faunistic record इति पूर्वमेव वैज्ञानिकरूपेण वर्णितायाः कस्याश्चित् जातेः निश्चिते भौगोलिकप्रदेशे प्रमाणितं सत्त्वं दस्तावेजीकुर्वन् जैव-वितरणसम्बद्धः अभिलेखः। Donard Geci तथा तस्य सहकर्मिणः Kosovo-देशस्य विविधेभ्यः स्थानीयप्रदेशेभ्यः, habitat-भ्यः, microhabitat-भ्यश्च संगृहीतानि voucher-नमूनानि आकृतिदृष्ट्या परीक्ष्य देशसीमायां पूर्वम् अनभिलेखिताः 40 ऊर्णनाभ-जातयः ज्ञापितवन्तः। एते 40 अभिलेखाः Kosovo-देशस्य कृते 14 वंशानां द्वयोः कुलयोश्च प्रथमाभिलेखान् अपि समाविशन्ति। एवं देशस्य ज्ञाता ऊर्णनाभ-जीवसम्पदा 282 जातिभ्यः 322 जातिपर्यन्तं वर्धिता। अध्ययनस्य मुख्यः व्याख्या-सीमा एषा यत् नमूनाग्रहणं समग्रदेशं मानकीकृतया समानतीव्रतया न व्याप्नोति; अतः 322 जातयः Kosovo-देशस्य वास्तविकसमग्रवैविध्यस्य सम्पूर्णानुमानमिति न व्याख्येयाः।

अध्ययने वर्गीकरणार्थं निर्धारणं केवलं habitus-दर्शनम् आश्रित्य न कृतम्। नरनमूनिषु palpal sclerites, embolus, median apophysis, retrolateral tibial apophysis तथा सम्बद्धसंरचनाः; स्त्रीनमूनिषु epigyne, spermathecae, copulatory canals तथा स्वच्छीकृतस्य vulva-भागस्य morphology जातिविभेदाय प्रयुक्ताः। आवश्यकतायां स्त्रीजननेन्द्रियाणि विच्छिद्य %10 KOH इत्यनेन स्वच्छीकृतानि।

नमूनानि हस्तेन संग्रहः, pitfall trap, पत्रपतनस्तरस्य छननम्, sweep net, वनस्पति-वृक्षशाखानां कम्पनम्, aspirator इत्यादिभिः परस्परपूरकैरुपायैः संगृहीतानि। सर्वं voucher-सामग्री %70 ethanol मध्ये संरक्षितम्, stereomicroscope-अधः परीक्षितम्, University of Prishtina-संग्रहे च स्थापितम्।

नवीनाभिलेखानां भौगोलिक-वितरणसम्बद्धो घटकः अपि विविधः। दक्षिणयूरोप-भूमध्यसागर-स्वभावयुक्तैः taxa सह शीतलपर्वतीय, समशीतोष्ण, वन, आर्द्रभूमि, तृणभूमि, शैलढाल, कृषिक्षेत्र, नगरोद्यान इत्यादिभ्यः अत्यन्तविविधेभ्यः ecological-सन्दर्भेभ्यः जातयः सन्ति। एषा रचना Kosovo-देशस्य महाद्वीपीय-भूमध्यसागरीय-जलवायुप्रभावयोः मध्ये स्थितं संक्रमणस्थानं तथा habitat-विविधतां प्रतिबिम्बयति।

अध्ययनस्य मुख्यसमस्या

ऊर्णनाभाः स्थल-ecosystem-भागेषु बहुषु सामान्यभक्षकाः सन्ति तथा ecological-आहारसम्बन्धेषु महत्त्वपूर्णां भूमिकां वहन्ति; ते अत्यन्तविविधाः Arthropoda-सदस्याः। तथापि Balkan-उपद्वीपे ऊर्णनाभ-अध्ययनानां भौगोलिकवितरणं इतिहासतः समं नासीत्।

Kosovo एतस्य ज्ञानाभावस्य स्पष्टेषु प्रदेशेषु एकः। पूर्वाध्ययनैः देशे केचन स्थानविशिष्टाः तथा भौगोलिकवितरणदृष्ट्या महत्त्वपूर्णाः taxa ज्ञापिताः, किन्तु व्यापकवितरणयुक्तानां Balkan-जातीनां Kosovo-देशे वास्तविकवितरणसम्बद्धं data खण्डितमेव अवशिष्टम्।

