Бул изилдөө Индияда топурактын текстурасы менен беш жашка чейинки балдардын тамактануу натыйжаларынын ортосундагы байланышты изилдеген кесилиштик эконометрикалык изилдөө болуп саналат. Изилдөөчүлөр National Family Health Survey 2015-16 (NFHS-4) микромаалыматтарын National Remote Sensing Centre тарабынан район деңгээлине айландырылган топурак текстурасынын маалыматтары менен бириктирип, чополуу-кумдак жана чополуу топурактын үлүштөрүнүн бойдун өспөй калышы, арыктоо, салмактын жетишсиздиги жана балдардын антропометриялык z-көрсөткүчтөрү менен байланышын баалашат. Чополуу-кумдак жана чополуу топурак курамындагы 100 пайыздык пункттук салыштырууда бойдун өспөй калуу ыктымалдыгы 2,3 пайыздык пунктка, арыктоо 3,6 пайыздык пунктка жана салмактын жетишсиздиги 4,7 пайыздык пунктка төмөн. Бирок изилдөө байкоочулук мүнөздө болгондуктан, бул коэффициенттер топурак балдардын тамактануусун себептик түрдө өзгөртөрүн өз алдынча далилдебейт.
Изилдөө сунуштаган механизм айыл чарба өндүрүшүнүн гендердик түзүмүнө байланыштуу. Булак таянган алкакта чополуу-кумдак топурак терең айдоого көбүрөөк ылайыктуу жана мындай аймактарда аялдардын, айрыкча айыл чарба жумуштарында, эмгек күчүнө катышуусу төмөнүрөөк. Изилдөөчүлөр мунун айрым патриархалдык үй-бүлө түзүмдөрүндө аялдардын иштешине каршы эркектердин “backlash” реакциясын азайтышы мүмкүн экенин жана жакын өнөктөш тарабынан зомбулуктун азайышы аркылуу балдардын тамактануу шарттары менен байланыштуу болушу мүмкүн экенин сунушташат.
Бирок бул механизм негизги жыйынтыктардай күчтүү статистикалык колдоого ээ эмес. Топурактын үзгүлтүксүз үлүштөрүн колдонгон негизги моделде аялдардын жалпы жана айыл чарба эмгек күчүнө катышуусу чополуу-кумдак топурактын үлүшү өскөн сайын статистикалык жактан маанилүү түрдө төмөндөйт, ал эми жакын өнөктөш зомбулугунун көрсөткүчтөрүнүн ичинен эмоционалдык зомбулук гана %10 маанилүүлүк деңгээлинде терс байланыш көрсөтөт. Альтернативдүү экилик топурак классификациясында болсо чополуу аймактарда жеңил физикалык зомбулук жана кандайдыр бир зомбулук көрсөткүчтөрү статистикалык жактан маанилүү түрдө жогору. Демек, жакын өнөктөш зомбулугу изилдөөнүн маалыматтарына шайкеш келген, бирок так аныкталган ортомчулук механизми эмес.
Топурактын текстурасы менен баланын ден соолугунун ортосундагы байланыш айыл жерлеринде жана жакыр үй-бүлөлөрдө көбүрөөк байкалат. Бул гетерогендүүлүк айыл чарбанын экономикалык мааниси жана гендердик нормалар күчтүүрөөк болгон чөйрөлөрдө топурак текстурасына байланыштуу эмгек суроо-талабынын айырмачылыктары айкыныраак болушу мүмкүн деген түшүндүрмөгө шайкеш келет. Ошентсе да изилдөө кайсы конкреттүү үй-бүлөдө кайсы механизм иштеп жатканын түздөн-түз байкабайт.
Изилдөө эмне үчүн топуракты баланын ден соолугу менен байланыштырат?
Бир караганда райондогу топурактын чополуу-кумдак же чополуу болушу менен баланын бою жана салмагы бири-биринен кыйла алыс эки тема сыяктуу көрүнүшү мүмкүн. Изилдөөнүн негизги идеясы — топурак айыл чарба өндүрүшүнүн мүмкүнчүлүгүнө гана эмес, өндүрүштө кандай эмгек колдонуларына да таасир этиши мүмкүн. Ар түрдүү топурак текстуралары ар башка айыл чарба иштетүү ыкмаларын талап кылганда жергиликтүү эмгек суроо-талабынын гендердик курамы да өзгөрүшү мүмкүн.
