_{yz}\) na \(n_z\) ni idadi ya sampuli zinazopatikana katika nafasi ndogo husika ndani ya radius iliyowekwa ya ujirani.
Data ya SCADA hugawanywa vipi katika madirisha ya muda?
Data iliyochakatwa awali hugawanywa katika madirisha yenye urefu \(l\) na hatua ya kusogeza \(h\). Kwa jumla ya nukta \(T\) za muda, chanzo hutoa idadi ya madirisha kama:
\[ K=\left(\frac{T-l}{h}\right)+1 \]
Kila dirisha lina nukta \(l\) za muda na vigezo \(m\) vya ufuatiliaji, na hubeba matriksi ya data yenye ukubwa \(l\times m\). Baada ya entropia ya uhamisho kukokotolewa kwa kila jozi ya vigezo, matriksi ya ujirani elekezwa maalum kwa dirisha hupatikana:
\[ TE^{(w)} = \left[ TE_{A\rightarrow B}^{(w)} \right]_{m\times m} \]
Je, kila entropia ya uhamisho iliyokokotolewa huhifadhiwa kama ukingo?
Hapana. Utafiti kwanza hutathmini umuhimu wa miunganisho ya entropia ya uhamisho ndani ya kila dirisha kwa jaribio la permutation. Kwa kila jozi 50 permutation zilitumika, udhibiti wa False Discovery Rate (FDR) ulitumika kwa tatizo la majaribio mengi, na kizingiti cha FDR kikawekwa kuwa 0,2.
| Kigezo | Thamani |
|---|---|
| Idadi ya permutation | 50 |
| Kizingiti cha FDR | 0,2 |
| Uwiano wa wastani wa kingo elekezwa zenye umuhimu | %30,914 |
| Idadi ya wastani ya kingo zenye umuhimu | 170,65 |
| Miunganisho inayojumuishwa katika hesabu za ujirani | Sehemu ya %5 yenye thamani za juu zaidi za TE |
Uchaguzi wa %5 ya kingo zenye nguvu zaidi ni parameta ya utafiti inayotumika kuelekeza ujirani wa nodi kwenye utegemezi wenye nguvu zaidi wa kutabiri. Chanzo kinasema wazi kwamba haijaonyeshwa kuwa uchaguzi huu ni bora kwa turbine nyingine au seti nyingine za data.
TE-DNM na CWI Huzalishaje Onyo la Mapema?
TE-DNM huunganisha mabadiliko ya miunganisho elekezwa katika madirisha ya TEDN yanayofuatana na mtikisiko wa nodi na ujirani; alama za TE-DNM za kila nodi zinapojumlishwa CWI hupatikana, na CWI inapovuka mara kwa mara kizingiti kilichojifunzwa kutoka hali ya kawaida, onyo la ishara tangulizi ya hitilafu hutolewa.
1. Mabadiliko ya kiunganisho elekezwa katika madirisha yanayofuatana: STEC
Mabadiliko ya entropia ya uhamisho kati ya A na B kutoka dirisha moja hadi linalofuata yanawakilishwa katika chanzo kwa muundo wa Specific Transfer Entropy Coefficient (STEC):
\[ STE_{A\rightarrow B}^{(w)} = TE_{A\rightarrow B}^{(w)} - TE_{A\rightarrow B}^{(w-1)} \]
Ishara huonyesha ikiwa kiunganisho elekezwa kimeimarika au kudhoofika; thamani kamili huonyesha ukubwa wa mabadiliko:
\[ \left|STE_{A\rightarrow B}^{(w)}\right| = \left| TE_{A\rightarrow B}^{(w)} - TE_{A\rightarrow B}^{(w-1)} \right| \]
2. Mtikisiko wa nodi na ujirani wa daraja la kwanza: DCVI
Dynamic Directed Volatility Intensity (DCVI) huunganisha utofauti wa uwiano wa nodi ya kati na majirani zake wa daraja la kwanza zilizounganishwa moja kwa moja kwa mwelekeo. Chanzo hutumia coefficients ambapo mkengeuko wa kawaida umehalalishwa dhidi ya wastani, pamoja na constant ndogo chanya \(\varepsilon\) ili kuzuia kugawanya kwa sifuri:
\[ DCVI_A(w) = \frac{ \frac{\sigma_A(w)}{\mu_A(w)+\varepsilon} + \sum_{B\in N_1(A,w)} \frac{\sigma_B(w)}{\mu_B(w)+\varepsilon} }{ n_1(A,w)+1 } \]
\(N_1(A,w)\) ni seti ya ujirani elekezwa wa daraja la kwanza ya nodi A; \(n_1(A,w)\) ni idadi ya nodi katika seti hiyo. Jukumu la DCVI ni kuleta unyeti si tu kwa mabadiliko katika ukingo wa mtandao, bali pia kwa mtikisiko wa vipimo katika nodi na majirani zake wa karibu.
