Плазмаи сарди фишори паст (cold plasma, CP) муҳити газии қисман ё пурра ионидашудаест, ки дар он электронҳо метавонанд энергияи баланд дошта бошанд, аммо ҳарорати зарраҳои вазнин нисбатан паст мемонад; ин хусусият имкон медиҳад, ки он барои коркарди кӯтоҳмуддати сатҳии маводи биологии ба гармӣ ҳассос истифода шавад. Ин таҳқиқот таъсири плазмаи сарди RF-и фишори пастро, ки аз нитрогени холис (N₂), оксигени холис (O₂) ва се омехтаи гуногуни N₂/O₂ ҳосил шудааст, ба сабзиш ва инкишофи ибтидоии ниҳолҳои гречихаи тоторӣ (Fagopyrum tataricum) бо коркардҳои 45 ва 90 сония муқоиса кардааст.
Коркарди 45-сониягӣ бо N₂-и холис ба фоизи ниҳоии сабзиш, дарозии ниҳол ё биомасса таъсири манфии назаррас нарасонд. Коркарди 90-сониягӣ бо N₂-и холис сабзиши ниҳоиро нисбат ба гурӯҳи назоратӣ камтар аз %10 коҳиш дод, аммо дар дарозии ниҳол ва биомасса коҳиши назаррас ба вуҷуд наовард. Плазмаи O₂-и холис хашмгинтар буд; дар 45 сония фоизи ниҳоии сабзиш нисбат ба назорат беш аз %20 пасттар шуд ва коркарди 90-сониягии O₂ тақрибан ба %80 коҳиш овард. Бо зиёд шудани ҳиссаи оксиген ва вақти коркард, таъхири сабзиш ва таъсири манфӣ ба инкишофи ибтидоии ниҳолҳо дар маҷмӯъ қавитар гардид.
Ин натиҷаҳо танҳо барои системаи плазмаи фишори пасти мавриди омӯзиш, маводи гречихаи тоторӣ ва шароити лаборатории сабзиш эътибор доранд. Таҳқиқот ҳосилнокии саҳроӣ, фаъолияти дарозмуддати растанӣ ё муваффақияти деконтаминатсияи микробӣ бо плазмаро мустақиман насанҷидааст.
Плазмаи сард чист ва чаро ба тухмҳо татбиқ мешавад?
Плазма ҳолати газии ионидашудаест, ки электронҳои озод, ионҳо, атомҳо, молекулаҳо, радикалҳо ва фотонҳоро дар бар мегирад. Бар хилофи плазмаи гармӣ, дар плазмаи сард электронҳо ва зарраҳои вазнин дар тавозуни ҳароратӣ нестанд. Электронҳо метавонанд энергияи баланд дошта бошанд, дар ҳоле ки ҳарорати зарраҳои вазнин пасттар мемонад. Аз ин рӯ, коркардҳои кӯтоҳмуддати плазмаи сард дар маводи биологии ба гармӣ ҳассос, аз ҷумла тухмҳо, омӯхта мешаванд.
Таъсири мутақобилаи плазма–тухм метавонад хусусиятҳои химиявӣ ва физикии сатҳи тухмро тағйир диҳад. Дар адабиёт тағйирёбии таршавии сатҳ ва ҷабби об, функционализатсияи сатҳ, посухҳои ферментӣ/гормонӣ ва ғайрифаъолсозии микроорганизмҳо баррасӣ мешаванд. Аммо таъсири плазма танҳо “судманд” нест: ҳангоми тағйир ёфтани навъи газ, реактор, фишор, қувва, вақти коркард, навъи тухм ва ҳатто навъ, ҷавоб метавонад баръакс гардад.
Чаро гречихаи тоторӣ интихоб шуд?
Гречихаи тоторӣ (Fagopyrum tataricum) маҳсулоти псевдодонагӣ буда, нисбат ба гречихаи маъмулӣ (Fagopyrum esculentum) камтар парвариш мешавад. Манбаи таҳқиқот таъкид мекунад, ки гречихаи тоторӣ ба сармо ва хушксолӣ тобовар, барои парвариши камхарҷ мувофиқ ва аз флавоноидҳо бой аст. Махсусан гуфта мешавад, ки миқдори рутин метавонад аз гречихаи маъмулӣ хеле баландтар бошад.