Изилдөө өзгөчө чополуу-кумдак жана чополуу топурактардын айыл чарба эмгегине болгон ар башка талаптарынан чыгат. Чополуу-кумдак аймактарда аялдардын айыл чарба эмгек күчүнө катышуусунун төмөн болушу үй-бүлөдөгү экономикалык жана социалдык мамилелер менен байланыштуу болушу мүмкүн. Ошондуктан изилдөөчүлөр текшерген чынжыр жөн гана “топурак → бала” байланышы эмес; топурак текстурасы, аялдардын эмгеги, үй-бүлө ичиндеги мамилелер жана балага кам көрүү бир эле эмпирикалык алкакта бааланат.
Топурактын Текстурасы Балдардын Тамактануусу Менен Кантип Байланыштырылат?
Изилдөөдө топурактын текстурасы райондун чополуу-кумдак жана чополуу топурак менен капталган аянтынын үлүшү аркылуу өлчөнөт жана бул үлүштөр регрессиялык моделдерде балдардын бойунун өспөй калышы, арыктоо, салмактын жетишсиздиги жана антропометриялык z-көрсөткүчтөрү менен байланыштырылат. Чополуу-кумдак топурактын үлүшү чополуу топуракка караганда жогору болгон райондордо балдардын негизги жетишсиз тамактануу көрсөткүчтөрү орточо алганда төмөн; бирок байкоочулук изилдөө дизайнына байланыштуу бул байланыш өз алдынча себептүүлүктүн далили эмес.
Балдардын тамактануусу кантип өлчөнөт?
Изилдөөдө Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмунун балдардын өсүү стандарттарына негизделген үч антропометриялык z-көрсөткүч колдонулат:
- Бой-жаш боюнча z-көрсөткүч: Баланын жашына салыштырмалуу боюн баалайт.
- Салмак-бой боюнча z-көрсөткүч: Баланын боюна салыштырмалуу салмагын баалайт.
- Салмак-жаш боюнча z-көрсөткүч: Баланын жашына салыштырмалуу салмагын баалайт.
Бой-жаш боюнча z-көрсөткүч -2 стандарттык четтөөнүн төмөнүндө болсо бала бой өспөй калган; салмак-бой боюнча z-көрсөткүч -2ден төмөн болсо арыктаган; салмак-жаш боюнча z-көрсөткүч -2ден төмөн болсо салмагы жетишсиз деп классификацияланат.
Z-көрсөткүчтөрдү колдонуу экилик “бар/жок” классификациясын гана эмес, баланын эталондук дени сак өсүү бөлүштүрүүсүнө салыштырмалуу канчалык жогору же төмөн жайгашканын да көрсөтөт. Ошондуктан изилдөө экилик жетишсиз тамактануу көрсөткүчтөрүн да, үзгүлтүксүз z-көрсөткүчтөрдү да өзүнчө жыйынтык өзгөрмөлөр катары колдонот.
Колдонулган маалымат булактары
Балдар жана аялдар деңгээлиндеги негизги маалымат Индиянын National Family Health Survey сурамжылоосунун төртүнчү айлампасынан, башкача айтканда NFHS-4 2015-16дан алынган. NFHS репродуктивдүү курактагы аялдар үчүн улуттук деңгээлде репрезентативдүү кесилиштик маалымат берет жана беш жашка чейинки балдардын бой жана салмак өлчөөлөрүн камтыйт.
Топурак текстурасынын маалыматы Индиянын National Remote Sensing Centre мекемесинин 2016-жылдагы 5 km × 5 km тор маалыматтарынан алынган. Тор уячаларынын негизинде ар бир райондун канча бөлүгү чополуу-кумдак, чополуу жана башка топурак түрлөрү менен капталгандыгы эсептелген.
Талдоо мындан тышкары жаан-чачын, температура, топурактын pH көрсөткүчү, азот курамы жана район демографиясы сыяктуу көптөгөн экологиялык жана социалдык контролдорду камтыйт. Ошентип, чополуу-кумдак жана чополуу топурак айырмасы менен кошо өзгөрүшү мүмкүн болгон айрым байкалган өзгөчөлүктөр моделге киргизилет.
Балдар маалымат топтомунун көлөмү
NFHS Birth Recode файлындагы балдар деңгээлиндеги негизги маалымат базасы 1.315.617 баланы камтыйт. Бирок антропометриялык өлчөөлөрдүн жеткиликтүүлүгүнө жана регрессияларга керектүү өзгөрмөлөргө байланыштуу негизги талдоолордогу тандалманын көлөмү жыйынтыкка жараша өзгөрөт.
| Жыйынтык өзгөрмө | Негизги регрессиядагы байкоолордун саны |
|---|---|
| Бойдун өспөй калышы | 217.736 |
| Арыктоо | 214.759 |
| Салмактын жетишсиздиги | 221.410 |
| Бой-жаш боюнча z-көрсөткүч | 217.736 |
| Салмак-бой боюнча z-көрсөткүч | 214.759 |
| Салмак-жаш боюнча z-көрсөткүч | 221.410 |
Аялдар деңгээлиндеги Individual Recode маалымат топтомунан изилдөө үчүн түзүлгөн акыркы база 79.729 аялдан турат. Эмгек күчү жана жакын өнөктөш зомбулугу боюнча регрессияларда колдонулган тандалма көбүнчө 60-61 миңге жакын; мисалы, Таблица 2де жалпы эмгекке катышуу жана зомбулук талдоолору 61.470 байкоону колдонот.