3. Mabadiliko ndani ya ujirani wa daraja la kwanza: TEin
Wastani wa mabadiliko ya entropia ya uhamisho elekezwa na majirani wa daraja la kwanza huhesabiwa kama:
\[ TEin_A(w) = \frac{1}{n_1(A,w)} \sum_{B\in N_1(A,w)} \left| TE_{A\rightarrow B}^{(w)} - TE_{A\rightarrow B}^{(w-1)} \right| \]
TEin hupima kujipanga upya kwa miunganisho katika mazingira ya moja kwa moja elekezwa ya nodi A.
4. Mabadiliko kati ya ujirani wa daraja la kwanza na la pili: TEout
Ujirani wa daraja la pili \(N_2(A,w)\) unajumuisha nodi zilizounganishwa na majirani wa daraja la kwanza wa A lakini ambazo hazimo ndani ya A na seti ya ujirani wa daraja la kwanza. Chanzo hufafanua wastani wa mabadiliko ya kiunganisho elekezwa kati ya ujirani wa daraja la kwanza na la pili kwa:
\[ TEout_A(w) = \frac{1}{n_1(A,w)n_2(A,w)} \sum_{B\in N_1(A,w)} \sum_{C\in N_2(A,w)} \left| TE_{B\rightarrow C}^{(w)} - TE_{B\rightarrow C}^{(w-1)} \right| \]
.
Ikiwa ujirani wa daraja la kwanza au la pili wa nodi ni tupu, alama husika ya nodi ya TE-DNM huchukuliwa kuwa sifuri. Chanzo kinasisitiza hasa kwamba sifuri hii haimaanishi “uendeshaji wa kawaida”; inaonyesha kuwa hakuna taarifa za kutosha za mtandao-ujirani. Ikiwa hakuna nodi halali katika dirisha, CWI halali haikokotolewi na dirisha huondolewa kwenye tathmini ya onyo.
5. Alama ya TE-DNM katika kiwango cha nodi
Miundo hiyo mitatu huunganishwa kama ifuatavyo:
\[ TE\text{-}DNM_A(w) = \frac{ DCVI_A(w)\times TEin_A(w) }{ TEout_A(w)+\varepsilon } \]
Uwiano huu huinua kwa pamoja mtikisiko katika nodi ya kati na majirani wa karibu pamoja na kujipanga upya kwa miunganisho elekezwa katika mazingira ya karibu, huku ukitoa ulinganisho/uhalalishaji dhidi ya mazingira mapana ya ujirani.
6. Kiashiria Jumuishi cha Onyo katika kiwango cha mfumo
Alama zote halali za nodi za turbine hujumlishwa ili kupata:
\[ CWI(w) = \sum_{A=1}^{m} TE\text{-}DNM_A(w) \]
CWI haiwakilishi amplitude ya kigezo kimoja, bali ishara ya jumla ya kujipanga upya kwa mienendo elekezwa kunakotokea katika maeneo tofauti ya mtandao.
Muonekano wa mchakato wa Verianla wa mbinu
| Hatua | Utaratibu | Taarifa inayozalishwa |
|---|---|---|
| 1 | Chagua data ya SCADA, shughulikia sampuli zenye makosa/zilizopotoka na sanifisha vigezo. | Mfululizo wa muda wenye vigezo vingi unaoweza kulinganishwa. |
| 2 | Unda madirisha ya muda yanayosogea ya sampuli 100. | Vitalu vya data vya ndani ambavyo kila kimoja kinashughulikia dakika 1000. |
| 3 | Kokotoa entropia ya uhamisho elekezwa kwa kila jozi ya vigezo. | Matriksi ya TE maalum kwa dirisha. |
| 4 | Tumia jaribio la permutation na udhibiti wa FDR; tengeneza ujirani wa TEDN kutoka miunganisho yenye nguvu. | Mtandao wa uhamishaji wa taarifa elekezwa wenye umuhimu. |
| 5 | Kokotoa STEC, DCVI, TEin na TEout kati ya madirisha yanayofuatana. | Mtikisiko wa ndani na kujipanga upya kwa miunganisho elekezwa. |
| 6 | Kokotoa alama ya TE-DNM kwa kila nodi halali. | Mchango unaoweza kufasiriwa katika kiwango cha kigezo. |
| 7 | Jumlisha alama za nodi ili kuunda CWI. | Kiashiria cha onyo katika kiwango cha turbine. |
| 8 | Kagua ikiwa CWI inavuka mara kwa mara kizingiti kilichorekebishwa kutoka hali ya kawaida. | Uendeshaji wa kawaida au onyo la ishara tangulizi ya hitilafu. |
Je, Entropia ya Uhamisho Huthibitisha Usababishaji wa Kimwili?
