Bu tədqiqat Hindistanda torpaq teksturası ilə beş yaşdan kiçik uşaqların qidalanma nəticələri arasındakı əlaqəni araşdıran kəsiyə əsaslanan ekonometrik tədqiqatdır. Tədqiqatçılar National Family Health Survey 2015-16 (NFHS-4) mikroverilərini National Remote Sensing Centre-in rayon səviyyəsinə çevrilmiş torpaq teksturası məlumatları ilə birləşdirərək gilli-qumlu və gilli torpaq paylarının boydanqalma, arıqlıq, aşağı çəki və uşaqların antropometrik z balları ilə əlaqəsini qiymətləndirirlər. Gilli-qumlu və gilli torpaq tərkibi üzrə 100 faiz-bəndlik müqayisədə boydanqalma ehtimalı 2,3 faiz bəndi, arıqlıq 3,6 faiz bəndi və aşağı çəki 4,7 faiz bəndi daha aşağıdır. Bununla belə, tədqiqat müşahidə xarakterli olduğundan bu əmsallar təkbaşına torpağın uşaq qidalanmasını səbəbli şəkildə dəyişdirdiyini sübut etmir.

Tədqiqatın irəli sürdüyü mexanizm kənd təsərrüfatı istehsalının gender strukturu ilə bağlıdır. Mənbənin əsaslandığı çərçivədə gilli-qumlu torpaq dərin şumlama üçün daha əlverişlidir və belə rayonlarda qadınların, xüsusən kənd təsərrüfatı işlərində, əmək qüvvəsində iştirakı daha aşağıdır. Tədqiqatçılar bunun bəzi patriarxal ailə strukturlarında qadınların işləməsinə qarşı yarana biləcək kişi “backlash” reaksiyasını azalda biləcəyini və yaxın partnyor zorakılığının azalması vasitəsilə uşaqların qidalanma şəraiti ilə əlaqəli ola biləcəyini irəli sürürlər.

Lakin bu mexanizm əsas nəticələr qədər güclü statistik dəstək almır. Davamlı torpaq paylarından istifadə edən əsas modeldə gilli-qumlu torpaq payı artdıqca qadınların ümumi və kənd təsərrüfatı üzrə əmək qüvvəsində iştirakı əhəmiyyətli dərəcədə azalır, yaxın partnyor zorakılığı göstəriciləri arasında isə yalnız emosional zorakılıq %10 əhəmiyyətlilik səviyyəsində mənfi əlaqə göstərir. Alternativ ikili torpaq təsnifatında isə gilli rayonlarda yüngül fiziki zorakılıq və hər hansı zorakılıq göstəriciləri əhəmiyyətli dərəcədə daha yüksəkdir. Buna görə yaxın partnyor zorakılığı tədqiqatın məlumatları ilə uyğun gələn, lakin qəti şəkildə müəyyən edilmiş vasitəçilik mexanizmi deyil.

Torpaq teksturası ilə uşaq sağlamlığı arasındakı əlaqə kənd yerlərində və yoxsul ailələrdə daha aydın görünür. Bu heterogenlik, kənd təsərrüfatının iqtisadi əhəmiyyətinin və gender normalarının daha güclü olduğu mühitlərdə torpaq teksturası ilə əlaqəli əmək tələbi fərqlərinin daha görünən ola biləcəyi şərhi ilə uyğundur. Bununla belə, tədqiqat hansı fərdi ailədə hansı mexanizmin işlədiyini birbaşa müşahidə etmir.

Tədqiqat niyə torpağı uşaq sağlamlığı ilə əlaqələndirir?

İlk baxışda bir rayondakı torpağın gilli-qumlu və ya gilli olması ilə uşağın boyu və çəkisi bir-birindən xeyli uzaq iki mövzu kimi görünə bilər. Tədqiqatın əsas ideyası torpağın yalnız kənd təsərrüfatı istehsal gücünə deyil, istehsalda hansı əmək növündən istifadə olunmasına da təsir göstərə bilməsidir. Fərqli torpaq teksturaları fərqli kənd təsərrüfatı emalı üsulları tələb etdikdə yerli əmək tələbinin gender tərkibi də dəyişə bilər.

