Микориза колдонуу — өсүмдүктүн тамыры менен байланыш түзө алган микоризалык козу карындарды өстүрүү системасына киргизүүгө негизделген биологиялык өсүмдүк азыктандыруу ыкмасы. Бул изилдөө корголгон шартта өстүрүлгөн Sahara гибрид бадыраңында (Cucumis sativus L.) микориза колдонуу менен мия тамырынын экстракты жана ачыткы суспензиясын бирге жалбырактан чачуунун өсүмдүктүн өсүшүнө жана түшүмдүүлүгүнө тийгизген таасирин изилдеген. Тажрыйбада микориза колдонулбаган M0 жана уруктарга 5 g уя−1 микориза берилген M1 фактору; жалбырактан колдонууда болсо колдонулбаган T0, 5 g L−1 мия тамырынын экстракты + 5 g L−1 ачыткы суспензиясы T1 жана 10 g L−1 мия тамырынын экстракты + 10 g L−1 ачыткы суспензиясы T2 салыштырылган.
Изилдөө рандомизацияланган толук блоктук тажрыйба дизайны (Randomized Complete Block Design, RCBD) жана үч кайталоо колдонулганын, өстүрүү мезгили ичинде үч жолу жалбырактан колдонуу жүргүзүлгөнүн жана орточо маанилер %5 ыктымалдык деңгээлинде Эң Кичине Маанилүү Айырма (Least Significant Difference, LSD0.05) тести менен салыштырылганын билдирет. Микориза колдонулган өсүмдүктөр изилденген бардык белгилер боюнча жогорураак орточо маанилерди берген; жалбырактан колдонууда 10 g L−1 деңгээли эң жогорку орточо маанилер менен байланышкан.
Эң жогорку маанилердин баары M1T2 комбинациясында, башкача айтканда микориза менен 10 g L−1 мия тамырынын экстракты + 10 g L−1 ачыткы суспензиясы бирге колдонулган вариантта катталган: өсүмдүктүн бийиктиги 221,93 cm, жалбырактардын саны 36,12 жалбырак өсүмдүк−1, жалбырак аянты 40,72 dm2 өсүмдүк−1, вегетативдик кургак масса 117,49 g, мөмөлөрдүн саны 34,26 мөмө өсүмдүк−1 жана жалпы түшүм 4,44 kg өсүмдүк−1 деп билдирилген.
Ошол эле учурда изилдөө бул натыйжаларды бир гана күнөскана тажрыйбасынын алкагында алган. Микоризанын түрү же изоляты, тамыр колонизациясынын деңгээли, мия экстрактын даярдоо ыкмасы, ачыткынын түрү жана колдонулган аралашмалардын химиялык курамы толук баяндалган эмес. Ошондуктан өлчөнгөн өсүү жана түшүмдүүлүк жоопторун көрсөтүүгө болот, бирок алардын негизиндеги биологиялык механизмдер түздөн-түз өлчөнүп далилденди деп айтууга болбойт.
Изилдөөнүн негизги көйгөйү
Бадыраң корголгон шарттагы жашылча өндүрүшүндө интенсивдүү суу жана азык башкарууну талап кылган маанилүү өсүмдүк. Булак изилдөө химиялык жер семирткичтер менен пестициддерди колдонуунун экономикалык жана экологиялык жүгүн эске алуу менен биожер семирткичтер жана табигый келип чыгыштагы жалбырак аркылуу колдонмолор өсүмдүктүн өсүшүн жана түшүмдүүлүгүн колдой алабы деген маселени карайт.
Изилдөөчүлөр өзгөчө эки ыкманы бирге баалашкан. Биринчи ыкма — микориза козу карындарын урук аймагына колдонуу. Экинчи ыкма — мия тамырынын экстракты менен ачыткы суспензиясын жалбырактан колдонуу. Тажрыйба дизайны бул эки фактордун өзүнчө таасирлерин да, бирге колдонулганда пайда болгон өз ара аракеттенүүнү да изилдөөгө мүмкүндүк берет.
Микориза эмне үчүн изилденген?
