Өз Ара Жардам Тобу (Self-Help Group, SHG), социалдык-экономикалык шарттары окшош адамдардын жыйым, өз ара колдоо, каржылоого жетүү жана киреше алып келүүчү иш-аракеттердин айланасында уюшкан чакан тилектештик тобу. Бул изилдөө Индиянын Ассам штатындагы Cachar районунун Ambikapur жана Bajantipur Gram Panchayat аймактарында жашаган 57 аял SHG мүчөсүнүн мүчөлүккө чейинки жана кийинки киреше, чыгаша жана жыйым деңгээлдерин изилдейт. Изилдөөчүлөр түзүмдөштүрүлгөн сурамжылоону, сүрөттөмө статистиканы, корреляцияны жана жупташкан t-тесттерди колдонушкан. Үлгүдөгү үч финансылык көрсөткүчтүн тең мүчөлүктөн кийинки маанилери статистикалык жактан маанилүү түрдө жогору. Бирок изилдөө контролдук тобу жок алдын–кийин дизайнына ээ болгондуктан, байкалган өзгөрүүлөрдүн SHG мүчөлүгүнөн гана келип чыкканын так көрсөтпөйт.
Кирешенин орточо көрсөткүчү мүчөлүккө чейин 912,28 болсо, мүчөлүктөн кийин 9778,95ке; чыгашанын орточо көрсөткүчү 528,07ден 3733,33кө; жыйымдын орточо көрсөткүчү 331,05тен 1936,84кө өскөн. Булак бул үч өзгөрмөнүн тең жупташкан t-тести статистикалык жактан маанилүү болгонун билдирет. Бирок макала бул финансылык маанилердин акча бирдигин жана кайсы убакыт мезгилин билдирерин так көрсөтпөгөндүктөн, жыйынтыктардын акчалай масштабы булактан тышкаркы божомол менен толукталбашы керек.
Изилдөөдөгү финансылык күчтөнүүнүн көрүнүшү бир багыттуу эмес. Катышуучулардын баары киреше алып келүүчү көндүмдөр үчүн SHG окутуусун алганын билдиргени менен, банктык операцияларды алардын %38,59у гана өз алдынча жүргүзөт; %52,63ү балдарынан, %8,77си жубайынан жардам алат. Бул табылга экономикалык натыйжалар менен финансылык операциялардагы өз алдынчалуулук бир эле түшүнүк эместигин көрсөтөт.
Изилдөө аялдардын экономикалык жактан күчтөнүшү менен айылдык жакырчылыкты азайтуунун ортосундагы байланышка көңүл бурат. Изилдөөчүлөрдүн негизги мамилесинде Self-Help Group модели жөн гана насыя берүүчү түзүм эмес; биргелешкен жыйым, көндүмдөрдү өнүктүрүү, чакан масштабдагы киреше табуу, банк иши боюнча билим жана үй-бүлөдөгү финансылык чечим кабыл алуу жөндөмү чогуу өнүгө ала турган уюшуу формасы катары каралат.
Изилдөөнүн географиялык камтуусу кыйла тар. Cachar районундагы 163 Gram Panchayat ичинен Ambikapur жана Bajantipur тандалган. Авторлор бул эки жерди буга чейин ошол эле тема боюнча изилдөө жүргүзүлбөгөндүктөн жана аймакта Bishnupriya Manipuri коомчулугу басымдуу болгондуктан тандаганын белгилешет. Бул жагдай изилдөөгө жергиликтүү маанини кошкону менен, жыйынтыктарды бүткүл Ассамга же Индиядагы бардык SHG мүчөлөрүнө түздөн-түз жалпылоону чектейт.
Өз Ара Жардам Тобу (SHG) деген эмне?
Өз Ара Жардам Тобу — экономикалык шарттары окшош адамдар чакан үзгүлтүксүз жыйым түзүү, жалпы финансылык ресурс өнүктүрүү, өз ара колдоо көрсөтүү жана киреше алып келүүчү иш-аракеттерге жетүү үчүн бириккен чакан коомдук уюмдашуу. Каралып жаткан изилдөөдө SHGлер өзгөчө аялдардын экономикалык көз карандысыздыгы, көндүмдөрдү өнүктүрүү жана жакырчылыкты азайтуу контекстинде бааланат.