Топурак жана климат маалыматтарынын камтуусу
Топурак жана экологиялык маалымат 640 районду камтыйт. Тандалмада райондордун орточо чополуу топурак үлүшү 0,282, чополуу-кумдак топурак үлүшү 0,426 жана кумдуу топурак үлүшү 0,292.
Жаан-чачын контролу 1941-1990 мезгилиндеги 50 жылдык күнүмдүк жаан-чачындын орточо көрсөткүчтөрүнөн, температура контролу болсо 1971-2000 мезгилиндеги 30 жылдык күнүмдүк орточо температурадан түзүлгөн. Топурактын pH жана азот маалыматтары 15-30 cm тереңдик үчүн болжол менен 5 km мейкиндиктик чечилиште колдонулган.
Негизги регрессия модели
Изилдөөнүн негизги эконометрикалык модели төмөнкү түзүлүшкө ээ:
\[ Y_{ibhds} = \alpha_s + \beta_1 frac\_loam_{ds} + \beta_2 frac\_clay_{ds} + X_{ihds}\theta_1 + W_{ds}\theta_2 + Z_{ds}\theta_3 + \gamma_b + \varepsilon_{ibhds} \]
Бул жерде \(Y_{ibhds}\) — \(s\) штатындагы \(d\) районунда, \(h\) үй-бүлөсүндө жашаган жана \(b\) айында төрөлгөн \(i\) баланын ден соолук/тамактануу жыйынтыгы.
- \(\alpha_s\): штаттын туруктуу эффекттери.
- \(frac\_loam_{ds}\): райондун чополуу-кумдак топурак менен капталган аянтынын үлүшү.
- \(frac\_clay_{ds}\): райондун чополуу топурак менен капталган аянтынын үлүшү.
- \(X_{ihds}\): балага, энеге жана үй-бүлөгө тиешелүү социодемографиялык контролдор.
- \(W_{ds}\): жаан-чачын, температура, pH жана азот сыяктуу экологиялык/топурак өзгөчөлүктөрү.
- \(Z_{ds}\): район деңгээлиндеги демографиялык контролдор.
- \(\gamma_b\): баланын төрөлгөн айына тиешелүү туруктуу эффекттер.
- \(\varepsilon_{ibhds}\): модель түшүндүрбөгөн компонент.
Изилдөөнүн негизги кызыкчылыгы \(\beta_1-\beta_2\) айырмасы. Бул айырма чополуу-кумдак топурактын үлүшү чополуу топуракка салыштырмалуу жогорулаганда ден соолук жыйынтыгындагы болжолдуу өзгөрүүнү билдирет. Стандарттык каталар район деңгээлинде кластерлештирилген.
Модель кайсы контролдорду камтыйт?
Балдардын ден соолук моделдеринде баланын жашы, жынысы, бир туугандарынын саны; эненин жашы, бою жана билим алган жылдары; үй-бүлөнүн көлөмү, байлык индекси жана айрым социалдык-демографиялык көрсөткүчтөр колдонулат. Район деңгээлинде узак мөөнөттүү жаан-чачын жана температура, топурактын pH көрсөткүчү, азот курамы, Scheduled Caste жана Scheduled Tribe үлүштөрү, айыл калкынын үлүшү, айрым диний топтордун калк үлүштөрү жана райондун аянты сыяктуу контролдор да моделге киргизилет.
Бул кеңири контролдор топтому байкалган альтернативдүү түшүндүрмөлөрдүн бир бөлүгүн азайтууга багытталган. Бирок ал өлчөнбөгөн тарыхый, экономикалык же маданий өзгөчөлүктөр толугу менен жок кылынганын көрсөтпөйт.