Қисми зиёди таҳқиқоти пешини плазмаи сард ба зироатҳои маъмули саҳроӣ равона шудааст. Азбаски ҷавоби тухмҳо ба CP аз намуд ва навъ вобаста аст, таркиби газ барои гречихаи тоторӣ бояд алоҳида оптимизатсия шавад. Саволи аслии ин таҳқиқот он аст, ки оё N₂-и холис, O₂-и холис ва омехтаҳои онҳо бо таносубҳои гуногун дар сабзиши гречихаи тоторӣ натиҷаҳои гуногун ба вуҷуд меоранд ё не.
Системаи плазма чӣ гуна сохта шуда буд?
Манбаъ реактори махсуссохти тақрибан 2 m дарозӣ ва 0,20 m диаметри беруниро истифода кардааст. Диаметри дохилӣ 0,18 m ва ҳаҷм тақрибан 50 L мебошад. Разряди индуктивӣ аз ҷониби генератори 27,12 MHz Induktio UHFG-8 RF, ки ба печи ангезишии атрофи қубури вакуумии шишагӣ пайваст буд, ҳосил карда шудааст. Тақрибан 200 донаи гречихаи тоторӣ рӯи тӯри металлӣ паҳн шуда, дар минтақаи печ ҷойгир карда шудаанд.
Барои вакуум насоси дузинагии Leybold Trivac D65B истифода шудааст. Манбаъ дар як ҷумлаи усул ҳам фишори 50 Pa барои ҳосил кардани плазма ва ҳам ибораи “фишори корӣ тақрибан 10 Pa”-ро меорад; фарқи дақиқи функсионалии ин ду қимат алоҳида шарҳ дода нашудааст. Шароити барқӣ 2,5 kV ва тақрибан 1,5 kW гузориш шудааст.
Таркиби газҳо ва вақти коркард
| Коди манбаъ | O₂ | N₂ | Вақт |
|---|---|---|---|
| N₂ 45 s | %0 | %100 | 45 s |
| ¼ O₂ 45 s | %25 | %75 | 45 s |
| ½ O₂ 45 s | %50 | %50 | 45 s |
| ¾ O₂ 45 s | %75 | %25 | 45 s |
| O₂ 45 s | %100 | %0 | 45 s |
| N₂ 90 s | %0 | %100 | 90 s |
| ¼ O₂ 90 s | %25 | %75 | 90 s |
| ½ O₂ 90 s | %50 | %50 | 90 s |
| ¾ O₂ 90 s | %75 | %25 | 90 s |
| O₂ 90 s | %100 | %0 | 90 s |
Илова бар ин, назорати муқаррарии бе плазма ва назорати вакуумӣ, ки танҳо дар давоми вақти максималии коркард — 90 сония — ба вакуум дучор карда шуд, истифода гардид. Дарҳол пас аз коркард донаҳо ба халтаҳои стерилии PVC гузошта шуда, озмоишҳои сабзиш ҳамон рӯз оғоз ёфтанд.
Санҷиши сабзиш чӣ гуна гузаронида шуд?
Барои ҳар коркард 20 дона дар табақчаҳои Петри бо диаметри 75 mm рӯи ду қабат коғази филтр ҷойгир ва бо 4 mL оби бидистиллӣ намнок карда шуданд. Ҳар гурӯҳ шаш маротиба такрор карда шуд. Табақчаҳои Петри дар 22 °C ва %60 намии нисбӣ, дар утоқҳои торики парвариш нигоҳ дошта шуданд. Ҳангоми зарурат барои нигоҳ доштани намӣ оби стерилии дистиллшуда илова карда шуд.
Шумораи донаҳои сабзида дар се рӯзи аввал ҳар 24 соат ва баъдан дар рӯзҳои 6 ва 8 ҳисоб карда шуд. Баромадани решачаи ҷанин аз пӯсти тухм ба таври намоён ҳамчун меъёри сабзиш қабул гардид.