Изилдөөнүн максаттары
Изилдөө үч финансылык көрсөткүчтүн мүчөлүккө чейинки жана кийинки абалын салыштырууну көздөйт: киреше, чыгаша жана жыйым. Мындан тышкары, аял мүчөлөр үй-бүлөдөгү банктык операцияларды өздөрү жүргүзөбү жана SHG алкагында кандай көндүмдөр боюнча окутуудан өткөнү изилденген.
Изилдөөнүн гипотезалары
Авторлор үч нөлдүк гипотеза түзүшкөн: SHGге кошулганга чейин жана андан кийин кирешеде, чыгашада жана жыйымда маанилүү айырма жок деп болжолдонгон. Бул гипотезаларды текшерүү үчүн жупташкан t-тесттер колдонулган.
Катышуучулардын профили
| Өзгөчөлүк | Категория | Саны | Үлүшү |
|---|---|---|---|
| Жаш | 20–40 | 18 | %31,57 |
| Жаш | 40–60 | 39 | %68,42 |
| Жаш | 60тан жогору | 0 | %0 |
| Билим берүү | 10-класстан төмөн | 10 | %17,54 |
| Билим берүү | 10-класс | 39 | %68,42 |
| Билим берүү | Жогорку орто билим | 8 | %14,03 |
| Билим берүү | ЖОЖ бүтүргөн | 0 | %0 |
| Үй чарбасынын көлөмү | 1–3 адам | 9 | %15,78 |
| Үй чарбасынын көлөмү | 3–6 адам | 36 | %63,15 |
| Үй чарбасынын көлөмү | 6–9 адам | 7 | %12,28 |
| Үй чарбасынын көлөмү | 9дан көп | 5 | %8,77 |
Банктык операцияларды ким жүргүзөт?
| Адам | Катышуучулардын саны | Үлүшү |
|---|---|---|
| Катышуучунун өзү | 22 | %38,59 |
| Уулу же кызы | 30 | %52,63 |
| Жубайы | 5 | %8,77 |
Бул бөлүштүрүү маанилүү айырмачылыкты көрсөтөт. SHG мүчөлүгү экономикалык иш-аракеттерге катышууну колдошу мүмкүн; бирок үлгүдөгү аялдардын көбү банктык операцияларды толук өз алдынча жүргүзүшпөйт. Ошондуктан экономикалык күчтөнүү, кирешенин өсүшү жана финансылык операциялардагы көз карандысыздык бири-биринин ордуна колдонулбашы керек.
Көндүмдөрдү үйрөтүү
57 катышуучунун баары SHG тарабынан пайдалуу көндүмдөр боюнча окутуудан өткөнүн билдирген. Булакта көрсөтүлгөн окутуу багыттары үй жанындагы багбанчылык, плантация, козу карын өстүрүү жана вермикомпост өндүрүү. Изилдөө бул көндүмдөрдү үй чарбасында да, киреше алып келүүчү иш-аракеттерде да колдонууга болорун баалайт.
Жупташкан t-тест бул изилдөөдө эмнени текшерген?
Жупташкан t-тест ошол эле 57 катышуучунун SHG мүчөлүгүнө чейин жана андан кийин билдирген киреше, чыгаша жана жыйым маанилеринин орточо айырмасы нөлдөн статистикалык жактан айырмаланабы-жокпу текшерген. Тесттер үч өзгөрмөнүн тең күчтүү алдын–кийин айырмасын көрсөтөт; бирок бул тест өзүнчө ал айырманын себеби SHG мүчөлүгү экенин аныктай албайт.
Киреше
| Көрсөткүч | Маани |
|---|---|
| Мүчөлүккө чейинки орточо көрсөткүч | 912,28 |
| Мүчөлүктөн кийинки орточо көрсөткүч | 9778,95 |
| N | 57 |
| Алдын–кийин корреляциясы | 0,928 |
| Орточо алдын–кийин айырма | -8866,667 |
| %95 ишеним аралыгы | -9325,785 менен -8407,548 |
| t | -38,687 |
| df | 56 |
| Булакта берилген Sig. | 0,000; статистикалык көрсөтүүдө p<0,001 деп чечмелениши керек |
Айырманын терс белгиде болушунун себеби таблица “алдын минус кийин” багытында эсептелген. Кийинки орточо көрсөткүч жогору. Булакта акча бирдиги жана убакыт масштабы так берилбегендиктен, таблицадагы маанилерге рупий, ай же жыл сыяктуу булакта жок энбелги кошулбашы керек.