Негизги тамактануу жыйынтыктары
| Балдардын жыйынтыгы | Чополуу-кумдак–чополуу айырмасы | p мааниси | Түшүндүрмө |
|---|---|---|---|
| Бойдун өспөй калышы | -0,023 | 0,049 | 2,3 пайыздык пунктка төмөн |
| Арыктоо | -0,036 | 0,013 | 3,6 пайыздык пунктка төмөн |
| Салмактын жетишсиздиги | -0,047 | 0,001 | 4,7 пайыздык пунктка төмөн |
| Бой-жаш боюнча z-көрсөткүч | +0,045 SD | 0,363 | Статистикалык жактан маанилүү эмес |
| Салмак-бой боюнча z-көрсөткүч | +0,126 SD | 0,030 | Маанилүү оң байланыш |
| Салмак-жаш боюнча z-көрсөткүч | +0,127 SD | 0,002 | Маанилүү оң байланыш |
Булак бойдун өспөй калышы, арыктоо жана салмактын жетишсиздиги боюнча болжолдуу азайуулар тиешелүүлүгүнө жараша көз каранды өзгөрмөлөрдүн орточо маанилеринин болжол менен %5,99, %17,73 жана %13,17сине барабар экенин эсептейт.
“Backlash Эффекти” Бул Изилдөөдө Эмнени Билдирет?
Backlash эффекти — изилдөөдө аялдардын акы төлөнүүчү же айыл чарба жумуштарына көбүрөөк катышуусу айрым патриархалдык үй-бүлөлөрдө эркек өнөктөш тарабынан учурдагы гендердик тартипке коркунуч катары кабыл алынып, аялга каршы өч алуу же зомбулук коркунучун көбөйтүшү мүмкүн деген гипотеза. Изилдөөчүлөр чополуу-кумдак аймактардагы аялдардын айыл чарбада иштөөсүнүн жана зомбулук көрсөткүчтөрүнүн төмөн болушун ушул механизмге шайкеш деп табышат; бирок өзгөчө негизги үзгүлтүксүз-топурак моделиндеги IPV жыйынтыктарынын маанилүү бөлүгү статистикалык жактан күчтүү болбогондуктан, механизм так далилденген эмес.
Аялдардын эмгек күчүнө катышуусу боюнча эмне табылды?
| Эмгек күчү көрсөткүчү | Чополуу-кумдак–чополуу коэффициенти | p мааниси |
|---|---|---|
| Жалпы эмгекке катышуу | -0,045 | 0,046 |
| Айыл чарба жумушу | -0,073 | <0,001 |
| Кесиптик жумуш | +0,018 | 0,004 |
| Кызмат көрсөтүү жумушу | -0,001 | 0,898 |
| Кол эмгеги | -0,006 | 0,553 |
Эң айкын өзгөрүү айыл чарбадагы иш менен камсыз болууда. Чополуу-кумдак топурак чополуу топуракка салыштырмалуу үстөм болгон салыштырууда аялдардын айыл чарбада иштөө ыктымалдыгы 7,3 пайыздык пунктка төмөн.
Мындан тышкары кесиптик жумуш коэффициентинин оң болушу маанилүү: изилдөө “чополуу-кумдак аймактарда аялдар таптакыр иштебейт” деген жыйынтык чыгарбайт. Жалпы иштөө жана өзгөчө айыл чарба жумушу азайганы менен кесиптердин курамында айырмалануу бар.
Жакын өнөктөш зомбулугунун жыйынтыктары эмне үчүн этият чечмелениши керек?
Негизги моделде бардык зомбулук көрсөткүчтөрү бирдей статистикалык колдоо бербейт:
| IPV көрсөткүчү | Чополуу-кумдак–чополуу коэффициенти | p мааниси | Негизги модель боюнча түшүндүрмө |
|---|---|---|---|
| Жеңил физикалык зомбулук | -0,026 | 0,196 | Маанилүү эмес |
| Оор физикалык зомбулук | -0,003 | 0,788 | Маанилүү эмес |
| Эмоционалдык зомбулук | -0,024 | 0,080 | %10 деңгээлинде гана маанилүү |
| Сексуалдык зомбулук | +0,001 | 0,918 | Маанилүү эмес |
| Кандайдыр бир зомбулук | -0,024 | 0,235 | Маанилүү эмес |
Демек, негизги спецификацияда “чополуу-кумдак топурак жакын өнөктөш зомбулугунун бардык түрүн азайтат” деген жыйынтык чыгаруу туура эмес. Изилдөөнүн механизм боюнча түшүндүрмөсүн этияттык менен, өзгөчө эмоционалдык зомбулук жана альтернативдүү спецификация менен бирге караганда backlash гипотезасына шайкеш далил бар деп окуу керек.
Аялдардын иштөө абалы чечим кабыл алуу күчүн жогорулатабы?
