Mikoriza uygulaması, bitki kökleriyle ilişki kurabilen mikorizal mantarların yetiştirme sistemine uygulanmasına dayanan biyolojik bir bitki besleme yaklaşımıdır. Bu çalışma, örtü altında yetiştirilen Sahara hibrit hıyarda (Cucumis sativus L.) mikoriza uygulaması ile meyan kökü ekstraktı ve maya süspansiyonunun birlikte yapraktan uygulanmasının bitki büyümesi ve verimi üzerindeki etkisini araştırmıştır. Denemede mikoriza uygulanmayan M0 ve tohumlara 5 g ocak−1 mikoriza verilen M1 faktörü; yaprak uygulamasında ise uygulamasız T0, 5 g L−1 meyan kökü ekstraktı + 5 g L−1 maya süspansiyonu T1 ve 10 g L−1 meyan kökü ekstraktı + 10 g L−1 maya süspansiyonu T2 karşılaştırılmıştır.
Çalışma randomize tam blok deneme deseni (Randomized Complete Block Design, RCBD) ve üç tekrar kullanıldığını, yetiştirme dönemi boyunca üç yaprak uygulaması gerçekleştirildiğini ve ortalamaların %5 olasılık düzeyinde En Küçük Önemli Fark (Least Significant Difference, LSD0.05) testiyle karşılaştırıldığını bildirmektedir. Mikoriza kullanılan bitkiler incelenen bütün özelliklerde daha yüksek ortalamalar vermiş; yaprak uygulamalarında 10 g L−1 düzeyi en yüksek ortalamalarla ilişkilendirilmiştir.
En yüksek değerlerin tamamı M1T2 kombinasyonunda, yani mikoriza ile 10 g L−1 meyan kökü ekstraktı + 10 g L−1 maya süspansiyonunun birlikte kullanıldığı uygulamada kaydedilmiştir: bitki boyu 221,93 cm, yaprak sayısı 36,12 yaprak bitki−1, yaprak alanı 40,72 dm2 bitki−1, vejetatif kuru ağırlık 117,49 g, meyve sayısı 34,26 meyve bitki−1 ve toplam verim 4,44 kg bitki−1 olarak raporlanmıştır.
Bununla birlikte çalışma bu sonuçları tek bir sera denemesi kapsamında üretmiştir. Mikoriza türü veya izolatı, kök kolonizasyon oranı, meyan ekstraktının hazırlanma yöntemi, maya türü ve uygulanan karışımların kimyasal bileşimi ayrıntılı olarak raporlanmamıştır. Bu nedenle ölçülen büyüme ve verim yanıtları gösterilebilirken, sonuçların altında yatan biyolojik mekanizmaların doğrudan ölçülerek kanıtlandığı söylenemez.
Araştırmanın temel problemi
Hıyar, örtü altı sebze üretiminde yoğun su ve besin yönetimi gerektiren önemli bir kültür bitkisidir. Kaynak çalışma, kimyasal gübre ve pestisit kullanımının ekonomik ve çevresel yükleri bağlamında biyogübrelerin ve doğal kökenli yaprak uygulamalarının bitki büyümesi ve verimini destekleyip destekleyemeyeceğini ele almaktadır.
Araştırmacılar özellikle iki yaklaşımı birlikte değerlendirmiştir. Birinci yaklaşım mikoriza mantarlarının tohum bölgesine uygulanmasıdır. İkinci yaklaşım ise meyan kökü ekstraktı ile maya süspansiyonunun yapraktan uygulanmasıdır. Deneme tasarımı bu iki faktörün hem ayrı etkilerini hem de birlikte kullanıldıklarında ortaya çıkan etkileşimi incelemeye izin vermektedir.
Mikoriza neden araştırılmıştır?
Mikorizal mantarlar ile bitki kökleri arasındaki ilişki, kökün etkin absorpsiyon alanını genişletebilecek biyolojik bir birliktelik olarak değerlendirilir. Kaynak çalışmanın yazarları, mikorizalı bitkilerde görülen büyüme artışlarını kök gelişiminin, su ve çözünmüş besin maddelerinin alınmasının iyileşmesiyle açıklamaktadır.
Ancak bu deneyde kök kolonizasyon oranı, kök uzunluğu, su alımı, mineral madde konsantrasyonları veya mikorizanın kökteki yapısı doğrudan ölçülmemiştir. Dolayısıyla bu açıklamalar deneyin doğrudan ölçülmüş sonuçları değil, ölçülen büyüme yanıtlarını açıklamak için yazarların sunduğu biyolojik yorumlardır.
