Mifumo ya Usafiri Mahiri (Intelligent Transportation Systems, ITS), katika mapitio haya, ni suluhisho za usafiri zinazoongozwa na data zinazounganisha teknolojia za utambuzi, mawasiliano, uchakataji wa data, uchanganuzi na usaidizi wa maamuzi ili kusaidia upangaji, uendeshaji na usimamizi wa usafiri wa umma na wa pamoja wa mijini. Utafiti unachunguza fasihi iliyopitiwa na wenzao katika Scopus ya kipindi cha 2014–2024 kwa uteuzi wa kimfumo unaotegemea PRISMA, upimaji wa umuhimu unaotegemea PERT, uchanganuzi wa bibliometriki kwa VOSviewer 1.6.21 na uchanganuzi wa maudhui ya mada kwa mkono. Rekodi 1049 za awali zilipitishwa katika vichujio mbalimbali; rekodi 300 zilikidhi vigezo vya kimuundo, tafiti 202 ziliingia hatua ya ustahiki, na baada ya uchujaji wa mwisho wa PERT tafiti 186 ziliunda mkusanyiko wa mwisho wa uchanganuzi.

Hitimisho kuu la mapitio ni kwamba utafiti wa usafiri wa umma unaosaidiwa na ITS una mwelekeo mkubwa wa kiteknolojia. Kati ya tafiti 186, 180 (%96,77) ziliingia katika Smart Infrastructure and Frameworks, 167 (%89,78) katika AI and Data-Driven Mobility Systems, 163 (%87,63) katika Smart Public Transportation Systems, 139 (%74,73) katika Smart Traffic and Congestion Management, 133 (%71,51) katika IoT and Connected Mobility na 128 (%68,82) katika Sustainable and Green Mobility. Kategoria ya Autonomous and Intelligent Vehicles ndiyo eneo la matumizi lililowakilishwa kwa kiwango cha chini zaidi, ikiwa na tafiti 22 (%11,83). Kwa kuwa makala moja inaweza kupewa zaidi ya kategoria moja, jumla ya asilimia hizi si lazima iwe %100.

Uchanganuzi wa uendelevu unaonyesha pia uzito unaofanana wa teknolojia. Technology-Driven Sustainability ilionekana katika tafiti 180 (%96,77), Smart and Sustainable Urban Mobility katika 179 (%96,24), Environmental Sustainability katika 174 (%93,55), Economic Sustainability katika 171 (%91,94), na Public Transportation Sustainability katika 169 (%90,86), ilhali Social Sustainability ilionekana katika tafiti 106 tu (%56,99). Chanzo kinasisitiza hasa kwamba vipengele vya kijamii na kiutawala kama ufikivu, usawa, mahitaji ya watu wenye ulemavu, ustawi wa abiria, jinsia na usalama, uwezo wa taasisi na utayari wa udhibiti vimechunguzwa kwa utaratibu mdogo zaidi ikilinganishwa na vipengele vya teknolojia na mazingira.

Kuna mpaka muhimu wa kutafsiri matokeo haya. Utafiti huu si meta-analysis inayokokotoa kwamba kila matumizi ya ITS kwa wastani husababisha asilimia fulani ya kupungua kwa uzalishaji, kupungua kwa muda wa kusubiri au faida ya gharama. Mielekeo ya manufaa inayowasilishwa katika chanzo ni usanisi wa mada wa mielekeo ya kawaida iliyoripotiwa na tafiti tofauti zilizochunguzwa. Aidha, hifadhidata ni Scopus pekee, lugha ni Kiingereza pekee na kipindi kimewekewa mipaka ya 2014–2024; kijiografia fasihi pia imejikita China, India na baadhi ya nchi nyingine. Kwa hiyo, matokeo hayapaswi kujumlishwa kwa miji yote na matumizi yote ya ITS kama ukubwa wa athari usiobadilika.

Mifumo ya Usafiri Mahiri Ina Maana Gani katika Mapitio Haya?

Katika utafiti huu, Mifumo ya Usafiri Mahiri inamaanisha suluhisho za usafiri zinazotumia teknolojia zinazochakata data iliyokusanywa kutoka GPS na sensorer kupitia mitandao ya mawasiliano, miundombinu ya cloud/edge, uchanganuzi wa data kubwa na akili bandia ili kusaidia matumizi kama usimamizi wa trafiki, uboreshaji wa usafiri wa umma na taarifa kwa abiria; upeo wa mapitio unalenga hasa mifumo ya usafiri wa umma na wa pamoja kama mabasi, BRT, metro, tram, usafiri unaoitikia mahitaji na huduma za feeder.

ITS ni istilahi pana sana. Usimamizi wa magari binafsi, usafirishaji wa mizigo na udhibiti wa jumla wa trafiki pia vinaweza kuingia katika eneo la ITS. Hata hivyo, mapitio haya yanapunguza upeo wake kwa makusudi na kuzingatia matumizi ya teknolojia hasa ndani ya public and shared urban transport.