Tədqiqat xüsusilə gilli-qumlu və gilli torpaqların fərqli kənd təsərrüfatı əmək tələblərindən çıxış edir. Gilli-qumlu rayonlarda qadınların kənd təsərrüfatı əmək qüvvəsində iştirakının daha aşağı olması ailədaxili iqtisadi və sosial münasibətlərlə əlaqəli ola bilər. Tədqiqatçıların sınadığı zəncir buna görə yalnız “torpaq → uşaq” əlaqəsi deyil; torpaq teksturası, qadın əməyi, ailədaxili münasibətlər və uşaq qayğısının eyni empirik çərçivədə qiymətləndirilməsidir.

Torpaq Teksturası Uşaq Qidalanması ilə Necə Əlaqələndirilir?

Tədqiqatda torpaq teksturası rayonun gilli-qumlu və gilli torpaqla örtülü sahələrinin payı ilə ölçülür və bu paylar uşaqların boydanqalma, arıqlıq, aşağı çəki və antropometrik z balları ilə reqressiya modellərində əlaqələndirilir. Gilli-qumlu torpağın gilli torpaqdan daha çox olduğu rayonlarda uşaqlarda əsas qidalanma çatışmazlığı göstəriciləri orta hesabla daha aşağıdır; lakin müşahidə xarakterli tədqiqat dizaynına görə bu əlaqə təkbaşına səbəblilik sübutu deyil.

Uşaq qidalanması necə ölçülür?

Tədqiqatda Dünya Səhiyyə Təşkilatının uşaq böyüməsi standartlarına əsaslanan üç antropometrik z balından istifadə olunur:

• Boy-yaşa görə z balı: Uşağın yaşına görə boyunu qiymətləndirir.
• Çəki-boya görə z balı: Uşağın boyuna görə çəkisini qiymətləndirir.
• Çəki-yaşa görə z balı: Uşağın yaşına görə çəkisini qiymətləndirir.

Boy-yaşa görə z balı -2 standart kənarlaşmadan aşağıdırsa uşaq boydanqalmış; çəki-boya görə z balı -2-dən aşağıdırsa arıq; çəki-yaşa görə z balı -2-dən aşağıdırsa aşağı çəkili kimi təsnif edilir.

Z ballarının istifadəsi yalnız ikili “var/yox” təsnifatını deyil, uşağın istinad sağlam böyümə paylanmasına görə nə qədər yuxarıda və ya aşağıda olduğunu da göstərir. Buna görə tədqiqat həm ikili qidalanma çatışmazlığı göstəricilərini, həm də davamlı z ballarını ayrıca nəticə dəyişənləri kimi istifadə edir.

İstifadə olunan məlumat mənbələri

Tədqiqatın uşaq və qadın səviyyəsində əsas məlumatları Hindistan National Family Health Survey-in dördüncü raundundan, yəni NFHS-4 2015-16-dan gəlir. NFHS reproduktiv yaşda olan qadınlar üçün milli səviyyədə təmsilçi kəsik məlumatı təqdim edir və beş yaşdan kiçik uşaqların boy və çəki ölçmələrini ehtiva edir.

Torpaq teksturası məlumatı Hindistan National Remote Sensing Centre-in 2016-cı il tarixli 5 km × 5 km şəbəkə məlumatından götürülüb. Şəbəkə hüceyrələrindən istifadə etməklə hər rayonun nə qədər hissəsinin gilli-qumlu, gilli və digər torpaq növləri ilə örtüldüyü hesablanıb.

Təhlil həmçinin yağıntı, temperatur, torpaq pH-ı, azot tərkibi və rayon demoqrafiyası kimi çoxsaylı ekoloji və sosial nəzarət dəyişənlərini əhatə edir. Beləliklə, gilli-qumlu və gilli torpaq fərqi ilə birlikdə dəyişə biləcək bəzi müşahidə olunan xüsusiyyətlər modelə daxil edilir.

Uşaq məlumat dəstinin ölçüsü

NFHS Birth Recode faylındakı uşaq səviyyəli əsas məlumat hovuzu 1.315.617 uşağı ehtiva edir. Lakin antropometrik ölçmələrin mövcudluğu və reqressiyaların tələb etdiyi dəyişənlərə görə əsas təhlillərdə nümunə ölçüsü nəticəyə görə dəyişir.

Qadın səviyyəli Individual Recode məlumat dəstinin tədqiqat üçün yaradılmış yekun hovuzu 79.729 qadından ibarətdir. Əmək qüvvəsi və yaxın partnyor zorakılığı reqressiyalarında istifadə olunan nümunə isə əsasən 60-61 min civarındadır; məsələn, Cədvəl 2-də ümumi məşğulluq iştirakı və zorakılıq təhlilləri 61.470 müşahidədən istifadə edir.