Кошумча Таблица A2де аялдардын саламаттык боюнча чечимдери, үй-бүлөнүн ири чыгымдары, үй-бүлө же туугандарга баруу жана күйөөсүнүн акчасын пайдалануу боюнча чечим кабыл алуу күчү изилденген. Чополуу-кумдак–чополуу топурак айырмасы бул төрт көрсөткүчтүн эч биринде статистикалык жактан маанилүү эмес экени аныкталган.
Булактын түшүндүрмөсү боюнча, эмгекке көбүрөөк катышуу автоматтык түрдө үй-бүлөдөгү сүйлөшүү же чечим кабыл алуу күчүнүн жогору болушун билдирбейт. Бул жыйынтык backlash түшүндүрмөсүнүн маанилүү бөлүгү: аялдардын экономикалык активдүүлүгү өсүшү мүмкүн, бирок үй-бүлөдөгү күч мамилелери ошол эле деңгээлде өзгөрбөшү мүмкүн.
Айыл жана шаар аймактарынын ортосундагы айырма
Изилдөөнүн гетерогендүүлүк талдоосунда чополуу-кумдак–чополуу айырмасынын балдардын тамактануусу менен байланышы айылдык тандалмада күчтүүрөөк.
| Көрсөткүч | Шаардык | Айылдык |
|---|---|---|
| Бойдун өспөй калышы | -0,002; p=0,907 | -0,028; p=0,026 |
| Арыктоо | -0,030; p=0,131 | -0,043; p=0,004 |
| Салмактын жетишсиздиги | -0,040; p=0,023 | -0,052; p=0,001 |
| Бой-жаш боюнча z-көрсөткүч | -0,055; p=0,490 | +0,066; p=0,198 |
| Салмак-бой боюнча z-көрсөткүч | +0,133; p=0,118 | +0,146; p=0,012 |
| Салмак-жаш боюнча z-көрсөткүч | +0,071; p=0,201 | +0,154; p<0,001 |
Бул үлгү айыл чарба өндүрүшү айыл жерлеринде маанилүүрөөк болгондуктан, топурактын текстурасынын экономикалык жана социалдык каналдары айылдагы балдар үчүн айкыныраак болушу мүмкүн деген көз карашка шайкеш келет. Бирок айыл-шаар айырмасынын өзү backlash механизминин түз далили эмес.
Жакыр үй-бүлөлөрдөгү жыйынтыктар
Кошумча Таблица A3 балдарды үй-бүлөнүн байлыгына жараша бөлөт. “Жакыр” топ NFHS байлык бөлүштүрүүсүндөгү эң жакыр жана жакыр квинтилдерди камтыйт.
| Жыйынтык | Жакыр үй-бүлөлөр | Жакыр эмес үй-бүлөлөр |
|---|---|---|
| Бойдун өспөй калышы | -0,034; p=0,014 | -0,010; p=0,449 |
| Арыктоо | -0,051; p=0,003 | -0,026; p=0,118 |
| Салмактын жетишсиздиги | -0,069; p<0,001 | -0,027; p=0,079 |
| Бой-жаш боюнча z-көрсөткүч | +0,111; p=0,050 | -0,034; p=0,540 |
| Салмак-бой боюнча z-көрсөткүч | +0,172; p=0,008 | +0,101; p=0,143 |
| Салмак-жаш боюнча z-көрсөткүч | +0,200; p<0,001 | +0,064; p=0,193 |
Бул жыйынтыктар топурактын текстурасы менен балдардын тамактануусунун ортосундагы байланыш экономикалык жактан көбүрөөк начар үй-бүлөлөрдө айкыныраак экенин көрсөтөт. Бирок жакырлык тобуна жараша коэффициенттердин айырмаланышы өз алдынча жакырлык бул байланыштын себеби экенин далилдебейт.
Бул Изилдөө Топурак Баланын Ден Соолугуна Себептик Түрдө Таасир Этерин Далилдейби?
Жок. Изилдөө көптөгөн жеке, үй-бүлөлүк, райондук жана экологиялык контролдорду, штаттын туруктуу эффекттерин, альтернативдүү топурак аныктамасын жана Propensity Score Matching ыкмасын колдонуп байланыштын туруктуулугун текшергени менен, негизги маалымат түзүмү кесилиштик жана байкоочулук болуп саналат. Бул ыкмалар байкалган айырмачылыктарды азайтышы мүмкүн, бирок байкалбаган тарыхый, экономикалык, маданий же институттук факторлордон келип чыккан аралаштырууну толугу менен жок кылганын көрсөтпөйт; ошондуктан жыйынтыктар күчтүү байланыштык далил катары окулушу керек.