Mifano iliyotolewa katika chanzo ni pamoja na ufuatiliaji wa magari kwa GPS/AVL, sensorer za IoT, mifumo ya kadi mahiri, CCTV na uchanganuzi wa video, taarifa kwa abiria kupitia simu, modeli za makadirio ya muda wa kuwasili, makadirio ya msongamano wa abiria, upangaji ratiba unaobadilika, kipaumbele cha ishara kinachobadilika, mawasiliano ya gari–miundombinu, edge/fog computing, majukwaa ya cloud, uboreshaji wa kuchaji mabasi ya umeme, digital twins na mifumo ya maamuzi inayosaidiwa na akili bandia.

Kwa Nini ITS Inachunguzwa Pamoja na Uhamaji Endelevu wa Mijini?

Uhamaji endelevu si tu kufanya magari yasafiri kwa kasi zaidi. Chanzo kinazingatia pamoja vipengele vya kimazingira, kiuchumi, kijamii na kiutawala. Mfumo wa usafiri wa umma unaweza kupunguza msongamano wa trafiki, lakini ikiwa haufikiki kwa watumiaji wa kipato cha chini au wenye ulemavu, kipengele cha kijamii cha tathmini ya uendelevu kinaweza kubaki pungufu. Vivyo hivyo, kutumia mabasi ya umeme kunaweza kupunguza uzalishaji wa moshi; hata hivyo gharama kubwa, miundombinu duni ya kuchaji au uwezo mdogo wa taasisi vinaweza kupunguza mafanikio ya muda mrefu ya utekelezaji.

Kwa hiyo, tatizo kuu la mapitio si swali “ni teknolojia ipi iliyo mahiri zaidi?”. Watafiti wanachunguza maeneo halisi ya matumizi ya teknolojia za ITS katika usafiri wa umma na kiwango ambacho matumizi hayo yanahusishwa na malengo ya uhamaji endelevu yenye vipengele vingi.

Maswali Mawili Makuu ya Utafiti

Muundo wa Kiteknolojia wa ITS wa Tabaka

Kielelezo 1 cha chanzo kinaonyesha ITS si kama programu au kifaa kimoja bali kama tabaka za kiteknolojia zilizounganishwa. Tabaka za chini zina ukusanyaji wa data; juu yake kuna mawasiliano, uchakataji wa data na uchanganuzi; kisha hutokea tabaka la matumizi, na juu kabisa kuna matokeo ya uendelevu.

Fasihi Ilitafutwaje?

Hoja kuu iliyotumiwa katika Scopus ni kama ifuatavyo:

TITLE-ABS-KEY ("Intelligent Public Transport*") OR TITLE-ABS-KEY ("Smart Public Transport*") OR TITLE-ABS-KEY ("Sustainable Public Transport*") OR TITLE-ABS-KEY ("Advanced Public Transport*")

Alama ya nyota hapa ni herufi ya wildcard/truncation; inaielekeza Scopus kutafuta pia miendelezo tofauti ya mzizi husika wa neno.

Hoja ya kwanza ilitoa rekodi 1049. Kisha kipindi cha uchapishaji kilipunguzwa hadi 2014–2024, na aina ya journal article pekee, peer-reviewed journal source na machapisho ya Kiingereza yalihifadhiwa. Baada ya vichujio hivi zilibaki tafiti 300.

Katika hatua ya title/abstract eligibility, tafiti zilizokuwa nje ya upeo wa usafiri wa umma unaosaidiwa na ITS, zisizo na maelezo ya kutosha ya mbinu au zenye sifa ya gray literature ziliondolewa. Katika hatua hii tafiti 98 ziliondolewa na idadi ikashuka hadi 202.

Katika hatua ya mwisho, tafiti zilitathminiwa kwa vigezo vya umuhimu C1–C4 na alama ya PERT; tafiti 16 zaidi zenye umuhimu mdogo ziliondolewa na kupatikana jumla ya mwisho ya tafiti 186. Katika Appendix A, 128 kati ya hizi zimeainishwa kuwa High na 58 kuwa Medium relevance.

Vigezo Vinne vya Umuhimu Vinapima Nini?

Alama ya PERT Inapima Nini na Inakokotolewaje?

Alama ya PERT ni alama isiyo na kipimo cha kimwili inayotumiwa kuunganisha tathmini za mada za umuhimu C1–C4 za utafiti kuwa thamani moja ya umuhimu iliyopimwa; chanzo kinatumia fomula \((O+4M+P)/6\) inayoupa uzito mara nne thamani ya kati/ya msingi na kuondoa tafiti zilizo chini ya 5,99 katika mkusanyiko wa mwisho, lakini kipimo cha alama kilichotumiwa na ufafanuzi wa kigezo M havilingani kikamilifu ndani ya maandishi ya chanzo.