Torpaq və iqlim məlumatlarının əhatəsi

Torpaq və ekoloji məlumatlar 640 rayonu əhatə edir. Nümunədə rayonların orta gilli torpaq payı 0,282, gilli-qumlu torpaq payı 0,426 və qumlu torpaq payı 0,292-dir.

Yağıntı nəzarəti 1941-1990 dövründəki 50 illik gündəlik yağıntı ortalamalarından, temperatur nəzarəti isə 1971-2000 dövründəki 30 illik gündəlik orta temperaturdan yaradılıb. Torpaq pH və azot məlumatı 15-30 cm dərinlik üçün təxminən 5 km məkan ayırdetməsi ilə istifadə olunub.

Əsas reqressiya modeli

Tədqiqatın əsas ekonometrik modeli aşağıdakı quruluşa malikdir:

\[ Y_{ibhds} = \alpha_s + \beta_1 frac\_loam_{ds} + \beta_2 frac\_clay_{ds} + X_{ihds}\theta_1 + W_{ds}\theta_2 + Z_{ds}\theta_3 + \gamma_b + \varepsilon_{ibhds} \]

Burada \(Y_{ibhds}\), \(s\) ştatındakı \(d\) rayonunda, \(h\) ailəsində yaşayan və \(b\) ayında doğulmuş \(i\) uşağının sağlamlıq/qidalanma nəticəsidir.

• \(\alpha_s\): ştat sabit təsirləri.
• \(frac\_loam_{ds}\): rayonun gilli-qumlu torpaqla örtülü sahə payı.
• \(frac\_clay_{ds}\): rayonun gilli torpaqla örtülü sahə payı.
• \(X_{ihds}\): uşaq, ana və ailəyə aid sosial-demoqrafik nəzarətlər.
• \(W_{ds}\): yağıntı, temperatur, pH və azot kimi ekoloji/torpaq xüsusiyyətləri.
• \(Z_{ds}\): rayon səviyyəli demoqrafik nəzarətlər.
• \(\gamma_b\): uşağın doğulduğu aya aid sabit təsirlər.
• \(\varepsilon_{ibhds}\): modelin izah etmədiyi komponent.

Tədqiqatın əsas marağı \(\beta_1-\beta_2\) fərqidir. Bu fərq gilli-qumlu torpaq payının gilli torpağa nisbətən artması ilə sağlamlıq nəticəsində təxmin edilən dəyişikliyi ifadə edir. Standart xətalar rayon səviyyəsində klasterləşdirilib.

Model hansı nəzarət dəyişənlərini ehtiva edir?

Uşaq sağlamlığı modellərində uşağın yaşı, cinsi, bacı-qardaş sayı; ananın yaşı, boyu və təhsil ili; ailə ölçüsü, sərvət indeksi və bəzi sosial-demoqrafik göstəricilər istifadə olunur. Rayon səviyyəsində uzunmüddətli yağıntı və temperatur, torpaq pH-ı, azot tərkibi, Scheduled Caste və Scheduled Tribe payları, kənd əhalisinin payı, bəzi dini əhali payları və rayonun sahəsi kimi nəzarətlər də modelə daxil edilir.

Bu geniş nəzarət dəsti müşahidə edilə bilən alternativ izahların bir hissəsini azaltmağı hədəfləyir. Lakin ölçülməmiş tarixi, iqtisadi və ya mədəni xüsusiyyətlərin tam aradan qaldırıldığını göstərmir.

Əsas qidalanma nəticələri

Mənbə boydanqalma, arıqlıq və aşağı çəkidə təxmin edilən azalmaların müvafiq olaraq asılı dəyişən ortalamalarının təxminən %5,99, %17,73 və %13,17-sinə uyğun gəldiyini hesablayır.

“Backlash Təsiri” Bu Tədqiqatda Nə Deməkdir?

Backlash təsiri bu tədqiqatda qadının ödənişli və ya kənd təsərrüfatı işində iştirakının artmasının bəzi patriarxal ailələrdə kişi partnyor tərəfindən mövcud gender nizamına təhdid kimi qəbul edilə biləcəyi və bunun qadına qarşı qisas və ya zorakılıq riskini artıra biləcəyi hipotezidir. Tədqiqatçılar gilli-qumlu rayonlarda qadınların kənd təsərrüfatı məşğulluğunun və zorakılıq göstəricilərinin daha aşağı olmasını bu mexanizmlə uyğun hesab edirlər; lakin xüsusən əsas davamlı-torpaq modelində IPV nəticələrinin mühüm hissəsi statistik baxımdan güclü olmadığı üçün mexanizm qəti şəkildə sübut olunmayıb.