Чыгаша
| Көрсөткүч | Маани |
|---|---|
| Мүчөлүккө чейинки орточо көрсөткүч | 528,07 |
| Мүчөлүктөн кийинки орточо көрсөткүч | 3733,33 |
| N | 57 |
| Алдын–кийин корреляциясы | 0,942 |
| Орточо алдын–кийин айырма | -3205,263 |
| %95 ишеним аралыгы | -3441,388 менен -2969,139 |
| t | -27,193 |
| df | 56 |
| Булакта берилген Sig. | 0,000; p<0,001 деп чечмелениши керек |
Авторлор чыгашанын өсүшүн аялдардын көбүрөөк негизги муктаждыктарды жаба ала турган экономикалык мүмкүнчүлүккө жетиши менен байланыштырышат. Бирок чыгаша көлөмүнүн көбөйүшү өзүнчө эле жыргалчылыктын же жакырчылыктын азайышынын так өлчөмү эмес; чыгаша кайсы товарларга, кызматтарга же инвестицияларга багытталганы изилдөөдө кеңири талданган эмес.
Жыйым
| Көрсөткүч | Маани |
|---|---|
| Мүчөлүккө чейинки орточо көрсөткүч | 331,05 |
| Мүчөлүктөн кийинки орточо көрсөткүч | 1936,84 |
| N | 57 |
| Алдын–кийин корреляциясы | 0,530 |
| Орточо алдын–кийин айырма | -1605,789 |
| %95 ишеним аралыгы | -1792,828 менен -1418,751 |
| t | -17,199 |
| df | 56 |
| Булакта берилген Sig. | 0,000; p<0,001 деп чечмелениши керек |
Үлгүдө мүчөлүктөн кийинки жыйымдын орточо көрсөткүчүнүн олуттуу жогорулашы изилдөөнүн эң түз финансылык натыйжаларынын бири. Бирок бул өсүштүн канчасы SHG механизминен, канчасы убакыттын өтүшү менен өзгөргөн башка шарттардан келип чыкканын бул изилдөө дизайны менен ажыратууга болбойт.
Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары
Изилдөө сүрөттөмө жана чалгындоочу талаа дизайнына ээ. Максаттуу жыйынды эки Gram Panchayatтагы 67 аял SHG мүчөсү; изилдөө үлгүсү 57 адам. Авторлор жөнөкөй кокустук тандоону колдонгонун жана маалыматтарды ачык жана жабык суроолорду камтыган түзүмдөштүрүлгөн сурамжылоо аркылуу чогултканын билдиришет.
Маалыматтарды талдоо үч бөлүктөн турат: катышуучулардын өзгөчөлүктөрү жана башка категориялык өзгөрмөлөр үчүн сүрөттөмө статистика; мүчөлүккө чейинки жана кийинки ошол эле финансылык өлчөөнүн ортосундагы байланыш үчүн корреляция; орточо алдын–кийин айырмалардын статистикалык маанилүүлүгүн баалоо үчүн жупташкан t-тест.
Бул изилдөө SHG мүчөлүгү кирешени, чыгашаны жана жыйымды себептик түрдө көбөйтөрүн далилдейби?
Жок. Изилдөө ошол эле аялдардын SHGге чейинки жана андан кийинки маанилеринде статистикалык жактан күчтүү айырмаларды көрсөтөт; бирок SHG мүчөсү эмес контролдук топ, мүчөлүктү рандомдоштуруп дайындоо же убакыттын өтүшүндөгү башка экономикалык өзгөрүүлөрдү бөлүп көрсөткөн себептик контрфактуалдык дизайн жок болгондуктан, айырмалардын баары түздөн-түз SHG мүчөлүгүнөн келип чыккан деп так айтууга болбойт.
