Бастабандӣ дар атмосфераи тағйирёфта (Modified Atmosphere Packaging, MAP) равиши нигоҳдориест, ки муҳити физиологии маҳсулотро пас аз ҷамъоварӣ тавассути тағйир додани тавозуни оксиген (O₂) ва гази карбон (CO₂) дар дохили бастабандӣ бо роҳи гузаронандагии газии маводи бастабандӣ танзим мекунад. Дар ин таҳқиқот брокколии тару тоза дар ҳарорати 20 ± 1 °C ва намии нисбии %85 ± 5 дар давоми 8 рӯз дар се низоми гуногуни бастабандӣ нигоҳ дошта шуд: халтаи стандартии полиэтилении назоратӣ бо ғафсии 30 µm (CK), халтаи MAP-и бо наномавод тағйирёфта бо ғафсии 25 µm (2.5C) ва халтаи MAP-и бо наномавод тағйирёфта бо ғафсии 40 µm (4C). Муҳаққиқон тағйири ранг, қобили қабули тиҷоратӣ, таркиби газии баста, суръати нафаскашӣ пас аз кушодани баста, талафи вазн, сахтӣ ва дурахши поя, хлорофилл, миқдори умумии моддаҳои фенолӣ, витамин C, намудҳои реактивии оксиген ва қобилияти антиоксидантии безараргардонии радикалҳоро омӯхтанд.

Ҳар ду истифодаи MAP гузариши брокколиро аз сабз ба зард ва талафи хлорофиллро нисбат ба гурӯҳи назоратӣ суст карданд. Дар рӯзи ҳаштум қобили қабули тиҷоратӣ дар гурӯҳи назоратӣ то %36,7 поин рафт, дар ҳоле ки дар гурӯҳи 2.5C дар сатҳи %83,3 ва дар гурӯҳи 4C дар сатҳи %66,7 нигоҳ дошта шуд. Тибқи матни таҳқиқот, дар марҳилаи охири нигоҳдорӣ миқдори хлорофилл нисбат ба назорат дар 2.5C тақрибан %66,6 ва дар 4C тақрибан %53,0 баландтар нигоҳ дошта шуд. Талафи витамин C бошад дар гурӯҳи назоратӣ %57, дар 2.5C %39 ва дар 4C %54 гузориш шудааст.

Истифодаи MAP ҷамъшавии аниони супероксид (O₂•⁻) ва пероксиди гидроген (H₂O₂)-ро маҳдуд кард; ҳамчунин қобилияти безараргардонии O₂•⁻ ва фаъолиятҳои безараргардонии радикалҳои DPPH ва ABTS-ро нисбат ба гурӯҳи назоратӣ беҳтар нигоҳ дошт. Дар аксари нишондиҳандаҳои омӯхташуда, истифодаи 2.5C бо ғафсии 25 µm нисбат ба истифодаи 4C бо ғафсии 40 µm муҳофизати мутавозинтар ва қавитар таъмин кард.

Аммо ин таҳқиқот танҳо бо халтаҳои муайяни бо наномавод тағйирёфта, намунаҳои муайяни брокколи, дар 20 ± 1 °C ва дар шароити нигоҳдории лаборатории ҳаштрӯза гузаронида шудааст. Нафаскашии брокколи ҳангоми баста будани халта мустақиман чен карда нашудааст; муҳлати нигоҳдории микробиологӣ, арзёбии ҳиссии истеъмолкунандагон, муҳоҷирати наномавод аз бастабандӣ ба ғизо ва арзёбии давраи ҳаёти экологии бастабандӣ низ таҳқиқ нашудаанд. Аз ин рӯ, натиҷаҳо бояд дар доираи ҳамин шароити таҳқиқот тафсир карда шаванд.

Чаро брокколи пас аз ҷамъоварӣ зуд зард мешавад?

Брокколи (Brassica oleracea var. italica) пас аз ҷамъоварӣ аз ҷиҳати метаболикӣ фаъол мемонад. Вақте ки растанӣ аз растании модарӣ ҷудо мешавад, ҷараёни об, моддаҳои ғизоӣ, энергия ва гормонҳо тағйир меёбад; дар натиҷа равандҳои пиршавӣ метавонанд суръат гиранд. Ҳангоми таҷзияи хлорофилл, ки яке аз омилҳои асосии намуди сабз аст, сарҳои гул аз сабз ба сабз-зард ва сипас ба зард мегузаранд. Дар ҳамин давра талафи об, нармшавии бофта, коҳиши дурахши рӯй ва талафи ҷузъҳои сифатӣ, аз ҷумла витаминҳо, ба вуҷуд омада метавонанд.

Таҳқиқот махсусан ба тавозуни байни намудҳои реактивии оксиген (Reactive Oxygen Species, ROS) ва муҳофизати антиоксидантӣ дар ин раванди пиршавӣ диққат медиҳад. Ҷамъшавии аз ҳад зиёди молекулаҳои ROS, ба монанди аниони супероксид ва пероксиди гидроген, метавонад бо пероксидшавии липидҳо, талафи хлорофилл ва осеби сохтори ҳуҷайра алоқаманд бошад. Нигоҳдории қобилияти антиоксидантӣ бошад метавонад бо маҳдуд шудани ин бори оксидкунанда алоқаманд бошад.

Халтаҳои MAP чиро тағйир доданд?

Ду халтаи таҷрибавии MAP на танҳо аз рӯи ғафсӣ, балки аз рӯи гузаронандагии газ низ фарқ мекунанд. Дар халтаҳои бо наномавод тағйирёфта ҳамчун пуркунандаи функсионалӣ слюдаи наноҳаҷм ва хоки диатомӣ истифода шудааст. Тибқи шарҳи муаллифон, қабатҳои слюда барои молекулаҳои газ роҳҳои диффузияи печидатар месозанд, дар ҳоле ки хоки диатомии ковок каналҳои мубодилаи газро фароҳам меорад. Бо ин роҳ гузаронандагии O₂ ва CO₂ танзим шудааст.

Ин ҷадвал як нуқтаи муҳимро нишон медиҳад: робитаи хаттии оддии «ҳар қадар халта ғафс бошад, ҳамон қадар беҳтар муҳофизат мекунад» вуҷуд надорад. Халтаи 2.5C бо ғафсии 25 µm нисбат ба 4C бо ғафсии 40 µm гузаронандагии баландтари O₂ ва CO₂ дорад. Аз ин рӯ, таъсири ғафсии халта бояд ҳамроҳ бо таркиби наномаводи истифодашуда ва гузаронандагии газии бадастомада арзёбӣ шавад.

Таҷриба чӣ гуна гузаронида шуд?

Брокколи аз минтақаи маҳаллии истеҳсоли сабзавот дар Гуанчжоуи Чин ба таври тару тоза гирифта шуда, фавран ба лаборатория интиқол дода шуд. Намунаҳое интихоб шуданд, ки андозаи сарашон монанд, намуди зоҳирии хуб, ранги сабзи якхела ва осеби механикӣ надоштанд.

Намунаҳо ба таври тасодуфӣ ба се гурӯҳи бастабандӣ ҷудо шуданд. Ба ҳар халта се намунаи флорат гузошта шуда, барои ҳар нуқтаи вақти нигоҳдорӣ се халта омода карда шуд. Халтаҳо фавран пас аз ҷойгир кардани брокколи бо гармӣ мӯҳр карда шуданд ва безараргардонии иловагӣ анҷом дода нашуд.

Нигоҳдорӣ дар 20 ± 1 °C ва %85 ± 5 намии нисбӣ анҷом дода шуд. Намуди зоҳирӣ, ранг ва қобили қабули тиҷоратӣ дар рӯзҳои 0., 2., 4., 6. ва 8. арзёбӣ шуданд. Пас аз намунагирӣ бофтаҳои брокколи дар нитрогени моеъ ях карда шуда, то таҳлилҳои биохимиявӣ дар −80 °C нигоҳ дошта шуданд.

Чаро MAP-и 2.5C бо ғафсии 25 µm нисбат ба 4C бо ғафсии 40 µm натиҷаи беҳтар дод?

Натиҷаҳои таҳқиқот нишон медиҳанд, ки халтаи 2.5C метавонад мубодилаи газро ба қадре маҳдуд карда бошад, ки пиршавиро суст кунад, вале ҳамзамон хатари маҳдудшавии аз ҳад зиёди газро нисбат ба 4C беҳтар мувозинат кунад; муаллифон пешниҳод мекунанд, ки мӯҳрнокии қавитари халтаи 40 µm 4C дар марҳилаи охири нигоҳдорӣ метавонад ба шароити тақрибан анаэробӣ ва фишори эҳтимолии ферментативӣ оварда расонад, аммо азбаски ферментатсия мустақиман чен карда нашудааст, ин шарҳ тафсири механистӣ мебошад.

O₂ ва CO₂ дар дохили баста чӣ гуна тағйир ёфтанд?

Халтаҳои MAP нисбат ба гурӯҳи назоратӣ дар дохили баста муҳити дорои O₂-и камтар ва CO₂-и бештар ба вуҷуд оварданд. Ин натиҷа нишон медиҳад, ки халтаҳои 2.5C ва 4C воқеан атмосфераҳои гуногуни бастабандӣ ба вуҷуд овардаанд.

Дар Шакли 2-и манбаъ баъзе ченкуниҳои CO₂ аз ҳадди болоии ченкунии дастгоҳ гузаштаанд. Тирҳои болои хатти кандашуда дар график нишон медиҳанд, ки ин нуқтаҳо қиматҳои дақиқ нестанд, балки танҳо аз доираи ченшаванда баландтаранд. Аз ин рӯ, барои нуқтаҳои аз ҳадди дастгоҳ берун Verianla қимати дақиқи CO₂ эҷод накардааст.

Чаро натиҷаи нафаскашӣ бояд бо эҳтиёт тафсир шавад?

Суръати нафаскашии брокколие, ки дар MAP нигоҳ дошта шуд, дар баъзе давраҳо аз гурӯҳи назоратӣ баландтар чен карда шуд. Дар назари аввал чунин менамояд, ки MAP метаболизмро зиёд кардааст; аммо ченкунӣ на ҳангоми баста будани таңгак, балки пас аз кушодани халта анҷом дода шудааст.

Намунаи 160 ± 20 g брокколи, ки аз MAP гирифта шуд, ба зарфи шишагии пӯшида гузошта шуда, консентратсияи CO₂ бо детектори гази T7001 дар давоми 5 дақиқа сабт гардид. Суръати нафаскашӣ бо истифода аз нишебии тағйири консентратсияи CO₂ бо мурури вақт, ҳаҷми самараноки газ ва массаи намуна ҳисоб карда шуда, ҳамчун mg CO₂ kg⁻¹ h⁻¹ ифода гардид.

Тафсири муаллифон ин аст, ки пас аз кушодани халта воридшавии дубораи O₂-и муҳит ва аз байн рафтани фишори баланди CO₂ метавонад дар бофта «бозгашти нафаскашӣ» ба вуҷуд оварад. Аммо азбаски нафаскашии воқеии бофта ҳангоми баста будани баста чен нашудааст, то чӣ андоза MAP суръати метаболикиро дар дохили баста коҳиш додааст, дар ин таҷриба мустақиман миқдорӣ карда нашудааст.

Қобили қабули тиҷоратӣ

Ҳангоми арзёбии қобили қабули тиҷоратӣ намунаҳо рамзгузорӣ шуда, баҳогузорон маълумоти табобатро намедиданд. Дар ҳар табобат ва нуқтаи вақт се такрори биологӣ ба таври визуалӣ арзёбӣ гардид. Қобили қабул ҳамчун таносуби масоҳати зоҳирии бе зардшавӣ ва бе пажмурдагӣ ба тамоми масоҳати зоҳирӣ ҳисоб карда шуд.

Силсилаи визуалӣ низ ин натиҷаро дастгирӣ мекунад: дар намунаҳои назоратӣ дар рӯзи 6. ва махсусан рӯзи 8. зардшавии возеҳ дида шуд, дар ҳоле ки дар намунаҳои 2.5C намуди сабз беҳтар нигоҳ дошта шуд. 4C низ нисбат ба назорат беҳтар нигоҳ дошта шуд, аммо аз рӯи намуди умумӣ ва қобили қабули тиҷоратӣ ба 2.5C баробар набуд.

L*, a*, b* ва hue angle чиро нишон медиҳанд?

Ранги брокколи бо истифода аз низоми ранги CIE тавассути колориметри спектрофотометрии PS2020 дар шароити равшангари стандартии D65 ва мушоҳидагари стандартии 10° чен карда шуд. Қимати L* равшании умумиро, меҳвари a* самти сабз-сурх ва меҳвари b* самти кабуд-зардро ифода мекунад. Таҳқиқот инчунин қимати hue angle-ро ҳамчун ифодаи кунҷии ранг истифода кардааст.

Дар гурӯҳи назоратӣ L* махсусан пас аз рӯзи 6. ба таври назаррас баланд шуд, қимати манфии a* бо гузашти вақт ба сифр наздик гардид ва b* зиёд шуд. Ин тағйири муштарак бо гум шудани ранги сабз ва пешрафти зардшавӣ мувофиқ аст. Дар гурӯҳҳои MAP тағйирот сусттар сурат гирифт.

Hue angle дар ибтидо тақрибан 123° буд, дар гурӯҳи назоратӣ дар рӯзи 8. то тақрибан 87° коҳиш ёфт. Дар ҳар ду гурӯҳи MAP бошад, hue angle дар рӯзи 8. болотар аз 100° монд. 2.5C дар нигоҳ доштани ранги сабз дар маҷмӯъ аз 4C натиҷаи қавитар нишон дод.

Талафи хлорофилл

Барои чен кардани хлорофилл бофтаи ғунчаи брокколи дар %80 ацетон дар торикӣ як шаб экстраксия шуда, абсорбанси филтрат дар 663 ва 645 nm чен карда шуд. Натиҷаҳо бар асоси вазни тар ҳамчун g kg⁻¹ ифода шуданд.

Хлорофилл дар ҳамаи гурӯҳҳо дар давоми нигоҳдорӣ коҳиш ёфт; аммо коҳиш дар гурӯҳи назоратӣ тезтар буд. Матни таҳқиқот хабар медиҳад, ки брокколии дар MAP нигоҳдошташуда дар марҳилаи охири нигоҳдорӣ нисбат ба назорат миқдори бештари хлорофилл дошт ва қиматҳои 2.5C ва 4C нисбат ба назорат мутаносибан тақрибан %66,6 ва %53,0 баландтар буданд.

Нигоҳдории бештари хлорофилл дар гурӯҳи 2.5C бо қобили қабули тиҷоратӣ, hue angle ва нигоҳдории ранги сабзи ба чашм намоён ҳамсамт буд.

Моддаҳои умумии фенолӣ

Миқдори умумии моддаҳои фенолӣ бо экстраксияи %60 этанол ва усули тағйирёфтаи Folin–Ciocalteu чен карда шуд. Кислотаи галлӣ ҳамчун стандарт истифода шуда, натиҷаҳо бар асоси вазни тар ҳамчун mg эквиваленти кислотаи галлӣ g⁻¹ ифода шуданд.

Миқдори фенолӣ дар оғози нигоҳдорӣ зиёд шуда, баъдан тадриҷан коҳиш ёфт. Муаллифон афзоиши ибтидоиро ҳамчун ҷавоби эҳтимолӣ барои тақвияти муҳофизати антиоксидантии брокколи пас аз ҷамъоварӣ тафсир мекунанд. Гурӯҳҳои MAP дар тамоми давраи нигоҳдорӣ сатҳи фенолиро нисбат ба гурӯҳи назоратӣ баландтар нигоҳ доштанд ва 2.5C боз натиҷаи қавитар нишон дод.

Витамин C

Миқдори витамин C бо усули спектрофотометрӣ дар 705 nm муайян карда шуд. Дар ҳамаи гурӯҳҳо витамин C дар давоми нигоҳдорӣ коҳиш ёфт.

Дар ин натиҷа махсусан 2.5C фарқ мекунад. Ҳарчанд 4C нисбат ба гурӯҳи назоратӣ каме беҳтар муҳофизат кард, 2.5C талафи витамин C-ро ба таври хеле равшантар маҳдуд намуд.

Талафи вазн, сахтии поя ва дурахши рӯй

Талафи вазн дар ҳамаи гурӯҳҳо бо мурури вақт зиёд шуд. Гурӯҳҳои 2.5C ва 4C дар тамоми давраи нигоҳдорӣ нисбат ба гурӯҳи назоратӣ талафи вазни камтар нишон доданд. Манбаъ инро бо маҳдуд кардани талафи намӣ ва пажмурдагӣ ва вайроншавии бофта аз ҷониби MAP алоқаманд мекунад.

Сахтии поя бо ченкунаки сахтии мева GY-4 ва зонди металлии силиндрии диаметраш 3,5 mm бо воҳиди Нютон (N) чен карда шуд. Дар гурӯҳи назоратӣ сахтӣ махсусан пас аз рӯзи 6. бештар коҳиш ёфт. 2.5C дар марҳилаи охир сахтиро устувортар нигоҳ дошт.

Дурахши рӯй бо ченкунаки дурахши NHG60 дар кунҷи афтиши 60° чен шуда, ҳамчун gloss unit (GU) ифода гардид. Дар гурӯҳи назоратӣ дурахши ибтидоии тақрибан 3,83 GU дар рӯзи 8. то тақрибан 1,69 GU коҳиш ёфт. Ҳар ду истифодаи MAP ин талафотро ба таъхир андохтанд.

Эзоҳи дохилии манбаъ дар бораи шакл: Дар графикҳои воқеии Шакли 4-и манбаъ меҳвари y-и панели C ҳамчун “Stem hardness (N)” ва меҳвари y-и панели D ҳамчун “Glossiness (GU)” нишон дода шудааст. Матни натиҷаҳо низ сахтиро ҳамчун Шакли 4C ва дурахширо ҳамчун Шакли 4D шарҳ медиҳад. Аммо дар шарҳи шакл номҳои C ва D баръакс навишта шудаанд. Матни ин ҷо бар асоси тамғаҳои воқеии меҳварҳои график ва матни натиҷаҳо омода шудааст.

MAP пиршавии брокколиро тавассути кадом робитаҳои физиологӣ ба таъхир андохт?

Мувофиқи чаҳорчӯбаи физиологии пешниҳодкардаи таҳқиқот, MAP бо гузаронандагии мувофиқи газ ҷамъшавии аз ҳад зиёди O₂•⁻ ва H₂O₂-ро маҳдуд намуда, ҳамзамон бо нигоҳдории дарозтари ҷузъҳои антиоксидантӣ, аз қабили витамин C ва моддаҳои умумии фенолӣ, ва қобилияти безараргардонии радикалҳо алоқаманд аст; ин тавозуни редокс ҳамроҳ бо ба таъхир афтодани талафи хлорофилл, зардшавӣ, талафи об ва коҳиши умумии сифат мушоҳида шуд, аммо таҳлили коррелятсионӣ худ аз худ сабабияти мустақимро исбот намекунад.

Намудҳои реактивии оксиген

Консентратсияҳои аниони супероксид ва пероксиди гидроген бо пешрафти нигоҳдорӣ умуман зиёд шуданд. Ҳар ду истифодаи MAP ин афзоишро нисбат ба гурӯҳи назоратӣ кам карданд. Дар 2.5C афзоиши O₂•⁻ махсусан пас аз рӯзи 6. аён гардид, дар 4C бошад афзоиши тез барвақттар, баъд аз рӯзи 4. дида шуд. H₂O₂ пас аз каме коҳиши ибтидоӣ зиёд шуд; бузургтарин афзоиши охири давра дар гурӯҳи назоратӣ ба амал омад.

Қобилияти безараргардонии аниони супероксид

Қобилияти безараргардонии O₂•⁻ бо маҷмӯаи Solarbio BC1410 арзёбӣ шуд. Аз бофтаи брокколи 0,1 g гирифта, бо 1,0 mL маҳлули экстраксия гомоген карда шуд ва дар 4 °C бо 10.000×g дар давоми 10 дақиқа сентрифуга гардид. Пас аз реаксия абсорбанс дар 530 nm чен карда шуд.

Қобилияти безараргардонии гурӯҳи назоратӣ махсусан пас аз рӯзи 6. ба таври назаррас коҳиш ёфт. 4C дар рӯзи 6. қобилияти нисбатан баландро нигоҳ дошт, дар ҳоле ки бартарии 2.5C то рӯзи 8. идома ёфт.

Ҳисобкунии безараргардонии радикали ABTS

Барои ченкунии ABTS экстракти брокколи бо маҳлули кории ABTS-и ба таври мувофиқ тунукшуда омехта шуда, дар торикӣ 30 дақиқа барои реаксия гузошта шуд. Абсорбанс дар 734 nm чен карда шуд.

Сатҳи безараргардонии радикали ABTS (%) = (A₀ − A) / A₀ × 100

Дар ин ҷо A₀ абсорбанси гурӯҳи холиро ифода мекунад, ки ба ҷойи экстракти намуна этаноли мутлақ истифода шудааст; A бошад абсорбанси намунаи дорои экстракти брокколи мебошад. Ҳар қадар намуна сигнали ABTS-ро бештар кам кунад, қобилияти безараргардонии радикалҳо ҳамон қадар баландтар аст.

Ҳисобкунии безараргардонии радикали DPPH

Дар таҳлили DPPH экстракти тунукшудаи намуна бо маҳлули кории DPPH омехта шуда, дар ҳарорати хона 30 дақиқа нигоҳ дошта шуд. Абсорбанс дар 517 nm чен карда шуд.

Сатҳи безараргардонии радикали DPPH (%) = [1 − (A − B) / A₀] × 100

A абсорбанси гурӯҳи дорои экстракти намуна ва DPPH мебошад. A₀ гурӯҳи назоратӣ аст, ки ба ҷойи намуна %80 этанол истифода шудааст. B бошад назорати пасзамина мебошад, ки ба ҷойи DPPH %80 этанол истифода шудааст. Тарҳи B барои ҷудо кардани пасзаминаи оптикии худи экстракти намуна аз ҷавоби DPPH кӯмак мекунад.

Фаъолиятҳои безараргардонии DPPH ва ABTS дар ҳамаи гурӯҳҳо дар давоми нигоҳдорӣ умуман коҳиш ёфтанд. Аммо 2.5C қобилияти DPPH-ро дар тамоми давраи нигоҳдорӣ баландтар нигоҳ дошт; дар ченкунии ABTS ҳам 2.5C ва ҳам 4C аз гурӯҳи назоратӣ баландтар монданд, аммо 2.5C беҳтарин натиҷаи умумиро нишон дод.

Таҳлили коррелятсионии Шакли S1-и манбаъ чӣ илова мекунад?

Шакли S1 дар маводи иловагӣ робитаҳои байни нишондиҳандаҳои физиологӣ ва сифатиро бо коэффисиентҳои коррелятсияи Pearson арзёбӣ мекунад. Таҳлил нишон дод, ки нишондиҳандаҳои марбут ба антиоксидантҳо бо ҷамъшавии ROS ва нишондиҳандаҳои сифат робитаи наздик доранд. Ин натиҷа дастгирӣ мекунад, ки қобилияти беҳтар ҳифзшудаи антиоксидантӣ ва ба таъхир афтодани талафи хлорофилл ва пиршавӣ дар дохили як сохтори маълумот якҷо тағйир меёбанд.

Аммо коррелятсияи Pearson дараҷаи тағйирёбии якҷояи ду тағйирёбандаро чен мекунад; худ аз худ исбот намекунад, ки яке ба дигаре сабаби мустақим аст. Аз ин рӯ, занҷири MAP → қобилияти антиоксидантӣ → нигоҳдории хлорофилл шарҳи физиологиест, ки бо ҳамаи натиҷаҳои таҷрибавии таҳқиқот мувофиқ аст, аммо ҳар робитаи мобайнӣ бо таҷрибаи мустақили сабабият ҷудо карда нашудааст.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Сохтори намунагирӣ ва такрорҳо

Дар ҳар гурӯҳи бастабандӣ барои ҳар нуқтаи вақти нигоҳдорӣ се халта омода карда шуда, ба ҳар халта се намунаи флоратии брокколи гузошта шуд. Дар арзёбии қобили қабули тиҷоратӣ намунаҳо тасодуфан рамзгузорӣ шуданд, то баҳогузор аз маълумоти табобат огоҳ набошад. Тибқи бахши омории мақола, ҳамаи таҷрибаҳо мустақилона ҳадди ақал се маротиба такрор шудаанд (n ≥ 3).

Шароити нигоҳдорӣ

• Ҳарорат: 20 ± 1 °C.
• Намии нисбӣ: %85 ± 5.
• Давомнокии умумӣ: 8 рӯз.
• Вақтҳои арзёбӣ: рӯзҳои 0, 2, 4, 6 ва 8.
• Нигоҳдории намуна: Барои таҳлили биохимиявӣ дар нитрогени моеъ ях кардан ва дар −80 °C нигоҳ доштан.

Дастгоҳҳо ва ченкуниҳои асосӣ

Таҳлили оморӣ

Таҳлили оморӣ бо SPSS 27.0.1 анҷом дода шуд. Таъсири табобати бастабандӣ ва вақти нигоҳдорӣ бо таҳлили дисперсияи дуҷониба (two-way ANOVA) арзёбӣ шуда, дар муқоисаҳои сершумор санҷиши Tukey HSD истифода гардид. Ҳадди аҳамияти оморӣ p < 0,05 муайян карда шуд.

Дар шаклҳои манбаъ маълумот ҳамчун миёна ± инҳирофи стандартӣ пешниҳод шудаанд. Ҳарфҳои хурд барои муқоисаи гурӯҳҳои гуногуни бастабандӣ дар як вақти нигоҳдорӣ ва ҳарфҳои калон барои муқоисаи вақтҳои гуногуни нигоҳдорӣ дар дохили як гурӯҳи бастабандӣ истифода шудаанд. Дар баъзе графикҳо * p < 0,05 ва ** p < 0,01 аҳамияти омориро, “ns” бошад набудани фарқи аҳамиятнокро дар сатҳи p > 0,05 нишон медиҳад.

Хулосаи натиҷаҳои асосии миқдорӣ

Натиҷаи асосӣ: 2.5C мутавозинтарин истифода

Ҳар ду бастабандии бо наномавод тағйирёфта нисбат ба халтаи стандартии назоратӣ натиҷаҳои беҳтар доданд; аммо вақте қобили қабули тиҷоратӣ, нигоҳдории хлорофилл, витамин C, фенолҳои умумӣ, ҷамъшавии ROS ва қобилияти безараргардонии радикалҳо якҷо арзёбӣ шуданд, 2.5C дар маҷмӯъ қавитарин профили муҳофизатро нишон дод.

Ин нишон медиҳад, ки дар тарҳрезии MAP танҳо пасттарин мубодилаи имконпазири газ набояд ҳадаф бошад. Ба гуфтаи муаллифон, 2.5C метавонад атмосфераи муносибтаре ба вуҷуд оварда бошад, ки метаболизмро фурӯ нишонад, вале ба маҳдудшавии аз ҳад зиёди газ оварда нарасонад.

Чаро 4C ҳамеша беҳтар набуд?

4C нисбат ба 2.5C ғафстар ва гузаронандагии газаш пасттар буд. Манбаъ пешниҳод мекунад, ки ин мӯҳрнокии қавитар махсусан дар марҳилаи охири нигоҳдорӣ метавонад ба шароити тақрибан анаэробӣ наздик шуда, фишори ферментативӣ ба вуҷуд оварад.

Бо вуҷуди ин, этанол, ацетальдегид ё дигар маҳсулоти ферментатсия чен карда нашудаанд. Аз ин рӯ, ибораи «4C ферментатсияро ба вуҷуд овард» натиҷаи мустақими ин таҳқиқот нест. Ифодаи дастгиришуда аз ҷониби манбаъ ин аст, ки 4C мубодилаи газро бештар маҳдуд кард ва муҳофизати умумии сифат дар аксари нишондиҳандаҳо мисли 2.5C қавӣ набуд.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад

• Халтаҳои MAP-и бо наномавод тағйирёфтаи 25 µm ва 40 µm дар нигоҳдории ҳаштрӯза дар 20 ± 1 °C зардшавии брокколиро нисбат ба халтаи стандартии назоратӣ ба таъхир андохтанд.
• Ҳар ду низоми MAP бо нигоҳдории дарозтари хлорофилл алоқаманд буданд.
• Гурӯҳҳои MAP дар рӯзи 8. нисбат ба гурӯҳи назоратӣ қобили қабули тиҷоратии баландтар нишон доданд.
• MAP ба нигоҳдории витамин C ва моддаҳои умумии фенолӣ кӯмак кард.
• Дар гурӯҳҳои MAP талафи вазн камтар буд; сахтӣ ва намуди рӯй дар маҷмӯъ беҳтар нигоҳ дошта шуданд.
• Истифодаи MAP ҷамъшавии O₂•⁻ ва H₂O₂-ро коҳиш дод.
• Истифодаи MAP бо нигоҳдории беҳтари қобилияти безараргардонии радикалҳои O₂•⁻, DPPH ва ABTS дар давоми нигоҳдорӣ алоқаманд буд.
• Дар шароити таҷрибавии омӯхташуда 2.5C дар маҷмӯъ нисбат ба 4C натиҷаи беҳтари муҳофизат нишон дод.

Умумисозиҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад

• Нишон дода нашудааст, ки ғафсии 25 µm барои ҳамаи плёнкаҳои MAP ва ҳамаи сабзавот оптимуми универсалӣ аст.
• Натиҷаҳо дар ҳароратҳои занҷири хунук ё намии нисбии дигар тасдиқ нашудаанд.
• Суръати воқеии нафаскашӣ ҳангоми баста будани бастабандӣ мустақиман чен карда нашудааст.
• Азбаски маҳсулоти ферментатсия дар гурӯҳи 4C чен карда нашудаанд, фишори ферментативӣ мустақиман исбот нашудааст.
• Муҳоҷирати ҷузъҳои наномавод ба брокколи ё бехатарии тамоси ғизоӣ дар ин таҳқиқот чен карда нашудааст.
• Вайроншавии микробӣ ё бори патогенӣ арзёбӣ нашудааст.
• Маза, бӯй ва қабули ҳиссии истеъмолкунанда таҳқиқ нашудаанд.
• Арзиши бастабандӣ ё таъсири экологии давраи ҳаёти онҳо муқоиса нашудааст.
• Таҳлили коррелятсионӣ робитаи байни қобилияти антиоксидантӣ ва пиршавии ба таъхир афтодаро дастгирӣ мекунад; худ аз худ сабабияти тамоми механизмро исбот намекунад.

Ҷиҳатҳои қавии методологии таҳқиқот

Таҳқиқот танҳо зардшавии визуалиро арзёбӣ накардааст. Дар як низоми нигоҳдорӣ ченкунии ранг, қобили қабули тиҷоратӣ, таркиби газии баста, талафи об, хусусиятҳои бофта, хлорофилл, витамин C, миқдори фенолӣ, ду нишондиҳандаи мустақими ROS ва се нишондиҳандаи гуногуни қобилияти антиоксидантӣ якҷо омӯхта шуданд. Бо ин роҳ байни пиршавии зоҳирии брокколи ва ҳолати биохимиявии редокс муқоисаи бисёрқабата анҷом дода шуд.

Илова бар ин, кӯр кардани рамзҳои табобат дар арзёбии қобили қабули тиҷоратӣ, ченкуниҳои такрорӣ ва истифодаи ANOVA-и дуҷониба барои арзёбии ҳамтаъсирии бастабандӣ × вақти нигоҳдорӣ ҷузъҳои муҳими тарҳи таҷриба буданд.

Маҳдудиятҳои асосӣ

Таҷриба танҳо бо маводи брокколии аз як манбаъ гирифташуда, дар як ҳарорат ва намии нисбӣ ва дар давоми ҳашт рӯз гузаронида шуд. Таҳқиқот тасдиқи берунаро дар навъҳои гуногун, мавсимҳои ҷамъоварӣ, ҳароратҳо, сенарияҳои занҷири хунук ё шароити логистикаи тиҷоратӣ пешниҳод намекунад.

Ҳарчанд таркиби газ дар дохили бастабандӣ чен карда шуд, суръати нафаскашӣ ҳангоми баста будани баста пайваста назорат нашуд. Аз ин рӯ, як қисми робитаи байни атмосфераи бастабандӣ ва суръати воқеии метаболизм хусусияти тафсири физиологӣ дорад.

Слюдаи наноҳаҷм ва хоки диатомӣ, ки дар таҳқиқот истифода шуданд, барои танзими гузаронандагии бастабандӣ истифода гардиданд; аммо гузариши ин мавод ба ғизо, арзёбии токсикологӣ ё бехатарии дарозмуддати тамоси ғизоӣ ба доираи таҳқиқот дохил нашудаанд.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Таҳқиқоти аслӣ: Modified Atmosphere Packaging Delays Senescence and Chlorophyll Degradation by Enhancing Antioxidant Capacity in Postharvest Broccoli

Муаллифон: Jingyu Xu; Lanying He; Letian Lin; Tianwen Liu; Baisi Tang; Honghui Luo; Hua Huang.

Corresponding authors: Honghui Luo ва Hua Huang.

Муассисаҳо: College of Horticulture and Landscape Architecture, Zhongkai University of Agriculture and Engineering, Guangzhou, China; Institute of Fruit Tree Research, Guangdong Academy of Agricultural Sciences ва лабораторияҳои вобастаи Southern Subtropical Fruit Biology/Genetic Resources, Guangzhou, China; Guangdong Provincial Key Laboratory of Biotechnology for Plant Development, School of Life Sciences, South China Normal University, Guangzhou, China.

Маҷалла: Foods.

Нашриёт: MDPI, Basel, Switzerland.

Ҷилд / шумора / рақами мақола: 15(13), 2251.

DOI: 10.3390/foods15132251.

Навъи мақола: Article; таҳқиқоти таҷрибавии нигоҳдории пас аз ҷамъоварӣ ва физиологияи растанӣ/ғизо.

Received: 12 май 2026.

Revised: 18 июн 2026.

Accepted: 18 июн 2026.

Published: 23 июн 2026.

Academic Editor: Rafael Gavara.

Баррасии ҳамтоён: Foods маҷаллаи байналмилалии илмии дастрасии кушода ва рецензияшавандаест, ки аз ҷониби MDPI нашр мешавад.

Литсензия: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0).

Шароити асосии таҷриба: 20 ± 1 °C, %85 ± 5 намии нисбӣ, нигоҳдории 8-рӯза; рӯзҳои арзёбӣ 0, 2, 4, 6 ва 8.

Бастабандиҳо: 30 µm PE стандартии назоратӣ; 25 µm MAP-и бо наномавод тағйирёфта (2.5C); 40 µm MAP-и бо наномавод тағйирёфта (4C).

Пуркунандаҳои наномавод: Слюдаи наноҳаҷм ва хоки диатомӣ.

Омор: SPSS 27.0.1; ANOVA-и дуҷониба; Tukey HSD; p < 0,05. Гузориш шудааст, ки таҷрибаҳо мустақилона ҳадди ақал се маротиба такрор шудаанд.

Маводи иловагӣ: Figure S1 коррелятсияҳои Pearson байни нишондиҳандаҳои физиологӣ ва сифатиро нишон медиҳад.

Маблағгузорӣ: Guangdong Province Modern Agricultural Industry Technology System Innovation Team Construction Project (2026CXTD12); Special Fund for Scientific Innovation Strategy—Construction of High-Level Academy of Agriculture Science / Excellent Young Scientists of Guangdong Academy of Agricultural Sciences (R2021YJ-YB1005); маблағгузории Zhonghua Modern Agricultural Industry College, Guangdong Demonstrative Modern Industrial College; Graduate Student Scientific and Technological Innovation Fund of Zhongkai University of Agriculture and Engineering (KA25YY16724).

Institutional Review Board: Татбиқ намешавад.

Ризоияти огоҳона: Татбиқ намешавад.

Дастрасии маълумот: Саҳмҳои аслии таҳқиқот дар мақола ва маводи иловагӣ ҷой доранд; саволҳои иловагӣ метавонанд ба corresponding author-ҳо ирсол шаванд.

Барномаи манфиатҳо: Муаллифон изҳор кардаанд, ки бархӯрди манфиатҳо вуҷуд надорад.

Саҳми муаллифон: H.H. консептуализатсия ва навиштан/баррасӣ/таҳрир; J.X. ва L.H. таҳқиқот ва таҳлили маълумот; L.L., T.L. ва B.T. қисмҳои муайяни таҳқиқот; H.L. гирифтани маблағгузорӣ ва навиштан/баррасӣ/таҳрирро анҷом додааст. Ҳама муаллифон версияи нашршударо хонда ва тасдиқ кардаанд.

Номувофиқии шакл дар манбаъ: Дар шарҳи Шакли 4 панелҳои C ва D мутаносибан ҳамчун “Stem glossiness” ва “stem hardness” навишта шудаанд; аммо дар меҳварҳои воқеии график ва матни натиҷаҳо C = stem hardness, D = glossiness нишон дода шудаанд. Мақолаи Verianla меҳварҳои график ва матни натиҷаҳоро асос гирифтааст.

Ҳудуди асосии тафсир: Шарҳи он ки MAP метаболизми воқеии нафаскаширо дар дохили баста коҳиш медиҳад, ба ченкунии мустақими нафаскашӣ дар бастаи пӯшида асос намеёбад. Нафаскашӣ пас аз кушодани халта чен шуда, муаллифон қиматҳои баландтари нафаскашии MAP-ро ҳамчун ҷавоби эҳтимолии бозгашт тафсир кардаанд.

Бозсозии визуалӣ: Азбаски Шаклҳои 1-6-и манбаъ аз графикҳои таҷрибавии бисёрнуқта иборатанд ва маълумоти хоми рақамӣ пурра дар матни мақола дода нашудааст, нуқтаҳои нопурра бо интерполятсия аз нав сохта нашудаанд. Рақамҳои дақиқи дар манбаъ додашуда бо ҷадвалҳои HTML нигоҳ дошта шуданд. Робитаҳои физиологии Шакли 7 бошад ҳамчун нақшаи SVG-и Verianla аз ҷиҳати семантикӣ бо манбаъ мувофиқ, аз ҷиҳати композитсияи визуалӣ мустақил ва бемиқёс аз нав сохта шуданд.