Mlinganyo (1) uliotolewa katika chanzo:

\[ \text{PERT Score}=\frac{O+4M+P}{6} \]

Fomula inakokotoa nini? Inakokotoa kiwango cha jumla cha umuhimu wa makala kwa kuunganisha kwa uzito thamani za juu, za kati na za chini za tathmini.

O: Katika chanzo, imefafanuliwa kuwa thamani ya juu zaidi ndani ya consolidated reviewer scores na inahusishwa na tathmini ya “optimistic”.

M: Ndicho kipengele chenye uzito mkubwa zaidi katika fomula; mgawo wake ni 4. Chanzo kinafafanua alama ileile M kwanza kama “most likely”, kisha katika maelezo yanayofuata mara moja kama “median”. Verianla haijachagua kimya kimya mojawapo ya maana hizi mbili.

P: Ni thamani ya chini zaidi na tathmini ya “pessimistic”.

6: Ni jumla ya uzito: 1 + 4 + 1 = 6. Hivyo matokeo hubaki tena ndani ya kipimo cha alama.

Kipimo: Hakina kitengo cha kimwili; ni relevance score.

Maana ya kihisabati: Tathmini ya kati ina uzito mara nne zaidi kuliko thamani za mwisho. Hivyo, inajaribiwa kupunguza uwezekano wa alama moja iliyo juu au chini kupita kiasi kuamua matokeo ya mwisho peke yake.

Uchujaji: Tafiti zenye PERT Score < 5,99 ziliondolewa. Chanzo kinaripoti kwamba sensitivity check iliyofanywa kwa mabadiliko ya kizingiti ya ±0,5 haikubadilisha kwa kiasi kikubwa mifumo kuu ya mada wala matokeo.

Kutokuwiana ndani ya chanzo: Katika sehemu hiyo hiyo, kwanza mfumo wa alama tatu unaelezwa kwa kila kigezo kama 1 = low, 2 = moderate, 3 = high; sentensi chache baadaye inaandikwa kwamba wakaguzi watatu walitumia kipimo cha 1–9. Kwa kuwa alama za C1–C4 katika Appendix A pia zina thamani kama 9, 8, 7, 6, jedwali la mwisho lililochapishwa halioani na mfumo wa alama tatu.

Aidha, chanzo kinatoa uainishaji “High = 7 na zaidi, Medium = 4–6, Low = 3 na chini”, wakati kizingiti cha kuondoa ni 5,99. Kwa hiyo, maelezo haya ya kategoria na kanuni halisi ya uchujaji hayatumii mipaka ileile. Hali hii haijatafsiriwa upya na Verianla ili kubadilisha idadi ya mwisho ya tafiti 186.

Uaminifu Kati ya Wakaguzi Ulishughulikiwaje?

Wakaguzi watatu huru walitathmini makala kwa C1–C4, na tofauti kubwa zilijadiliwa katika calibration meeting. Chanzo pia hakikokotoa mgawo tofauti wa Cohen's κ wa inter-rater reliability. Badala yake, waandishi wanaeleza kwamba mchanganyiko wa scoring huru, consensus discussion wakati wa disagreement na PERT aggregation ulitoa msaada wa reliability.

Kauli hii ni chaguo la kimetodolojia la chanzo. Kwa kuwa utafiti hauripoti Cohen's κ wala inter-rater coefficient nyingine, Verianla haitengenezi thamani kama hiyo.

Uchanganuzi wa Bibliometriki Ulifanywaje?

Vizingiti havikuchaguliwa kiholela. Chanzo kinaeleza kwamba keyword threshold za chini zaidi ziliunda mitandao minene sana na yenye miunganisho dhaifu, ilhali vizingiti vya juu zaidi vilipoteza mada zenye maana. Bibliographic coupling na citation threshold pia zilichaguliwa ili mtandao ubaki unasomeka na umeunganishwa.

Keyword Co-occurrence Ilionyesha Nini?

Katika maneno muhimu yote kulikuwa na keyword 1863; keyword 118 zilizopita kizingiti cha minimum occurrence cha nne ziliingizwa katika uchanganuzi, zikagawanywa katika makundi matano, na mtandao ulikuwa na jumla ya miunganisho 2369.

Miongoni mwa dhana zilizojitokeza ni:

• advanced public transportation — 68 occurrence,
• public transport — 51 occurrence,
• intelligent systems — 46 occurrence

.

Overlay visualization inaonyesha kwamba katika kipindi cha awali mada kama udhibiti wa trafiki, intelligent systems na transport optimization zilijitokeza zaidi; katika kipindi cha karibuni zaidi, istilahi zinazolenga uendelevu kama electric buses, energy efficiency na sustainable public transport zimekuwa zinaonekana zaidi.

Kwa Nini Mtandao wa Author Keyword Ni Mdogo Zaidi?

Uchanganuzi wa author keyword ulifanywa kwa kizingiti cha minimum occurrence cha tano. Kati ya author keyword 693 kwa jumla, ni maneno 9 pekee yaliyopita kizingiti hiki. “Public transport” iko katikati ya mtandao ikiwa na occurrence 26 na total link strength 11. Kuna miunganisho imara na Sustainability, intelligent transportation system na public transportation, huku electric buses, sustainable transportation, big data na deep learning zikionekana kama mada mpya zaidi za kuunga mkono.

Bibliographic Coupling Inapima Nini?

Bibliographic coupling huangalia kiwango ambacho makala mbili zinatumia marejeo yale yale. Hata kama tafiti mbili hazinukuu moja kwa moja, ikiwa zinategemea idadi kubwa ya vyanzo vinavyofanana zinaweza kuwa na intellectual foundation inayofanana.

Kati ya tafiti 186, 61 zilipita kizingiti cha minimum 20 citation, lakini ni 39 tu zilizounda mtandao uliounganishwa wa bibliographic coupling. Tafiti hizi 39 ziligawanywa katika makundi tisa.

Makundi hayo yanajumuisha mada kama sustainable public transportation, real-time traffic management and intelligent path planning, public transport travel-time prediction, spatio-temporal analytics, low-carbon transport, smart and sustainable public transport, deep-learning-based waiting-time estimation, electric PUV transition na IoT-connected mobility.

Kwa Nini Mtandao wa Citation Unadokeza Kwamba Uwanja Umegawanyika?

Kwa kizingiti cha minimum five citation, makala 125 kati ya 186 ziliweza kuingia katika uchanganuzi; lakini ni sita tu zilizounda citation network iliyounganishwa moja kwa moja, na mtandao huu mdogo uligawanywa katika makundi mawili.

Chanzo kinatafsiri hali hii kuwa, licha ya uwanja kuzalisha tafiti nyingi, miunganisho ya moja kwa moja ya intellectual citation imejikita katika idadi ndogo ya tafiti za kati; yaani utafiti wa usafiri wa umma unaosaidiwa na ITS ni wa taaluma mbalimbali lakini umegawanyika kimada.

Mtandao wa Uandishi wa Pamoja Kati ya Nchi

Kati ya nchi 55 kwa jumla, nchi 13 zilikidhi kigezo cha minimum 5 document na minimum 2 citation; nchi 12 kati yake ziliunda mtandao uliounganishwa. China inaonekana kuwa nchi ya kati zaidi na yenye miunganisho mingi zaidi. Chanzo kinaripoti miunganisho imara ya ushirikiano wa China na Marekani na Kanada, pamoja na makundi ya kikanda kama Ujerumani–Hispania–Australia na India–Uingereza. Korea Kusini inatafsiriwa kuwa bridging node inayounganisha zaidi ya eneo moja.

Uchanganuzi wa Maudhui ya Mada kwa Mkono Ulifanywaje?

Baada ya uchanganuzi wa bibliometriki, maudhui ya full-text ya makala 186 yaliwekwa kodi kwa mkono. Uwekaji kodi ulitumia mkabala wa deductive na inductive kwa pamoja.

Deductive coding inategemea kategoria zilizoainishwa mapema kutoka katika maswali ya utafiti, vipengele vya sera za ITS na dhana za uhamaji endelevu. Inductive coding inategemea kuongeza katika muundo wa coding mada mpya zinazojitokeza mara kwa mara kutoka katika tafiti zilizochunguzwa.

Kwa kuwa kila utafiti unaweza kuwa na zaidi ya mbinu moja, eneo la matumizi au kipengele cha uendelevu, multi-label coding ilitumika. Kwa hiyo, asilimia zinazofuata hazikuundwa ili ziongezwe pamoja na kuwa %100.

Tafiti Zilizochunguzwa Zilitumia Mbinu Gani?

Kwa kuwa utafiti mmoja unaweza kuingia katika zaidi ya kategoria moja ya methodology, jumla ya asilimia hizi inazidi %100.

Usambazaji wa Kijiografia Ukoje?

Kati ya tafiti 186, 94 (%50,54) zilitaja wazi nchi moja au zaidi kama primary study setting. Tafiti 76 (%40,86) hazikutaja upeo dhahiri wa kijiografia, tafiti 14 (%7,53) zilitumia regional context, na tafiti mbili tu (%1,08) zilitumia global au multi-country perspective.

Chanzo kinasisitiza hasa kwamba nchi nyingi za Afrika, sehemu kubwa ya Amerika ya Kusini na sehemu muhimu ya Asia ya Kusini-Mashariki zimewakilishwa kwa kiwango kidogo katika fasihi. Hali hii haimaanishi kwamba mbinu au teknolojia haifanyi kazi katika maeneo hayo; inaelezwa kwamba matumizi husika yanaweza kuwa yametekelezwa kwa kiwango kidogo, yakatathminiwa kwa utaratibu mdogo au yakaripotiwa kwa kiwango kidogo katika fasihi ya Kiingereza iliyopitiwa na wenzao katika Scopus.

Mbinu na Matokeo ya Utafiti

Maeneo ya Matumizi ya ITS Yanayoenea Zaidi katika Usafiri wa Umma

Kuwa kwa kategoria ya Smart Infrastructure and Frameworks na asilimia ya juu sana kama %96,77 hakumaanishi kwamba karibu kila makala iliweka miundombinu mipya ya kimwili. Kategoria hii pia inajumuisha miundo pana ya kiteknolojia kama integrated mobility platforms, digital infrastructures, intelligent transport architectures na framework-based systems.

Katika kategoria ya AI and Data-Driven Mobility Systems kuna matumizi kama utabiri wa trafiki, route optimization, predictive analytics na data-driven decision making.

Kategoria ya Smart Public Transportation Systems inajumuisha matumizi ya moja kwa moja ya usafiri wa umma kama smart ticketing, passenger information, transit operation optimization na mengine yanayofanana.

Chanzo pia kinaonyesha pengo muhimu hapa: ingawa taarifa kwa abiria na ubora wa huduma huchunguzwa mara kwa mara, vipengele vya universal design na ufikivu maalumu kwa ulemavu si kipaumbele kikuu cha matumizi.

Usambazaji wa Vipengele vya Uendelevu

Kwa Nini Uendelevu wa Kijamii Umewakilishwa Kidogo Kuliko Vipengele vya Teknolojia na Mazingira?

Katika mapitio, uendelevu wa kijamii unawakilishwa katika tafiti 106/186 kwa %56,99, ilhali vipengele vya teknolojia, uhamaji mahiri, mazingira na uchumi viko juu ya %90; waandishi wanaeleza kwamba tafiti nyingi hutumia dhana za ufikivu au “vulnerable groups” kwa kiwango cha jumla, lakini tafiti zinazotathmini kwa utaratibu co-design na watu wenye ulemavu, ufikivu wa kimwili-sensory-cognitive, teknolojia saidizi na mahitaji ya universal design ni chache.

Kategoria ya Social Sustainability inajumuisha mada kama accessibility, commuter safety, inclusiveness, passenger satisfaction na quality of life. Hata hivyo, chanzo kinasisitiza hasa kwamba accessible human–machine interfaces kwa abiria wenye ulemavu, wayfinding na information systems kwa watu wenye ulemavu wa kuona au kusikia, pamoja na inclusive policy frameworks zenye nguvu ya kisheria, zimechunguzwa kwa kiwango kidogo.

Kwa hiyo, ujumbe wa mapitio si kwamba “ITS haichangii uendelevu wa kijamii”. Ujumbe ni kwamba utendaji wa kiufundi na kimazingira umepimwa kwa utaratibu mkubwa zaidi katika fasihi, ilhali matokeo ya kijamii na kiutawala yamechunguzwa kwa njia isiyo sawia na mara nyingi kwa njia isiyo ya moja kwa moja.

Manufaa ya Kawaida ya ITS Yaliyoripotiwa Yanapaswa Kusomwaje?

Mpaka muhimu sana wa tafsiri: Jedwali hili si jedwali la pamoja la effect size lililokokotolewa kutoka tafiti 186. Kauli kama “kupungua”, “kuongezeka” au “double-digit savings” ni muhtasari wa mapitio ya chanzo wa mielekeo ya kawaida iliyoripotiwa katika tafiti tofauti. Seti za data, miji, mbinu na hali za baseline za tafiti hizo ni tofauti.

Jibu la RQ1: Ni Maeneo Gani ya Kipaumbele ya Matumizi katika ITS?

Matokeo ya bibliometriki na uchanganuzi wa mada kwa mkono yanapotathminiwa pamoja, inaonekana kwamba uwanja wa utafiti umejikita katika mihimili minne:

1. intelligent and connected infrastructure,
2. AI na data-driven mobility,
3. smart public transportation operations,
4. IoT-enabled connected mobility.

Hizi zinaongezewa congestion management, green mobility na, kwa kiwango kidogo zaidi, autonomous/intelligent vehicles.

Kwa tafsiri ya chanzo, uwanja unaelekea kutoka majaribio yaliyotengwa kuelekea mikabala iliyounganishwa zaidi ya data-centric na adaptive transport ecosystem.

Jibu la RQ2: ITS Inachangiaje Uhamaji Endelevu?

Chanzo kinabainisha njia nne kuu za mchango.

Kiutendaji: Arrival prediction, scheduling, route optimization na traffic management zinalenga kuboresha waiting time, reliability na fleet utilization.

Kimazingira: Uendeshaji wenye ufanisi zaidi, eco-driving, mifumo ya mabasi ya umeme/hidrojeni na suluhisho za energy-management vinahusishwa na utendaji wa mafuta, nishati na uzalishaji.

Kiuchumi: Fleet sizing, scheduling, infrastructure planning na resource allocation vinaweza kusaidia ufanisi wa gharama.

Kijamii/kiutawala: Passenger information, accessibility na safety ni maeneo muhimu ya mchango; hata hivyo ushahidi kuhusu equity, disability inclusion, institutional capacity na regulatory readiness ni usio sawa zaidi.

Kwa Nini Teknolojia ya Juu Pekee Haimaanishi Uendelevu?

Huu ni mmoja wa ujumbe muhimu wa mapitio. Jiji linaweza kuwa na GPS, IoT, AI au teknolojia ya electric bus iliyoendelea; hata hivyo matatizo ya matumizi ya ardhi, nauli za usafiri, utegemezi wa magari binafsi, uratibu wa taasisi, ufadhili, udhibiti au kukubalika na jamii yanaweza kupunguza mabadiliko kuelekea uhamaji endelevu.

Chanzo kinasisitiza kwamba hasa katika miji inayokua haraka na yenye utegemezi mkubwa wa magari, ITS na teknolojia za mabasi safi zinaweza kuwa muhimu lakini zisitoshe zenyewe.

Matokeo Yanayoungwa Mkono na Utafiti

• Fasihi ya usafiri wa umma unaosaidiwa na ITS kwa kiasi kikubwa inalenga teknolojia na data.
• Smart Infrastructure and Frameworks, AI/Data-Driven Mobility na Smart Public Transportation ni miongoni mwa maeneo ya matumizi yanayoenea zaidi.
• Uendelevu wa kimazingira na kiuchumi umewakilishwa kwa utaratibu zaidi kuliko uendelevu wa kijamii.
• Fasihi inaonyesha shauku kubwa katika matumizi ya real-time monitoring, predictive analytics na adaptive operation.
• Mada za usafiri wa umma wa umeme, ufanisi wa nishati na sustainable public transport zimekuwa zinaonekana zaidi katika fasihi mpya zaidi.
• Uwanja wa utafiti ni wa taaluma mbalimbali kati ya engineering, computer science, data analytics, urban planning, sustainability science na public policy.
• Fasihi pia imegawanyika kwa upande wa mada na miunganisho ya citation.
• Muundo wa inclusive ITS unaolenga mahitaji mahususi ya watu wenye ulemavu umewakilishwa kwa kiwango kidogo katika fasihi iliyopo.
• Ushahidi haujasambazwa kwa uwiano sawa kijiografia.

Matokeo Ambayo Utafiti Hauungi Mkono

• Haijaonyeshwa kwamba kila matumizi ya ITS ni endelevu kiotomatiki.
• Hakuna asilimia moja ya pamoja ya kupungua kwa uzalishaji iliyokokotolewa kwa tafiti 186.
• Haijaonyeshwa kwamba athari zilezile za usafiri, gharama au mazingira zitatokea katika kila jiji.
• Keyword co-occurrence haionyeshi uhusiano wa kisababishi kati ya mada mbili.
• Bibliographic coupling haionyeshi kwamba matokeo ya tafiti mbili ni sawa; inaonyesha muundo wa marejeo unaofanana.
• Idadi ya citation peke yake si kipimo cha ubora wa kimetodolojia wala athari katika ulimwengu halisi.
• Kuzalisha tafiti nyingi zaidi kwa China au India hakuonyeshi kwamba mifumo yote ya ITS katika nchi hizo imefanikiwa zaidi kuliko ya nchi nyingine.
• Kuwa kwa Technology-Driven Sustainability na kiwango cha %96,77 hakumaanishi kwamba kila moja ya tafiti 180 imethibitisha faida ya uendelevu wa muda mrefu iliyopimwa.
• Mapitio haya hayatoi ushahidi uliounganishwa wa kisababishi kwa longitudinal real-world impact.

Mapungufu ya Utafiti

Hifadhidata moja: Scopus pekee ilitumika. Tafiti katika hifadhidata nyingine za bibliografia zinaweza kuwa zimeachwa nje.

Kikomo cha lugha: Machapisho ya Kiingereza pekee yalichaguliwa. Matumizi ya ITS yaliyochapishwa katika lugha za eneo yanaweza kubaki hayaonekani.

Kikomo cha muda: Mapitio yanahusu kipindi cha 2014–2024.

Uwekaji kodi kwa mkono: Kwa kuwa usanisi wa mada ulifanywa kwa mkono, subjective interpretation haiwezi kuondolewa kabisa ingawa scoring na validation zilizo na muundo zilitumika.

Kikomo cha bibliometriki: Mitandao inayotegemea citation na keyword inaweza isiweze kupima kikamilifu kina cha dhana cha utafiti au athari yake ya kiutendaji katika ulimwengu halisi. Utafiti mpya ambao bado haujanukuliwa sana unaweza kuonekana kwa kiwango kidogo.

Kategoria nyingi: Kwa kuwa tafiti zinaweza kupewa zaidi ya mada moja, asilimia za jumla huzidi %100.

Kutokuwa na uwiano wa kijiografia: Ushahidi umejikita katika baadhi ya nchi; miktadha mingi ya Afrika, Amerika ya Kusini na Asia ya Kusini-Mashariki imewakilishwa kwa kiwango kidogo.

Tathmini ya ulimwengu halisi: Simulations, prototypes na short-term pilots zimewakilishwa kwa nguvu katika fasihi; tathmini za athari za muda mrefu katika mazingira halisi ni chache zaidi.

Maelezo ya mbinu ya PERT/relevance: Maelezo ya vipimo vya 1–3 na 1–9, ufafanuzi wa kigezo M kama “most likely/median”, na uhusiano wa mipaka kati ya cutoff ya 5,99 na kategoria ya medium ya 4–6 havilingani kikamilifu katika maandishi ya chanzo.

Mielekeo Inayopendekezwa kwa Tafiti za Baadaye

Uthibitishaji wa muda mrefu katika mazingira halisi: Zaidi ya Simulation na short-term pilot, deployment effectiveness, matengenezo, uimara, ridership, modal shift na user satisfaction vinapaswa kufuatiliwa kwa muda.

Tathmini yenye vipengele vingi: ITS inapaswa kutathminiwa si kwa technical efficiency pekee, bali kwa framework zinazojumuisha pamoja vigezo vya environmental, economic, social na governance.

Ulemavu na universal design: Tafiti zijazo zinapaswa kutathmini kwa utaratibu zaidi co-design na watumiaji wenye ulemavu, physical/sensory/cognitive accessibility na kanuni za universal design.

Utafiti wa taaluma mbalimbali: Transportation engineering, urban planning, sustainability science, governance na public policy vinapaswa kuunganishwa kwa nguvu zaidi.

Maeneo ya kijiografia yaliyowakilishwa kidogo: Katika maeneo yenye informal transport, infrastructure limitations na data scarcity, modeli zinazolingana na muktadha wa eneo zinapaswa kutengenezwa.

Teknolojia mpya: Mahusiano ya autonomous mobility, digital twins, edge computing, connected vehicles na AI-enhanced transport management na interoperability, cybersecurity, ethics, governance na equity ndani ya mifumo iliyopo yanapaswa kuchunguzwa.

Ujumbe wa Mwisho wa Kisayansi

Mapitio haya ya kimfumo yanaonyesha kwamba ITS inaweza kutoa zana muhimu za kiufundi kwa usafiri wa umma endelevu; lakini pia yanaonyesha kwamba dhana za “mahiri” na “endelevu” si kitu kimoja kiotomatiki.

Mfumo unaweza kuchakata data kwa wakati halisi, kutumia akili bandia na kuboresha magari; lakini ikiwa ufikivu, usawa, uwezo wa taasisi, usalama wa mtumiaji, gharama na matokeo ya kimazingira ya muda mrefu hayajatathminiwa vya kutosha, picha ya uendelevu hubaki pungufu.

Kwa hiyo, mwelekeo mkuu unaofikiwa na waandishi wa chanzo si teknolojia zaidi pekee, bali hitaji la mikabala ya ITS inayomlenga zaidi binadamu, inayozingatia muktadha na iliyothibitishwa kwa muda mrefu, inayounganisha teknolojia na malengo ya environmental, economic, social na governance ndani ya evaluation framework moja.

Maelezo ya Chanzo na Mbinu

Kichwa asilia: Intelligent Transportation Systems for Sustainable Urban Mobility: A Systematic Literature Review of Research and Applications in Public Transport

Waandishi: Arvin Fernando; Kate Francisco; Marielet Guillermo.

Mpangilio wa waandishi: Mpangilio katika chanzo umehifadhiwa.

Corresponding author: Marielet Guillermo.

Mchango sawa / uandishi mwenza wa kwanza: Chanzo hakiripoti tamko la mchango sawa.

Taasisi 1: College of Engineering, De La Salle University, Manila 1004, Philippines.

Taasisi 2: Department of Science and Technology, National Research Council of the Philippines, Taguig City 1631, Philippines.

Taasisi 3: College of Engineering, National University, Manila 1008, Philippines.

Jarida: Urban Science.

Mchapishaji: MDPI, Basel, Switzerland.

Juzuu / toleo / makala: 10(7), 380.

DOI: 10.3390/urbansci10070380.

Kiungo rasmi: https://doi.org/10.3390/urbansci10070380

Iliwasilishwa: 29 Aprili 2026.

Marekebisho: 20 Juni 2026.

Ilikubaliwa: 24 Juni 2026.

Ilichapishwa: 2 Julai 2026.

Aina ya chanzo: Systematic Review.

Hali ya mapitio ya wenzao: Version of Record iliyochapishwa katika jarida la Urban Science lililopitiwa na wenzao.

Preprint: PDF ya chanzo na rekodi rasmi ya uchapishaji iliyothibitishwa hazitaji toleo tofauti la preprint.

Leseni: Creative Commons Attribution (CC BY).

Kipindi cha fasihi: 2014–2024.

Hifadhidata: Scopus.

Idadi ya rekodi za awali: 1049.

Baada ya uchujaji wa kimuundo: 300.

Hatua ya eligibility: 202.

Idadi ya mwisho ya tafiti: 186.

Usambazaji wa mwisho wa relevance: 128 High + 58 Medium.

Mfumo wa systematic review: PRISMA; chanzo kinatoa PRISMA 2020 abstract checklist na PRISMA 2020 checklist ndani ya Supplementary Materials.

Protocol registration: Chanzo kinaeleza kwamba review protocol haikusajiliwa rasmi katika hifadhidata kama PROSPERO au OSF.

Programu ya bibliometriki: VOSviewer version 1.6.21.

Uchanganuzi wa bibliometriki: Keyword co-occurrence, citation analysis, bibliographic coupling na country-level co-authorship.

Uchanganuzi wa maudhui: manual thematic coding katika tafiti 186; mkabala wa deductive + inductive.

Hali ya meta-analysis: Chanzo hakiripoti effect-size meta-analysis iliyounganishwa. Usanisi mkuu wa kiasi ni frequency/percentage distributions na vipimo vya bibliometric network.

Mlinganyo wa PERT: \(\text{PERT Score}=(O+4M+P)/6\).

PERT cutoff: 5,99.

PERT sensitivity check: Chanzo kinaripoti kwamba mabadiliko ya kizingiti ya ±0,5 hayakubadilisha kwa kiasi kikubwa mifumo mikuu ya mada au matokeo.

Inter-rater reliability: Hakuna thamani tofauti ya Cohen's κ iliyoripotiwa; chanzo kinaeleza kwamba kilitumia independent reviewer scoring, consensus calibration na PERT aggregation.

Kutokuwiana kwa scoring ndani ya chanzo: Maandishi yanataja relevance scale ya 1–3 mahali pamoja na mara moja baada yake reviewer scale ya 1–9; alama za Appendix A zinaendana na muundo wa 1–9.

Kutokuwiana kwa istilahi za PERT ndani ya chanzo: Alama M imefafanuliwa mahali pamoja kama “most likely” na kisha kama “median”.

Dokezo la cutoff/kategoria ndani ya chanzo: Kizingiti cha kuondoa cha 5,99 na maelezo ya “High ≥7, Medium 4–6, Low ≤3” hayatumii mfumo uleule wa mipaka.

Michango ya waandishi: Conceptualization — K.F., M.G.; methodology, software, visualization na writing—original draft preparation — K.F., A.F., M.G.; resources na supervision — A.F., M.G.; writing—review and editing, formal analysis na funding acquisition — A.F., M.G. Inaelezwa kwamba waandishi wote walisoma na kuidhinisha toleo lililochapishwa.

Ufadhili: Article Processing Charge ilifadhiliwa kwa msaada wa “Publication of Scientific/Research Papers in S&T Journals: 1215306—Research Dissemination” chini ya Human Resources Development Program ya Department of Science and Technology Philippine Council for Industry, Energy and Emerging Technology Research and Development (DOST-PCIEERD).

Institutional Review Board: Haitumiki.

Informed Consent: Haitumiki.

Upatikanaji wa data: Chanzo kinaeleza kwamba data zinaweza kuombwa kutoka kwa corresponding author inapohitajika.

Acknowledgments: Msaada wa kiutawala na rasilimali wa De La Salle University College of Engineering, National University College of Engineering na Department of Science and Technology–National Research Council of the Philippines unatambuliwa.

Mgongano wa maslahi: Waandishi wanatangaza kwamba hakuna mgongano wa maslahi. Inaelezwa kwamba wafadhili hawakuwa na jukumu katika study design, data collection, analysis/interpretation, manuscript writing au publication decision.

Kikomo kikuu cha kisayansi: Matokeo ni usanisi wa kimfumo wa fasihi ya Kiingereza iliyopitiwa na wenzao katika Scopus ya 2014–2024; si ukubwa wa pamoja wa athari ya kisababishi wa matumizi yote ya ITS duniani wala dhamana ya utendaji halisi wa uwanjani.