अतः अस्य अध्ययनस्य अनुसन्धानसमस्या “Kosovo-देशे कति ऊर्णनाभ-जातयः सन्ति?” इति प्रश्नस्य प्रत्यक्षं सांख्यिकानुमानं न, अपि तु क्षेत्रीयसामग्रीद्वारा प्रमाणयितुं शक्यानां पूर्वं राष्ट्रियजीवसम्पदायाम् अनभिलेखितानां जातीनां दस्तावेजीकरणम्।

अस्मिन् अध्ययने 40 अभिलेखाः किं विज्ञानस्य कृते 40 नूतनाः ऊर्णनाभ-जातयः?

न। एताः पूर्वमेव वैज्ञानिकरूपेण वर्णिताः जातयः, किन्तु Kosovo-सीमायां पूर्वं प्रमाणिताभिलेखरहिताः; अतः एते देशस्य कृते प्रथमाः faunistic records। अध्ययनं देशस्तरे नूतनान् distribution records ददाति, 40 नूतनाः जातयः न वर्णयति।

“देशस्य प्रथमाभिलेखः” वैज्ञानिकदृष्ट्या किमर्थं महत्त्वपूर्णः?

कस्याश्चित् जातेः ज्ञातं भौगोलिकवितरणं biogeography, conservation biology, habitat-सम्बन्धाः, प्रादेशिकजीवसम्पदा-तुलना च एतेषां मूलभूत-data-स्तरेषु एकम्। मानचित्रे रिक्तः देशः वस्तुतः जातिरहितः प्रदेशः भवितुमर्हति; अथवा केवलम् अपर्याप्तरूपेण अन्वेषितः प्रदेशः अपि भवितुमर्हति।

अस्मिन् अध्ययने व्यापकवितरणयुक्तानां अनेकानां यूरोपीय- अथवा Western Palearctic-जातीनां Kosovo-देशे प्रथमवारं दस्तावेजीकरणं, स्रोतृलेखकानां व्याख्यानुसारम्, द्वितीयसम्भावनायाः महत्त्वं दर्शयति: पूर्वकालीन-अभावाभिलेखानां कश्चित् भागः वास्तविकजैविकाभावात् न, अपि तु ऐतिहासिक-नमूनाग्रहणाभावात् उत्पन्नः स्यात्।

Kosovo-देशस्य ज्ञात-ऊर्णनाभ-जीवसम्पदायां संख्यात्मकपरिवर्तनम्

अत्र “अध्ययनात् पूर्वम्” इति वंश-कुल-संख्याः लेखस्य अन्ते निर्दिष्टेभ्यः 160 वंशेभ्यः 37 कुलेभ्यश्च नूतनान् 14 वंशान् द्वे कुले च निष्कास्य वर्तमानाभिलेखरचनया प्रत्यक्षं सङ्गच्छन्ति। अध्ययने स्पष्टतया दत्ता प्रारम्भिक-जातिसंख्या 282 अस्ति।

द्वयोः नूतनकुलयोः अभिलेखः

उच्चतर-taxonomic-स्तरे अध्ययनस्य सर्वाधिकं लक्षण्यं परिणामं यत् Cicurinidae तथा Oonopidae कुलौ Kosovo-देशे प्रथमवारं दस्तावेजीकृतौ।

Cicurinidae-अभिलेखः Cicurina cicur द्वारा, Oonopidae-अभिलेखः च Orchestina pavesii द्वारा कृतः। उभयत्र कुलस्य सह सम्बद्धो वंशः अपि देशस्य कृते प्रथमवारं अभिलेखितः।

एतत् केवलं “नूतनाः जातयः प्राप्ताः” इत्यर्थं न। उच्चतर-taxonomic-स्तराः अपि पूर्वम् अनभिलेखिताः इति तथ्यं, विशेषतः लघु, गूढजीवी, पत्रपतनादि-microhabitat-निवासी ऊर्णनाभेषु लक्षितनमूनाग्रहणस्य महत्त्वं दर्शयति।

जातयः कथं निर्धारिताः?

निर्धारणं voucher-नमूनानां habitus तथा विशेषतः नराणां palpus, स्त्रीणां epigyne/vulva-संरचनानां stereomicroscope-अधः परीक्षणेन, आवश्यकतायां स्त्रीजननेन्द्रियाणां %10 KOH द्वारा स्वच्छीकरणेन, तथा एतस्य morphology-रूपस्य Araneae: Spiders of Europe, World Spider Catalog-nomenclature, जातिविशिष्ट-तुलनात्मकसाहित्येन च साम्यपरीक्षणेन कृतम्।

जननेन्द्रिय-morphology किमर्थं एतावत् महत्त्वपूर्णम्?

अनेकाः ऊर्णनाभ-जातयः सामान्यशरीरवर्णेन बाह्यदर्शनेन च परस्परं अत्यन्तसदृशाः भवितुमर्हन्ति। किन्तु मैथुनाङ्गसंरचनायां जातीनां मध्ये अधिकविश्वसनीयाः आकृतिभेदाः दृश्यन्ते।

नरनमूनिषु शोधकर्तारः विशेषतः एतानि अङ्गानि प्रयुक्तवन्तः: embolus, conductor, median apophysis, tegulum, retrolateral tibial apophysis तथा अन्ये palpal sclerites।

स्त्रीनमूनिषु epigyne-रूपम्, copulatory openings, copulatory canals, spermathecae-रूपस्थानं तथा स्वच्छीकृत-vulva-संरचना जातिविभेदाय प्रयुक्ता।

अतः स्रोतसः 40 figures मध्ये बहवः केवलं “ऊर्णनाभस्य छायाचित्रम्” न सन्ति। प्रत्येकजातौ habitus तथा निर्धारणार्थं महत्त्वपूर्णानां जननेन्द्रिय-संरचनानां एकतः अधिकेभ्यः दृष्टिकोणेभ्यः दस्तावेजीकरणं अन्यशोधकर्तृभ्यः निर्धारणस्य पुनर्मूल्याङ्कनं कर्तुं शक्यं करोति।

Taxonomic सावधानता: Harpactea cf. coccifera

अध्ययनस्य सर्वे अभिलेखाः समाननिश्चिततया न प्रस्तुताः। Harpactea cf. coccifera अस्य स्पष्टं उदाहरणम्।

लेखकाः वदन्ति यत् तेषां समीपे केवलं एकं नरनमूनम् अस्ति, Harpactea वंशस्य आधुनिक-व्यापक-revision आवश्यकम्, तथा embolus, apophyses, tegulum च मूलवर्णनेन सह साम्याद् नमूनं H. cf. coccifera इति मूल्याङ्कितम्।

“cf.” इति taxonomic-सावधानताचिह्नं, यत् निर्धारणं सम्बद्धजातिं समीपं गच्छति किन्तु निश्चितता सीमिता इति सूचयति। अतः Verianla-पाठे जातिनाम Harpactea coccifera इति निश्चितरूपेण स्थापयितुं न शक्यते।

अन्ये निर्धारण-सीमाः

Pardosa roscai-सामग्री प्रारम्भे Pardosa cribrata इति मूल्याङ्किता, किन्तु spermathecae-अनुपातानां तथा भौगोलिकवितरण-साम्यस्य कारणेन P. roscai इति निर्दिष्टा। स्रोतः स्पष्टतया वदति यत् उभयोः जात्योः स्त्रियोः morphology निकटम् अस्ति तथा P. cribrata स्त्री-vulva-रूपस्य साहित्ये तुलनात्मकचित्रणं सीमितम् अस्ति।

एवंविधाः टिप्पण्यः दर्शयन्ति यत् faunistic taxonomy केवलं स्वचालितदृश्य-साम्यमेलनं न। निर्धारणाय प्रायः morphologic-लक्षणसमूहस्य, तुलनात्मकस्रोतसां, ज्ञातवितरण-data-स्य च संयुक्तं मूल्याङ्कनम् आवश्यकम्।

Kosovo-देशस्य कृते 14 वंशानां प्रथमाभिलेखाः

अध्ययने देशस्य जीवसम्पदायां प्रथमवारं योजिताः वंशाः एते: Cicurina, Mastigusa, Trachyzelotes, Bathyphantes, Cresmatoneta, Pocadicnemis, Acantholycosa, Aulonia, Orchestina, Aelurillus, Macaroeris, Saitis, Episinus तथा Bassaniodes।

Ecological तथा biogeographic वैविध्यम्

नूतनाभिलेखाः एकस्मिन् habitat-प्रकारे न सङ्केन्द्रिताः। सामग्री गृहपरिसर, तृणभूमि, पर्णपातीवन, beech-pine-वन, oak-वन, alpine-प्रदेश, पर्वतमार्ग, उपत्यका, शैलढाल, आर्द्रभूमि, कृषिभूमि, जलप्रवाहतीर तथा नगरोद्यान इत्यादिभ्यः अतीवविविधेभ्यः पर्यावरणेभ्यः आगता।

स्रोतः दक्षिणयूरोप/भूमध्यसागर-स्वभावयुक्तानां Oxyopes nigripalpis, Bassaniodes tenebrosus, Harpactea cf. coccifera इत्येषां सह शीतलपर्वतीय-समशीतोष्ण-habitat-सम्बद्धानां Acantholycosa lignaria, Bathyphantes nigrinus, Pocadicnemis juncea इत्येषां अभिलेखानां सहदर्शनं Kosovo-देशस्य ecological-heterogeneity-दृष्ट्या महत्त्वपूर्णम् इति मन्यते।

व्यापक-यूरोप/Western Palearctic-वितरणयुक्ताः Larinioides cornutus, Dictyna arundinacea, Tetragnatha montana, Steatoda castanea इत्यादयः जातयः पूर्वं देशात् न ज्ञापिताः इति तथ्यं वास्तविकदुर्लभतायाः अपेक्षया पूर्वनमूनाग्रहण-रिक्तताभिः अधिकं सङ्गच्छते।

Kosovo-देशस्य वास्तविक-ऊर्णनाभ-जीवसम्पदा अधुना पूर्णतया ज्ञाता वा?

न। 40 नूतनदेशाभिलेखैः ज्ञातसमग्रं 322 जातिपर्यन्तं वर्धितमपि, लेखकाः स्वनमूनाग्रहणप्रयत्नस्य भौगोलिकव्याप्तेश्च सीमितत्वं स्पष्टयन्ति तथा Kosovo-देशस्य वास्तविक-ऊर्णनाभ-वैविध्यं अद्यापि पर्याप्तरूपेण न्यूनमूल्याङ्कितम् इति मन्यन्ते।

एकः “समग्र-जातिसंख्या” एव अन्तिमबिन्दुः किमर्थं न?

Faunistic inventories नमूनाग्रहणस्य वृद्ध्या परिवर्तितुं शक्नुवन्ति। विशेषतः लघुशरीराः, गूढजीविनः, ऋतु-विशिष्टाः वा निश्चित-microhabitat-सम्बद्धाः जातयः सामान्य-क्षेत्रसर्वेक्षणेषु सुलभतया अदृष्टाः भवितुमर्हन्ति।

अतः 322 इति संख्या “Kosovo-देशे केवलं 322 ऊर्णनाभ-जातयः सन्ति” इति न बोधयति। एषा संख्या अध्ययनस्य प्रकाशनकाले विश्वसनीयतया दस्तावेजीकृतं ज्ञातसमग्रं सूचयति।

अध्ययनस्य विधिः परिणामाश्च

क्षेत्रीय-नमूनाग्रहण-विधयः

संरक्षणम्, imaging तथा voucher-व्यवस्था

नमूनानि दीर्घकालीनसंरक्षणाय %70 ethanol मध्ये संरक्षितानि। परीक्षणानि Olympus SZ15 stereomicroscope द्वारा कृतानि।

छायाचित्राणि तस्मिन्नेव microscope-यन्त्रे संयोजितेन Olympus SC50 camera द्वारा गृहीतानि; रेखाचित्राणि तेनैव microscope-दर्शनाधारेण Adobe Illustrator 2023 इत्यस्मिन् निर्मितानि।

सर्वं परीक्षितं सामग्री University of Prishtina, Faculty of Mathematics and Natural Sciences, Department of Biology-संग्रहे स्थापितम्। Voucher-codes स्रोतसि “UP Ar...” इति रूपेण दत्ताः।

एषा voucher-व्यवस्था महत्त्वपूर्णा, यतः भविष्ये अन्ये शोधकर्तारः तदेव भौतिकनमूनं पुनः परीक्ष्य निर्धारणं प्रमाणयितुं अथवा taxonomic revision-अनन्तरं पुनर्मूल्याङ्कयितुं शक्नुवन्ति।

Taxonomic-सन्दर्भ-व्यवस्था

जातिनिर्धारणं मुख्यतः Araneae: Spiders of Europe platform तथा जातीनां synonymy-विभागेषु निर्दिष्टेषु तुलनात्मक-morphology-स्रोतःसु आधारितम्।

Nomenclature-कृते World Spider Catalog प्रयुक्तः। स्रोतः प्रत्येकजात्याः ज्ञातं भौगोलिकवितरणमपि World Spider Catalog-तः उद्धरति।

Kosovo-देशस्य कृते ज्ञापिताः 40 नूतनजात्यभिलेखाः

Bassaniodes tenebrosus-nomenclature-टिप्पणी

स्रोतः परिणाम-शीर्षके तथा Figure 38 मध्ये जातिं Bassaniodes tenebrosus (Šilhavý, 1944) इति प्रयुङ्क्ते। तुलनात्मक-synonymy-पङ्क्तौ तु प्राचीनतरसंयोजनस्य Xysticus tenebrosus नाम्नः अधः Deltshev, Lazarov & Blagoev (2004) स्रोतः उद्धृतः। Verianla वर्तमान-परिणाम-शीर्षके प्रयुक्तं Bassaniodes tenebrosus नाम रक्षति।

कुलानुसारम् अभिलेख-वितरणम्

स्रोतृचित्राणां वैज्ञानिकभूमिका

लेखस्य 40 figures जातीनां diagnostic morphology दस्तावेजीकुर्वन्ति। Habitus-छायाचित्रं प्रायः सामान्यशरीररूपं वर्णं च दर्शयति, नरस्य palpus अथवा स्त्रियाः epigyne/vulva-चित्रं तु जातिनिर्धारणसमर्थकान् अधिकसूक्ष्मलक्षणान् ददाति।

Scale bars प्रायः 1 mm, 0,5 mm अथवा न्यूनतरमानेषु दत्ताः। एतत् विशेषतः जननेन्द्रिय-sclerites अत्यल्पमाने तुलिताः इति दर्शयति।

एतानि छायाचित्राणि वास्तविक-voucher-सामग्रीणां दृश्यप्रमाणानि। अतः generative-रीत्या निर्मितं “सदृशं ऊर्णनाभ-जननेन्द्रियम्” taxonomic-प्रमाणस्य स्थाने प्रयोज्यं न।

अध्ययनेन समर्थिताः परिणामाः

• Kosovo-देशस्य कृते 40 नूतनाः ऊर्णनाभ-जातीनां देशाभिलेखाः दस्तावेजीकृताः।
• 14 वंशाः Kosovo-देशात् प्रथमवारं अभिलेखिताः।
• Cicurinidae तथा Oonopidae कुलौ देशस्य कृते प्रथमवारं दस्तावेजीकृतौ।
• ज्ञाता ऊर्णनाभ-जीवसम्पदा 282 जातिभ्यः 322 जातिपर्यन्तं वर्धिता।
• अध्ययनान्ते ज्ञाता जीवसम्पदा 160 वंशान् 37 कुलानि च समाविशति।
• नूतनाभिलेखाः भूमध्यसागर/दक्षिणयूरोप, व्यापकयूरोप–Western Palearctic तथा पर्वतीय/समशीतोष्ण biogeographic-घटकान् सह समाविशन्ति।
• लक्षितं पत्रपतन- तथा microhabitat-नमूनाग्रहणं लघु-गूढ taxa अन्वेषणे योगदानं दत्तवत्।

अध्ययनेन असमर्थिताः परिणामाः

• 40 taxa विज्ञानस्य कृते नववर्णिताः जातयः इति न दर्शयति।
• 322 जातयः Kosovo-देशस्य वास्तविकसमग्र-ऊर्णनाभ-जातिसंख्या इति न प्रमाणयति।
• प्रत्येकजातेः देशे abundance, population size अथवा व्यापकत्वं न मापयति।
• कस्याश्चित् जातेः अल्पनमूनाग्रहणं वास्तविकजैविकदुर्लभतायाः प्रमाणत्वेन न प्रयुङ्क्ते।
• मानकीकृतं occupancy, abundance अथवा species-richness-estimation-model न प्रयुङ्क्ते।
• अस्मिन् अध्ययने DNA barcoding अथवा molecular phylogenetic verification न कृतम्।
• Kosovo-देशस्य सर्वे habitats समाननमूनाग्रहणतीव्रतया सर्वेक्षिताः इति न दर्शयति।

मुख्यसीमाः

1. भौगोलिकव्याप्तिः: क्षेत्रीयाभिलेखाः विविधेषु स्थानीयप्रदेशेषु प्रसृताः सन्ति, तथापि देशव्यापी सम्पूर्णनमूनाग्रहणं न।
2. नमूनाग्रहण-मानकीकरणम्: विविधविधयः क्षेत्रीयसंधयश्च संयुक्ततया प्रयुक्ताः अस्मिन् faunistic collection-study मध्ये; मानकीकृत-abundance-तुलनायै एतत् न रचितम्।
3. ऋतुजन्य-दृश्यता: केचन जातयः केवलं निश्चितकाले अथवा microhabitat-विशेषे दृश्याः भवितुमर्हन्ति।
4. Taxonomic-अनिश्चितता: विशेषतः Harpactea cf. coccifera इत्यादयः अभिलेखाः भविष्ये अतिरिक्तसामग्रीं revision वा अपेक्षितुं शक्नुवन्ति।
5. Molecular verification: वर्तमानाध्ययनस्य निर्धारणानि morphological तथा comparative taxonomy-आश्रितानि।

भावि-अनुसन्धानम्

स्रोतृलेखकाः Kosovo तथा समीपस्थ-Balkan-प्रदेशेषु faunistic क्षेत्र-अध्ययनानां निरन्तरता अनुशंसन्ति। विशेषतः लक्षित-microhabitat-नमूनाग्रहणं लघु-गूढजातीनां अन्वेषणाय महत्त्वपूर्णम्।

Taxonomic revision, ecological research, molecular methods च संयुक्ततया प्रयुक्ताः चेत् नूतनदेशाभिलेखानां प्रमाणनं तथा Kosovo-ऊर्णनाभ-जीवसम्पदायाः भौगोलिकवितरण-रचनायाः अधिकसूक्ष्मविश्लेषणं साधयितुं शक्यते।

स्रोतः तथा विधि-टिप्पणी

मूलशीर्षकम्: Forty New Faunistic Records of Spiders (Araneae: Araneomorphae) for the Republic of Kosovo

लेखकाः: Donard Geci; Tim Hoerrmann; Halil Ibrahimi; Astrit Bilalli; Milaim Musliu; Linda Grapci-Kotori; Danniella Sherwood

उत्तरदायी लेखकः: Danniella Sherwood

संस्था 1: Department of Biology, Faculty of Mathematics and Natural Sciences, University of Prishtina, Prishtina, Kosovo

संस्था 2: Department of Biology, University of Konstanz, Konstanz, Germany

संस्था 3: Faculty of Agribusiness, University of Peja “Haxhi Zeka”, Peja, Kosovo

पत्रिका: Animals

प्रकाशकः: MDPI

प्रकाशनप्रकारः: peer-reviewed, open-access faunistic/taxonomic research article

पत्रिकाविभागः: Wildlife

Bibliographic record: Animals, 2026, 16(17), 2748

DOI: 10.3390/ani16172748

प्रेषणम्: 14 July 2026

Revision: 25 August 2026

स्वीकृतिः: 26 August 2026

प्रकाशनम्: 2 September 2026

License: Creative Commons Attribution (CC BY).

मुख्य-अनुसन्धानप्रकारः: बहुवर्षीय-क्षेत्रनमूनाग्रहणम् + morphological taxonomy + देशस्तरीय faunistic record study.

संग्रहविधयः: हस्तेन संग्रहः, pitfall trap, पत्रपतनस्तरस्य छननम्, sweep net, शाखा/वनस्पति-कम्पनम्, aspirator च।

संरक्षणम्: %70 ethanol.

Microscope: Olympus SZ15 stereomicroscope.

Camera: Olympus SC50.

चित्रनिर्माणम्: Adobe Illustrator v2023.

स्त्रीजननेन्द्रिय-संरचना-तैयारी: Dissection तथा %10 KOH द्वारा clearing.

Taxonomic source: Araneae: Spiders of Europe, जातिविशिष्टाः comparative genital sources तथा World Spider Catalog nomenclature.

Voucher collection: Department of Biology, Faculty of Mathematics and Natural Sciences, University of Prishtina (UP).

ZooBank: urn:lsid:zoobank.org:pub:62B0701B-457D-4692-81CE-34523348DD2D

वित्तपोषणम्: Ministry of Education, Science, Technology and Innovation of the Republic of Kosovo; “Veçoritë faunistike dhe ekologjike të Arachnidave në Republikën e Kosovës: një qasje e integruar shumëdisiplinare” परियोजना; Donard Geci इत्यस्मै दत्ता।

Institutional Ethics Committee: न प्रयोज्यम्।

Informed consent: न प्रयोज्यम्।

Data availability: सर्वं data लेखस्य अन्तः स्थितम् इति निर्दिष्टम्।

Conflict of interest: लेखकाः हितसंघर्षं न ज्ञापितवन्तः।

लेखकयोगदानानि: Conceptualization Donard Geci तथा Danniella Sherwood; methodology Donard Geci तथा Danniella Sherwood; investigation Donard Geci, Tim Hoerrmann, Halil Ibrahimi, Astrit Bilalli, Milaim Musliu, Linda Grapci-Kotori तथा Danniella Sherwood; resources Halil Ibrahimi, Astrit Bilalli, Linda Grapci-Kotori तथा Danniella Sherwood; data curation Donard Geci तथा Danniella Sherwood; original draft Donard Geci तथा Danniella Sherwood; review/editing सर्वे लेखकाः; supervision Danniella Sherwood; project administration Donard Geci तथा Danniella Sherwood; funding acquisition Donard Geci.

मुख्य-व्याख्या-सीमा: अध्ययनं देशीयजीवसम्पदायां नूतनाभिलेखान् योजयति; abundance, पूर्ण species richness अथवा देशव्यापी सम्पन्न-जैव-inventory-अनुमानं न उत्पादयति।

Taxonomic-अनिश्चितता-टिप्पणी: Harpactea cf. coccifera केवलं एकस्मिन् नरसामग्रीभागे आधारितम् तथा स्रोतसा सावधानतया “cf.”-स्थितौ रक्षितम्।

दृश्यप्रमाण-टिप्पणी: स्रोतसि habitus, नरस्य palpus तथा स्त्रियाः epigyne/vulva-चित्राणि जातिनिर्धारणस्य प्रत्यक्षप्रमाणानि। Generative microscopy अथवा कल्पित-जननेन्द्रिय-morphology एतेषां स्थाने न प्रयोज्या।

दृश्य-पुनर्रेखनम्: 40 taxa इत्येषां कुलानुसार-वितरणम्, 282 → 322 जातिवृद्धिः, नूतनाः 14 वंशाः द्वे कुले च, तथा स्रोतृ-निर्देशाङ्केभ्यः निर्मितः नमूनाग्रहण-locality-map Verianla-कृते मौलिकरूपेण पुनः रेखितुं शक्यः।

Verianla Live-योग्यता: Live Data, Live Process तथा स्रोतृ-निर्देशाङ्काधारित-interactive-locality-display कृते अत्यन्तं योग्यं। Taxonomic-छायाचित्राणां generative Live Figure द्वारा पुनर्निर्माणं न योग्यं।