Микоризалык козу карындар менен өсүмдүктүн тамырларынын ортосундагы байланыш тамырдын натыйжалуу соруу аянтын кеңейте ала турган биологиялык симбиоз катары каралат. Булак изилдөөнүн авторлору микоризалуу өсүмдүктөрдө байкалган өсүштүн жогорулашын тамырдын өнүгүшүнүн, суунун жана эриген азык заттардын сиңирилишинин жакшырышы менен түшүндүрүшөт.
Бирок бул тажрыйбада тамыр колонизациясынын деңгээли, тамырдын узундугу, сууну сиңирүү, минералдык заттардын концентрациясы же микоризанын тамырдагы түзүлүшү түздөн-түз өлчөнгөн эмес. Демек, бул түшүндүрмөлөр тажрыйбанын түз өлчөнгөн жыйынтыктары эмес, өлчөнгөн өсүү жоопторун түшүндүрүү үчүн авторлор сунуштаган биологиялык интерпретациялар.
Мия тамырынын экстракты жана ачыткы суспензиясы эмне үчүн колдонулган?
Булак мия тамырынын экстракты жана ачыткы суспензиясы өсүү жөнгө салгычтарына окшош заттарды, ферменттерди жана айрым азык элементтерин камтышы мүмкүн экенин; жалбырактын өсүшү, фотосинтездик активдүүлүк жана көмүрсуулардын топтолушу сыяктуу процесстерди колдой аларын болжолдойт. Жалбырак аянты бөлүмүндө аминокислоталар менен магний жана темир сыяктуу азык компоненттеринин клетканын бөлүнүшү, клетканын кеңейиши жана хлорофилл синтези үчүн маанисине токтолот.
Изилдөөдө бул заттардын чыныгы химиялык курамы же өсүмдүктөгү гормон деңгээлдери өлчөнгөн эмес. Ошондуктан мия тамыры менен ачыткынын таасири боюнча механисттик түшүндүрмөлөр түз аналитикалык өлчөөлөр эмес, авторлордун жыйынтыктарды интерпретациялоосу болуп саналат.
Тажрыйба аянты жана өстүрүү системасы
Материалдар жана ыкмалар бөлүмүнө ылайык, тажрыйба Ирактагы Al-Muthanna университетинин Айыл чарба факультетине караштуу Al-Bandarдагы Экинчи айыл чарба изилдөө станциясында жүргүзүлгөн. Булак координаттарды 31.320705° N жана 45.303067° E деп берет. Тажрыйбада Sahara гибрид бадыраңы колдонулган.
Пластикалык күнөскананын топурагы тегизделип, ар бири 56 m узундуктагы алты кырка бөлүнгөн. Бардык кырларга чириген органикалык жер семирткич берилген. Козу карын ооруларын алдын алуу үчүн булакта Ridomil фунгициди 3 kg donum−1 өлчөмүндө колдонулганы көрсөтүлгөн. Кырлардын ортосунда 75 cm аралык калтырылып, тамчылатып сугаруу түтүктөрү кырлардын үстүнө жайгаштырылган.
Отургузуу уяларынын ортосунда 30 cm аралык колдонулган. Ар бир уяга үч үрөн себилип, өнүп чыккандан эки жума өткөн соң өсүмдүктөр суюлтулуп ар бир уяда бирден өсүмдүк калтырылган. Ар бир блоктун киришинде жана чыгышында 90 cm аралык калтырылганы билдирилген.
Баштапкы топурактын касиеттери
| Касиет | Маани | Бирдик |
|---|---|---|
| Топурактын реакциясы (pH) | 7,68 | - |
| Электр өткөрүмдүүлүгү (ECe) | 8,13 | dS m−1 |
| Органикалык зат | 0,4 | % |
| Жеткиликтүү азот | 18,9 | mg N kg−1 топурак |
| Жеткиликтүү фосфор | 10 | mg P kg−1 топурак |
| Жеткиликтүү калий | 195 | mg K kg−1 топурак |
| Механикалык курамы | Кумдуу чопо | - |
| Чопо | 19,1 | % |
| Кум | 48,2 | % |
| Чаң фракциясы | 32,7 | % |
Бул маанилер тажрыйбанын баштапкы чөйрөсүн сүрөттөө үчүн маанилүү. Айрыкча pH, электр өткөрүмдүүлүгү, органикалык зат жана жеткиликтүү макроэлементтер өсүмдүктүн тамыр чөйрөсүнө жана колдонмолорго берген жообуна таасир бере турган негизги баштапкы өзгөрмөлөр. Булак бул топурак маанилерин берет, бирок алардын ар биринин иштетүү таасирине өз алдынча кошкон салымын эксперименталдык түрдө бөлүп көрсөтпөйт.
Тажрыйбадагы эки фактор
| Код | Колдонуу |
|---|---|
| M0 | Микориза инокуляциясы жок |
| M1 | Уруктарга 5 g ocak−1 микориза колдонуу |
| T0 | Жалбырактан экстракт/ачыткы колдонуу жок |
| T1 | Мия тамырынын экстракты + ачыткы суспензиясы; ар бири 5 g L−1 |
| T2 | Мия тамырынын экстракты + ачыткы суспензиясы; ар бири 10 g L−1 |
Микориза менен 10 g L−1 Мия Тамырынын Экстракты жана Ачыткы Бирге Колдонулганда Эмне Болду?
Изилдөөдө өлчөнгөн алты өсүү жана түшүмдүүлүк белгисинин баарында эң жогорку маани M1T2 комбинациясында билдирилген. Бул булактын тажрыйба шарттарында микориза колдонулган жана 10 g L−1 мия тамырынын экстракты + 10 g L−1 ачыткы суспензиясы берилген өсүмдүктөр калган беш иштетүү комбинациясына караганда өсүмдүктүн бийиктиги, жалбырактардын саны, жалбырак аянты, вегетативдик кургак масса, мөмөлөрдүн саны жана өсүмдүк башына жалпы түшүм боюнча жогорураак көрсөткүч бергенин билдирет. Бул табылга аталган комбинациянын изилденген тажрыйба шарттарында артыкчылыктуу болгонун колдойт; башка сорттордо, топурактарда жана өстүрүү системаларында ошол эле таасирдин көлөмүнө кепилдик бербейт.
Алты иштетүү комбинациясын түз салыштыруу
| Иштетүү | Өсүмдүктүн бийиктиги (cm) | Жалбырак саны (жалбырак өсүмдүк−1) | Жалбырак аянты (dm2 өсүмдүк−1) | Вегетативдик кургак масса (g) | Мөмө саны (meyve өсүмдүк−1) | Жалпы түшүм (kg өсүмдүк−1) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| M0T0 | 167,75 | 27,45 | 32,62 | 55,43 | 26,99 | 2,96 |
| M0T1 | 181,15 | 29,70 | 34,35 | 63,04 | 28,54 | 3,10 |
| M0T2 | 190,70 | 32,25 | 35,55 | 86,73 | 31,52 | 3,62 |
| M1T0 | 196,05 | 31,00 | 35,65 | 79,89 | 29,94 | 3,06 |
| M1T1 | 207,90 | 32,75 | 37,40 | 84,04 | 34,03 | 3,91 |
| M1T2 | 221,93 | 36,12 | 40,72 | 117,49 | 34,26 | 4,44 |
Өсүмдүктүн бийиктиги
Микоризанын негизги таасири боюнча M1 вариантындагы орточо өсүмдүк бийиктиги 208,62 cm, M0 вариантында болсо 179,86 cm деп билдирилген. Жалбырактан колдонууда T2 орточосу 206,31 cm, T1 орточосу 194,52 cm жана T0 орточосу 181,90 cm. Эң жогорку өз ара таасир мааниси M1T2де 221,93 cm, эң төмөнкү маани M0T0до 167,75 cm.
Авторлор бул өсүштү микоризанын тамыр системасын жана суу-азык заттардын сиңирилишин колдой алышы, мия тамыры менен ачыткы компоненттеринин өсүү жөнгө салгычтарына окшош таасири аркылуу түшүндүрүшөт. Тажрыйбада тамыр морфологиясы же гормон концентрациялары түз өлчөнбөгөндүктөн, бул механизм түшүндүрмө интерпретация катары каралышы керек.
Жалбырак саны
3-таблицага ылайык M0 жана M1 микоризанын негизги таасир орточолору тиешелүүлүгүнө жараша 29,80 жана 33,29 жалбырак өсүмдүк−1. T0, T1 жана T2 жалбырактан колдонуу орточолору тиешелүүлүгүнө жараша 29,22, 31,22 жана 34,18 жалбырак өсүмдүк−1. M1T2 комбинациясы 36,12 жалбырак өсүмдүк−1 менен эң жогорку маанини, M0T0 болсо 27,45 менен эң төмөнкү маанини берген.
Булак текстинде бул таблицага байланыштуу айрым сандык дал келбестиктер бар. Баяндамада M1 орточосу 33,92 деп жазылса, таблицада 33,29. Текстте ошондой эле 35,47 жана 29,09 жалбырак маанилери, ошондой эле иштетүү түзүмүндө жок 7,5 mL L−1 деген сөз айкашы кездешет. Verianla таблицасында булактагы 3-таблицанын түз клетка маанилери сакталган, дал келбеген баяндама маанилери жыйынтык катары бириктирилген эмес.
Жалбырак аянты
Микориза колдонулбаган өсүмдүктөрдө орточо жалбырак аянты 34,17 dm2 өсүмдүк−1, микориза колдонулган өсүмдүктөрдө 37,92 dm2 өсүмдүк−1 деп берилген. Жалбырактан колдонуу орточолору T0 үчүн 34,13, T1 үчүн 35,87 жана T2 үчүн 38,13 dm2 өсүмдүк−1.
M1T2 комбинациясында 40,72 dm2 өсүмдүк−1 менен эң жогорку жалбырак аянты катталган. M0T0 көзөмөл комбинациясы 32,62 dm2 өсүмдүк−1 менен эң төмөнкү маанини берген.
Вегетативдик кургак масса
Вегетативдик кургак массада микоризанын негизги таасир орточосу M0до 68,40 g, M1де 93,80 g болгон. T0, T1 жана T2 варианттарынын орточолору тиешелүүлүгүнө жараша 67,66, 73,54 жана 102,11 g.
Эң жогорку кургак масса 117,49 g менен M1T2 комбинациясында, эң төмөнкү кургак масса 55,43 g менен M0T0 комбинациясында өлчөнгөн. Булак бул өсүштү чоңураак жалбырак аянты, фотосинтездик активдүүлүк, көмүрсуулардын өндүрүлүшү жана кургак заттын топтолушу менен байланыштырат; бирок фотосинтез ылдамдыгы же көмүрсуулардын концентрациясы түз өлчөнгөн эмес.
Мөмө саны
Микоризанын негизги таасир орточолору M0 үчүн 29,01 жана M1 үчүн 32,74 мөмө өсүмдүк−1 деп берилген. Жалбырактан колдонууда T0, T1 жана T2 орточолору тиешелүүлүгүнө жараша 28,46, 31,28 жана 32,89 мөмө өсүмдүк−1.
M1T2 комбинациясы өсүмдүк башына 34,26 мөмө менен эң жогорку маанини берген. M0T0 көзөмөлүндө 26,99 мөмө өсүмдүк−1 катталган.
Өсүмдүк башына жалпы түшүм
Микориза колдонулбаган M0 өсүмдүктөрүнүн орточо жалпы түшүмү 3,22 kg өсүмдүк−1, M1 тобунун орточосу болсо 3,80 kg өсүмдүк−1 деп билдирилген. Жалбырактан колдонуу негизги таасиринде T0 3,01, T1 3,50 жана T2 4,03 kg өсүмдүк−1 орточо түшүм берген.
Эң жогорку түшүм 4,44 kg өсүмдүк−1 менен M1T2де, эң төмөнкү маани 2,96 kg өсүмдүк−1 менен M0T0до өлчөнгөн. Булак 7-таблицанын аталышында бирдикти “g plant−1” деп жазганы менен, ошол таблицанын талкуу тексти, аннотациясы жана расмий макала кыскача баяндамасы маанилерди kg өсүмдүк−1 катары берет. Ошондуктан бирдиктеги дал келбестик булак эскертүүсүндө сакталган жана жыйынтыктар аннотация менен жыйынтык текстиндеги kg өсүмдүк−1 бирдиги менен көрсөтүлгөн.
Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары
Тажрыйба дизайны
Изилдөө эки факторлуу RCBD түзүлүшүн колдонот. Биринчи фактор — микориза колдонуу, экинчи фактор — мия тамырынын экстракты + ачыткы суспензиясынын дозасы. Булак үч кайталоо колдонулганын билдирет. Математикалык жактан эки микориза деңгээли менен үч жалбырактан колдонуу варианты алты иштетүү комбинациясын түзөт.
Материалдар жана ыкмалар бөлүмүндө ошол эле учурда “nine experimental units” деген сөз айкашы бар. Алты факториалдык комбинация жана үч кайталоо маалыматы менен бул сөз айкашы түздөн-түз дал келбегендиктен, жалпы эксперименттик бирдиктердин саны Verianla тарабынан кайра эсептелип булак жыйынтыгы катары берилген эмес.
Жалбырактан колдонуу саны
Кыскача баяндамага ылайык, өстүрүү мезгилинде үч жолу жалбырактан чачуу жүргүзүлгөн. Булак бул үч колдонмонун так күндөрүн же фенологиялык баскычтарын толук бербейт. Ошондуктан колдонуу убакыттары боюнча кошумча программа түзүлгөн эмес.
LSD0.05 тести эмнени көрсөтөт?
Эң Кичине Маанилүү Айырма тести белгилүү бир салыштырууда эки орточо маанинин айырмасы %5 маанилүүлүк деңгээлинде статистикалык жактан айырмаланабы же жокпу дегенди баалоо үчүн колдонулган көп жолку салыштыруу ыкмасы. Булакта M микоризанын негизги таасирин, T жалбырактан колдонуу негизги таасирин, TM болсо эки фактордун өз ара аракеттенүүсүн билдирет. Төмөнкү маанилер изилдөө таблицаларында түз берилген LSD0.05 чектери.
| Касиет | TM өз ара таасири | Микориза (M) | Жалбырактан колдонуу (T) |
|---|---|---|---|
| Өсүмдүктүн бийиктиги | 15,430 | 8,371 | 9,984 |
| Жалбырак саны | 3,021 | 1,005 | 2,987 |
| Жалбырак аянты | 3,231 | 1,002 | 1,512 |
| Вегетативдик кургак масса | 16,652 | 7,458 | 9,311 |
| Мөмө саны | 2,453 | 0,981 | 1,467 |
| Жалпы түшүм | 0,523 | 0,131 | 0,302 |
Негизги таасир орточолору
| Касиет | M0: Микориза жок | M1: Микориза бар |
|---|---|---|
| Өсүмдүктүн бийиктиги (cm) | 179,86 | 208,62 |
| Жалбырак саны (жалбырак өсүмдүк−1) | 29,80 | 33,29 |
| Жалбырак аянты (dm2 bitki−1) | 34,17 | 37,92 |
| Вегетативдик кургак масса (g) | 68,40 | 93,80 |
| Мөмө саны (мөмө өсүмдүк−1) | 29,01 | 32,74 |
| Жалпы түшүм (kg bitki−1) | 3,22 | 3,80 |
| Касиет | T0: Колдонуу жок | T1: 5 g L−1 | T2: 10 g L−1 |
|---|---|---|---|
| Өсүмдүктүн бийиктиги (cm) | 181,90 | 194,52 | 206,31 |
| Жалбырак саны | 29,22 | 31,22 | 34,18 |
| Жалбырак аянты (dm2 bitki−1) | 34,13 | 35,87 | 38,13 |
| Вегетативдик кургак масса (g) | 67,66 | 73,54 | 102,11 |
| Мөмө саны | 28,46 | 31,28 | 32,89 |
| Жалпы түшүм (kg bitki−1) | 3,01 | 3,50 | 4,03 |
Изилдөө түздөн-түз колдогон жыйынтыктар
- Булак тажрыйба шарттарында микориза колдонуу изилденген бардык өсүү жана түшүмдүүлүк белгилеринде жогорураак негизги таасир орточолору менен байланышкан.
- 10 g L−1 мия тамырынын экстракты + ачыткы суспензиясын колдонуу T0 жана T1ге салыштырганда изилденген бардык белгилерде эң жогорку жалбырактан колдонуу орточолорун берген.
- M1T2 комбинациясы өлчөнгөн алты белгинин баарында эң жогорку өз ара таасир маанисин берген.
- Микориза менен жалбырактан колдонуу ортосунда булак таблицаларында статистикалык жактан маанилүү өз ара таасирлер билдирилген.
- Изилдөөнүн жыйынтыктары ушул конкреттүү тажрыйба шарттарында микориза менен жогорку дозадагы мия тамыры + ачыткы жалбырак колдонмосун бирге пайдалануу өсүү жана түшүмдүүлүк жагынан артыкчылык бере аларын колдойт.
Изилдөө колдобогон жыйынтыктар
- Тажрыйба бардык бадыраң сортторунда бирдей жооп пайда болорун көрсөтпөйт.
- 10 g L−1 биологиялык жактан абсолюттук оптималдуу доза экени далилденген эмес; тажрыйбада 10 g L−1ден жогорку дозалар сыналган эмес.
- Микориза түрлөрү же изоляттары ортосунда салыштыруу жүргүзүлгөн эмес.
- Мия тамырынын экстрактынын өзүнчө жана ачыткынын өзүнчө таасири ажыратылган эмес; экөө бир эле жалбырак колдонмосунун компоненттери катары берилген.
- Тамыр колонизациясынын деңгээли, минералдык азык концентрациясы, фотосинтез ылдамдыгы, хлорофилл көлөмү же өсүмдүк гормондору өлчөнбөгөндүктөн сунушталган механизмдер түздөн-түз ырасталган эмес.
- Изилдөө бир нече өндүрүш мезгилинде жана ар башка жайларда тышкы ырастоону сунуштабайт.
Кайра өндүрүмдүүлүк үчүн жетишпеген маалыматтар
Булак микориза колдонуу 5 g уя−1 экенин билдиргени менен, колдонулган микориза козу карынынын түрүн, изолятын, спора тыгыздыгын же инокулум сапатын ачык көрсөтпөйт. Мия тамырынын экстрактын даярдоо ыкмасы, экстракция эриткичи, экстракттын кургак зат курамы жана колдонулган ачыткы организминин түрү да толук баяндалган эмес.
Үч жолу жалбырактан колдонуу жасалганы айтылганы менен, колдонмолордун так күндөрү, өсүмдүктүн өнүгүү стадиялары, чачуу көлөмү жана колдонулган чачуучу жабдык билдирилген эмес. Бул жетишпестиктер ошол эле протоколду башка изилдөөчү тарабынан так кайталоону кыйындатат.
Булактагы сандык жана методологиялык дал келбестиктер
- Кыскача баяндама тажрыйба мезгилин 2023-2024, Материалдар жана ыкмалар бөлүмү 2022-2023 деп берет.
- Булак эки микориза деңгээлин, үч жалбырактан колдонуу жана үч кайталоо билдиргенине карабастан, ыкма текстинде “тогуз эксперименттик бирдик” деген сөз айкашын колдонот; бул маалыматтар бири-бири менен ачык дал келбейт.
- 3-таблицада M1 жалбырак саны орточосу 33,29 болсо, баяндама текстинде 33,92 деп жазылган.
- 3-таблицанын баяндама бөлүгүндө иштетүү түзүмүндө жок 7,5 mL L−1 деген сөз айкашы кездешет жана айрым орточо маанилер таблицадан айырмаланат.
- 7-таблицанын аталышы түшүм бирдигин g өсүмдүк−1 деп берет, ал эми ошол эле бөлүмдүн тексти жана кыскача баяндама kg өсүмдүк−1 колдонот.
Ушул дал келбестиктерден улам Verianla баянында так окулган таблица клеткалары негиз катары алынган; дал келбеген маанилер унчукпай бириктирилген эмес же жаңы “түзөтүлгөн” маалымат топтому түзүлгөн эмес.
Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү
Түпнуска иш: THE EFFECT OF MYCORRHIZA AND FOLIAR APPLICATION OF PLANT EXTRACTS ON THE GROWTH AND YIELD OF CUCUMBER UNDER PROTECTED CULTIVATION (CUCUMIS SATIVUS)
Авторлор: Mohanad Turki Meften; Sara Read Khalaf Al-Khazali; Mohammed Hadi Obaid; Falah Hasan Issa.
Жооптуу автор: Mohanad Turki Meften.
Мекемелер: College of Agriculture - Al Muthanna University; College of Agriculture - Al-Qadisiyah University; College of Agriculture - Kerbala University.
Журнал: IPHO-Journal of Advance Research in Agriculture and Environmental Science.
Том / сан: Volume 4, Issue 3.
Барактар: 07-12.
Жарыяланган күнү: Расмий журнал жазуусунда 1 Mart 2026.
Online ISSN: 3050-8843.
Print ISSN: 3050-9297.
DOI: 10.5281/zenodo.19448740.
Басма / жазуу: International Publication House Open (IPHO); изилдөө ошондой эле Zenodoдо DOI жазуусу менен архивделген.
Лицензия: Расмий макала барагында Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0) деп көрсөтүлгөн.
Булак түрү: Корголгон шартта жүргүзүлгөн эксперименттик өсүмдүк өстүрүү изилдөөсү.
Рецензия абалы: Макала журналдык макала катары жарыяланган; бирок жеткиликтүү расмий макала барагында бул изилдөөгө тиешелүү рецензенттердин аттары, рецензия даталары же баалоо отчеттору көрсөтүлбөгөндүктөн макалага мүнөздүү рецензия процессинин деталдары ырасталган эмес.
Тажрыйба жайгашкан жер: Al-Bandar, Al-Muthanna Governorate, Ирак; булак координаттарды 31.320705° N, 45.303067° E деп берет.
Өсүмдүк материалы: Бадыраң (Cucumis sativus L.), Sahara гибриди.
Тажрыйба дизайны: Рандомизацияланган толук блок дизайны (RCBD), булакта үч кайталоо деп билдирилген.
Статистика: Орточо маанилер LSD тести менен α = 0,05 деңгээлинде салыштырылган.
Микориза фактору: M0 = инокуляция жок; M1 = уруктарга 5 g уя−1 микориза.
Жалбырактан колдонуу фактору: T0 = колдонуу жок; T1 = 5 g L−1 мия тамырынын экстракты + 5 g L−1 ачыткы суспензиясы; T2 = 10 g L−1 мия тамырынын экстракты + 10 g L−1 ачыткы суспензиясы.
Колдонуу саны: Кыскача баяндамада өстүрүү мезгилинде үч жолу жалбырактан чачуу жүргүзүлгөнү айтылат.
Каржылоо: Булакта өзүнчө каржылоо билдирүүсү табылган эмес.
Кызыкчылыктардын кагылышы: Булакта өзүнчө кызыкчылыктардын кагылышы тууралуу билдирүү табылган эмес.
Маалыматтардын жеткиликтүүлүгү: Өзүнчө чийки маалымат файлы же маалымат репозиторийи билдирилген эмес; жыйынтык маалыматтар макаладагы таблицалар түрүндө берилет.
Автордук салымдар / CRediT: Өзүнчө CRediT же автордук салымдар тууралуу билдирүү берилген эмес.
Негизги интерпретация чеги: Эң күчтүү жыйынтык — булактын тажрыйба шарттарында M1T2 комбинациясы изилденген алты өсүү жана түшүмдүүлүк белгисинин баарында эң жогорку маанини берген. Тажрыйба механизмдерди түз өлчөгөн эмес жана ар башка күнөскана, сорт, топурак же мезгилдерде тышкы ырастоо жүргүзгөн эмес.
Пикир калтырыңыз
E-mail дарегиңиз жарыяланбайт. Милдеттүү талаалар * менен белгиленген