Meyan kökü ekstraktı ve maya süspansiyonu neden kullanılmıştır?
Kaynak, meyan kökü ekstraktı ve maya süspansiyonunun büyüme düzenleyicilere benzer maddeler, enzimler ve bazı besin elementleri içerebileceğini; yaprak büyümesi, fotosentetik etkinlik ve karbonhidrat birikimi gibi süreçleri destekleyebileceğini ileri sürmektedir. Yaprak alanı bölümünde amino asitler ile magnezyum ve demir gibi besin bileşenlerinin hücre bölünmesi, hücre genişlemesi ve klorofil sentezi açısından önemine değinilmektedir.
Çalışmada bu maddelerin gerçek kimyasal kompozisyonu veya bitkideki hormon seviyeleri ölçülmemiştir. Bu nedenle meyan kökü ve mayanın etkisine ilişkin mekanistik açıklamalar doğrudan analitik ölçümler değil, sonuçların yazarlar tarafından yorumlanmasıdır.
Deney alanı ve yetiştirme sistemi
Materyal ve Yöntem bölümüne göre deney, Irak'ta Al-Muthanna Üniversitesi Ziraat Fakültesine bağlı Al-Bandar'daki İkinci Tarımsal Araştırma İstasyonunda yürütülmüştür. Kaynak koordinatları 31.320705° N ve 45.303067° E olarak vermektedir. Denemede Sahara hibrit hıyar kullanılmıştır.
Plastik sera toprağı tesviye edilmiş ve her biri 56 m uzunluğunda altı sırta ayrılmıştır. Bütün sırtlara ayrışmış organik gübre uygulanmıştır. Mantar hastalıklarını önlemek amacıyla kaynakta Ridomil fungisitinin 3 kg donum−1 oranında uygulandığı belirtilmektedir. Sırtlar arasında 75 cm mesafe bırakılmış ve damla sulama hatları sırtların üzerine yerleştirilmiştir.
Dikim ocakları arasında 30 cm mesafe kullanılmıştır. Her ocağa üç tohum ekilmiş, çimlenmeden iki hafta sonra bitkiler seyreltilerek her ocakta bir bitki bırakılmıştır. Her bloğun giriş ve çıkışında 90 cm mesafe bırakıldığı raporlanmıştır.
Başlangıç toprağının özellikleri
| Özellik | Değer | Birim |
|---|---|---|
| Toprak reaksiyonu (pH) | 7,68 | - |
| Elektriksel iletkenlik (ECe) | 8,13 | dS m−1 |
| Organik madde | 0,4 | % |
| Alınabilir azot | 18,9 | mg N kg−1 toprak |
| Alınabilir fosfor | 10 | mg P kg−1 toprak |
| Alınabilir potasyum | 195 | mg K kg−1 toprak |
| Tekstür | Kumlu tın | - |
| Kil | 19,1 | % |
| Kum | 48,2 | % |
| Silt | 32,7 | % |
Bu değerler deneyin başlangıç çevresini tanımlamak için önemlidir. Özellikle pH, elektriksel iletkenlik, organik madde ve alınabilir makro besinler bitkinin kök ortamını ve uygulamalara verdiği yanıtı etkileyebilecek temel başlangıç değişkenleridir. Kaynak bu toprak değerlerini raporlamakta, ancak her birinin tedavi etkisi üzerindeki bağımsız katkısını deneysel olarak ayırmamaktadır.
Deneydeki iki faktör
| Kod | Uygulama |
|---|---|
| M0 | Mikoriza inokulasyonu yok |
| M1 | Tohumlara 5 g ocak−1 mikoriza uygulaması |
| T0 | Yapraktan ekstrakt/maya uygulaması yok |
| T1 | Meyan kökü ekstraktı + maya süspansiyonu; her biri 5 g L−1 |
| T2 | Meyan kökü ekstraktı + maya süspansiyonu; her biri 10 g L−1 |
Mikoriza ile 10 g L−1 Meyan Kökü Ekstraktı ve Maya Birlikte Kullanıldığında Ne Oldu?