Статистикалык маанилүүлүк менен себептүүлүктүн айырмасы
Өтө кичине p мааниси байкалган алдын–кийин айырманы үлгүдөгү кокустук өлчөө термелүүсү менен түшүндүрүү кыйын экенин көрсөтөт. Бирок t-тест “бул айырманы кайсы фактор жаратты?” деген суроого жооп бербейт. Себептүүлүк үчүн ылайыктуу контролдук топ, рандомдоштуруу же ишенимдүү квази-эксперименттик дизайн сыяктуу кошумча идентификация механизми керек.
Отчеттуулуктагы маанилүү кемчиликтер
Булак финансылык көрсөткүчтөрдүн акча бирдигин жана кайсы убакыт аралыгын билдирерин так көрсөтпөйт. SHG мүчөлүгүнөн кийинки өлчөө мүчөлүктөн канча жыл же ай өткөндөн кийин жүргүзүлгөнү да айтылбайт. Ошондуктан номиналдык маанилер инфляциядан таасирленгенби же мүчөлүк мөөнөттөрү ар башка адамдар бирдей салыштырылганбы, муну аныктоо мүмкүн эмес.
Изилдөөнүн кыскача мазмунунда аялдардын финансылык чечим кабыл алуу жана күчтөнүү абалында маанилүү өзгөрүү болгону айтылат. Бирок берилген таблицаларда күчтөнүүгө арналган көп пункттуу шкала же түз алдын–кийин статистикалык тест жок. Банктык операцияларды ким жүргүзөрүн көрсөткөн таблица кесилиштик бөлүштүрүүнү гана берет. Ошондуктан “күчтөнүү” чечмелөөсү киреше, чыгаша жана жыйым t-тесттери менен бирдей статистикалык далил деңгээлинде бааланбашы керек.
Изилдөө колдогон жыйынтыктар
- 57 аял катышуучуда SHG мүчөлүгүнөн кийинки орточо киреше мүчөлүккө чейинкиден жогору.
- Мүчөлүктөн кийинки орточо чыгаша жогору.
- Мүчөлүктөн кийинки орточо жыйым жогору.
- Үч алдын–кийин айырманын баары жупташкан t-тесттерде статистикалык жактан маанилүү.
- Катышуучулардын баары SHG аркылуу көндүмдөр боюнча окутуудан өткөнүн билдирген.
- Катышуучулардын %38,59у гана банктык операцияларды өз алдынча жүргүзөрүн билдирген.
Изилдөө колдобогон жыйынтыктар
- SHG мүчөлүгү байкалган бардык финансылык өсүштөрдүн жалгыз себеби экени далилденген эмес.
- Жыйынтыктарды бүткүл Ассамга, бүткүл Индияга же бардык аял SHG мүчөлөрүнө түздөн-түз жалпылоого болбойт.
- Чыгашанын өсүшү өзү эле жакырчылык азайганын далилдейт деп айтууга болбойт.
- Банктык көз карандысыздык мүчөлүккө чейин жана андан кийин канчалык өзгөргөнү өлчөнгөн эмес.
- Булакта акча бирдиги жана убакыт масштабы көрсөтүлбөгөндүктөн, финансылык жыйынтыктарга булактан тышкаркы бирдик кошууга болбойт.
Изилдөөнүн өзүнүн чектөөлөрү
Авторлор изилдөө Ambikapur жана Bajantipur Gram Panchayatтагы аял SHG мүчөлөрү менен гана жүргүзүлгөнүн жана жыйынтыктарды кеңири калкка жалпылоодо этият болуу керектигин ачык белгилешет. Ошондой эле тандоо жаңылыштыгын толугу менен жок кылуу мүмкүн болбой калышы мүмкүн экени кабыл алынат.
Verianlaнын методологиялык баалоосунда буга кошумча контролдук топтун жоктугу жана билдирилген алдын–кийин маанилеринин убакыт масштабы түшүндүрүлбөгөнү себептик чечмелөө жана салыштырууга жарамдуулук жагынан маанилүү чектөөлөр болуп саналат.
Жалпы жыйынтык
Изилдөөнүн үлгүсүндө Self-Help Group мүчөлүгүнөн кийин киреше, чыгаша жана жыйым көрсөткүчтөрүндө абдан чоң жана статистикалык жактан маанилүү алдын–кийин айырмалар билдирилген. Окутуу маалыматтары SHGлер каржылоо гана эмес, өндүрүшкө багытталган көндүмдөрдү өнүктүрүү функциясын да аткарарын көрсөтөт.