Муодила (1): Фоизи сабзиш чӣ гуна ҳисоб карда шуд?
\[ GR(\%)= \frac{\text{çimlenen tane sayısı}} {\text{toplam tane sayısı}} \times100 \tag{1} \]
Формула чиро ҳисоб мекунад? Нишон медиҳад, ки дар вақти муайяни арзёбӣ чанд фоизи ҳамаи донаҳо сабзидаанд.
Тағйирёбандаҳо: Сурат — шумораи донаҳои сабзидаест, ки решачаашон аз пӯсти тухм гузаштааст. Махраҷ — шумораи умумии донаҳое мебошад, ки дар оғози таҷриба дар гурӯҳи дахлдор арзёбӣ шудаанд. Азбаски ҳар ду бузургӣ шумора мебошанд, таносуб беандоза аст; зарб ба 100 натиҷаро ба фоиз табдил медиҳад.
Тафсир: \(GR=100\%\) маънои сабзидани ҳамаи донаҳо ва \(GR=50\%\) маънои сабзидани нисфро дорад. Аммо GR танҳо миқдори ниҳоиро нишон медиҳад; худ аз худ суръати сабзишро тавзеҳ намедиҳад. Аз ин рӯ, таҳқиқот ҳамчун нишондиҳандаи дуюм вақти миёнаи сабзишро истифода кардааст.
Муодила (2): Вақти миёнаи сабзиш чиро чен мекунад?
\[ MGT= \frac{\sum D\times n}{\sum n} \tag{2} \]
MGT (Mean Germination Time) миёнаи вазндори вақт аст, ки нишон медиҳад донаҳои сабзида ба ҳисоби миёна дар кадом рӯзи таҷриба сабзидаанд.
\(D\) шумораи рӯзҳои гузашта аз оғози таҷриба мебошад; \(n\) шумораи донаҳое мебошад, ки дар ҳамон рӯз сабзидаанд. \(D\times n\) саҳми сабзиши як рӯзи муайянро ба вазни умумии вақт нишон медиҳад. Саҳми ҳамаи рӯзҳо ҷамъ ва ба шумораи умумии донаҳои сабзида тақсим карда мешавад.
Воҳиди MGT рӯз аст. MGT-и пасттар маънои барвақттар рух додани сабзиш ва MGT-и баландтар маънои таъхири сабзишро дорад. Аз ин рӯ, ҳатто агар ду гурӯҳ GR-и ниҳоии якхела дошта бошанд, гурӯҳи дорои MGT-и баландтар метавонад сусттар сабзида бошад.
Чаро Плазмаи Сарди Нитрогени Холис барои Гречихаи Тоторӣ Мувофиқтар Ба Назар Расид?
Плазмаи N₂-и холис дар ин таҷриба нисбат ба плазмаҳои дорои O₂ натиҷаҳои камтар манфӣ дод: коркарди 45-сониягии N₂ ба сабзиши ниҳоӣ, MGT, дарозии ниҳол ва биомасса нисбат ба гурӯҳи назоратӣ таъсири манфии назаррас нарасонд, дар ҳоле ки бо зиёд шудани ҳиссаи O₂ ва махсусан таъсири 90-сониягӣ сабзиш ва инкишофи ибтидоии ниҳолҳо бадтар гардид. Таҳқиқот сабаби молекулавии ин фарқро мустақиман чен накардааст; шарҳҳо дар бораи намудҳои реактивии оксиген ва нитроген тафсирҳои механизмӣ мебошанд, ки ба адабиёти пешина асос ёфтаанд.
Чаро ҳиссаи оксиген метавонад муҳим бошад?
Муаллиф таҳқиқоти пешинаро баррасӣ мекунад, ки мувофиқи онҳо зиёд шудани миқдори оксиген дар системаҳои фишори паст метавонад эрозияи сатҳи маводро қавӣ кунад ва намудҳои реактивии оксиген (ROS) дар ғайрифаъолсозии микробҳо нақши қавӣ доранд. Намудҳои оксиген, аз ҷумла озон (O₃), намудҳои метастабилии O₂ ва O-и атомӣ метавонанд реаксияҳои қавитари сатҳиро ба вуҷуд оранд.