Çalışmada ölçülen altı büyüme ve verim özelliğinin tamamında en yüksek değer M1T2 kombinasyonunda raporlanmıştır. Bunun anlamı, kaynak deney koşullarında mikoriza uygulanan ve 10 g L−1 meyan kökü ekstraktı + 10 g L−1 maya süspansiyonu verilen bitkilerin diğer beş tedavi kombinasyonundan daha yüksek bitki boyu, yaprak sayısı, yaprak alanı, vejetatif kuru ağırlık, meyve sayısı ve bitki başına toplam verim göstermesidir. Bu bulgu söz konusu kombinasyonun incelenen deney koşullarında üstün olduğunu destekler; farklı çeşitler, topraklar ve yetiştirme sistemleri için aynı etkinin büyüklüğünü garanti etmez.
Altı tedavi kombinasyonunun doğrudan karşılaştırılması
| Tedavi | Bitki boyu (cm) | Yaprak sayısı (yaprak bitki−1) | Yaprak alanı (dm2 bitki−1) | Vejetatif kuru ağırlık (g) | Meyve sayısı (meyve bitki−1) | Toplam verim (kg bitki−1) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| M0T0 | 167,75 | 27,45 | 32,62 | 55,43 | 26,99 | 2,96 |
| M0T1 | 181,15 | 29,70 | 34,35 | 63,04 | 28,54 | 3,10 |
| M0T2 | 190,70 | 32,25 | 35,55 | 86,73 | 31,52 | 3,62 |
| M1T0 | 196,05 | 31,00 | 35,65 | 79,89 | 29,94 | 3,06 |
| M1T1 | 207,90 | 32,75 | 37,40 | 84,04 | 34,03 | 3,91 |
| M1T2 | 221,93 | 36,12 | 40,72 | 117,49 | 34,26 | 4,44 |
Bitki boyu
Mikoriza ana etkisi bakımından M1 uygulamasının ortalama bitki boyu 208,62 cm, M0 uygulamasının ise 179,86 cm olarak raporlanmıştır. Yaprak uygulamalarında T2 ortalaması 206,31 cm, T1 ortalaması 194,52 cm ve T0 ortalaması 181,90 cm'dir. En yüksek etkileşim değeri M1T2'de 221,93 cm, en düşük değer M0T0'da 167,75 cm'dir.
Yazarlar bu artışı mikorizanın kök sistemini ve su-besin alımını destekleyebilmesi ile meyan kökü ve maya bileşenlerinin büyüme düzenleyici benzeri etkileri üzerinden açıklamaktadır. Deney kök morfolojisi veya hormon konsantrasyonlarını doğrudan ölçmediği için bu mekanizma açıklayıcı yorum olarak değerlendirilmelidir.
Yaprak sayısı
Tablo 3'e göre M0 ve M1 mikoriza ana etki ortalamaları sırasıyla 29,80 ve 33,29 yaprak bitki−1'dir. T0, T1 ve T2 yaprak uygulaması ortalamaları sırasıyla 29,22, 31,22 ve 34,18 yaprak bitki−1'dir. M1T2 kombinasyonu 36,12 yaprak bitki−1 ile en yüksek değeri, M0T0 ise 27,45 ile en düşük değeri vermiştir.
Kaynak metninde bu tabloyla ilgili bazı sayı tutarsızlıkları vardır. Anlatıda M1 ortalaması 33,92 olarak yazılırken tabloda 33,29'dur. Metinde ayrıca 35,47 ve 29,09 yaprak değerleri ile tedavi tanımında bulunmayan 7,5 mL L−1 ifadesi geçmektedir. Verianla tablosunda kaynak Tablo 3'ün doğrudan hücre değerleri korunmuş, uyumsuz anlatı değerleri sonuç gibi birleştirilmemiştir.
Yaprak alanı
Mikoriza uygulanmayan bitkilerde ortalama yaprak alanı 34,17 dm2 bitki−1, mikoriza uygulanan bitkilerde 37,92 dm2 bitki−1 olarak verilmiştir. Yaprak uygulaması ortalamaları T0 için 34,13, T1 için 35,87 ve T2 için 38,13 dm2 bitki−1'dir.
M1T2 kombinasyonunda 40,72 dm2 bitki−1 ile en yüksek yaprak alanı kaydedilmiştir. M0T0 kontrol kombinasyonu 32,62 dm2 bitki−1 ile en düşük değeri vermiştir.
Vejetatif kuru ağırlık
Vejetatif kuru ağırlıkta mikoriza ana etki ortalaması M0'da 68,40 g, M1'de 93,80 g olarak bulunmuştur. T0, T1 ve T2 uygulamalarının ortalamaları sırasıyla 67,66, 73,54 ve 102,11 g'dır.