Бирок финансылык көз карандысыздык толук калыптангандай көрүнбөйт; катышуучулардын көбү банктык операциялар үчүн балдарынан жардам алышат. Бул жагдай экономикалык катышуу, кирешенин өсүшү, жыйым мүмкүнчүлүгү жана финансылык автономия өзүнчө өлчөмдөр катары көзөмөлдөнүшү керектигин көрсөтөт.
Изилдөөнүн эң сак илимий чечмелөөсү мындай: каралган 57 аял SHG мүчөсүнүн арасында мүчөлүктөн кийинки финансылык көрсөткүчтөр мүчөлүккө чейинки маанилерден олуттуу жогору. Бул байланыш SHG моделин жергиликтүү экономикалык күчтөнүү жагынан изилдөөгө арзый турганын колдойт; бирок күчтүүрөөк себептик жыйынтыктар үчүн контролдук тобу бар, убактысы так жана үлгүсү кеңири изилдөөлөр керек.
Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү
Түпнуска аталышы: Joining Female Self-Help Groups and its Influence on Income, Expense and Savings: An Empirical Study
Авторлор: Deepjyoti Choudhury, Dipankar Das, Shiva Sinha.
Мекемелер: Department of Business Administration жана Department of Commerce, Assam University, Silchar, Assam, India.
Журнал: International Journal of Research Publication and Reviews.
Том / саны: Volume 5, Issue 2.
Жарыяланган күнү: Февраль 2024.
Барактар: 2760–2765.
ISSN: 2582-7421.
Басмакана: Genesis Global Publication.
DOI: Булак PDFинде жана текшерүүгө мүмкүн болгон расмий журнал жазуусунда DOI көрсөтүлгөн эмес.
Булактын түрү: Баштапкы сурамжылоо маалыматтарына негизделген сүрөттөмө жана чалгындоочу эмпирикалык талаа изилдөөсү.
Рецензиялоо статусу: Журнал өзүн peer-reviewed деп мүнөздөйт; макаланын PDFинде көз карандысыз рецензиялоо процессинин деталдары жок.
Лицензия: Журналдын расмий архивинде CC BY-NC-SA 4.0 деп көрсөтүлгөн.
Үлгү: Эки Gram Panchayatтагы 67 аял SHG мүчөсүнүн ичинен 57 адамдан турган изилдөө үлгүсү.
Маалымат чогултуу: Ачык жана жабык суроолорду камтыган түзүмдөштүрүлгөн сурамжылоо; булак жөнөкөй кокустук тандоо колдонулганын билдирет.
Статистикалык ыкма: Сүрөттөмө статистика, алдын–кийин корреляциялары жана жупташкан t-тесттер.
Маанилүүлүк: Булак үч негизги t-тестте “Sig. 0.000” деп билдирет. Verianla муну p=0 деп эмес, программалык чыгарылышта тегеректелген p<0,001 катары чечмелейт.
Каржылоо: Булакта өзүнчө каржылоо билдирүүсү жок.
Кызыкчылыктардын кагылышы: Булакта өзүнчө кызыкчылыктардын кагылышы жөнүндө билдирүү жок.
Маалыматтардын жеткиликтүүлүгү: Булакта өзүнчө маалыматтардын жеткиликтүүлүгү жөнүндө билдирүү жок.
CRediT / авторлордун салымы: Авторлордун стандарттык салым таблицасы билдирилген эмес.
Негизги методологиялык чектөө: Изилдөө контролдук тобу жок алдын–кийин салыштырууга негизделгендиктен статистикалык өзгөрүү байкалышы мүмкүн, бирок SHG мүчөлүгүнө гана тиешелүү себептик таасирди так бөлүп чыгарууга болбойт. Мындан тышкары, финансылык маанилердин бирдиги жана убакыт базасы ачык билдирилген эмес.
Автордук укук ыкмасы: Verianla тексти булак макаланын түз котормосу эмес. Булакта билдирилген фактылар, сандар, ыкма жана чектөөлөр сакталган; таблица жана баяндоо архитектурасы өз алдынча кайра түзүлгөн.
Пикир калтырыңыз
E-mail дарегиңиз жарыяланбайт. Милдеттүү талаалар * менен белгиленген