Намудҳои реактивии нитроген (RNS) низ метавонанд ҷавоби биологӣ ба вуҷуд оранд; аммо афзоиши ҳиссаи O₂ дар омехтаи газ дар ин таҳқиқот умуман бо сабзиши бадтар ва инкишофи манфитари ниҳолҳо ҳамроҳ буд. Махсусан дар шароити 90-сониягии %75 O₂ + %25 N₂ пахшшавии шадидтарини инкишофи ниҳол аз ҷониби муаллиф ҳамчун эҳтимоле баррасӣ шудааст, ки таъсири якҷояи ROS ва RNS бояд таҳқиқ шавад.
Фарқи муҳим: Дар ин таҳқиқот консентратсияҳои ROS/RNS ё спектри эмиссияи оптикии плазма мустақиман чен карда нашудаанд. Аз ин рӯ, механизми қатъии сабабӣ ба шакли “ин навъи реактивӣ ин зарарро ба вуҷуд овард” натиҷаи таҷрибавии таҳқиқот нест.
Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот
Сохтори намуна ва эзоҳи шумора дар дохили манбаъ
Манбаъ барои коркардҳои фаъоли плазма 10 комбинатсияи гуногунро муайян мекунад ва ба онҳо назорати муқаррарӣ ва назорати вакуумиро илова мекунад. Барои ҳар гурӯҳ 20 дона ба ҳар табақчаи Петри ва шаш такрор гузориш шудааст, бинобар ин барои ҳар гурӯҳ 120 дона истифода шудааст.
Матн ҳамзамон ибораи “1200 дона барои тамоми таҷриба”-ро медиҳад. Аз ҷиҳати математикӣ \(20\times6\times10=1200\) танҳо даҳ гурӯҳи фаъоли CP-ро фаро мегирад. Агар назорат ва назорати вакуумӣ низ бо ҳамон ҳисоби 120 дона/гурӯҳ ворид карда шаванд, шумораи умумӣ бештар мешавад. Азбаски манбаъ ин фарқро шарҳ намедиҳад, Verianla шумораи умумии намунаҳоро аз нав ҳисоб карда, ҳамчун қимати манбаъ пешниҳод намекунад.
Арзёбии оморӣ
Натиҷаҳо ҳамчун миёнаи шаш такрор ± хатои стандартӣ (SE) гузориш шудаанд. Фарқҳои байни гурӯҳҳо бо таҳлили яксамтаи дисперсия (one-way ANOVA) ва сипас бо санҷиши post-hoc-и Duncan арзёбӣ шуданд. Ҳадди аҳамият \(p<0.05\) аст. Барои таҳлил Statistica StatSoft версияи 7 ва барои графикҳо MS Excel истифода шудааст.
Ҳарфҳои болоиндекс дар ҷадвалҳо ва графикҳо натиҷаи муқоисаҳои чандкаратаро нишон медиҳанд. Тибқи шарҳи манбаъ, гурӯҳҳое, ки ҳарфҳои гуногун доранд, аз ҷиҳати оморӣ ба таври назаррас фарқ мекунанд. Барои гурӯҳҳое, ки як ҳарф доранд, фарқи назаррас нишон дода нашудааст.
Натиҷаҳои фоизи сабзиш ва MGT
- Назорати вакуумӣ: Худи вакуум ба сабзиши ниҳоӣ таъсири манфӣ нарасонд. Дар рӯзи дуюм нисбат ба назорати муқаррарӣ тақрибан %15 сабзиши муваққатии баландтар мушоҳида шуд.
- N₂, 45 s: Сабзиши ниҳоӣ ва MGT нисбат ба гурӯҳи назоратӣ ба таври назаррас манфӣ таъсир нагирифтанд.
- N₂, 90 s: MGT аз гурӯҳи назоратӣ ба таври назаррас фарқ намекунад; сабзиши ниҳоӣ тақрибан камтар аз %10 коҳиш ёфтааст.
- O₂, 45 s: Сабзиши ниҳоӣ нисбат ба гурӯҳи назоратӣ беш аз %20 кам шуд.
- O₂, 90 s: Сабзиши ниҳоӣ тақрибан %80 коҳиш ёфт ва яке аз шароити пурқуввати манфӣ ба вуҷуд омад.
- Омехтаҳои N₂/O₂: Тамоюли умумӣ ин буд, ки бо афзоиши фраксияи O₂ ва махсусан вақти 90-сониягии коркард MGT дароз ва нишондиҳандаи сабзиш бадтар шуд.
Расми 2-и манбаъ фоизи сабзишро дар рӯзҳои 1, 2, 3, 6 ва 8 ба шакли каҷҳои вақт нишон медиҳад. Расми 3-и манбаъ бошад қиматҳои MGT-и ҳамаи гурӯҳҳоро муқоиса мекунад. Азбаски нуқтаҳои алоҳидаи маълумоти хоми графикҳо дар ҷадвал оварда нашудаанд, Verianla аз ин каҷҳо рақамҳои нави дақиқ берун намеорад.
Дарозии ниҳол ва биомасса
| Коркард | Дарозии ниҳол (mm) | Биомасса (mg) |
|---|---|---|
| Назорат | 83,8 ± 1,6a | 78,6 ± 3,5a |
| Назорати вакуумӣ | 84,9 ± 1,4a | 82,1 ± 4,1a |
| N₂ 45 s | 76,1 ± 1,2a | 76,9 ± 3,6a |
| ¼ O₂ 45 s | 51,0 ± 1,7bc | 44,8 ± 4,2c |
| ½ O₂ 45 s | 61,6 ± 1,5b | 57,6 ± 3,1b |
| ¾ O₂ 45 s | 56,7 ± 2,7bc | 44,8 ± 4,2c |
| O₂ 45 s | 61,3 ± 2,6b | 52,6 ± 2,5bc |
| N₂ 90 s | 79,8 ± 1,6a | 75,3 ± 5,2a |
| ¼ O₂ 90 s | 59,6 ± 2,7b | 42,4 ± 3,4c |
| ½ O₂ 90 s | 61,7 ± 8,1b | 44,2 ± 5,8c |
| ¾ O₂ 90 s | 23,3 ± 8,2d | 24,6 ± 3,7d |
| O₂ 90 s | 46,4 ± 4,7c | 30,2 ± 2,8d |
Маълумоти ниҳолҳо ҳамон шакли умумиро, ки дар натиҷаҳои сабзиш дида мешавад, дастгирӣ мекунад. Дарозии ниҳол дар гурӯҳҳои назорат, назорати вакуумӣ, N₂ 45 s ва N₂ 90 s дар як гурӯҳи омории “a” ҷой гирифтааст. Дар биомасса низ ҳамин чор шароит дар гурӯҳи “a” ҳастанд.
O₂-и холис дар 45 сония дарозии ниҳолро аз 83,8 ± 1,6 mm то 61,3 ± 2,6 mm ва биомассаро аз 78,6 ± 3,5 mg то 52,6 ± 2,5 mg паст кардааст. Дар O₂ 90 сония дарозӣ 46,4 ± 4,7 mm ва биомасса 30,2 ± 2,8 mg буд.
Барои рушди ибтидоии ниҳолҳо арзиши миёнаи пасттарин на дар O₂-и холис, балки дар омехтаи 90-сониягии %75 O₂ + %25 N₂ чен шудааст: дарозии ниҳол 23,3 ± 8,2 mm ва биомасса 24,6 ± 3,7 mg. Муаллиф ин мушоҳидаро ҳамчун натиҷае арзёбӣ мекунад, ки таҳқиқи таъсири якҷояи ROS ва RNS-ро талаб мекунад.
Таъсири вақти коркард
Ҳамон тавре ки таркиби газ муҳим аст, давомнокии таъсир низ омили муайянкунанда мебошад. Вақте N₂-и холис аз 45 то 90 сония дароз карда шуд, дар дарозии ниҳол ва биомасса бадшавии назаррас ба вуҷуд наомад; баръакс, дар шароити дорои O₂ коркарди дарозтар умуман бо ингибитсияи қавитар алоқаманд буд.
Манбаъ бо такя ба адабиёт баррасӣ мекунад, ки реакторҳои пурқуввати плазмаи фишори паст метавонанд шуоъдиҳии шадиди UV ва махсусан вакуум-ултрабунафш ва дигар ҷузъҳои баландэнергияи плазмаро ба вуҷуд оранд. Бо дароз шудани таъсир афзоиши зичии электронҳо, радиатсия ва бори гармӣ ҳамчун механизмҳои эҳтимолии осеб номбар мешаванд. Аммо ин бузургиҳои физикӣ дар таҷрибаи мазкур алоҳида чен карда нашудаанд.
Натиҷаҳое, ки таҳқиқот мустақиман дастгирӣ мекунад
- Дар системаи омӯхташуда плазмаи N₂-и холис нисбат ба плазмаи O₂-и холис барои гречихаи тоторӣ камтар хашмгин буд.
- Коркарди 45-сониягии N₂-и холис ба сабзиш ё рушди ибтидоии ниҳолҳо таъсири манфии назаррас нарасонд.
- Коркарди 90-сониягии N₂-и холис сабзиши ниҳоиро камтар аз %10 коҳиш дод, аммо ба дарозии ниҳол ва биомасса таъсири назаррас нарасонд.
- Плазмаи O₂-и холис ҳатто дар 45 сония сабзиши ниҳоиро беш аз %20 кам кард.
- Коркарди 90-сониягии O₂-и холис бо тақрибан %80 коҳиши сабзиши ниҳоӣ алоқаманд буд.
- Афзоиши ҳиссаи O₂ ва дароз шудани вақти таъсир умуман бо сабзиши бадтар ва инкишофи манфитари ниҳолҳо алоқаманд буд.
- Омехтаи 90-сониягии %75 O₂ + %25 N₂ пасттарин миёнаҳоро барои дарозии ниҳол ва биомасса ба вуҷуд овард.
- Худи коркарди вакуумӣ ба сабзиши ниҳоӣ таъсири манфии назаррас нишон надод.
Умумисозиҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад
- Нишон дода нашудааст, ки плазмаи N₂ барои ҳамаи намудҳои растанӣ ва ҳамаи реакторҳои плазма бехатар аст.
- Нишон дода нашудааст, ки коркарди 45-сониягии N₂ ҳосилнокии саҳроиро зиёд мекунад.
- Дар ин таҷриба муваффақияти плазмаи сард дар деконтаминатсияи занбӯруғҳо ё бактерияҳо чен карда нашудааст.
- Азбаски миқдори ROS ва RNS чен карда нашудааст, исбот нашудааст, ки навъҳои муайяни реактивӣ сабаби мустақими тағйироти биологии мушоҳидашуда мебошанд.
- Таҷриба танҳо сабзиш ва марҳилаи ибтидоии ниҳолҳоро фаро мегирад; рушди растании калонсол, ҳосилнокӣ ва сифати маҳсулот арзёбӣ нашудааст.
- Натиҷаҳоро ба навъҳои дигари гречихаи тоторӣ худкорона умумӣ кардан мумкин нест; манбаъ таъкид мекунад, ки ҷавоби тухм метавонад дар сатҳи навъ тағйир ёбад.
- Қобилияти иқтисодӣ ё тиҷоратии як шароити лаборатории плазма дар кишоварзӣ бо ин таҷриба нишон дода нашудааст.
Ниёзҳои таҳқиқоти оянда
Муаллиф қайд мекунад, ки таҳқиқоти минбаъда бояд омехтаҳои газро на танҳо аз ҷиҳати сабзиш, балки аз ҷиҳати самаранокии деконтаминатсия низ якҷоя арзёбӣ кунанд. Ҳамчунин гречихаи тотории бо плазма коркардшуда бояд дар миқёси вақти дарозтар ва махсусан дар таҷрибаҳои саҳроӣ пайгирӣ карда шавад.