En yüksek kuru ağırlık 117,49 g ile M1T2 kombinasyonunda; en düşük kuru ağırlık 55,43 g ile M0T0 kombinasyonunda ölçülmüştür. Kaynak bu artışı daha geniş yaprak alanı, fotosentetik etkinlik, karbonhidrat üretimi ve kuru madde birikimi ile ilişkilendirmektedir; ancak fotosentez hızı veya karbonhidrat konsantrasyonu doğrudan ölçülmemiştir.
Meyve sayısı
Mikoriza ana etki ortalamaları M0 için 29,01 ve M1 için 32,74 meyve bitki−1 olarak verilmiştir. Yaprak uygulamalarında T0, T1 ve T2 ortalamaları sırasıyla 28,46, 31,28 ve 32,89 meyve bitki−1'dir.
M1T2 kombinasyonu bitki başına 34,26 meyve ile en yüksek değeri vermiştir. M0T0 kontrolünde 26,99 meyve bitki−1 kaydedilmiştir.
Bitki başına toplam verim
Mikoriza uygulanmayan M0 bitkilerinin ortalama toplam verimi 3,22 kg bitki−1, M1 grubunun ortalaması ise 3,80 kg bitki−1 olarak raporlanmıştır. Yaprak uygulaması ana etkisinde T0 3,01, T1 3,50 ve T2 4,03 kg bitki−1 ortalama vermiştir.
En yüksek verim 4,44 kg bitki−1 ile M1T2'de, en düşük değer 2,96 kg bitki−1 ile M0T0'da ölçülmüştür. Kaynak Tablo 7 başlığında birimi “g plant−1” şeklinde yazsa da aynı tablonun tartışma metni, özet ve resmî makale özeti değerleri kg bitki−1 olarak vermektedir. Bu nedenle birim tutarsızlığı kaynak notunda korunarak sonuçlar özet ve sonuç metnindeki kg bitki−1 birimiyle gösterilmiştir.
Çalışmanın Yöntemi ve Bulguları
Deneme deseni
Çalışma iki faktörlü bir RCBD düzeni kullanmaktadır. Birinci faktör mikoriza uygulaması, ikinci faktör meyan kökü ekstraktı + maya süspansiyonu dozudur. Kaynak üç tekrar kullanıldığını bildirmektedir. Matematiksel olarak iki mikoriza düzeyi ile üç yaprak uygulaması altı tedavi kombinasyonu oluşturur.
Materyal ve Yöntem bölümünde aynı zamanda “nine experimental units” ifadesi bulunmaktadır. Altı faktöriyel kombinasyon ve üç tekrar bilgisiyle bu ifade doğrudan uyuşmadığından toplam deney birimi sayısı Verianla tarafından yeniden hesaplanarak kaynak sonucu gibi sunulmamıştır.
Yaprak uygulaması sayısı
Özet bölümüne göre yetiştirme sezonu boyunca üç yaprak püskürtmesi yapılmıştır. Kaynak, bu üç uygulamanın kesin tarihlerini veya fenolojik evrelerini ayrıntılı biçimde vermemektedir. Bu nedenle uygulama zamanları hakkında ek bir program üretilmemiştir.
LSD0.05 testi neyi gösteriyor?
En Küçük Önemli Fark testi, belirli bir karşılaştırma için iki ortalama arasındaki farkın %5 anlamlılık düzeyinde istatistiksel olarak ayırt edilebilir olup olmadığını değerlendirmek için kullanılan bir çoklu karşılaştırma yaklaşımıdır. Kaynakta M mikoriza ana etkisini, T yaprak uygulaması ana etkisini ve TM iki faktörün etkileşimini ifade etmektedir. Aşağıdaki değerler çalışma tablolarında doğrudan verilen LSD0.05 eşikleridir.