Hapana. Katika utafiti huu, entropia ya uhamisho hutumia neno “kisababishi” kwa maana ya nadharia ya taarifa, utegemezi elekezwa wa kutabiri; kiunganisho cha TE cha juu au kinachobadilika kutoka A kwenda B hakithibitishi kwamba A kimwili ilisababisha hitilafu katika B, na kuthibitisha utaratibu halisi wa hitilafu kunahitaji kumbukumbu za uendeshaji, matokeo ya matengenezo na ukaguzi wa moja kwa moja wa kijenzi.
Tofauti hii ni muhimu kwa dai la mbinu la kufasirika. Alama kubwa ya nodi huwaonyesha wafanyakazi wa matengenezo ni vigezo au mahusiano gani yamejipanga upya kwa namna inayovutia. Hata hivyo, haiwezekani kuhitimisha kwamba “kigezo chenye alama kubwa ndicho sababu ya hitilafu”.
Mbinu na Matokeo ya Utafiti
Seti ya data ya SCADA iliyotumika
Utafiti hutumia seti ya data ya Wind farm 1 - Wind turbine SCADA signals 2017 iliyochapishwa na EDP Renewables. Vipimo vilirekodiwa kwa vipindi vya dakika 10. Turbine za modeli ileile T01, T06 na T07 zilichaguliwa. Nguvu iliyokadiriwa ya turbine imeripotiwa kuwa 2 MW, kasi ya upepo iliyokadiriwa 12 m/s, kasi ya kuanza 4 m/s na kasi ya kusitisha 25 m/s.
Vigezo 24 endelevu vya SCADA vinavyofuatiliwa
| No. | Kigezo cha SCADA | No. | Kigezo cha SCADA |
|---|---|---|---|
| 1 | Kasi ya wastani ya mzunguko | 13 | Joto la wastani la slip-ring ya jenereta |
| 2 | Joto la wastani la bearing | 14 | Joto la wastani la converter upande wa rotor 1 |
| 3 | Joto la wastani la awamu-1 ya jenereta | 15 | Joto la wastani la converter upande wa rotor 2 |
| 4 | Joto la wastani la awamu-2 ya jenereta | 16 | Joto la wastani la converter upande wa rotor 3 |
| 5 | Joto la wastani la awamu-3 ya jenereta | 17 | Nguvu amilifu ya wastani katika sehemu ya kuunganishia gridi |
| 6 | Joto la wastani la mafuta ya hydraulic | 18 | Volti ya wastani ya awamu-1 katika sehemu ya kuunganishia gridi |
| 7 | Joto la wastani la mafuta ya gearbox | 19 | Volti ya wastani ya awamu-2 katika sehemu ya kuunganishia gridi |
| 8 | Joto la wastani la bearing ya gearbox | 20 | Volti ya wastani ya awamu-3 katika sehemu ya kuunganishia gridi |
| 9 | Joto la wastani la awamu-A ya transfoma ya volti ya juu | 21 | Mkondo wa wastani wa awamu-1 katika sehemu ya kuunganishia gridi |
| 10 | Joto la wastani la awamu-B ya transfoma ya volti ya juu | 22 | Mkondo wa wastani wa awamu-2 katika sehemu ya kuunganishia gridi |
| 11 | Joto la wastani la awamu-C ya transfoma ya volti ya juu | 23 | Mkondo wa wastani wa awamu-3 katika sehemu ya kuunganishia gridi |
| 12 | Joto halisi la converter | 24 | Joto la wastani la bearing ya jenereta |
Uchakataji wa awali wa data na urekebishaji wa hali ya kawaida
Katika hatua ya uchakataji wa awali, mbinu ya Local Outlier Factor (LOF) ilitumika kutambua sampuli zilizopotoka, thamani zilizoondolewa zikajazwa kwa KNN imputation, na kisha vigezo vikasawazishwa.