Qadınların əmək qüvvəsində iştirakı barədə nə tapılıb?

Ən aydın dəyişiklik kənd təsərrüfatı məşğulluğundadır. Gilli-qumlu torpağın gilli torpağa nisbətən üstün olduğu müqayisədə qadınların kənd təsərrüfatı işində çalışma ehtimalı 7,3 faiz bəndi daha aşağıdır.

Bundan əlavə, peşəkar iş əmsalının müsbət olması vacibdir: tədqiqat “gilli-qumlu rayonlarda qadınlar heç bir şəkildə işləmir” nəticəsini vermir. Ümumi məşğulluq və xüsusən kənd təsərrüfatı işi azalarkən peşə tərkibində fərqlənmə mövcuddur.

Yaxın partnyor zorakılığı nəticələri niyə ehtiyatla şərh olunmalıdır?

Əsas modeldə bütün zorakılıq göstəriciləri eyni statistik dəstəyi vermir:

Buna görə əsas spesifikasiyada “gilli-qumlu torpaq bütün yaxın partnyor zorakılığı növlərini azaldır” nəticəsinə gəlmək düzgün deyil. Tədqiqatın mexanizm şərhi daha ehtiyatla, xüsusən emosional zorakılıq və alternativ spesifikasiya birlikdə qiymətləndirildikdə backlash hipotezi ilə uyğun sübutların olduğu şəklində oxunmalıdır.

Qadınların işləməsi qərarvermə gücünü artırırmı?

Əlavə Cədvəl A2-də qadınların sağlamlıq qərarları, iri ailə xərcləri, ailə və ya qohum ziyarəti və həyat yoldaşının pulundan istifadə üzərində qərarvermə gücü araşdırılıb. Gilli-qumlu–gilli torpaq fərqinin bu dörd göstəricinin heç birində statistik baxımdan əhəmiyyətli olmadığı görünür.

Mənbənin şərhi budur ki, daha çox əmək fəaliyyətində iştirak avtomatik olaraq daha yüksək ailədaxili sövdələşmə və ya qərarvermə gücü demək deyil. Bu nəticə backlash şərhinin mühüm hissəsidir: qadınların iqtisadi fəaliyyəti arta bilər, lakin ailədaxili güc münasibətləri eyni dərəcədə dəyişməyə bilər.

Kənd və şəhər rayonları arasındakı fərq

Tədqiqatın heterogenlik təhlilində gilli-qumlu–gilli fərqinin uşaq qidalanması ilə əlaqəsi kənd nümunəsində daha güclüdür.

Bu nümunə kənd təsərrüfatı istehsalının kənd yerlərində daha vacib olması səbəbindən torpaq teksturasının iqtisadi və sosial kanallarının kənd uşaqları üçün daha görünən ola biləcəyi fikri ilə uyğundur. Lakin kənd-şəhər fərqi özlüyündə backlash mexanizminin birbaşa sübutu deyil.

Yoxsul ailələrdə nəticələr

Əlavə Cədvəl A3 uşaqları ailə sərvətinə görə ayırır. “Yoxsul” qrup NFHS sərvət paylanmasının ən yoxsul və yoxsul kvintillərini əhatə edir.

Bu nəticələr torpaq teksturası ilə uşaq qidalanması arasındakı əlaqənin iqtisadi baxımdan daha əlverişsiz ailələrdə daha aydın olduğunu göstərir. Lakin yoxsulluq qrupuna görə fərqli əmsalların tapılması təkbaşına yoxsulluğun bu əlaqənin səbəbi olduğunu sübut etmir.

Bu Tədqiqat Torpağın Uşaq Sağlamlığına Səbəbli Təsir Göstərdiyini Sübut Edirmi?