| Özellik | TM etkileşimi | Mikoriza (M) | Yaprak uygulaması (T) |
|---|---|---|---|
| Bitki boyu | 15,430 | 8,371 | 9,984 |
| Yaprak sayısı | 3,021 | 1,005 | 2,987 |
| Yaprak alanı | 3,231 | 1,002 | 1,512 |
| Vejetatif kuru ağırlık | 16,652 | 7,458 | 9,311 |
| Meyve sayısı | 2,453 | 0,981 | 1,467 |
| Toplam verim | 0,523 | 0,131 | 0,302 |
Ana etki ortalamaları
| Özellik | M0: Mikoriza yok | M1: Mikoriza var |
|---|---|---|
| Bitki boyu (cm) | 179,86 | 208,62 |
| Yaprak sayısı (yaprak bitki−1) | 29,80 | 33,29 |
| Yaprak alanı (dm2 bitki−1) | 34,17 | 37,92 |
| Vejetatif kuru ağırlık (g) | 68,40 | 93,80 |
| Meyve sayısı (meyve bitki−1) | 29,01 | 32,74 |
| Toplam verim (kg bitki−1) | 3,22 | 3,80 |
| Özellik | T0: Uygulama yok | T1: 5 g L−1 | T2: 10 g L−1 |
|---|---|---|---|
| Bitki boyu (cm) | 181,90 | 194,52 | 206,31 |
| Yaprak sayısı | 29,22 | 31,22 | 34,18 |
| Yaprak alanı (dm2 bitki−1) | 34,13 | 35,87 | 38,13 |
| Vejetatif kuru ağırlık (g) | 67,66 | 73,54 | 102,11 |
| Meyve sayısı | 28,46 | 31,28 | 32,89 |
| Toplam verim (kg bitki−1) | 3,01 | 3,50 | 4,03 |
Çalışmanın doğrudan desteklediği sonuçlar
- Kaynak deney koşullarında mikoriza uygulaması incelenen bütün büyüme ve verim özelliklerinde daha yüksek ana etki ortalamalarıyla ilişkilidir.
- 10 g L−1 meyan kökü ekstraktı + maya süspansiyonu uygulaması T0 ve T1'e göre bütün incelenen özelliklerde en yüksek yaprak uygulaması ortalamalarını vermiştir.
- M1T2 kombinasyonu altı ölçülen özelliğin tamamında en yüksek etkileşim değerini vermiştir.
- Mikoriza ile yaprak uygulaması arasında kaynak tablolarında istatistiksel olarak anlamlı etkileşimler raporlanmıştır.
- Çalışmanın sonuçları, bu özel deney koşullarında mikoriza ile yüksek doz meyan kökü + maya yaprak uygulamasının birlikte kullanılmasının büyüme ve verim açısından avantaj sağlayabileceğini desteklemektedir.
Çalışmanın desteklemediği sonuçlar
- Deney bütün hıyar çeşitlerinde aynı yanıtın ortaya çıkacağını göstermemektedir.
- 10 g L−1'nin biyolojik olarak mutlak optimum doz olduğu kanıtlanmamıştır; deneyde 10 g L−1'den daha yüksek dozlar test edilmemiştir.
- Mikoriza türleri veya izolatları arasında karşılaştırma yapılmamıştır.
- Meyan kökü ekstraktının tek başına ve mayanın tek başına etkisi ayrıştırılmamıştır; ikisi aynı yaprak uygulamasının bileşenleri olarak verilmiştir.
- Kök kolonizasyon oranı, mineral besin konsantrasyonu, fotosentez hızı, klorofil miktarı veya bitki hormonları ölçülmediği için önerilen mekanizmalar doğrudan doğrulanmış değildir.
- Çalışma birden fazla üretim sezonu ve farklı lokasyonlarda dış doğrulama sunmamaktadır.
Yeniden üretilebilirlik açısından eksik bilgiler
Kaynak mikoriza uygulamasının 5 g ocak−1 olduğunu bildirse de kullanılan mikoriza mantarının türünü, izolatını, spor yoğunluğunu veya inokulum kalitesini açık biçimde raporlamamaktadır. Meyan kökü ekstraktının hazırlanma yöntemi, ekstraksiyon çözücüsü, ekstraktın kuru madde bileşimi ve kullanılan maya organizmasının türü de ayrıntılandırılmamıştır.
Üç yaprak uygulamasının yapıldığı belirtilmesine karşın uygulamaların tam tarihleri, bitki gelişim evreleri, püskürtme hacmi ve kullanılan püskürtme ekipmanı raporlanmamaktadır. Bu eksikler, aynı protokolün başka bir araştırmacı tarafından birebir tekrar edilmesini zorlaştırmaktadır.
Kaynak içindeki sayısal ve yöntemsel tutarsızlıklar
- Özet deney sezonunu 2023-2024, Materyal ve Yöntem bölümü 2022-2023 olarak vermektedir.
- Kaynak iki mikoriza düzeyi ve üç yaprak uygulaması ile üç tekrar bildirmesine rağmen yöntem metninde “dokuz deney birimi” ifadesini kullanmaktadır; bu bilgiler birbirleriyle açık biçimde uyuşmamaktadır.