Kwa marejeo ya hali ya kawaida, sampuli 500 zinazofuatana za turbine T01 kati ya 8–12 Januari 2017 zilichaguliwa. Kwa kuwa kila dirisha lina sampuli 100, dirisha moja hushughulikia muda wa uendeshaji wa dakika 1000. Hatua ya kusogeza ni \(h=1\). Kutoka sampuli 500, madirisha 401 ya mtandao yaliundwa; kwa sababu hesabu ya mabadiliko ya mtandao inahitaji jozi za mitandao inayofuatana, thamani 400 halali za CWI zilipatikana.
| Kigezo | Thamani |
|---|---|
| Kipindi cha sampuli cha SCADA | Dakika 10 |
| Idadi ya sampuli za hali ya kawaida | 500 |
| Urefu wa dirisha \(l\) | Sampuli 100 |
| Muda halisi wa dirisha moja | Dakika 1000 |
| Hatua ya kusogeza \(h\) | Sampuli 1 |
| Madirisha ya mtandao yaliyoundwa | 401 |
| Ulinganisho halali wa CWI unaofuatana | 400 |
| Anuwai ya marejeo ya kawaida | Kwa kiasi kikubwa [0, 3] |
| Kizingiti cha onyo | CWI = 3 |
| Kanuni ya uthibitisho | Kuvuka kizingiti katika angalau 2 kati ya madirisha yoyote 5 yanayofuatana |
Chanzo kinasisitiza kwamba kizingiti cha 3 hakipaswi kuhamishwa moja kwa moja kwa modeli tofauti za turbine au mazingira tofauti ya uendeshaji. Katika turbine au hali mpya ya uendeshaji, kizingiti kinapaswa kurekebishwa upya kutoka kwa usambazaji wa hali ya kawaida wa kitengo hicho kwa mbinu kama percentile au kigezo cha extreme-value. Kanuni ya kuvuka mara mbili katika madirisha matano pia haijajaribiwa kuwa optimum ya ulimwengu wote.
Hitilafu ya transfoma ya T01: matokeo ya msingi ya onyo la mapema
Hitilafu ya transfoma ya T01 ilirekodiwa tarehe 11 Agosti 2017 saa 13:10. Katika mlolongo uliochanganuliwa, hitilafu iliyorekodiwa inalingana na dirisha la 281. Katika hali ambayo kelele haikuongezwa, uvukaji wa kwanza halali wa kizingiti cha ishara tangulizi ulitambuliwa katika dirisha la 199. Hivyo kulikuwa na madirisha 82 kati ya hitilafu na ishara tangulizi ya kwanza, sawa na takriban saa 13,67 kwa kipindi cha sampuli cha dakika 10.
Chanzo kinaweka tofauti muhimu ya muda hapa: muda wa retrospektivu wa “mwanzo wa ishara tangulizi” ni uvukaji wa mapema zaidi wa kizingiti unaosababisha baadaye kigezo cha uthibitisho cha mbili-kati-ya-tano kukamilika. Kwa hiyo, thamani ya saa 13,67 haipaswi kufasiriwa kama muda wa onyo mtandaoni uliokokotolewa kutoka wakati ambao mfumo wa muda halisi ulimpa opereta tahadhari iliyothibitishwa.
Ustahimilivu kwa kelele ya Gaussian
Katika kisa cha T01, viwango vitatu vya kelele ya Gaussian vya \(\sigma=0{,}1\), \(0{,}2\) na \(0{,}5\) viliongezwa kwenye data asilia, na utekelezaji huru tano uliundwa kwa kila kiwango. Hivyo, pamoja na hali msingi isiyo na kelele, jumla ya marudio 15 yenye kelele yalitathminiwa.
| Kiwango cha kelele \(\sigma\) | Marudio | Wastani wa dirisha la kwanza la onyo | Mkengeuko wa kawaida | Madirisha katika utekelezaji tano |
|---|---|---|---|---|
| 0,1 | 5 | 197,4 | 5,083 | 191, 199, 197, 194, 206 |
| 0,2 | 5 | 197,6 | 0,800 | 197, 199, 197, 197, 198 |
| 0,5 | 5 | 193,0 | 5,060 | 196, 196, 183, 196, 194 |
Katika majaribio kumi na tano yenye kelele, dirisha la kwanza la onyo lilibaki katika anuwai ya 183–206. Chanzo hufasiri matokeo haya kama msaada kwa uthabiti wa kiashiria kwa anuwai ya kelele iliyojaribiwa na kisa cha transfoma ya T01; hakiyawasilishi kama ushahidi wa jumla wa ustahimilivu kwa aina zote za kelele za vihisi, hali zote za uendeshaji au turbine zote.
Ablation: nini hutokea DCVI inapoondolewa?
Ili kupima mchango wa DCVI, TEDN ilihifadhiwa lakini \(DCVI=1\) ikawekwa kuwa thamani thabiti, hivyo modulation ya mtikisiko wa nodi ikaondolewa. Katika skeli yake ya hali ya kawaida, thamani za CWI za usanidi huu zilibaki katika anuwai ya [0,1], na thamani 1 ilitumika kama kizingiti cha tahadhari. Katika data ya hitilafu ya T01, CWI haikufikia kizingiti hiki katika dirisha lolote halali na hakuna tahadhari iliyothibitishwa iliyoweza kutolewa.
Matokeo haya yanaonyesha kwamba katika kisa cha T01 kilichochunguzwa, kijenzi cha DCVI kinachobeba mtikisiko wa nodi na ujirani wa daraja la kwanza huchangia unyeti wa onyo la mapema. Hata hivyo, kwa kuwa skeli za CWI na vizingiti vya tahadhari vya ablation tofauti si sawa, haiwezekani kuhitimisha ubora wa mbinu kwa kuangalia tu ukubwa kamili wa CWI.
Ablation: nini hutokea Pearson correlation inapotumika badala ya entropia ya uhamisho?
Katika ablation ya pili, kingo za entropia ya uhamisho elekezwa zilibadilishwa na Pearson correlation coefficient (PCC). Kwa hali ya kawaida inayotegemea PCC, anuwai ya marejeo ya [0, 0,25] na thamani ya kizingiti cha 0,25 ziliwekwa.
Katika data ya hitilafu ya T01, CWI inayotegemea PCC ilifikia kizingiti tu katika madirisha ya 49 na 56. Kwa kuwa madirisha haya mawili hayakuwa ndani ya kipindi kilekile cha madirisha matano, kanuni ya onyo ya mbili-kati-ya-tano haikutimizwa na hakuna tahadhari iliyothibitishwa iliyotokea. Chanzo kinatathmini kwamba katika kisa hiki mtandao elekezwa unaotegemea TE ulikuwa nyeti zaidi kwa ishara za awali za hitilafu kuliko mtandao wa uhusiano usioelekezwa unaotegemea PCC.
Hitilafu ya bearing ya gearbox ya T06
Kwa T06, tukio lililorekodiwa ni hitilafu ya bearing ya gearbox iliyotokea tarehe 17 Oktoba 2017 saa 08:38. Uvukaji wa kizingiti cha CWI ulitokea katika madirisha ya 189, 190, 198 na 201. Hitilafu iliyorekodiwa iko katika dirisha la 206.
| Kipimo | TE-DNM | 3DV-DNM | Rekodi ya uendeshaji |
|---|---|---|---|
| Onyo la kwanza halali / hitilafu | Dirisha la 189 | Dirisha la 193 | Dirisha la 206 |
| Muda tangulizi wa TE-DNM | Madirisha 17 ≈ saa 2,83 | Chanzo kimekokotoa kwa TE-DNM. | |
Katika ulinganisho, 3DV-DNM pia ilitoa onyo kabla ya hitilafu, lakini onyo la kwanza halali la TE-DNM lilitokea madirisha manne mapema zaidi. Hata hivyo, kanuni za kuthibitisha tahadhari za mbinu hizi mbili si sawa: TE-DNM hutumia mbili-kati-ya-tano, huku 3DV-DNM ikitumia uvukaji wa kizingiti wa tatu-kati-ya-tano kulingana na ufafanuzi wa mbinu yake. Kwa hiyo, matokeo si “ubora kamili katika hali zote”, bali ni ulinganisho chini ya kanuni mahususi za mbinu zilizotumika katika chanzo.
Kuvuja kwa mafuta kwa kijenzi cha hydraulic cha T07
Katika T07, kuvuja kwa mafuta katika kijenzi cha hydraulic kulirekodiwa tarehe 17 Juni 2017 saa 11:35. Uvukaji wa kwanza wa kizingiti cha CWI ulitokea katika dirisha la 241; matukio ya ziada ya uvukaji yalionekana katika madirisha ya 245, 259, 260, 307, 308, 329 na 330. Hitilafu iliyorekodiwa iko katika dirisha la 382.
| Kipimo | TE-DNM | 3DV-DNM | Rekodi ya uendeshaji |
|---|---|---|---|
| Onyo la kwanza halali / hitilafu | Dirisha la 241 | Dirisha la 260 | Dirisha la 382 |
| Muda tangulizi wa TE-DNM | Madirisha 141 ≈ saa 23,5 | Chanzo kimekokotoa kwa TE-DNM. | |
Katika visa vyote viwili vya hitilafu halisi, TE-DNM ilitoa onyo la kwanza mapema zaidi kuliko ulinganisho wa 3DV-DNM uliotumika katika chanzo. Hata hivyo, ulinganisho huo umewekewa mipaka na mbinu moja tu ya benchmark na aina mbili za hitilafu halisi.
Visa vitatu vikuu katika jedwali moja
| Turbine | Tukio | Dirisha la kwanza la onyo la TE-DNM | Dirisha la hitilafu iliyorekodiwa | Tofauti ya muda tangulizi |
|---|---|---|---|---|
| T01 | Hitilafu ya transfoma | 199 | 281 | Madirisha 82 ≈ saa 13,67 |
| T06 | Hitilafu ya bearing ya gearbox | 189 | 206 | Madirisha 17 ≈ saa 2,83 |
| T07 | Kuvuja kwa mafuta kwa kijenzi cha hydraulic | 241 | 382 | Madirisha 141 ≈ saa 23,5 |
Kikomo muhimu cha ufasiri: Nyakati hizi zilizotolewa kwa T01, T06 na T07 zilipatikana katika uchanganuzi wa visa wa retrospektivu. Chanzo kinasema hasa kwa T01 kwamba muda wa mapema wa “mwanzo wa ishara tangulizi” unaweza kuwa mapema kuliko wakati ambao mfumo wa mtandaoni unakamilisha kweli kigezo cha tahadhari. Kwa hiyo, thamani hizi hazipaswi kutumika kama muda wa majibu ya kiutendaji uliodhaminiwa katika mfumo halisi wa tahadhari wa shambani.
Alama za nodi zinafanyaje mbinu iweze kufasiriwa?
CWI ya kiwango cha mfumo haitoi tu taarifa ya “kuna onyo/hakuna onyo”. Alama za nodi za TE-DNM pia huonyesha ni vigezo gani vya SCADA vilivyochangia zaidi kujipanga upya kwa mtandao. Chanzo hutathmini upangaji huu kama ushahidi wa mgombea wa kuweka kipaumbele katika ukaguzi wa matengenezo.
| Kisa | Vigezo vinavyojitokeza | Ufasiri uliotolewa katika chanzo |
|---|---|---|
| Transfoma T01 | 9 ya juu zaidi; pia 5, 6, 12, 14 na 15 | Joto la transfoma linapaswa kuchunguzwa moja kwa moja pamoja na hali ya joto ya kijenzi; joto la jenereta, mkondo/converter na joto saidizi pamoja na mabadiliko ya mzigo na hali ya uendeshaji. |
| Gearbox T06 | 21, 22 na 17 zinaonekana wazi; pia 2, 14 na 6 | Nodi za mkondo na nguvu amilifu zinaweza kuhusiana na mabadiliko ya mzigo katika mfumo wa uendeshaji; vipimo vya bearing na joto ni ushahidi wa kuunga mkono. |
| Kuvuja kwa mafuta ya hydraulic T07 | 22 ya juu zaidi; 7 na 14 pia ziko juu | Mzigo wa umeme, uendeshaji wa gearbox na mabadiliko ya joto vinaweza kuonyesha mabadiliko ya hali tangulizi; lakini havibainishi moja kwa moja eneo la kuvuja kwa mafuta. |
Kwa T07, chanzo hasa kinasema kwamba vipimo kama shinikizo, kiwango cha mafuta au mtiririko wa moja kwa moja wa uvujaji vingetoa ufasiri wa moja kwa moja zaidi wa hitilafu ya hydraulic. Kwa kuwa seti ya wazi ya data ya SCADA iliyotumika haina ripoti za kina za matengenezo na matokeo ya ukaguzi wa vijenzi, njia ya kimwili ya kuenea kwa hitilafu haikutolewa kutoka kwa alama za nodi.
Mkabala wa uhandisi unaopendekezwa baada ya onyo
Utafiti haupendekezi kwamba ongezeko la CWI liwe moja kwa moja amri ya “badilisha sehemu”. Mkabala unaopendekezwa katika chanzo una ngazi:
- Kwanza, uhalali wa kihisi na ubora wa data hukaguliwa.
- Nodi zenye alama kubwa zaidi na miunganisho elekezwa huchunguzwa.
- Muundo wa sasa hulinganishwa na kipindi cha awali cha uendeshaji wa kawaida.
- Rekodi za nguvu, mkondo, kasi ya mzunguko na joto husika hutathminiwa kwa pamoja.
- Ikiwa ishara inadumu, ukaguzi wa kimwili unaolengwa wa vijenzi husika hupangwa.
- Uamuzi wa matengenezo, kupunguza mzigo au derating hufanywa pamoja na ushahidi uliopo wa kiutendaji.
- Idadi ya tahadhari za uongo na matokeo ya ukaguzi wa kimwili unaofuata hurekodiwa ili kufuatilia thamani halisi ya kiuhandisi ya mbinu.
Matokeo yanayoungwa mkono na utafiti
- Entropia ya uhamisho elekezwa iliweza kutumika kuwakilisha kujipanga upya kwa mahusiano yenye vigezo vingi kabla ya hitilafu katika data za SCADA zilizojaribiwa.
- Katika kipindi cha marejeo ya kawaida cha T01, CWI ilibaki kwa kiasi kikubwa katika anuwai ya [0,3].
- Katika kisa cha transfoma ya T01, dirisha la kwanza la onyo kwa ujumla lilibaki thabiti chini ya viwango vya kelele ya Gaussian vilivyojaribiwa.
- Katika ablation ambapo DCVI iliondolewa, hakuna onyo lililothibitishwa lililotolewa kwa T01.
- Katika ablation ya mtandao usioelekezwa unaotegemea PCC, kigezo cha tahadhari cha mbili-kati-ya-tano hakikutimizwa kwa T01.
- Katika visa halisi vya hitilafu vya T06 na T07, TE-DNM ilitoa ishara tangulizi takriban saa 2,83 na 23,5, mtawalia, kabla ya matukio yaliyorekodiwa.
- Katika T06 na T07, TE-DNM ilitoa onyo la kwanza mapema zaidi kuliko benchmark ya 3DV-DNM iliyotumika katika chanzo.
- Alama za nodi huonyesha ni vipimo gani vilivyochangia zaidi onyo na kutoa ushahidi wa mgombea unaoweza kuelekeza ukaguzi wa matengenezo.
Matokeo ambayo utafiti hauungi mkono
- Miunganisho ya TE haithibitishi usababishaji wa kimwili au njia ya kuenea kwa hitilafu.
- Haijaonyeshwa kwamba kizingiti cha CWI=3 kinaweza kutumika moja kwa moja kwa turbine zote za upepo.
- Haijaonyeshwa kwamba dirisha la sampuli 100, uchaguzi wa miunganisho ya %5, FDR=0,2 au kanuni ya uthibitisho ya mbili-kati-ya-tano ni optimum kwa seti zote za data.
- Haiwezekani kuhitimisha kutokana na turbine tatu na aina mbili za hitilafu halisi kwamba aina zote za hitilafu zimefunikwa.
- Viwango vya kelele ya Gaussian vilivyojaribiwa si ushahidi wa jumla wa ustahimilivu kwa hitilafu zote za vihisi au usambazaji wote wa kelele.
- Alama kubwa ya nodi peke yake haionyeshi kwamba kijenzi husika cha kimwili ndicho sababu ya hitilafu.
- Muda wa retrospektivu wa ishara tangulizi si lazima uwe sawa moja kwa moja na muda wa onyo lililothibitishwa litakalotolewa kwa opereta katika mfumo wa mtandaoni shambani.
- Kiwango cha tahadhari za uongo bado hakijahesabiwa kwa kina katika vipindi virefu vya uendeshaji wa kawaida.
- Ubora wa jumla dhidi ya mbinu nyingine za onyo la mapema isipokuwa 3DV-DNM haujaonyeshwa.
Vikwazo vikuu na mahitaji ya uthibitishaji wa baadaye
Chanzo kinasema kwamba uthibitishaji wa sasa umewekewa mipaka na kipindi kimoja cha marejeo ya kawaida, turbine tatu na aina mbili za hitilafu halisi. Mabadiliko ya mzigo, mpito wa start-stop na hatua za mfumo wa udhibiti zinaweza kuathiri utofauti wa vipimo na utegemezi elekezwa wa kutabiri. Kwa hiyo, ongezeko la CWI halipaswi kuchukuliwa kuwa ishara tangulizi ya hitilafu kwa kutazama tu thamani ya kiashiria; linapaswa kutathminiwa pamoja na nguvu, mkondo, kasi ya mzunguko na rekodi za uendeshaji.
Kwa kazi za baadaye, inapendekezwa kupima viwango vya tahadhari za uongo katika vipindi virefu vya uendeshaji wa kawaida, kuthibitisha kwa turbine na aina zaidi za hitilafu, kufanya uchanganuzi wa unyeti kwa vigezo vya TE na ujirani, kufanya tathmini ya tabaka kulingana na kiwango cha nguvu/mabadiliko ya mzigo/hali ya uendeshaji, na kulinganisha kingo zenye mchango mkubwa na kumbukumbu za matengenezo.
Maelezo ya Chanzo na Mbinu
Utafiti asilia: Transfer-Entropy-Based Dynamic Network Markers for Interpretable Early Warning of Wind Turbine Failures.
Waandishi: Tongding Yu, Ruiming Fang, Nan Ying na Yihan Huang.
Mwandishi wa mawasiliano: Ruiming Fang.
Taasisi: College of Information Science and Engineering, Huaqiao University, Xiamen 361021, China.
Aina ya chanzo: Preprint ya utafiti / kazi ya kiufundi yenye hadhi ya working-paper.
Hali ya peer review: PDF inaeleza katika kila ukurasa kwamba kazi bado haijapitia peer review.
Jukwaa: SSRN.
Kitambulisho cha SSRN: abstract=7625808.
DOI: Preprint iliyopakiwa haitoi DOI inayoweza kuthibitishwa kwa utafiti; pengo la bibliografia halikujazwa kwa makadirio kutoka nje ya chanzo.
Chanzo cha data: EDP Open Data, Wind farm 1 - Wind turbine SCADA signals 2017. Utafiti chanzo unatoa tarehe ya kufikia seti ya data kuwa 7 Julai 2025.
Mbinu kuu: Ukadiriaji wa entropia ya uhamisho unaotegemea taarifa shirikishi yenye masharti kwa KSG-kNN ndani ya dirisha linalosogea; jaribio la permutation na FDR; uundaji wa TEDN elekezwa; alama ya TE-DNM ya kiwango cha nodi kwa STEC, DCVI, TEin na TEout; kujumlisha alama za nodi ndani ya CWI; urekebishaji wa kizingiti kutoka data ya hali ya kawaida.
Darasa la mbinu: Mkabala wa kutambua ishara tangulizi za hitilafu unaotegemea SCADA yenye vigezo vingi na urekebishaji usiosimamiwa wa hali ya kawaida. Utafiti haufundishi classifier inayosimamiwa kwa kutumia maktaba kubwa ya hitilafu zilizopewa lebo.
Ufadhili: National Natural Science Foundation of China, ruzuku 52477048; Xiamen Key Innovation Platforms Major Science and Technology Projects, ruzuku 3502Z20261010; Zhangzhou Municipal Science and Technology Program, Open Competition Project, ruzuku ZZ2025JB02.
Mgongano wa maslahi: Waandishi wanatangaza kuwa hawana maslahi ya kifedha yanayoshindana au mahusiano ya kibinafsi yanayojulikana ambayo yanaweza kuathiri utafiti.
Upatikanaji wa data: Seti ya data ya SCADA ya chanzo imeelezwa kuwa wazi katika EDP Open Data. Seti ndogo za data zilizochakatwa na msimbo wa uchanganuzi zimeripotiwa kuwa zinaweza kupatikana kutoka kwa corresponding author kwa ombi linalofaa.
Michango ya waandishi: Tongding Yu: uundaji wa dhana, kuratibu data, uchanganuzi rasmi, uchunguzi, mbinu, programu, uthibitishaji, uwasilishaji wa kuona na rasimu ya kwanza. Ruiming Fang: uundaji wa dhana, kupata ufadhili, mbinu, usimamizi wa mradi, rasilimali, usimamizi na mapitio/uhariri. Nan Ying: uthibitishaji. Yihan Huang: uchunguzi.
Acha maoni
Anwani yako ya barua pepe haitachapishwa. Sehemu za lazima zimewekewa alama ya *