Ин равиш муҳим аст, зеро коркарди идеалии плазмаи тухм бояд на танҳо бо қобилияти ғайрифаъол кардани микроорганизмҳо, балки бо анҷом додани ин кор ҳангоми нигоҳ доштани қобилияти ҳаётии тухм ва рушди минбаъдаи растанӣ арзёбӣ шавад. Таҳқиқоти ҳозира нишон медиҳад, ки ин масъалаи оптимизатсия аз таркиби газ ва вақти таъсир сахт вобаста аст.
Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул
Унвони аслӣ: Effect of nitrogen and oxygen low-pressure cold plasma and their mixtures on the germination and early seedling growth of Tartary buckwheat
Муаллиф: Jure Mravlje.
Муаллифи масъул: Jure Mravlje.
Муассисаҳо: Department of Biology, Biotechnical Faculty, University of Ljubljana, Ljubljana, Slovenia; Department of Surface Engineering, Jožef Stefan Institute, Ljubljana, Slovenia.
Маҷалла: Acta Biologica Slovenica.
Маълумоти нашр: 2026, 69(1), 106–115.
Ношир: University of Ljubljana Press ва Biological Society of Slovenia; маҷалла аз ҷониби University of Ljubljana, Biotechnical Faculty нашр мешавад.
DOI: 10.14720/abs.69.1.23667
Пайванди расмӣ: https://doi.org/10.14720/abs.69.1.23667
Навъи мақола: Original Research; мақолаи таҷрибавии таҳқиқотии аз баррасии ҳамтоён гузашта.
Ирсол: 18 Август 2025. Қабул: 16 Январ 2026. Нашр: 16 Январ 2026.
Литсензия: Creative Commons Attribution–ShareAlike (CC BY-SA).
Маблағгузорӣ: Slovenian Research and Innovation Agency (ARIS); гурӯҳҳои барномавии P1-0212 Plant Biology ва P2-0082 Thin-film Structures and Plasma Surface Engineering ва лоиҳаи J1-3014.
Дастрасии маълумот: Гузориш шудааст, ки маълумоти таҳқиқот дар Zenodo бо DOI-и https://doi.org/10.5281/zenodo.18246860 дастрас аст.
Бархӯрди манфиатҳо: Муаллиф изҳор кардааст, ки бархӯрди манфиатҳо вуҷуд надорад.
Саҳми муаллиф: Jure Mravlje; барои консептуализатсия, методология, таҳлили формалӣ ва таҳқиқот, захираҳо, курасияи маълумот, навиштани тарҳи аслӣ, бозбинӣ/таҳрир ва визуализатсия масъул нишон дода шудааст.
Эзоҳи манбаъ дар бораи шумораи намуна: Матн мегӯяд, ки дар баробари 10 коркарди фаъоли CP назорат ва назорати вакуумӣ низ мавҷуд буданд ва барои ҳар гурӯҳ 120 дона истифода шудааст, аммо шумораи умумии таҷрибаро 1200 медиҳад. Қимати 1200 танҳо ба маҷмӯи \(10\times120\) барои 10 гурӯҳи фаъоли CP мувофиқат мекунад. Манбаъ ин фарқи ҳисобро алоҳида шарҳ намедиҳад.
Эзоҳи манбаъ дар бораи фишор: Усули реактор дар як ҷумла ҳам фишори 50 Pa ва ҳам фишори кории тақрибан 10 Pa-ро хабар медиҳад. Азбаски нақши таҷрибавии ин ду қимат алоҳида ҷудо карда нашудааст, Verianla онҳоро тағйир надодааст.
Маҳдудияти асосии методологӣ: Натиҷаҳо ба сабзиши лабораторӣ ва рушди ибтидоии ниҳолҳо марбутанд. Рушди дарозмуддати растанӣ, ҳосилнокии саҳроӣ, самаранокии деконтаминатсия ва нишондиҳандаҳо дар шароити навъ/реакторҳои гуногун бояд алоҳида тасдиқ карда шаванд.
Шарҳ гузоред
Нишонии почтаи электронии шумо нашр намешавад. Майдонҳои ҳатмӣ бо * нишон дода шудаанд