Temâyül-esâslı dijital mâliye literatürü, dijital mâliyeye dâʾir bütün neşriyât âlemi yerine tedḳîḳ temâyülâtını, tekâmül-i mevżûʿîyi, cebhe-i tedḳîḳleri ve istikbâl istikâmetlerini sarâḥaten mevżûʿ ittihâz eden ʿilmî neşriyâtın teşkîl etdiği müntehab bir literatür mecmûʿasıdır. Bu tedḳîḳ, Web of Science Core Collection’dan 2016–6 Mart 2026 devresinde alınan ve muʿayyen muvâfaḳat miʿyârlarından sonra 334 neşre indirilen bu literatürü bibliyometrik usûllerle tetḳîḳ eder. Bibliometrix, Biblioshiny ve VOSviewer istiʿmâl edilerek neşir performansı, müellif ve memleket verimliliği, iḳtibâslar, anahtar kelime eş-vuḳūʿu, mevżûʿî haritalama, tekâmül-i mevżûʿî, müşterek müelliflik ve müşterek-iḳtibâs şebekeleri taḳdîr edilmiştir. Mecmûʿa-i maʿlûmâtın senevî neşir tezâyüd nisbeti %33,35’tir; FinTech, blockchain, kripto para, innovasyon ve mâlî şümûl başlıca tedḳîḳ mihverleri arasında bulunurken sunʿî zekâ, sürdürülebilirlik, ESG, yeşil finans ve merkeziyetsiz finans gibi sahalar yeni tedḳîḳ istikâmetleri olarak temâyüz etmektedir. Bununla beraber netîceler bütün dijital mâliye literatürünü temsil etmez; yalnız tedḳîḳin arama stratejisinin ihâṭa ettiği, İngilizce ve Web of Science Business Economics dâhilindeki temâyül-esâslı neşriyât için cârîdir.

Mecmûʿa-i maʿlûmât, 160 akademik menbaʿdan gelen 334 neşri, 959 müellifi ve 19.870 iḳtibâs olunan menbaʿı ihtivâ eder. Neşir başına vasatî iḳtibâs adedi 17,53, vasatî müşterek müellif adedi 3,09 ve beynelmilel müşterek müelliflik nisbeti %30,54’tür. Vesîḳaların 245’i tedḳîḳ maḳālesi, 89’u derleme/Review maḳālesidir.

Coġrâfî neşir istihsâlinde Çin 127 neşir ile %38,02, Hindistan 107 neşir ile %32,04 hisseye mâliktir. Bu iki memleket birlikte mecmûʿa-i maʿlûmâttaki ʿilmî istihsâlin %70,06’sını teşkîl eder. Lâkin memleket tevzîʿi Web of Science ihâṭası, İngilizce neşir şartı, disiplin filtresi ve istiʿmâl olunan sorgunun netîcesidir; cihân mikyâsındaki dijital mâliye tedḳîḳ ḳudretinin doğrudan miḳyâsı değildir.

Anahtar kelime taḥlîlinde FinTech 117 vuḳūʿ ve 541 Total Link Strength ile şebekenin en bâriz tâbiridir. Bibliometric analysis 82, kripto para 67, blockchain 59 ve bitcoin 55 defʿa görülmektedir. Sunʿî zekâ, makine öğrenmesi, sürdürülebilirlik ve dijital dönüşüm dahi daha yeni yahud tevessüʿ eden mevżûʿî istikâmetler arasında görünmektedir.

Tedḳîḳin esâs mesʾelesi

Dijital mâliye; mâlî teknoloji, blockchain, sunʿî zekâ, dijital bankacılık, mobil ve elektronik tediyeler, kripto varlıklar ve sair teknoloji-esâslı mâlî innovasyonların birlikte teşkîl ettiği vâsiʿ ve sürʿatle inkişaf eden bir tedḳîḳ sahasıdır. Saha tevessüʿ ettikçe yalnız kaç tedḳîḳin neşredildiğini bilmek kâfî değildir. Literatürün hangi mevżûʿlar etrâfında teşekkül ettiği, tedḳîḳ ağırlığının zaman içinde nasıl tebeddül ettiği, hangi çalışmaların fikrî esâsı teşkîl ettiği, müdeḳḳiḳlerin ne derecede teʿâvün ettiği ve hangi tedḳîḳ boşluklarının zuhûr ettiği dahi tetḳîḳ edilmelidir.

Menbaʿ çalışma bu maksadla bilhassa “tedḳîḳ temâyülâtı”, “tedḳîḳ tekâmülü”, “istikbâl istikâmetleri” ve “tedḳîḳ cebheleri” mihverindeki dijital mâliye neşriyâtını intihâb eder. Bu intihâb, tedḳîḳin şümûlünü bilerek daraltır. Binâenaleyh tedḳîḳ, “dijital mâliye hakkında neşredilmiş bütün maḳāleler” suʾâline değil, “dijital mâliye tedḳîḳinin kendi tekâmülünü ve istikbâldeki istikâmetini tetḳîḳ eden literatür nasıl şekillenmiştir?” suʾâline cevâb verir.

Bu tedḳîḳ bütün dijital mâliye literatürünü mü tetḳîḳ ediyor?

Hayır. Çalışma, Web of Science Core Collection’ın Business Economics sahasında bulunan, İngilizce neşredilmiş ve dijital mâliye ile beraber tedḳîḳ temâyülâtını, tedḳîḳ tekâmülünü, tedḳîḳ cebhelerini yahud istikbâl istikâmetlerini sarâḥaten ele alan neşriyâttan müteşekkil husûsî bir mecmûʿa-i maʿlûmâtı tetḳîḳ eder. Netîceler bu sebeple geniş dijital mâliye literatürünün tamamının haritası olarak değil, temâyül-esâslı alt literatürün bibliyometrik bünyesi olarak tefsîr edilmelidir.

Tedḳîḳ suʾâlleri

Menbaʿ çalışma dört esâs tedḳîḳ suʾâli vażʿ eder:

1. Temâyül-esâslı dijital mâliye literatürü 2016–6 Mart 2026 arasında neşir tezâyüdü, menbaʿlar ve mevżûʿî merkez bakımından nasıl inkişaf etmiştir?
2. Hangi mecmûʿalar, müellifler, müʾesseseler ve memleketler bu literatüre en yüksek katkıyı sağlamıştır?
3. Temâyül-esâslı dijital mâliye literatüründe hangi hâkim ve yeni zuhûr eden mevżûʿlar mevcuddur?
4. Hangi tedḳîḳ boşlukları görülmekte ve istikbâlde hangi tedḳîḳ istikâmetleri teklif olunmaktadır?

Arama stratejisi

Web of Science Core Collection’daki mevżûʿ araması şu iki mefhûm grubunu bir araya getirmiştir:

Dijital mâliye grubu: “digital finance”, FinTech, “financial technology”, “digital banking”, “mobile banking”, “digital payment*”, “e-payment*”, “blockchain finance”, “cryptocurrency”, “digital currency” ve “financial innovation”.

Temâyül-istikâmet grubu: “research trend*”, “research evolution”, “future direction*” ve “research front*”.

Bu iki grup AND operatörüyle birleştirilmiştir. Böylece yalnız dijital mâliyeyi ele alan değil, aynı zamanda sahanın tekâmülünü, temâyülâtını yahud istikbâldeki istikâmetini sarâḥaten tetḳîḳ eden neşriyât hedeflenmiştir.

İbtidâʾî havuzdan 334 neşre intikāl

İlk aramada 938 vesîḳa elde edilmiştir. Çalışmaya yalnız 2016–6 Mart 2026 devresindeki tedḳîḳ maḳāleleri ve derleme maḳāleleri alınmıştır. Early access kayıtları, konferans/proceeding maḳāleleri, editoryal materyaller, tashîhler, geri çekilmiş neşriyât ve rapor, tez, çalışma kâğıdı gibi gri literatür nevʿileri hâric tutulmuştur.

Ayrıca yalnız İngilizce vesîḳalar ve Web of Science’ın Business Economics tedḳîḳ sahasındaki kayıtlar muhâfaza edilmiştir. Bu muʿâmelelerden sonra nihâʾî mecmûʿa-i maʿlûmât 334 vesîḳaya düşmüştür.

Menbaʿın 7. sahîfesindeki usûl cereyân şeması bu bünyeyi üç esâs tabaka hâlinde gösterir: maʿlûmât cemʿi ve intihâb, performans taḥlîli ve ʿilim haritalaması. Performans taḥlîli senevî istihsâli, müellif verimliliğini, en müʾessir neşriyâtı ve memleket verimliliğini; ʿilim haritalaması ise anahtar kelime eş-vuḳūʿunu, müşterek-iḳtibâs taḥlîlini ve tekâmül-i mevżûʿîyi ihtivâ eder.

İstiʿmâl olunan yazılımlar

Bibliyometrik maʿlûmâtın işlenmesi için Bibliometrix R paketi, Biblioshiny ve VOSviewer istiʿmâl edilmiştir. Menbaʿ, R sürümünü 4.5.1; Biblioshiny ve VOSviewer sürümlerini ise 1.6.20 olarak bildirmektedir. Bu sürüm maʿlûmâtı burada menbaʿda yazıldığı sûretle muhâfaza edilmiştir.

Bibliometrix; maʿlûmât temizliği, tavsîfî taḥlîl, iḳtibâs taḥlîli, senevî neşir temâyülâtı, tekâmül-i mevżûʿî ve mühim müellif, vesîḳa ve mecmûʿaların taʿyîninde istiʿmâl edilmiştir. Biblioshiny interaktif tedḳîḳ ve görselleştirme vazîfelerini desteklemiş, VOSviewer ise anahtar kelime eş-vuḳūʿu, müşterek-iḳtibâs ve teʿâvün şebekelerinin görselleştirilmesinde istiʿmâl edilmiştir.

Bibliyometrik taḥlîl bu tedḳîḳde neyi ölçüyor?

Bibliyometrik taḥlîl, tek tek dijital mâliye teknolojilerinin iḳtiṣâdî teʾsîrini ölçmez; neşir adetleri, iḳtibâslar, anahtar kelimeler, müşterek müelliflikler, müşterek-iḳtibâslar ve menbaʿ tevzîʿleri üzerinden tedḳîḳ literatürünün bünyesini ölçer. Binâenaleyh burada yüksek neşir yahud iḳtibâs adedi, bir teknolojinin hakîkî âlemde daha müʾessir olduğunu değil, müntehab akademik literatürde daha görünür yahud daha ziyâde tetḳîḳ edilmiş olduğunu gösterir.

Esâs bibliyometrik göstergeler

Vasatî vesîḳa yaşı

Menbaʿ, vasatî vesîḳa yaşını şu sûretle hesâb eder:

\[ \text{Ortalama Belge Yaşı} = \frac{\sum_{i=1}^{N}(\text{Geçerli Yıl}-\text{Yayın Yılı}_i)}{N} \]

Burada \(N=334\), mecmûʿa-i maʿlûmâttaki toplam vesîḳa adedidir. Bu gösterge bir neşir grubunun ne derece yeni yahud eski olduğunu hulâsa eder. Mecmûʿa-i maʿlûmâtta 2,81 yıllık vasatî yaş, tetḳîḳ olunan literatürün büyük kısmının yakın devre neşriyâtından müteşekkil olduğunu gösterir.

Tedḳîḳin Usûlü ve Netîceleri

Senevî ʿilmî istihsâl

2016–2019 devresinde neşir adedi nisbeten düşüktür. 2020’den itibaren bâriz ve mütemâdî bir tezâyüd görülmektedir. 2025, tamamlanmış seneler içinde 85 neşir ile en yüksek istihsâle mâliktir.

2026 maʿlûmâtı yalnız 6 Mart’a kadar olan kayıtları ihtivâ ettiğinden, grafikteki 2026 ḳıymeti tamamlanmış senelerle doğrudan mukāyese edilmemelidir. Bu sebeple tedḳîḳin uzun devreli neşir temâyülü esâsen 2016–2025 tamamlanmış senelerine göre taḳdîr edilmelidir.

Menbaʿ, 2020 sonrası neşir tezâyüdünü FinTech innovasyonları, dijital tediyelerin yayılması, blockchain ve kripto para tedḳîḳlerinin tevessüʿüyle bağlam dâhilinde irtibâtlandırır. Lâkin bunların neşir tezâyüdünün sebebi olduğu kemiyetçe imtihân edilmemiştir.

Dijital mâliye tedḳîḳlerinde hangi mevżûʿlar en kuvvetli sûrette temâyüz ediyor?

Müntehab temâyül-esâslı mecmûʿa-i maʿlûmâtta FinTech, blockchain, kripto para, bitcoin ve innovasyon merkezî mevżûʿlardır. Mâlî şümûl, dijital bankacılık ve teknolojinin benimsenmesi dahi kuvvetlidir; sunʿî zekâ, makine öğrenmesi, sürdürülebilirlik ve dijital dönüşüm ise literatürün tevessüʿ eden tedḳîḳ istikâmetleri arasında görünmektedir.

Memleketlere göre ʿilmî istihsâl

Çin ve Hindistan birlikte 234 neşir ile toplam mecmûʿa-i maʿlûmâtın %70,06’sını teşkîl eder. Menbaʿ, Çin tedḳîḳlerinde FinTech innovasyonu, blockchain, dijital tediye ekosistemleri ve sunʿî zekânın; Hindistan tedḳîḳlerinde ise mâlî şümûl, mobil bankacılık, dijital tediye ve dijital mâliyenin ictimâʿî-iḳtiṣâdî teʾsîrlerinin daha bâriz olduğunu bildirmektedir.

Amerika Birleşik Devletleri, İtalya ve İspanya menşeli tedḳîḳlerde tanzîm, mâlî innovasyon, risk idâresi ve sürdürülebilirlik; Malezya ve Endonezya tedḳîḳlerinde dijital bankacılık, şümûl ve teknolojinin benimsenmesi daha görünürdür.

Bu tevzîʿler memleket seviyesinde hakîkî dijital mâliye performansının miḳyâsı değildir. İstiʿmâl olunan indeks, lisân ve arama stratejisinin teşkîl ettiği akademik neşir mecmûʿasının husûsiyetleridir.

Önde gelen neşir menbaʿları

Bu tertîb neşir hacmini gösterir; ʿilmî keyfiyet yahud teʾsîr sıralaması değildir. Menbaʿ, mecmûʿaların niçin daha çok neşir istihsâl ettiğini îzâh eden editoryal siyâset, indeksleme yahud iḳtibâs mekanizmalarını kemiyetçe taḥlîl etmemektedir.

Bradford tevzîʿi

Menbaʿ mecmûʿaları üç Bradford mıntıḳasına ayırmıştır:

Nisbet:

\[ \text{Bölge Oranı} = \frac{\text{Bölgedeki Dergi Sayısı}} {\text{Çekirdek Bölgedeki Dergi Sayısı}} \]

şeklinde hesâb edilmiştir. 1:3,14:7,29 örüntüsü Bradford saçılım manṭıḳına umûmiyetle benzemektedir. Lâkin formal goodness-of-fit testi icrâ olunmadığından bu netîce yalnız tavsîfî bir müşâbehettir.

Müellif verimliliği ve Lotka örüntüsü

Wang S.Y. altı neşir ile mecmûʿa-i maʿlûmâttaki en verimli müelliftir. Hassan M.K., Li X.R. ve Qudah H. dörder; Appolloni A., Asif M., Manohar S., Mittal A., Pandey D.K. ve Rejeb A. üçer neşir ile temâyüz etmektedir.

Müelliflerin ekserisi yalnız bir neşir istihsâl etmiş, daha küçük bir zümre birden ziyâde neşir yapmıştır. Bu çarpık tevzîʿ Lotka kānûnunun umûmî şekline benzemektedir. Lâkin çalışma chi-square yahud Kolmogorov–Smirnov gibi muvâfaḳat testlerini tatbîḳ etmediğinden Lotka kānûnunun istatistikî olarak tasdîḳ edildiği söylenemez.

Üç sahalı Sankey diyagramı

Menbaʿın 15. sahîfesindeki Şekil 6, iḳtibâs olunan çalışmaları, müellifleri ve anahtar kelimeleri aynı Sankey bünyesinde rabt eder. Nakamoto (2008), Aria ve Cuccurullo (2017) ve Gomber ile arkadaşlarının çalışmaları çok sayıda hâlihazır müellif ve mevżûʿ ile irtibâtlı görünmektedir. Anahtar kelimeler cihetinde FinTech, bibliyometrik taḥlîl, blockchain, kripto para, innovasyon ve dijital bankacılık bâriz düğümlerdir.

Bu şekil “illetî bilgi cereyânı” göstermez. Bibliyometrik maʿlûmât içinde menbaʿ–müellif–anahtar kelime irtibâtlarının nisbî görünürlüğünü tasvîr eder.

Mevżûʿî harita

Mevżûʿî harita, anahtar kelime kümelerini merkezîlik ve inkişaf derecesine göre mevzilendirir. Menbaʿdaki görselde FinTech–bibliyometrik taḥlîl–innovasyon kümesi yüksek merkezîlik ve inkişaf sahasında bâriz bir muharrik mevżûʿ olarak görünmektedir.

Blockchain–bitcoin–kripto para kümesi esâs mevżûʿlar mıntıḳasındadır. Kullanıcı kabûlü–maʿlûmât teknolojisi–dijital tediye kümesi de yüksek inkişaf gösteren bâriz bir zümredir. Dijital bankacılık–verimlilik–mobil tediye ve volatilite–kripto paralar–verimsizlik kümeleri ise daha küçük hacimdedir.

Balon büyüklükleri anahtar kelime vuḳūʿ sıklıklarını aks etdirir. Haritanın tefsîri görsel şebeke bünyesine dayanır; zümreler arasında formal hipotez testi yapılmamıştır.

Tekâmül-i mevżûʿî

Çalışma mevżûʿî inkişafı dört devre ayırır:

Bu bünye, müntehab literatürde kripto para ve teknoloji benimseme merkezli ibtidâdan mâlî şümûl, hizmetler, tatbîḳātlar ve ictimâʿî-iḳtiṣâdî netîcelere doğru bir tevessüʿe delâlet etmektedir.

2026 devresi yalnız 6 Mart’a kadar olan kayıtları ihtivâ ettiğinden, 2026 mevżûʿunun tam senelik literatür bünyesi olarak tefsîri münâsib değildir.

Müellif teʿâvün şebekesi

Menbaʿın 18. sahîfesindeki şebeke görseli çok sayıda küçük ve birbirinden münḳaṭıʿ müellif kümesi göstermektedir. Wang S.Y., Appolloni A., Rejeb K. ve Qudah H. kendi zümrelerinde daha çok irtibâta mâlik görünmektedir; lâkin büyük kümeler arasındaki rabıtalar zayıftır.

Beynelmilel müşterek müelliflik nisbeti %30,54 olduğu hâlde şebekenin bütünü mütteḥid değildir. Menbaʿ bu bünyeyi, maʿlûmât mübâdelesinin mühim kısmının mahallî yahud mahdûd tedḳîḳ cemâʿatleri içinde cereyân ettiği sûretinde tefsîr etmektedir.

En çok iḳtibâs alan çalışmalar

Toplam iḳtibâs zamana hassâs bir miḳyâstır. Buradaki ḳıymetler maʿlûmât cemʿi târîhindeki bibliyometrik kesiti aks etdirir; istikbâlde aynı neşriyâtın iḳtibâs adetleri tebeddül edecektir.

İḳtibâs miḳyâsları

Menbaʿın istiʿmâl ettiği senevî iḳtibâs göstergesi:

\[ TCPY = \frac{\text{Toplam Atıf}} {\text{Yayından Sonra Geçen Yıl Sayısı}} \]

şeklindedir.

Normalize edilmiş toplam iḳtibâs göstergesi ise:

\[ NTC_i = \frac{\text{Makale } i \text{ için Toplam Atıf}} {\text{Aynı Yılda Yayımlanan Tüm Makalelerin Ortalama Atıf Sayısı}} \]

olarak hesâb olunur. Bu ikinci gösterge, muhtelif neşir senelerindeki çalışmaların ham iḳtibâs adetlerini doğrudan mukāyese etmekten doğabilecek yaş teʾsîrini tenḳîṣ etmeyi maksad edinir.

Anahtar kelime eş-vuḳūʿu

Occurrence, bir anahtar kelimenin mecmûʿa-i maʿlûmâtta kaç defʿa göründüğünü; Total Link Strength (TLS) ise anahtar kelimenin şebeke içindeki diğer tâbirlerle irtibâtlarının toplam ḳuvvetini ifâde eder.

Taḥlîlden evvel müfred/cemʿ sûretleri, imlâ varyantları ve maʿnâca muʿâdil tâbirler birleştirilmiştir. Meselâ FinTech ile financial technology bir tâbirde, cryptocurrency ile cryptocurrencies aynı tâbirde birleştirilmiştir. JEL kodları ve “Science”, “System”, “Systems” ve “Future” gibi umûmî indeks tâbirleri çıkarılmıştır.

Müşterek-iḳtibâs bünyesi

23. sahîfedeki müşterek-iḳtibâs şebekesi iki esâs kümeye ayrılmaktadır. Kırmızı küme FinTech inkişafı, dijital bankacılık tahavvülü ve mâlî innovasyon literatürü etrâfında; yeşil küme ise bibliyometrik usûller ve teknoloji benimseme nazariyesi etrâfında teşekkül etmektedir.

Gomber ve arkadaşları, Lee ve Shin, Anagnostopoulos, Ozili ve Milian FinTech/dijital mâliye mihverinde; Donthu ve arkadaşları, Aria ve Cuccurullo, Van Eck ve Waltman ile Davis ise bibliyometrik usûl ve teknoloji benimseme mihverinde görünmektedir.

Menbaʿ bu şebeke için derece merkezîliği, betweenness centrality yahud benzeri kemiyetî merkezîlik miḳyâslarını hesâb etmemiştir. Bu sebeple bir düğümün grafikte merkezî görünmesi, kemiyetî şebeke merkezîliği netîcesi olarak takdîm edilmemelidir.

Neşriyâtın sürʿatle artması dijital mâliyenin hakîkî iḳtiṣâdî teʾsîrinin arttığını isbât ediyor mu?

Hayır. Bibliyometrik neşir tezâyüdü akademik alâḳanın ve müntehab literatürdeki tedḳîḳ faʿâliyetinin yükseldiğini gösterir; dijital mâliyenin iḳtiṣâdî büyüme, mâlî şümûl, verimlilik yahud refâh üzerinde daha kuvvetli hakîkî âlem teʾsîri husûle getirdiğini tek başına isbât etmez. Bu nevʿ iḳtiṣâdî teʾsîrler ayrı tecrübî tedḳîḳlerle imtihân edilmelidir.

Dört buʿdlu tavsîfî terkîb

Müellifler bibliyometrik netîceleri birbiriyle irtibâtlı dört buʿdda hulâsa eder:

• Teknolojik buʿd: FinTech, blockchain, sunʿî zekâ ve dijital tediye sistemleri.
• Müʾessesât buʿdu: tedḳîḳ ekosistemleri, mâlî müʾesseseler, neşir menbaʿları ve teʿâvün şebekeleri.
• Kullanıcı-merkezli buʿd: teknoloji benimseme, kullanıcı kabûlü, dijital bankacılık istiʿmâli ve mâlî şümûl.
• Siyâset buʿdu: tanzîm, idâre, müstehlik himâyesi ve tanzîm edici innovasyon.

Menbaʿ bilhassa bu dört buʿdun yeni bir nazarî model olmadığını beyân eder. Bunlar bibliyometrik delâʾilden teşkîl olunmuş îzâhî bir terkîbdir.

İstikbâl tedḳîḳ istikâmetleri

Çalışma istikbâlde bilhassa şu sahalara dikkati celb eder:

• Afrika, Latin Amerika ve sair kâfî derecede temsil olunmayan inkişaf etmekte olan iḳtiṣâdların daha ziyâde tetḳîḳi.
• Teknolojik innovasyon, müʾessesât muhîti, kullanıcı davranışı ve siyâset mekanizmalarını birleştiren daha kuvvetli nazarî çerçeveler.
• Dijital mâliye idâresi ve tanzîmi.
• Siber emniyet ve veri mahremiyeti.
• Müstehlik himâyesi.
• Mâliyede sunʿî zekânın ahlâkî netîceleri.
• Dijital mâliyenin mâlî şümûl üzerindeki uzun devreli teʾsîrleri.
• İḳtiṣâdî mukāvemet, sürdürülebilir inkişaf ve ictimâʿî refâh üzerindeki teʾsîrler.
• Daha kuvvetli beynelmilel ve disiplinler-arası tedḳîḳ şebekeleri.

Çalışmanın teʾyîd ettiği netîceler

• Müntehab temâyül-esâslı dijital mâliye literatürü 2016–2025 tamamlanmış senelerinde kuvvetli bir neşir tezâyüdü göstermiştir.
• FinTech, blockchain, kripto para, bitcoin ve innovasyon literatürün merkezî mefhûm mihverleri arasındadır.
• Sunʿî zekâ, makine öğrenmesi, sürdürülebilirlik, mâlî şümûl ve dijital dönüşüm tevessüʿ eden tedḳîḳ istikâmetleri arasında görünmektedir.
• Çin ve Hindistan mecmûʿa-i maʿlûmâttaki memleket istihsâlinin büyük kısmını teşkîl eder.
• Müellif teʿâvün şebekesi çok sayıda kısmen münferid kümeye ayrılmıştır.
• Neşriyât küçük bir merkez mecmûʿa grubunda tekâsüf etmekle beraber çok sayıda çevre menbaʿına da yayılmıştır.
• Literatürün mevżûʿî merkezi, erken devre kripto para/benimseme mihverinden daha geniş iḳtiṣâdî, ictimâʿî, hizmet ve siyâset mevżûʿlarına doğru tevessüʿ etmektedir.

Çalışmanın teʾyîd etmediği netîceler

• 334 neşrin bütün dijital mâliye literatürünü temsil ettiği iddiʿâ olunamaz.
• Çin yahud Hindistan’ın hakîkî âlemde dijital mâliye sahasında sair memleketlerden katʿî olarak daha yenilikçi olduğu bu taḥlîl ile isbât olunmaz.
• Neşir tezâyüdünün blockchain, FinTech yahud dijital tediye inkişaflarından illetî olarak kaynaklandığı gösterilmemiştir.
• Daha çok iḳtibâs alan bir maḳālenin ʿilmî olarak daha doğru yahud daha keyfiyetli olduğu netîcesine varılamaz.
• Bradford yahud Lotka kānûnlarının mecmûʿa-i maʿlûmâtta istatistikî olarak tasdîḳ edildiği söylenemez.
• Şebeke görsellerindeki merkezî mevkiler, formal merkezîlik miḳyâsları icrâ edilmediği hâllerde kemiyetî şebeke üstünlüğü olarak tefsîr olunamaz.
• Bibliyometrik taḥlîl tek tek dijital mâliye teknolojilerinin iḳtiṣâdî, ictimâʿî yahud mâlî faʿâliyetini imtihân etmez.

Mahdûdiyetler

Çalışmanın ilk esâs mahdûdiyeti tek veri tabanı istiʿmâlidir. Yalnız Web of Science Core Collection istiʿmâl edilmiş; Scopus yahud sair bibliyografik veri tabanlarındaki muhtemel kayıtlar taḥlîle dâhil edilmemiştir.

İkinci mahdûdiyet disiplin filtresidir. Yalnız Business Economics kategorisinin istiʿmâli, dijital mâliyenin inkişafında mühim rol oynayan Computer Science, Information Systems, Engineering ve Data Science gibi sahalardaki tedḳîḳleri hâricde bırakabilir.

Üçüncü mahdûdiyet lisân ve neşir nevʿi intihâbıdır. Yalnız İngilizce ve muʿayyen hakemli vesîḳa nevʿileri istiʿmâl edildiği için İngilizce dışı neşriyât, gri literatür yahud standart indeksleme sistemine girmeyen çalışmalar noksan temsil olunabilir.

Dördüncü mahdûdiyet arama sorgusudur. Bir çalışma dijital mâliyeyle alâḳalı olduğu hâlde “research trend”, “research evolution”, “research front” yahud “future direction” gibi ibâreleri istiʿmâl etmiyorsa mecmûʿa-i maʿlûmât hâricinde kalabilir.

Beşinci mahdûdiyet Bradford ve Lotka taḳdîrlerinin tavsîfî olmasıdır. Formal goodness-of-fit testleri tatbîḳ edilmemiştir.

Altıncı mahdûdiyet illetiyyet mesʾelesidir. Çalışma neşir istihsâli, memleket tevzîʿi ve müellif verimliliğindeki örüntüleri tavsîf etmiş; bunların arkasındaki finansman, tanzîm, müʾessesât ḳudreti yahud teknolojik inkişaf gibi âmilleri illetî olarak imtihân etmemiştir.

Nihâyet bibliyometri, neşriyâtın ve iḳtibâsların ʿilmî ekosistem içindeki mevḳiʿini haritalar; tek tek çalışmaların nazarî metânetini, tecrübî sıhhatini yahud tatbîḳāttaki faʿâliyetini doğrudan taḳdîr etmez.

Menbaʿ ve Usûl Ḳaydi

Aṣlî çalışma: Digital Finance Research Trends, Evolution, and Future Directions: A Bibliometric Analysis.

Müellifler: Gebreamlak Yitbarek Zemo; Zinabu Gebru Weldemichael; Vertesy Laszlo.

Mesʾûl müellif: Gebreamlak Yitbarek Zemo.

Müʾesseseler: Doctoral School of Economic and Regional Sciences, Hungarian University of Agriculture and Life Sciences; Department of Economics, Institute of Agriculture and Food Economics, Hungarian University of Agriculture and Life Sciences, Godollo, Hungary.

Mecmûʿa: Economies.

Nâşir: MDPI.

Bibliyografik ḳayd: 2026, 14(9), 394.

DOI: 10.3390/economies14090394.

Neşir süreci: Alındı: 9 Temmuz 2026; taʿdîl edildi: 21 Ağustos 2026; kabûl edildi: 24 Ağustos 2026; neşredildi: 5 Eylül 2026.

Menbaʿ nevʿi: Hakemli, açık erişimli bibliyometrik derleme/Review maḳālesi.

Ruhsat: Creative Commons Attribution (CC BY).

Maʿlûmât menbaʿı: Web of Science Core Collection.

Maʿlûmât cemʿi târîhi: 6 Mart 2026.

İbtidâʾî kayıt adedi: 938.

Nihâʾî mecmûʿa-i maʿlûmât: 334 vesîḳa; 245 tedḳîḳ maḳālesi ve 89 derleme maḳālesi.

Taḥlîl yazılımları: Bibliometrix R package (R 4.5.1), Biblioshiny ve VOSviewer. Menbaʿ, Biblioshiny ve VOSviewer için 1.6.20 sürüm numarasını bildirmektedir; bu ḳayd burada değiştirilmeden muhâfaza edilmiştir.

Finansman: Menbaʿ çalışma hâricî finansman alınmadığını bildirmektedir.

Ahlâḳ heyʾeti / muvâfaḳat: Menbaʿda “tatbîḳ edilemez” olarak gösterilmiştir.

Maʿlûmâtın erişilebilirliği: Ham bibliyometrik maʿlûmât Web of Science Core Collection’dan alınmıştır. Ham maʿlûmât ʿumûma açık olarak sunulmamış, lâkin maʿḳūl taleb üzerine müelliflerden elde edilebileceği bildirilmiştir.

Menâfiʿ çatışması: Müellifler menâfiʿ çatışması bildirmemiştir.

Müellif hisseleri: Mefhûmlaştırma ve maʿlûmât taḥlîli G.Y.Z.; ilk müsvedde G.Y.Z. ve Z.G.W.; usûl G.Y.Z., V.L. ve Z.G.W.; tedḳîḳ sürecinin nezâreti ve tenḳîdî taʿdîl V.L.; gözden geçirme ve tahrîr V.L. ve Z.G.W.; İngilizce lisân kontrolü V.L. tarafından icrâ edilmiştir. Bütün müellifler neşredilen sürümü okuyup tasdîḳ etmiştir.

Esâs usûlî hudûd: Tedḳîḳ yalnız temâyül-esâslı, İngilizce, Web of Science Business Economics neşriyâtını ihtivâ eder. Bibliyometrik netîceler tedḳîḳ istihsâlini ve bilgi bünyesini gösterir; tek tek dijital mâliye teknolojilerinin hakîkî âlemdeki faʿâliyetini yahud neşir örüntülerinin illetî müʿayyinlerini imtihân etmez.

Görsel yeniden inşâ ḳaydi: Menbaʿ Şekil 1 usûl cereyânı; Şekil 2 senevî neşir istihsâli; Şekil 3 memleket istihsâli; Şekil 6 üç sahalı Sankey; Şekil 7 mevżûʿî harita; Şekil 8 tekâmül-i mevżûʿî; Şekil 9–10 teʿâvün şebekesi; Şekil 11 müşterek-iḳtibâs bünyesi, menbaʿ maʿlûmâtı ve irtibâtlar muhâfaza edilerek Verianla için özgün sûrette yeniden çizilmeye müsâʿiddir.