Изилдөө колдогон жыйынтыктар
- Чополуу-кумдак–чополуу топурак айырмасы жогору болгондо бойдун өспөй калышы, арыктоо жана салмактын жетишсиздиги ыктымалдыгы төмөн болушу менен байланышкан.
- Салмак-бой жана салмак-жаш боюнча z-көрсөткүчтөр чополуу-кумдак аймактарда жогору.
- Байланыш айылдык балдарда жана жакыр үй-бүлөлөрдө айкыныраак.
- Чополуу-кумдак аймактарда аялдардын жалпы жана айрыкча айыл чарба эмгек күчүнө катышуусу төмөнүрөөк.
- Альтернативдүү топурак классификациясы жана PSM негизги тамактануу жыйынтыктарынын маанилүү бөлүгүн колдойт.
- Жакын өнөктөш зомбулугунун айрым жыйынтыктары backlash гипотезасына шайкеш үлгү көрсөтөт.
- Аялдардын чечим кабыл алуу күчүнүн көрсөткүчтөрү топурактын курамына жараша статистикалык жактан маанилүү өзгөрбөйт.
Изилдөө колдобогон жыйынтыктар
- Чополуу-кумдак топурак түз биологиялык механизм аркылуу балдарды дени сак кылат деген жыйынтык чыгарууга болбойт.
- Аялдардын азыраак иштеши жалпы алганда аялдар же балдар үчүн жакшы деген жыйынтык чыгарууга болбойт.
- Аялдардын жумуш менен камсыз болушу жакын өнөктөш зомбулугуна себеп болот деп жалпылоого болбойт.
- Зомбулуктун бардык түрү чополуу-кумдак аймактарда статистикалык жактан маанилүү деңгээлде төмөн деп айтууга болбойт.
- Backlash механизми ортомчулук талдоосу менен так далилденген деп айтууга болбойт.
- PSM байкалбаган бардык аралаштыруучу факторлорду жок кылбайт.
- Индиядагы жыйынтыктарды башка өлкөлөрдүн айыл чарба жана социалдык түзүмдөрүнө түздөн-түз жалпылоого болбойт.
- Изилдөөнүн жыйынтыктарын аялдарды эмгек күчүнөн чыгарууну сунуштаган саясаттык жыйынтык катары чечмелөөгө болбойт.
Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары
Негизги жыйынтык өзгөрмөлөр
Негизги талдоодо балдардын ден соолугунун алты жыйынтыгы колдонулат: бойдун өспөй калышы, арыктоо, салмактын жетишсиздиги, бой-жаш боюнча z-көрсөткүч, салмак-бой боюнча z-көрсөткүч жана салмак-жаш боюнча z-көрсөткүч. Алгачкы үч өзгөрмө экилик, акыркы үч өзгөрмө үзгүлтүксүз.
Негизги түшүндүрүүчү өзгөрмө
Негизги түшүндүрүүчү түзүм райондун чополуу-кумдак жана чополуу топурак үлүштөрү. Изилдөөчүлөр \(\beta_1-\beta_2\) айырмасын чечмелеп, чополуу-кумдак топурактын үлүшү чополуу топуракка салыштырмалуу жогорулаганда жыйынтык өзгөрмөнүн кандай өзгөрөрүн баалашат.
Статистикалык түзүм
- Штаттын туруктуу эффекттери колдонулган.
- Баланын төрөлгөн айынын туруктуу эффекттери колдонулган.
- Стандарттык каталар район деңгээлинде кластерлештирилген.
- Жеке, эне, үй-бүлө, район жана экологиялык контролдор бирге колдонулган.
- Негизги таблицаларда p<0,10, p<0,05 жана p<0,01 маанилүүлүк деңгээлдери берилген.
Propensity Score Matching эмне үчүн колдонулду?
PSM негизги регрессиялардан айырмаланган туруктуулук текшерүүсү катары колдонулган. Чополуу-кумдак жана чополуу топурактын үзгүлтүксүз үлүштөрү экилик класска айландырылып; райондогу чополуу топурактын үлүшү медианага барабар же андан жогору болсо Clayey = 1, болбосо 0 деп аныкталган.
Чополуу аймактардагы балдар менен көбүрөөк чополуу-кумдак аймактардагы балдар жеке, эне, үй-бүлө, демографиялык жана экологиялык өзгөчөлүктөрү боюнча окшош propensity score маанилерине ылайык жупташтырылган.
