07/06/2026Veri Anla Çalışmanın temel sorusu şudur: Fiziksel evren, canlı sistemler ve kültürel/simgesel yapılar tamamen ayrı yasalarla mı açıklanmalıdır, yoksa aralarında ortak bir matematiksel biçim bulunabilir mi? Daha fazla gör
06/06/2026Veri Anla alanlarında giderek daha fazla nedensel etki üretiyor. Bir sistem bir kişinin krediye erişimini kısıtlayabiliyor, hastanın hangi sırada tedavi alacağını etkileyebiliyor, bir içeriğin görünürlüğünü azaltabiliyor veya kurumsal kararları yönlendirebiliyor. Daha fazla gör
06/06/2026Veri Anla İnsanlar riskli kararlar verirken olasılıkları çoğu zaman doğrusal biçimde değerlendirmez. Küçük olasılıklar olduğundan büyük, yüksek olasılıklar ise olduğundan düşük hissedilebilir. Örneğin çok düşük ihtimalli bir kazanç abartılı çekici görünebilir; çok yüksek ihtimalli bir sonuç ise kesinmiş gibi değil, hâlâ belirsizmiş gibi algılanabilir. Daha fazla gör
06/06/2026Veri Anla Dijital teknolojiler uzun süre demokrasi, katılım, özgürleşme ve yatay örgütlenme vaatleriyle anlatıldı. İnternetin bilgiyi demokratikleştireceği, sosyal ağların hiyerarşileri zayıflatacağı, Web 2.0’ın yurttaş katılımını artıracağı, DAO gibi merkeziyetsiz yapılarla insanların daha rasyonel ve adil biçimde kendi kendini yöneteceği düşünüldü. Daha fazla gör
06/06/2026Veri Anla Afet anında tahliye planı yapmak yalnızca “en kısa sürede en çok insanı çıkaralım” problemi değildir. Yol kapasitesi sınırlıdır, barınaklara erişim eşit değildir, bazı gruplar yaşlılık, engellilik, hamilelik, çocukluk, evsizlik veya düşük hareket kabiliyeti nedeniyle daha kırılgandır. Bu yüzden afet tahliyesi aynı anda hem teknik hem etik bir karar problemidir. Daha fazla gör
06/06/2026Veri Anla Çalışmanın ana iddiası şudur: Standart ekonomi teorisi, insan davranışını çoğunlukla araçsal rasyonalite üzerinden okur. Araçsal rasyonalite, belirli bir hedefe en verimli araçlarla ulaşma hesabıdır. Bu yaklaşım sanayi ekonomisini anlamakta güçlüdür; çünkü sanayi çağında temel sorun maddi malların üretimi, kıt kaynakların dağıtımı ve verimlilik artışıydı. Daha fazla gör
06/06/2026Veri Anla Bu çalışma, modern ekonominin en güçlü kavramlarından biri olan “denge” fikrini sorguluyor. Metnin ana iddiasına göre matematiksel ekonomide “equilibrium” yani denge sözcüğü, çoğu zaman fiziksel bir dengeyi değil, belirli koşullar altında varlığı kanıtlanan soyut bir sabit noktayı temsil ediyor. Daha fazla gör
06/06/2026Veri Anla İklim krizi tüm dünyayı etkiliyor; fakat krizin oluşumuna herkes aynı ölçüde katkı yapmadı ve herkes aynı ekonomik, teknolojik ya da kurumsal kapasiteye sahip değil. Bu nedenle uluslararası çevre hukukunda uzun süredir tartışılan temel bir ilke var: Common but Differentiated Responsibilities, yani Ortak fakat Farklılaştırılmış Sorumluluklar. Daha fazla gör
06/06/2026Veri Anla Absürd edebiyat çoğu zaman “hayat anlamsızdır”, “evren sessizdir” veya “insan boşluk içinde kalmıştır” gibi felsefi ifadelerle açıklanır. Bu çalışma ise farklı bir okuma öneriyor: Absürd tiyatrodaki sessizlik, tekrar, iletişim kopukluğu ve mantıksız davranışlar yalnızca estetik tercih değildir; savaş sonrası travmanın, parçalanmış benliğin ve çöken anlam sisteminin edebi izleri olarak görülebilir. Daha fazla gör
06/06/2026Veri Anla Büyük dil modelleri bazı sorulara çok rahat yanıt verir. Örneğin “Fotosentez nedir?”, “Pisagor teoremi neyi söyler?” veya “Yerçekimi nasıl çalışır?” gibi konularda cevaplar genellikle kararlı, açıklayıcı ve tutarlıdır. Daha fazla gör
06/06/2026Veri Anla Doğal dil işleme projelerinde çoğu zaman dikkat model mimarisine, büyük dil modellerine veya yeni algoritmalara yönelir. Oysa başarılı bir yapay zekâ sisteminin temelinde çoğu zaman daha sıkıcı ama daha belirleyici bir iş vardır: kaliteli etiketlenmiş veri üretmek. Daha fazla gör
06/06/2026Veri Anla İnsan duygusu çoğu zaman yalnızca kelimelerde ortaya çıkmaz. Bir kişinin söylediği cümle, ses tonu ve yüz ifadesiyle birlikte anlam kazanır. Aynı cümle, düz bir ses tonuyla söylendiğinde nötr; alaycı bir tonla söylendiğinde olumsuz; heyecanlı bir yüz ifadesiyle söylendiğinde olumlu algılanabilir. Daha fazla gör
06/06/2026Veri Anla Sosyal medya duygu analizi, insanların sosyal medya içeriklerinde bir konu, ürün, kişi, olay veya politika hakkında olumlu, olumsuz, nötr ya da daha ayrıntılı duygusal değerlendirmelerini hesaplamalı yöntemlerle çıkarmaya çalışan bir alandır. Daha fazla gör
06/06/2026Veri Anla Makine öğrenmesi modelleri benchmark testlerinde yüksek başarı gösterebilir. Ancak bir modeli hastane, sigorta şirketi veya regülasyon baskısı altındaki kurumsal sistemlerde çalıştırmak bambaşka bir problemdir. Çünkü gerçek dünyada veri dağınıktır, kullanıcılar temkinlidir, kararların hukuki ve operasyonel sonuçları vardır. Daha fazla gör
06/06/2026Veri Anla Güvenlik artık yalnızca sınırların korunması, orduların dengesi veya devletler arası savaş ihtimaliyle açıklanamıyor. Günümüzde siber saldırılar, iklim kaynaklı göç, gıda ve su güvensizliği, organize suç ağları, hibrit savaş, dezenformasyon, pandemi ve yapay zekâ gibi teknolojik dönüşümler aynı anda güvenlik sistemlerini etkiliyor. Daha fazla gör
Cookie preferences
Your experience on this site will be improved by allowing cookies Cookie Policy
Tercihleri özelleştir
Your experience on this site will be improved by allowing cookies