Xeyr. Tədqiqat çoxsaylı fərdi, ailə, rayon və ekoloji nəzarətlərdən, ştat sabit təsirlərindən, alternativ torpaq tərifindən və Propensity Score Matching-dən istifadə etməklə əlaqənin dayanıqlığını yoxlasa da əsas məlumat quruluşu kəsiyə əsaslanan və müşahidə xarakterlidir. Bu üsullar müşahidə edilən fərqləri azalda bilər, lakin müşahidə edilməyən tarixi, iqtisadi, mədəni və ya institusional amillərdən yaranan qarışdırmanı tam aradan qaldırdığını göstərmir; buna görə nəticələr güclü əlaqələndirici sübut kimi oxunmalıdır.

Tədqiqatın dəstəklədiyi nəticələr

• Daha yüksək gilli-qumlu–gilli torpaq fərqi boydanqalma, arıqlıq və aşağı çəki ehtimallarının daha aşağı olması ilə əlaqəlidir.
• Çəki-boya və çəki-yaşa görə z balları gilli-qumlu rayonlarda daha yüksəkdir.
• Əlaqə kənd uşaqlarında və yoxsul ailələrdə daha aydındır.
• Gilli-qumlu rayonlarda qadınların ümumi və xüsusən kənd təsərrüfatı əmək qüvvəsində iştirakı daha aşağıdır.
• Alternativ torpaq təsnifatı və PSM əsas qidalanma nəticələrinin mühüm hissəsini dəstəkləyir.
• Bəzi yaxın partnyor zorakılığı nəticələri backlash hipotezi ilə uyğun nümunə göstərir.
• Qadınların qərarvermə gücü göstəriciləri torpaq tərkibinə görə əhəmiyyətli şəkildə dəyişmir.

Tədqiqatın dəstəkləmədiyi nəticələr

• Gilli-qumlu torpağın birbaşa bioloji mexanizmlə uşaqları daha sağlam etdiyi nəticəsinə gəlmək olmaz.
• Qadınların daha az işləməsinin ümumilikdə qadınlar və ya uşaqlar üçün daha yaxşı olduğu nəticəsinə gəlmək olmaz.
• Qadın məşğulluğunun yaxın partnyor zorakılığına səbəb olduğu ümumiləşdirilə bilməz.
• Bütün zorakılıq növlərinin gilli-qumlu rayonlarda əhəmiyyətli şəkildə daha aşağı olduğu deyilə bilməz.
• Backlash mexanizminin vasitəçilik təhlili ilə qəti şəkildə sübut olunduğu deyilə bilməz.
• PSM müşahidə edilməyən bütün qarışdırıcıları aradan qaldırmır.
• Hindistandakı nəticələr başqa ölkələrin kənd təsərrüfatı və sosial strukturlarına birbaşa ümumiləşdirilə bilməz.
• Tədqiqatın nəticələri qadınların əmək qüvvəsindən çəkilməsini tövsiyə edən siyasət nəticəsi kimi şərh edilə bilməz.

Tədqiqatın Metodu və Nəticələri

Əsas nəticə dəyişənləri

Əsas təhlildə altı uşaq sağlamlığı nəticəsi istifadə olunur: boydanqalma, arıqlıq, aşağı çəki, boy-yaşa görə z balı, çəki-boya görə z balı və çəki-yaşa görə z balı. İlk üç dəyişən ikili, son üç dəyişən davamlıdır.

Əsas izahedici dəyişən

Əsas izahedici quruluş rayonun gilli-qumlu və gilli torpaq paylarıdır. Tədqiqatçılar \(\beta_1-\beta_2\) fərqini şərh edərək gilli-qumlu torpaq payının gilli torpağa nisbətən artması ilə nəticə dəyişəninin necə dəyişdiyini təxmin edirlər.

Statistik quruluş

• Ştat sabit təsirlərindən istifadə olunub.
• Uşağın doğum ayı sabit təsirlərindən istifadə olunub.
• Standart xətalar rayon səviyyəsində klasterləşdirilib.
• Fərdi, ana, ailə, rayon və ekoloji nəzarətlər birlikdə istifadə olunub.
• Əsas cədvəllərdə p<0,10, p<0,05 və p<0,01 əhəmiyyətlilik səviyyələri bildirilib.

Propensity Score Matching niyə istifadə olunub?

PSM əsas reqressiyalardan fərqli dayanıqlılıq yoxlaması kimi tətbiq olunub. Davamlı gilli-qumlu və gilli torpaq payları ikili sinfə çevrilib; rayondakı gilli torpaq payı mediana bərabər və ya medianadan yüksəkdirsə Clayey = 1, əks halda 0 kimi müəyyən edilib.