- Tablo 3'te M1 yaprak sayısı ortalaması 33,29 iken anlatı metninde 33,92 yazmaktadır.
- Tablo 3'ün anlatı kısmında tedavi yapısında bulunmayan 7,5 mL L−1 ifadesi geçmekte ve bazı ortalama değerler tablodan farklı verilmektedir.
- Tablo 7'nin başlığı verim birimini g bitki−1 olarak verirken aynı bölümün metni ve özet kg bitki−1 kullanmaktadır.
Bu tutarsızlıklar nedeniyle Verianla anlatımında açıkça okunabilen tablo hücreleri esas alınmış; uyuşmayan değerler sessizce birleştirilmemiş veya yeni bir “düzeltilmiş” veri seti oluşturulmamıştır.
Kaynak ve Yöntem Notu
Özgün çalışma: THE EFFECT OF MYCORRHIZA AND FOLIAR APPLICATION OF PLANT EXTRACTS ON THE GROWTH AND YIELD OF CUCUMBER UNDER PROTECTED CULTIVATION (CUCUMIS SATIVUS)
Yazarlar: Mohanad Turki Meften; Sara Read Khalaf Al-Khazali; Mohammed Hadi Obaid; Falah Hasan Issa.
Corresponding author: Mohanad Turki Meften.
Kurumlar: College of Agriculture - Al Muthanna University; College of Agriculture - Al-Qadisiyah University; College of Agriculture - Kerbala University.
Dergi: IPHO-Journal of Advance Research in Agriculture and Environmental Science.
Cilt / sayı: Volume 4, Issue 3.
Sayfalar: 07-12.
Yayın tarihi: Resmî dergi kaydında 1 Mart 2026.
Online ISSN: 3050-8843.
Print ISSN: 3050-9297.
DOI: 10.5281/zenodo.19448740.
Yayıncı / kayıt: International Publication House Open (IPHO); çalışma ayrıca Zenodo'da DOI kaydıyla arşivlenmiştir.
Lisans: Resmî makale sayfasında Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0) olarak belirtilmektedir.
Kaynak türü: Örtü altında yürütülen deneysel bitki yetiştirme çalışması.
Hakemlik durumu: Makale bir dergi makalesi olarak yayımlanmıştır; ancak erişilebilen resmî makale sayfasında bu çalışmaya özgü hakem isimleri, hakem tarihleri veya değerlendirme raporları gösterilmediğinden makaleye özgü hakem sürecinin ayrıntıları doğrulanamamıştır.
Deney lokasyonu: Al-Bandar, Al-Muthanna Governorate, Irak; kaynak koordinatları 31.320705° N, 45.303067° E olarak vermektedir.
Bitki materyali: Hıyar (Cucumis sativus L.), Sahara hibriti.
Deneme deseni: Randomize tam blok deseni (RCBD), kaynakta üç tekrar olarak raporlanmıştır.
İstatistik: Ortalamalar LSD testi kullanılarak α = 0,05 düzeyinde karşılaştırılmıştır.
Mikoriza faktörü: M0 = inokulasyon yok; M1 = tohumlara 5 g ocak−1 mikoriza.
Yaprak uygulaması faktörü: T0 = uygulama yok; T1 = 5 g L−1 meyan kökü ekstraktı + 5 g L−1 maya süspansiyonu; T2 = 10 g L−1 meyan kökü ekstraktı + 10 g L−1 maya süspansiyonu.
Uygulama sayısı: Özet bölümünde yetiştirme sezonu boyunca üç yaprak püskürtmesi yapıldığı belirtilmektedir.
Finansman: Kaynakta ayrı bir finansman bildirimi tespit edilmemiştir.
Çıkar çatışması: Kaynakta ayrı bir çıkar çatışması bildirimi tespit edilmemiştir.
Veri erişilebilirliği: Ayrı bir ham veri dosyası veya veri deposu raporlanmamıştır; sonuç verileri makaledeki tablolar halinde sunulmaktadır.
Yazar katkıları / CRediT: Ayrı bir CRediT veya yazar katkı bildirimi raporlanmamıştır.
Temel yorum sınırı: En güçlü sonuç, kaynak deney koşullarında M1T2 kombinasyonunun incelenen altı büyüme ve verim özelliğinin tamamında en yüksek değeri vermesidir. Deney, mekanizmaları doğrudan ölçmemiş ve farklı sera, çeşit, toprak veya sezonlarda dış doğrulama yapmamıştır.
Bir yorum bırakın
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir