Бул изилдөө каптал жерде курулган кыш толтурмалуу темир-бетон имараттар бир гана негизги силкинүүгө эмес, андан кийинки кайталама силкинүүлөргө да кабылганда кандай жүрүм-турум көрсөтөрүн караган үч өлчөмдүү сызыктуу эмес жер титирөө талдоосу болуп саналат. Изилдөөдө step-back (SB), split-foundation (SF) жана setback-step-back (SSB) деп аталган үч жантайыңкы жердеги конструкциялык схема 3, 7 жана 9 кабаттуу моделдер түрүндө OpenSees Navigator чөйрөсүндө түзүлүп, Гималай аймагынан тандалган негизги силкинүү–кайталама силкинүү жазуулары боюнча Nonlinear Response History Analysis (NRHA) менен бааланган. Талдоолордо негизги силкинүүдөн кийин пайда болгон бузулуу нөлгө келтирилбестен кайталама силкинүүлөр колдонулгандыктан, ырааттуу жер титирөөлөрдө бузулуунун топтолушун чагылдыруу максат кылынат. Натыйжалар каралган моделдердин ичинен split-foundation түзүлүштөр тик катуулуктун бир калыпта эместиги, кыска мамычанын жүрүм-туруму жана жүктү өткөрүү жолдорунун үзгүлтүктөрү себептүү жалпысынан эң морт топту түзөрүн, ал эми SSB геометриясы массаны жана катуулукту тең салмактуураак бөлүштүрүп, төмөнүрөөк талап пайда кыларын көрсөтөт. Ошол эле учурда бул натыйжалар чыныгы имараттар фондунун талаадагы өлчөөлөрү эмес, белгилүү геометрия, материал, пайдубал жана жер титирөө жазуусу боюнча божомолдорго негизделген сандык моделдин жыйынтыктары болуп саналат.

Негизги силкинүү–кайталама силкинүү ырааты — биринчи жер титирөөдө пайда болгон жарака, пластикалашуу, катуулуктун жоголушу жана калдык деформациялар экинчи силкинүү башталганга чейин жок кылынбаган жер титирөө жүктөө абалы. Бул өзгөчөлүк айрыкча каптал жердеги имараттар үчүн маанилүү; анткени эңкейиштен улам мамычалардын ар башка пайдубал белгилеринен башталышы катуулуктун жана жүк өтүү жолунун үзгүлтүктөрүн жаратып, буралуу, кыска мамыча жана кабаттар аралык жылышуу талаптарын көбөйтүшү мүмкүн.

Изилдөөдө колдонулган негизги инженердик талап параметрлери Peak Inter-story Drift Ratio (PIDR), Normalized Peak Floor Acceleration (NPFA) жана Peak Roof Displacement (PRD) болуп саналат. PIDR кабаттар арасындагы салыштырмалуу деформацияны, NPFA кабат деңгээлдериндеги ылдамдануунун күчөшүн, PRD болсо бүт конструкциянын чатыр деңгээлиндеги каптал жылышын билдирет. Бул үч көрсөткүч бирге бааланганда, көтөрүүчү системанын бузулушу гана эмес, ылдамданууга сезгич көтөрүүчү эмес компоненттер жана чоң жылышуулар жараткан экинчи тартиптеги таасирлер да байкалат.

Изилдөө маселеси: Капталдагы имарат эмне үчүн кадимки тегиз жердеги имарат эмес?

Жер титирөөгө туруктуу конструкцияларды долбоорлоонун негизги принциптеринин бири — жүк өткөрүү жолдорунун мүмкүн болушунча иреттүү жана үзгүлтүксүз геометрияга ээ болушу. Жантайыңкы жерде болсо бир имараттын мамычалары пайдубалга ар башка деңгээлдерде отурушу мүмкүн. Ошондо айрым мамычалар кыска жана катуу, башкалары узунураак жана ийкемдүү болуп калат. Массанын борбору менен катуулуктун борборунун жайгашуусу да иреттүү тегиз жердеги имаратка салыштырганда оңойураак ажырашы мүмкүн. Натыйжада бирдей горизонталдык жер титирөө кыймылы астында ар башка мамычаларда жана кабаттарда бири-биринен кыйла айырмаланган деформация, кесүү күчү жана буралуу талаптары пайда болушу мүмкүн.

Булак изилдөө Гималай алкагындагы курулуш практикасына багытталган. Изилдөөчүлөр бул аймактагы кеңири таралган үч конструкциялык схеманы салыштырышат:

Негизги силкинүү–кайталама силкинүү ырааттары эмне үчүн жалгыз негизги силкинүүнү талдоодон башкача жыйынтык берет?

Негизги силкинүү конструкция элементтеринде жарака, пластикалык шарнирлердин пайда болушу, толтурма дубалдардын майышып эзилиши жана катуулуктун жоголушун калтыра алгандыктан, кайталама силкинүү эми баштапкы бүтүн конструкцияга эмес, касиеттери өзгөргөн конструкцияга таасир этет; бул изилдөөдө да кайталама силкинүүнүн алдында конструкциялык касиеттер калыбына келтирилбегендиктен, MS–AS талдоолору топтолгон бузулууну түздөн-түз сактайт.

Эмне үчүн жалгыз негизги силкинүүнү кароо жетишсиз болушу мүмкүн?

Имараттын негизги жер титирөөдө толук кулабаганы анын кайталама силкинүүлөргө каршы баштапкы бекемдигин сактаганын билдирбейт. Бетон жарылышы, арматура агуу чегине жетиши, толтурма дубал катуулугун жоготушу жана конструкциянын табигый периоду менен мода формалары өзгөрүшү мүмкүн. Ошондуктан көлөмү анчалык чоң эмес кичирээк кайталама силкинүү да мурда эле бузулган айрым мамычаларда, кабаттарда же толтурма панелдерде критикалык талаптарды жаратышы мүмкүн.

Изилдөөнүн NRHA колдонулушунда жер титирөө жазуулары ырааттуу моделденген жана негизги силкинүүдөн кийинки калдык бузулуу сакталган. Ошентип, кайталама силкинүү талдоосунун баштапкы чекити “бузулбаган конструкция” эмес, негизги силкинүүдөн чыккан конструкциянын абалы болуп саналат.

Split-foundation каптал имараттары эмне үчүн морттуураак жүрүм-турум көрсөтүшү мүмкүн?

Булак моделдеринде SF конфигурациясында мамычалардын ар башка пайдубал деңгээлдеринен башталышы кыска жана катуу мамычалар менен узунураак мамычалардын бир системада кошулушуна, тик катуулуктун үзгүлтүгүнө жана кесүү күчтөрүнүн бир калыпта эмес өтүшүнө алып келет; ошондуктан өзгөчө эң жогорку пайдубал деңгээлинин айланасында жогорку drift, ылдамдануу жана морт кыска мамыча талаптары пайда болот.

Эң жогорку пайдубал деңгээли: жүрүм-турум өзгөргөн критикалык чек

Изилдөөдө Uppermost Foundation Level (UFL), башкача айтканда эң жогорку пайдубал деңгээли, каптал тарабынан жарым-жартылай чектелген төмөнкү конструкция бөлүгү менен эркинирээк кыймылдаган жогорку кабаттардын ортосундагы өтмөк катары көрүнөт. Негизги силкинүүнүн натыйжаларында UFLден төмөн кабаттар аралык жылышуулар азыраак болсо, бул чектин дароо үстүндө drift талабы тез өсөт. Авторлор бул өтүүнү катуулуктун кескин өзгөрүшү менен байланыштырышат.

3, 7 жана 9 кабаттуу моделдерде эң жогорку drift талабы имараттын салыштырмалуу бийиктигинин болжол менен 0,7–0,8 аралыгында топтолушу бузулуу пайдубалдын айланасында гана эмес, орто жана жогорку кабаттарга карай да критикалык болушу мүмкүн экенин көрсөтөт.

Кыш толтурма дубалдар жер титирөөдөгү жүрүм-турумду кантип өзгөртөт?

Кыш толтурма дубал башында темир-бетон каркастын ичинде диагоналдык кысуу таякчасына окшош жүк көтөрүү механизмин түзүп, горизонталдык катуулукту жогорулата алат; бирок жарака жана эзилүү күчөгөн сайын бул салым азайып, негизги силкинүүдө бузулган толтурма панелдер кайталама силкинүүдө баштапкы катуулугун сактай албайт.

Толтурма дубалдын сандык көрсөтүлүшү

Изилдөө кыш толтурма панелдерди кирпич менен эритменин деталдуу микро-модели аркылуу эмес, эсептөө жүгүн азайткан эквиваленттүү макро-модель аркылуу көрсөтөт. Ар бир панель төрт ийкемдүү beam-column элементи менен эквиваленттүү диагоналдык кысуу жолдору жана борбордогу бир сызыктуу эмес beam-column элементи аркылуу моделденген. Гистерезистик жүрүм-турум үчүн OpenSeesтеги Pinching4 бир октуу материал модели колдонулган.

Pinching4 ыкмасы бекемдиктин төмөндөшүн, жүк бошотуу катуулугун, кайра жүктөө катуулугун жана энергия сарптоодогу өзгөрүүлөрдү көрсөткөн параметрлер аркылуу кайталанма циклдерде толтурма панелдин жүрүм-турумун болжолдуу түрдө көзөмөлдөйт. Бул тандоо толтурма дубал негизги силкинүүдө бузулгандан кийин кайталама силкинүүдө эмне үчүн мурдагыдай катуулук салымын бербей турганын моделдөө үчүн борбордук мааниге ээ.

Толтурма дубалдагы жарака жана калдык бекемдик

Булакта толтурма дубалдын жаракасы болжол менен %0,015–%0,15 кабаттар аралык жылышуу катышынын аралыгында башталат деп кабыл алынат. Жарака бекемдиги максималдуу горизонталдык бекемдиктин 0,55 эсеси катары алынган. Максималдуу бекемдикке жеткен жылышуу катышы %0,25 деп берилген. Калдык бекемдик болсо чокулук бекемдиктин %20'ы катары кабыл алынып, бул деңгээлге максималдуу бекемдик жылышуусунун беш эсесинде жетет деп болжолдонгон.

Бетон модели

Темир-бетон элементтердин өзөк жана каптама бетондору OpenSees Concrete04 бир октуу материал модели менен көрсөтүлгөн. Кысуу конверти Popovics байланышынын негизинде берилет:

\[ f_{ci}=f'_c \frac{ \left(\frac{\varepsilon_{ci}}{\varepsilon_c}\right)n }{ n-1+\left(\frac{\varepsilon_{ci}}{\varepsilon_c}\right)^n } \]

\[ n=\frac{E_c}{E_c-E_{sec}}, \qquad E_{sec}=\frac{f_{ci}}{\varepsilon_{ci}} \]

Бул жерде \(f'_c\) бетондун 28 күндүк кысуу бекемдигин, \(\varepsilon_c\) чокулук кысуу бекемдигине туура келген салыштырмалуу деформацияны, \(E_c\) баштапкы ийкемдүүлүк модулун жана \(E_{sec}\) секанттык катуулукту билдирет. Булак баштапкы ийкемдүү катуулук үчүн \(E_c=5000\sqrt{|f'_c|}\) MPa байланышын колдонот.

Бетондун созулуу жүрүм-туруму үчүн булак төмөнкү экспоненциалдык конверт байланышын да берет:

\[ \sigma_i = f_t \left( \frac{\beta f_{ti}}{f_t} \right)^{ \frac{ \varepsilon_{ti}-f_{ti}/E_t }{ \varepsilon_t-f_t/E_t } } \]

Булакта \(f_t=3.83\) MPa, \(\varepsilon_t=0.00015\) жана \(\beta=0.1\) колдонулган. \(E_t\) баштапкы созулуу катуулугун, ал эми \(\beta\) акыркы созулуу деформациясында калган созулуу чыңалуусун жөнгө салган параметрди билдирет.

Арматура болотунун модели

Арматура болоту SteelMPF бир октуу материал модели менен көрсөтүлгөн. Модель Menegotto–Pinto гистерезистик байланышы жана Filippou менен кесиптештеринин изотроптук катуулануу ыкмасына негизделет. Fe415 арматурасы үчүн агуу бекемдиги 415 MPa жана баштапкы ийкемдүү катуулук 210 GPa деп алынган. Оң жана терс деформациядагы катуулануу катыштары \(b_p=b_n=0.02\), баштапкы ийрилик параметри \(R_0=18.5\), ийриликтин деградация параметрлери \(cR_1=0.96\) жана \(cR_2=0.15\) деп берилген. Булактагы башка SteelMPF параметрлери \(a_1=0.05\), \(a_2=0.96\), \(a_3=0.15\) жана \(a_4=0.97\).

Толтурма дубалдын максималдуу горизонталдык каршылыгы

Булакта толтурма панелдин максималдуу горизонталдык каршылыгы төмөнкүдөй берилет:

\[ F_{max}=0.818 \frac{L_{in}\,t\,f_{tp}}{c_1} \left(1+\sqrt{C_L^2+1}\right) \]

\[ C_I=1.925\frac{L_{in}}{h'} \]

\(f_{tp}\) кыш толтурманын жарака чыңалуусун, \(t\) панелдин калыңдыгын, \(L_{in}\) панелдин узундугун жана \(h'\) панелдин бийиктигин билдирет. Булак теңдемесинде \(c_1\), \(C_L\) жана андан кийинки байланышта \(C_I\) түрүндө бири-биринен айырмаланган индекс/нотациялар көрүнөт. Verianla тексти булар бир эле параметр деп божомолдоп, үнсүз бириктирбейт; теңдеме булакта жазылган форманын маанилик чегинде берилген.

Терезе/эшик тешигинин таасири

Толтурма дубалдагы тешик панелдин катуулугун жана горизонталдык бекемдигин азайтканын эске алуу үчүн булакта эксперименттик жана сандык изилдөөлөрдөн калибрленген \(\rho\) азайтуу коэффициенти колдонулат:

\[ \rho = 0.55\exp(-0.035\alpha_a) + 0.44\exp(-0.025\alpha_1) \pm 0.284\varepsilon \]

Бул жерде \(\alpha_a=(l_0h_0/LH)100\) тешик аянтынын катышын, \(\alpha_1=(l_0/L)100\) тешик узундугунун катышын билдирет. Булак ошондой эле \(\alpha_h=(h_0/H)100\) тешик бийиктигинин катышын аныктайт. \(0.284\varepsilon\) мүчөсү болсо чачыроо/аныксыздык тилкеси катары түшүндүрүлгөн.

Изилдөө эмнени айтат жана эмнени айтпайт

Изилдөө колдогон тыянак: Каралган сандык моделдерде ырааттуу MS–AS жүктөөсү жалгыз негизги силкинүү талдоосуна караганда жогору топтолгон талапты пайда кылат. SF конфигурациясы жалпысынан эң жагымсыз жүрүм-турумду көрсөтсө, SSB тең салмактуураак жооп берет. Кыш толтурма дубалдар баштапкы катуулукту жогорулата алат, бирок кайталанма жер титирөө жүктөөсүндө жарака жана эзилүү себептүү алардын салымы азаят.

Изилдөө колдобогон тыянак: Натыйжалар бардык каптал имараттар бирдей өлчөмдө бузуларын, белгилүү бир чыныгы имарат сөзсүз кулай турганын же бул жерде колдонулган геометрияны башка өлкө, топурак, материал жана курулуш нормаларына түздөн-түз колдонууга болорун далилдебейт. Моделде пайдубал кыймылсыз деп кабыл алынган жана топурак–конструкция өз ара аракеттенүүсү моделденген эмес. Мындан тышкары, изилдөө талаадагы чыныгы имараттын жер титирөөдөн кийинки өлчөө кампаниясы эмес.

Изилдөөнүн ыкмасы жана жыйынтыктары

1. Конструкция моделдеринин геометриясы

Изилдөөдө жалпы тогуз негизги конструкция модели түзүлгөн: үч имарат бийиктиги менен үч каптал конструкция конфигурациясынын айкалышы.

Булакта плитанын калыңдыгы текстте “150 m” деп жазылган. Бул маани конструкциялык инженерия контекстинде олуттуу бирдиктик дал келбестик жараткандыктан, бул жерде үнсүз түрдө “150 mm” деп оңдолгон эмес. Моделдин башка өлчөмдөрүнө карама-каршы келген бул жагдай булак текстинин редакциялык катасы катары бааланууга тийиш.

2. Чектүү элемент модели

Сандык моделдер OpenSees Navigator колдонулуп түзүлгөн. Темир-бетон элементтер distributed plasticity beam-column элементтери менен моделденген, кесилиштер булаларга бөлүнгөн. Бетондун өзөк жана каптама аймактары үчүн patch, узунунан кеткен арматура үчүн Layer буйруктары колдонулган. Section Aggregator ыкмасы айрыкча step-back мамычаларында талап кылынган буралуу күч–деформация жүрүм-турумун кесилиш моделине кошуу үчүн колдонулган.

Геометриялык сызыктуу эместик P–Δ таасири аркылуу моделге киргизилген. Кабаттардын туруктуу жүгүнөн келген массалар ар бир кабаттын оордук борборундагы түйүндөрдө топтолгон.

3. Кыш толтурма панели

Толтурма панелдердин тешиксиз да, тешиктүү да абалдары изилдөөгө киргизилген. Булакта толтурма үчүн Индиянын шарттарын көрсөткөн кызыл бышырылган чопо кирпич маалыматтары колдонулуп, параметрлер мурдагы эксперименттик/сандык изилдөөлөрдөн алынган.

4. Жер титирөө жазуулары

Изилдөөдө Түндүк-Чыгыш Индия жана Гималай аймагынан беш негизги силкинүү ырааты колдонулган. Булак таблицасында Sikkim 2011, Nepal 2015, Chamoli 1999, Uttarkashi 1991 жана North-East India деп аталган бир ыраат бар.

EQ5 сабынын дата талааларында булактын ичинде 1991 даталары менен “1988” окуя белгиси катар көрүнөт. Ошондуктан тиешелүү даталар ырааты бул жерде оңдолгон эмес жана жаңы дата дайындалган эмес.

5. Ырааттуу динамикалык талдоо

Негизги силкинүү жана кайталама силкинүү жазуулары моделге кезеги менен колдонулган. Критикалык методологиялык жагдай — негизги силкинүүдөн кийин моделдин катуулук, бекемдик же пластикалык деформация тарыхы нөлгө келтирилбейт. Ушундайча кайталама силкинүү баштапкы конструкцияга эмес, негизги силкинүүдө бузулган конструкцияга таасир этет.

Булак динамикалык чечүүдө implicit Newmark-beta убакыт интеграциясы колдонулганын жана параметрлер

\[ \beta=\frac{1}{6}, \qquad \gamma=\frac{1}{2} \]

деп тандалганын билдирет. Убакыт кадамы жер титирөө жазууларынын үлгүлөө аралыгына шайкеш экени айтылган, бирок негизги текстте бир гана сандык убакыт кадамы берилген эмес.

6. Инженердик талап параметрлери

7. Негизги силкинүү астындагы PIDR жыйынтыктары

Булак UFLден төмөн каптал тарабынан көбүрөөк чектелген аймакта drift маанилери төмөнүрөөк, ал эми UFLдин дароо үстүндө drift кескин өсөрүн билдирет. Критикалык деформациялар имараттын салыштырмалуу бийиктигинин болжол менен 0,7–0,8 аралыгында пайда болушу орто–жогорку кабаттар маанилүү талап зонасы экенин көрсөтөт.

7 жана 9 кабаттуу моделдерде SB жана SF жалпысынан SSBге караганда жогору PIDR чыгарары көрсөтүлгөн. SSB схемасында масса менен катуулуктун тең салмактуураак бөлүштүрүлүшү буралуу эксцентриситетинин жана топтолгон ийкемсиз деформациянын азайышы менен байланыштырылган.

8. Негизги силкинүү астындагы кабат ылдамдануусу

Нормалдаштырылган PFA профилдери катуулук каптал тарабынан чектелген аймактан эркинирээк жогорку конструкцияга өткөн деңгээлдерде ылдамдануунун олуттуу өзгөрүшүн көрсөтөт. Булак 3 кабаттуу конструкцияда нормалдаштырылган PFA болжол менен 4–5 деңгээлине чейин көтөрүлүшү мүмкүн экенин, 7 жана 9 кабаттуу конструкцияларда айрым чокулук маанилер 5,5–6 деңгээлине жетерин билдирет. Бийик имараттардагы зигзаг профил жогорку модалардын салымы жана капталдан келип чыккан буралуу бир калыпта эместигинин өсүшү менен түшүндүрүлөт.

9. Негизги силкинүү астындагы чатыр жылышы

Имарат бийиктеген сайын глобалдык каптал катуулук азайып, табигый период узаргандыктан PRD өсөт. SF схемасындагы жүк жолунун үзгүлтүктөрү жогорку чатыр жылыштары менен байланыштырылган. Булак ошондой эле каралган имарат типологияларында PRD маанилери IS 1893:2016 стандартында көрсөтүлгөн иштөө чегинен ашканын билдирет.

10. MS–AS астындагы топтолгон drift

Кайталама силкинүүлөр негизги силкинүүдө мурда эле бузулган конструкцияларга колдонулганда конфигурациялардын айырмасы дагы даана болгон. Булак жыйынтыктарында SF конструкциялар эң жогорку орточо PIDR тобун түзөт. MS3 жана MS4 ырааттарында 9-кабатта SF үчүн PIDR %3,88ге жеткени билдирилген.

SB конфигурациясында 9-кабатта MS4 астында %3,63 PIDR билдирилсе, SSB үчүн билдирилген максималдуу орточо PIDR мааниси %2,81 болуп саналат. Изилдөөчүлөр SSBдеги төмөнүрөөк driftти жогорку бөлүктөгү setback геометриясы масса менен каптал катуулуктун бөлүштүрүлүшүн тең салмакташы менен байланыштырышат.

11. MS–AS астындагы NPFA

Кайталама силкинүүлөрдүн ырааты улана берген сайын негизги силкинүү маалында пайда болгон пластикалашуу жана катуулуктун өзгөрүшү кабат ылдамдануу талаптарын да өзгөртөт. SSB каралган үч геометриянын арасында төмөнүрөөк NPFA маанилерин көрсөткөн жана булакта чокулук маанилер 5,45 маанисинен төмөн бойдон калганы айтылган. Башка схемаларда жогору маанилер байкалган; SF моделдеринде 5,95–5,96га жеткен эң жогорку NPFA маанилери билдирилген.

Бул жыйынтык айрыкча кабат жабдуулары, фасад компоненттери жана ылдамданууга сезгич көтөрүүчү эмес системалар үчүн маанилүү. Көтөрүүчү система толук кулабаса да, жогорку кабат ылдамдануусу имараттын функционалдуулугуна олуттуу таасир этиши мүмкүн.

12. MS–AS астындагы чатыр жылышы

PRDнин өсүшү жөн гана чоңураак каптал кыймылды билдирбейт. Чоңураак жылыш, айрыкча бийик жана тик багытта бир калыпта эмес конструкцияларда экинчи тартиптеги P–Δ таасирлерин күчөтүшү мүмкүн; бул болсо болгон катуулук жоготуусун дагы маанилүү кылат.

13. Толтурма дубалдардын топтолгон бузулушу

Булактын жыйынтык бөлүмүндө толтурма дубалдар баштапкы этапта каркасты диагоналдык кысуу элементи сыяктуу катуулатары, бирок болжол менен 0,05–0,1 g сыяктуу төмөн интенсивдүүлүктөрдө микрожарака жана эзилүү башталышы мүмкүн экени көрсөтүлгөн. Негизги силкинүүдөн кийин бузулган толтурма кайталама силкинүүдө катуулугун тез жоготуп, ийкемсиз талаптын чоң бөлүгүн темир-бетон каркас көтөрүүгө аргасыз болушу мүмкүн.

Тешиктүү толтурма дубалдарда болсо булак буралуу таасири күчөшү мүмкүн экенин жана 0,3–0,4 g код менен аныкталган спектрдик интенсивдүүлүктөрдө да бузулуу коркунучу жогорулай турганын билдирет. Бул сандар изилдөөнүн сандык модель божомолдору менен чектелет жана бардык тешиктүү толтурма системалар үчүн универсалдуу чек катары колдонулбашы керек.

14. Жыйынтыктардын жалпы мааниси

Изилдөөнүн эң күчтүү билдирүүсү “кайталама силкинүү дайыма негизги силкинүүдөн чоң болгондуктан кооптуу” деген эмес. Негизги билдирүү — кайталама силкинүү бузулган жана касиеттери өзгөргөн конструкцияга таасир этет. Ошондуктан бир окуялык талдоо конструкция жер титирөө ырааты боюнча баштан кечириши мүмкүн болгон катуулуктун жоголушун, калдык деформацияны жана кайра бөлүштүрүлгөн күчтөрдү толук эмес чагылдырышы мүмкүн.

Каралган геометрия жана шарттарда SSB схемасы жалпысынан эң ыңгайлуу, SF болсо эң морт көрсөткүчтү берген. SFтин терс жүрүм-туруму “жантайыңкы жер” түшүнүгү менен гана эмес, пайдубал деңгээлдеринин бөлүнүшүнөн келип чыккан тик катуулук жана жүк жолунун үзгүлтүктөрү менен байланыштуу. SB конструкциялары болсо булактын кыскача жыйынтыгында айрыкча буралуудан келип чыккан бузулууга сезгич деп сүрөттөлөт.

15. Методологиялык чектөөлөр жана отчеттогу боштуктар

Изилдөөнү чечмелөөдө бир нече маанилүү чектөө бар. Биринчиден, пайдубал кыймылсыз деп кабыл алынып, топурак–конструкция өз ара аракеттенүүсү моделденген эмес. Экинчиден, үч конструкция геометриясы жана үч бийиктик тобу белгилүү Индия стандарттарына, материал класстарына жана Гималай аймагынын курулуш практикасына негизделген. Үчүнчүдөн, кыскача бөлүмдө жер титирөө жазуулары “code-specified intensity measures” деңгээлине масштабдалганы айтылганы менен, негизги текстте толук кайра өндүрүүгө жарактуу масштаб коэффициенттери жана максаттуу спектр процедурасы майда-чүйдөсүнө чейин берилген эмес.

Төртүнчүдөн, изилдөөнүн максаттарынын арасында MS-only жана MS–AS үчүн fragility curves иштеп чыгуу бар жана ачкыч сөздөрдө Incremental Dynamic Analysis көрсөтүлгөнү менен, берилген негизги жыйынтык бөлүмү PIDR, NPFA жана PRDге негизделген NRHA салыштырууларына көңүл бурат. Ошондуктан Verianla макаласы булакта ачык көрсөтүлбөгөн морттук ийри сызыгын, бузулуу ыктымалдыгын же IDA жыйынтыгын өндүрбөйт.

Бешинчиден, булакта айрым редакциялык/бирдиктик дал келбестиктер бар. Плитанын калыңдыгынын “150 m” деп жазылышы, EQ5 окуя/дата белгилеринин өз ара шайкеш келбеши жана толтурма дубалдын максималдуу бекемдик теңдемесиндеги \(c_1\), \(C_L\) жана \(C_I\) нотацияларынын толук дал келтирилбегени буга мисал. Бул пункттар оңдолгон илимий маалымат катары берилген эмес.

Булак жана ыкма жөнүндө эскертүү

Түпнуска изилдөө: Damage state assessment of masonry - infilled hillside buildings under mainshock-aftershock earthquake sequences

Авторлор: Vedatrayee Acharya; Piyali Sengupta; Jagajyoti Panda.

Жооптуу автор: PDFде Vedatrayee Acharya деп көрсөтүлгөн.

Мекемелер: Department of Civil Engineering, Poornima University, Jaipur, Rajasthan, India; Department of Civil Engineering, IIT (ISM) Dhanbad, Jharkhand, India; NCDMM, MNIT Jaipur, Rajasthan, India.

Булактын түрү: Изилдөө макаласынын preprintи.

Рецензия абалы: Булак PDFде ачык түрдө “This preprint research paper has not been peer reviewed” деген сөз айкашы бар.

Платформа: SSRN.

SSRN/DOI текшерүүсү: Булак PDF барактарынын төмөн жагында `https://ssrn.com/abstract=7196887` дарегин көрсөтөт. Ал эми SSRN ошол эле аталыш жана ошол эле авторлор менен жарыялаган расмий жазуу `abstract_id=7196889` жана DOI `10.2139/ssrn.7196889` маалыматын берет. Бул эки жазуунун ортосундагы айырма булакта чечилбегендиктен жашырылган эмес.

Расмий SSRN каттоо датасы: 28-июль 2026.

Лицензия: Расмий SSRN жазуусу автордук укук ээси SSRNге лицензия бергенин жана уруксатсыз кайра пайдаланууга тыюу салынганын билдирет. Ошондуктан түпнуска сүрөттөр түз көчүрүлбөшү керек; илимий байланыштар Verianla үчүн оригиналдуу түрдө кайра тартылышы керек.

Каржылоо: Авторлор макаланы даярдоо учурунда эч кандай фонд, грант же башка колдоо алышпаганын билдиришет.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Авторлор тиешелүү каржылык же каржылык эмес кызыкчылыктары жок экенин билдиришет.

Маалыматтардын жеткиликтүүлүгү: Булакта өзүнчө маалыматтардын жеткиликтүүлүгү жөнүндө билдирүү ачык берилген эмес. Колдонулган негизги силкинүү–кайталама силкинүү жазууларынын окуя, станция, PGA жана магнитуда маалыматтары таблица түрүндө берилгени менен, чийки убакыт катарларынын файлдары макаланын ичинде берилген эмес.

Автордук салымдар / CRediT: Булак текстинде өзүнчө CRediT салым билдирүүсү ачык берилген эмес.

Негизги ыкма: OpenSees Navigator негизиндеги үч өлчөмдүү чектүү элементтик моделдөө; Concrete04 бетон модели; SteelMPF арматура болот модели; Pinching4 кыш толтурма модели; distributed plasticity beam-column элементтери; P–Δ геометриялык сызыктуу эместик; кыймылсыз пайдубал; негизги силкинүү бузулушу сакталган ырааттуу MS–AS Nonlinear Response History Analysis.

Негизги чечмелөө чеги: Изилдөө чыныгы имараттардын жер титирөөдөн кийинки талаа өлчөөлөрүн эмес, белгилүү геометриялык жана материалдык божомолдор боюнча түзүлгөн сандык моделдерди карайт. Жыйынтыктарды башка топуракка, курулуш коддоруна, материалдарга, эңкейишке, пролет схемасына же жер титирөө коркунучуна колдонуу үчүн өзүнчө текшерүү талап кылынат.