Gilli rayonlardakı uşaqlar daha gilli-qumlu rayonlardakı uşaqlarla fərdi, ana, ailə, demoqrafik və ekoloji xüsusiyyətlər baxımından oxşar propensity score dəyərlərinə görə uyğunlaşdırılıb.

Əlavə Şəkil A1-də uyğunlaşdırmadan əvvəl treatment və control paylanmaları aydın şəkildə fərqli olduğu halda, Əlavə Şəkil A2-də uyğunlaşdırmadan sonra iki paylanmanın güclü şəkildə üst-üstə düşdüyü görünür. Bu, istifadə olunan uyğunlaşdırma prosedurunun müşahidə edilən xüsusiyyətlər baxımından müqayisəliliyi yaxşılaşdırdığını göstərir.

PSM nəticələri

PSM nəticələrinin çoxu əsas reqressiyanın istiqaməti ilə uyğundur: daha gilli rayonlarda arıqlıq və aşağı çəki daha yüksək, çəkiyə əsaslanan iki z balı isə daha aşağıdır. Bununla belə, boydanqalma və boy-yaşa görə z balı PSM-də əhəmiyyətli deyil.

Alternativ ikili torpaq spesifikasiyası

Əlavə Cədvəl A4-A6 davamlı torpaq nisbətləri əvəzinə median əsaslı gilli rayon göstəricisindən istifadə edir. Bu alternativ modeldə gilli rayonlarda arıqlıq və aşağı çəki daha yüksək; çəki-boya və çəki-yaşa görə z balları isə daha aşağıdır.

Qadınların kənd təsərrüfatı əmək qüvvəsində iştirakı gilli rayonlarda 2,7 faiz bəndi daha yüksəkdir. Eyni alternativ spesifikasiyada yüngül fiziki zorakılıq 2,6 faiz bəndi, hər hansı zorakılıq isə 2,2 faiz bəndi daha yüksəkdir. Bu nəticələr backlash mexanizmi ilə əsas modeldən daha aydın şəkildə uyğundur.

Bunun əksinə, qadınların sağlamlıq, iri alış-veriş, ziyarət və həyat yoldaşının pulundan istifadə kimi qərar sahələrində gilli rayon göstəricisinin əhəmiyyətli təsiri yoxdur.

Əsas metodoloji məhdudiyyətlər

• Məlumatlar kəsiyə əsaslanır; eyni uşaq və ya ailənin zaman içində dəyişməsi izlənmir.
• Torpaq xüsusiyyətləri rayon səviyyəsindədir; hər ailənin istifadə etdiyi real kənd təsərrüfatı sahəsinin torpağı birbaşa ölçülmür.
• Qadın məşğulluğu, IPV və uşaq qidalanması eyni nəzəri kanal daxilində əlaqələndirilsə də tam səbəbli vasitəçilik modeli qurulmayıb.
• Yaxın partnyor zorakılığının əsas davamlı modeldəki əmsallarının çoxu statistik baxımdan əhəmiyyətli deyil.
• PSM yalnız müşahidə edilmiş dəyişənlərdəki fərqləri tarazlaşdırmağa kömək edir.
• Tədqiqat yerli gender normalarını birbaşa ölçən əhatəli rayon səviyyəli indeksdən istifadə etmir.
• Nəticələrin başqa ölkələrdə keçərli olması kənd təsərrüfatı texnologiyası, torpaq emalı üsulu, qadın əməyi və gender normalarının ayrıca təsdiqlənməsini tələb edir.

Elmi baxımdan ən düzgün ümumi şərh

Tədqiqatın məlumatları göstərir ki, Hindistanda torpaq teksturası yalnız ekoloji kənd təsərrüfatı xüsusiyyəti deyil; yerli əmək strukturu və ailə davranışı ilə birlikdə uşaqların qidalanma nəticələri ilə əlaqəli ola bilən daha geniş sosial-iqtisadi dəyişən kimi nəzərdən keçirilə bilər.

Ən güclü empirik tapıntı daha gilli-qumlu torpaq tərkibi ilə uşaqlarda daha aşağı qidalanma çatışmazlığı göstəriciləri arasındakı əlaqədir. Qadınların xüsusən kənd təsərrüfatı əmək qüvvəsində iştirakındakı fərq də güclü görünür. Yaxın partnyor zorakılığını aralıq kanal kimi şərh edən backlash izahı isə bəzi nəticələrlə dəstəklənsə də bütün IPV göstəricilərində eyni dərəcədə güclü deyil.

Bu fərq vacibdir: tədqiqatın diqqətəlayiq töhfəsi torpaq, qadın əməyi, ailədaxili münasibətlər və uşaq sağlamlığını eyni empirik çərçivədə birləşdirməsidir; lakin bu əlaqənin bütün mərhələlərinin qəti səbəbli zəncir kimi sübut olunduğunu söyləmək mənbənin sərhədini aşar.

Mənbə və Metod Qeydi

Orijinal iş: Soil Endowment, Intimate Partner Violence, and Child Health Outcomes.

Müəlliflər: Rupsa Majumdar, Sarani Saha, Sounak Thakur.

Tarix: 30 sentyabr 2026.

SSRN yüklənmə tarixi: 2 oktyabr 2026.

Mənbə növü: Kəsiyə əsaslanan müşahidə xarakterli ekonometrik tədqiqat; SSRN işçi sənədi/preprint.

SSRN qeyd nömrəsi: 7544598.

DOI: 10.2139/ssrn.7544598.

Corresponding author: Rupsa Majumdar.

PDF-dəki qurum məlumatı: Müəllif qeydlərində Department of Economic Sciences, Indian Institute of Technology Kanpur, Uttar Pradesh, India məlumatı verilir.

Affiliasiya qeydi: Cari SSRN qeyd səhifəsi Rupsa Majumdar və Sarani Saha-nı IIT Kanpur ilə, Sounak Thakur-u Indian Institute of Management Calcutta ilə əlaqələndirir. Mənbə PDF isə Sounak Thakur üçün də IIT Kanpur affiliasiyasını verir. Bu iki qeyd arasındakı fərq səssizcə düzəldilməyib.

Əsas məlumat: National Family Health Survey 2015-16 (NFHS-4); National Remote Sensing Centre 2016 torpaq teksturası məlumatı; India Meteorological Department iqlim məlumatları; ISRIC torpaq pH və azot məlumatları; rayon demoqrafiyası üçün Census of India və əlaqəli coğrafi məlumat mənbələri.

Uşaq nümunəsi: NFHS Birth Recode əsas hovuzunda 1.315.617 uşaq var; nəticə dəyişəninin mövcudluğundan asılı olaraq əsas reqressiya nümunələri təxminən 214.759-221.410 müşahidə arasındadır.

Qadın nümunəsi: Individual Recode əsaslı tədqiqat məlumat dəstində 79.729 qadın var; əsas əmək qüvvəsi və IPV reqressiyalarında təxminən 61 min müşahidədən istifadə olunur.

Coğrafi əhatə: Torpaq və ekoloji təhlil 640 rayonu əhatə edir.

Əsas metod: Ştat və doğum ayı sabit təsirlərini ehtiva edən çoxdəyişənli reqressiya; rayon səviyyəsində klasterləşdirilmiş standart xətalar; kənd/şəhər və yoxsulluq alt-nümunə təhlilləri; alternativ ikili torpaq spesifikasiyası; Propensity Score Matching.

Əsas şərh sərhədi: Tədqiqat müşahidə xarakterlidir. Reqressiya, alternativ spesifikasiya və PSM dayanıqlılıq təhlilləri əlaqələrin ardıcıllığını dəstəkləyir, lakin təkbaşına səbəbli təsiri və ya backlash mexanizminin tam vasitəçiliyini sübut etmir.

Resenziya statusu: Təsdiqlənmiş qeyd SSRN preprint/working paper qeydidir; müstəqil resenziyalı jurnal versiyası təsdiqlənməyib.

Maliyyələşdirmə: SSRN qeyd bəyanatına görə tədqiqat dövlət, kommersiya və ya qeyri-kommersiya maliyyə qurumlarından xüsusi qrant almayıb.

Maraqların toqquşması: SSRN qeyd səhifəsində hər üç müəllif tədqiqat mövzusu ilə bağlı maddi maraq və ya əlaqəli maliyyə dəstəyi bildirmir.

Lisenziya/müəllif hüququ: SSRN qeydi “All rights reserved; no reuse allowed without permission” statusunu göstərir. Bu Verianla məzmunu mənbə məqalənin cümlələrini və ya orijinal cədvəl/qrafik dizaynlarını yenidən dərc etmir; elmi məlumatları, metodu, nəticələri və məhdudiyyətləri müstəqil öyrədici quruluşda izah edir.