Кошумча Сүрөт A1де жупташтырууга чейинки treatment жана control бөлүштүрүүлөрү айкын айырмаланса, Кошумча Сүрөт A2де жупташтыруудан кийин эки бөлүштүрүүнүн күчтүү түрдө дал келгендиги көрүнөт. Бул колдонулган жупташтыруу процедурасы байкалган өзгөчөлүктөр боюнча салыштырмалуулукту жакшыртканын көрсөтөт.
PSM жыйынтыктары
| Жыйынтык | Чополуу аймак баасы | Булактагы белги |
|---|---|---|
| Бойдун өспөй калышы | +0,010 | Маанилүүлүк белгиси жок |
| Арыктоо | +0,015 | p<0,01 |
| Салмактын жетишсиздиги | +0,021 | p<0,01 |
| Бой-жаш боюнча z-көрсөткүч | -0,003 | Маанилүүлүк белгиси жок |
| Салмак-бой боюнча z-көрсөткүч | -0,075 | p<0,01 |
| Салмак-жаш боюнча z-көрсөткүч | -0,057 | p<0,01 |
PSM жыйынтыктарынын көбү негизги регрессиянын багытына шайкеш: көбүрөөк чополуу аймактарда арыктоо жана салмактын жетишсиздиги жогору, ал эми салмакка негизделген эки z-көрсөткүч төмөн. Бирок бойдун өспөй калышы жана бой-жаш боюнча z-көрсөткүч PSMде маанилүү эмес.
Альтернативдүү экилик топурак спецификациясы
Кошумча Таблица A4-A6 үзгүлтүксүз топурак үлүштөрүнүн ордуна медианага негизделген чополуу район көрсөткүчүн колдонот. Бул альтернативдүү моделде чополуу райондордо арыктоо жана салмактын жетишсиздиги жогору; салмак-бой жана салмак-жаш боюнча z-көрсөткүчтөр төмөн.
Аялдардын айыл чарба эмгек күчүнө катышуусу чополуу аймактарда 2,7 пайыздык пунктка жогору. Ошол эле альтернативдүү спецификацияда жеңил физикалык зомбулук 2,6 пайыздык пунктка, ал эми кандайдыр бир зомбулук 2,2 пайыздык пунктка жогору. Бул жыйынтыктар backlash механизми менен негизги моделге караганда айкыныраак шайкеш келет.
Ал эми аялдардын саламаттык, ири сатып алуулар, баруу жана күйөөсүнүн акчасын колдонуу сыяктуу чечим чөйрөлөрүндө чополуу аймак көрсөткүчүнүн статистикалык жактан маанилүү таасири жок.
Негизги методологиялык чектөөлөр
- Маалымат кесилиштик; бир эле баланын же үй-бүлөнүн убакыт ичиндеги өзгөрүүсү байкалбайт.
- Топурак өзгөчөлүктөрү район деңгээлинде; ар бир үй-бүлө пайдаланган чыныгы айыл чарба тилкесинин топурагы түздөн-түз өлчөнгөн эмес.
- Аялдардын жумуш менен камсыз болушу, IPV жана балдардын тамактануусу бир эле теориялык каналдын ичинде байланыштырылганы менен толук себептик ортомчулук модели курулган эмес.
- Жакын өнөктөш зомбулугунун негизги үзгүлтүксүз моделдеги коэффициенттеринин көбү статистикалык жактан маанилүү эмес.
- PSM байкалган өзгөрмөлөрдөгү айырмачылыктарды теңдөөгө гана жардам берет.
- Изилдөө жергиликтүү гендердик нормаларды түздөн-түз өлчөгөн комплекстүү райондук индекс колдонбойт.
- Жыйынтыктардын башка өлкөлөрдө жарамдуулугу айыл чарба технологиясын, топуракты иштетүү ыкмасын, аялдардын эмгегин жана гендердик нормаларды өзүнчө текшерүүнү талап кылат.
Илимий жактан эң туура жалпы түшүндүрмө
Изилдөөнүн маалыматтары Индияда топурактын текстурасын жөн гана экологиялык айыл чарба өзгөчөлүгү катары эмес, жергиликтүү эмгек түзүмү жана үй-бүлө жүрүм-туруму менен бирге балдардын тамактануу жыйынтыктары менен байланыштуу болушу мүмкүн болгон кеңири социалдык-экономикалык өзгөрмө катары кароого болорун көрсөтөт.
Эң күчтүү эмпирикалык жыйынтык — көбүрөөк чополуу-кумдак топурак курамы менен балдардын жетишсиз тамактануу көрсөткүчтөрүнүн төмөн болушунун ортосундагы байланыш. Аялдардын, өзгөчө айыл чарба эмгек күчүнө катышуусундагы айырма да күчтүү көрүнөт. Жакын өнөктөш зомбулугун ортомчу канал катары чечмелеген backlash түшүндүрмөсү айрым жыйынтыктар менен колдоого алынганы менен, бардык IPV көрсөткүчтөрүндө бирдей күчтүү эмес.
Бул айырмачылык маанилүү: изилдөөнүн көрүнүктүү салымы топуракты, аялдардын эмгегин, үй-бүлө ичиндеги мамилелерди жана балдардын ден соолугун бир эмпирикалык алкакта бириктирүүдө; бирок бул байланыштын бардык кадамдары так себептик чынжыр катары далилденди деп айтуу булактын чегинен ашып кетет.
Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү
Түпнуска изилдөө: Soil Endowment, Intimate Partner Violence, and Child Health Outcomes.
Авторлор: Rupsa Majumdar, Sarani Saha, Sounak Thakur.
Дата: 30-сентябрь 2026.
SSRNге жүктөлгөн дата: 2-октябрь 2026.
Булак түрү: Кесилиштик байкоочулук эконометрикалык изилдөө; SSRN жумушчу кагазы/preprint.
SSRN каттоо номери: 7544598.
DOI: 10.2139/ssrn.7544598.
Corresponding author: Rupsa Majumdar.
PDFдеги мекеме маалыматы: Авторлордун шилтемелеринде Department of Economic Sciences, Indian Institute of Technology Kanpur, Uttar Pradesh, India маалыматы берилет.
Аффилиация жөнүндө эскертүү: Учурдагы SSRN каттоо барагы Rupsa Majumdar жана Sarani Sahaны IIT Kanpur менен, Sounak Thakurду Indian Institute of Management Calcutta менен байланыштырат. Булак PDF болсо Sounak Thakur үчүн да IIT Kanpur аффилиациясын берет. Бул эки жазуунун айырмасы үнсүз оңдолгон эмес.
Негизги маалымат: National Family Health Survey 2015-16 (NFHS-4); National Remote Sensing Centre 2016 топурак текстурасы боюнча маалымат; India Meteorological Department климат маалыматтары; ISRIC топурактын pH жана азот маалыматтары; район демографиясы үчүн Census of India жана тиешелүү географиялык маалымат булактары.
Балдар тандалмасы: NFHS Birth Recode негизги базасында 1.315.617 бала бар; жыйынтык өзгөрмөнүн жеткиликтүүлүгүнө жараша негизги регрессиялык тандалмалар болжол менен 214.759-221.410 байкоонун арасында.
Аялдар тандалмасы: Individual Recode негизиндеги изилдөө маалымат топтомунда 79.729 аял бар; негизги эмгек күчү жана IPV регрессияларында болжол менен 61 миң байкоо колдонулат.
Географиялык камтуу: Топурак жана экологиялык талдоо 640 районду камтыйт.
Негизги ыкма: Штат жана төрөлгөн айдын туруктуу эффекттерин камтыган көп өзгөрмөлүү регрессия; район деңгээлинде кластерлештирилген стандарттык каталар; айыл/шаар жана жакырлык боюнча кошумча тандалма талдоолору; альтернативдүү экилик топурак спецификациясы; Propensity Score Matching.
Негизги чечмелөө чеги: Изилдөө байкоочулук мүнөздө. Регрессия, альтернативдүү спецификация жана PSM туруктуулук талдоолору байланыштардын ырааттуулугун колдойт, бирок себептик таасирди же backlash механизминин толук ортомчулугун өз алдынча далилдебейт.
Рецензиялоо статусу: Текшерилген жазуу SSRN preprint/working paper жазуусу; көз карандысыз рецензияланган журнал версиясы ырасталган эмес.
Каржылоо: SSRN каттоо билдирүүсүнө ылайык, изилдөө мамлекеттик, коммерциялык же коммерциялык эмес каржылоочу уюмдардан атайын грант алган эмес.
Кызыкчылыктардын кагылышы: SSRN каттоо барагында үч автор тең изилдөөнүн темасына байланыштуу материалдык кызыкчылык же тиешелүү финансылык колдоо билдирген эмес.
Лицензия/автордук укук: SSRN жазуусу “All rights reserved; no reuse allowed without permission” статусун көрсөтөт. Ошондуктан бул Verianla мазмуну булак макаланын сүйлөмдөрүн же оригиналдуу таблица/график дизайнын кайра жарыялабайт; илимий маалыматтарды, ыкманы, жыйынтыктарды жана чектөөлөрдү өз алдынча окутуучу түзүмдө түшүндүрөт.
Пикир калтырыңыз
E-mail дарегиңиз жарыяланбайт. Милдеттүү талаалар * менен белгиленген