Mchanganyiko wa semio-kemikali unaotokana na akasia ni mchanganyiko wa harufu uliotengenezwa unaounganisha misombo tete ya kikaboni ambayo mmea huitoa katika mazingira na ambayo mfumo wa kunusa wa mbu unaweza kuitambua, kwa uwiano maalumu unaolenga kuiga wasifu wa asili wa mmea. Utafiti huu unachunguza kwa majaribio ya olfaktomita ya bomba la Y ikiwa michanganyiko iliyoandaliwa kwa uwiano tofauti wa misombo minne kuu tete — linalool oxide, 1-octen-3-ol, sulcatone na nonanal — inayohusishwa na Vachellia tortilis, Senegalia laeta na Vachellia nilotica, hubadilisha tabia ya kuelekea harufu kwa mbu dume na jike wa Anopheles gambiae, Aedes aegypti na Culex quinquefasciatus.

Michanganyiko mitatu ya kutengenezwa ilitumika: Tortilis Blend (TB), Laeta Blend (LB) na Nilotica Blend (NB). Michanganyiko ilijaribiwa katika viwango vya 0,1; 0,4 na 1,6 ng/µL. Kulingana na Supplementary Table S1 ya chanzo, kwa mpangilio wa sulcatone : 1-octen-3-ol : linalool oxide : nonanal, uwiano wa TB ni 6:6:1:2, wa LB ni 2:3:1:1 na wa NB ni 3:4:1:1. Nonanal iliimarishwa kwa butylated hydroxytoluene (BHT) kwa majaribio ya muda mrefu.

Hitimisho la jumla la kitabia la utafiti ni kwamba mchanganyiko wa kutengenezwa wa V. tortilis, TB, ulionyesha mvuto mkubwa katika aina zote tatu za mbu na mara nyingi mvuto wa juu kuliko michanganyiko mingine ya kutengenezwa. Hata hivyo, dozi bora haikuwa ya kudumu: ilibadilika kulingana na aina na jinsia. Katika ulinganisho wa moja kwa moja wa dozi za TB, 0,4 ng/µL ilihusishwa na mwitikio mkubwa zaidi kwa jike na dume wa An. gambiae, 1,6 ng/µL kwa jike wa Ae. aegypti na 0,4 ng/µL kwa dume wake, 0,4 ng/µL kwa jike wa Cx. quinquefasciatus na 1,6 ng/µL kwa dume wake. Kwa kuwa chanzo kinaripoti \(p=0,05\) kwa ulinganisho wa 0,4 ng/µL kwa jike wa Cx. quinquefasciatus, matokeo haya yanapaswa kuchukuliwa kuwa ya mpakani chini ya kizingiti cha jumla cha chanzo cha \(P<0,05\).

TB ilionyesha ubora wenye umuhimu dhidi ya udhibiti chanya wa sehemu moja wa linalool oxide kwa jike wa An. gambiae, Ae. aegypti na Cx. quinquefasciatus. Kwa madume, ubora huu ulikuwa na umuhimu kwa Ae. aegypti na Cx. quinquefasciatus, lakini haukuwa na umuhimu kwa An. gambiae (\(p=0,1\)). Katika jaribio la mwisho, maandishi ya matokeo yanasema TB ilikuwa na mvuto mkubwa kuliko dondoo ghafi ya misombo tete ya V. tortilis kwa jike na dume wa aina zote tatu; lakini kwa dume wa Cx. quinquefasciatus, dondoo ghafi iliyolinganishwa haijaelezwa kwa uthabiti kati ya Table 2, maandishi ya matokeo na Figure 6.

Utafiti unapima upendeleo wa harufu katika maabara. Mbu kuchagua tawi la TB katika bomba la Y hakuthibitishi peke yake kwamba mchanganyiko huo huongeza kiwango cha kukamatwa kwa mitego katika mazingira halisi, hutoa ufanisi wa kuua ndani ya Attractive Toxic Sugar Bait (ATSB), au hupunguza maambukizi ya magonjwa yanayoenezwa na vekta. Waandishi pia wanasema TB iliyoboreshwa inahitaji kuthibitishwa katika mazingira ya semi-field/mesocosm na uwanjani kabla ya matumizi ya kiutendaji.

Tatizo kuu la utafiti

Ikolojia ya mbu haijumuishi tabia ya kunyonya damu pekee. Mbu dume hutegemea nekta ya mimea na vyanzo vingine vya sukari kwa mahitaji yao ya nishati; majike pia hutumia sukari ya mimea kwa uhai, kuruka na mahitaji ya kimetaboliki, na hujilisha damu kwa ziada kwa ajili ya ukuzaji wa mayai. Kwa hiyo, jinsi mbu anavyopata chanzo cha sukari ni tabia muhimu inayoathiri mafanikio ya uhai wa mtu binafsi na ikolojia ya idadi ya mbu.

Katika tafiti za awali za uwanjani zilizotajwa katika utangulizi wa chanzo, imeripotiwa kwamba baadhi ya vekta za magonjwa katika mifumo ikolojia kavu ya Afrika hupata sukari mara nyingi kutoka kwa mimea ya kundi la akasia. Hasa Vachellia tortilis inajadiliwa kama mojawapo ya vyanzo vinavyojitokeza vya sukari katika sampuli za mwitu za Anopheles. Hata hivyo, uchunguzi huu wa awali wa kiikolojia hauonyeshi peke yake ni misombo ipi ya harufu inayopatanisha upendeleo huo.

Dhana ya utafiti huu ni kwamba mbu hawatoi mwitikio tofauti wa kitabia kwa misombo tete moja moja pekee, bali pia kwa michanganyiko ya misombo iliyo maalumu kwa aina ya mmea na uwiano wa asili wa misombo hiyo. Kwa hiyo watafiti wanauliza swali la kina zaidi kuliko “ni molekuli ipi inayovutia?”: kuunganisha misombo ileile minne tete yenye umuhimu wa kitabia kwa uwiano tofauti kunaathirije upendeleo wa mbu kwa chanzo cha mmea?

Kwa Nini Mchanganyiko wa Semio-kemikali Unaweza Kutenda Tofauti na Kiwanja Kimoja Tete?

Mchanganyiko wa semio-kemikali ni ishara ya kikemikali ambamo misombo kadhaa ya harufu hutolewa pamoja kwa uwiano maalumu; utafiti unaonyesha kuwa mfumo wa kunusa wa mbu unaweza kuitikia zaidi saini ya harufu inayoundwa na misombo kwa pamoja kuliko molekuli moja pekee, na kwa hiyo utambulisho wa mchanganyiko na uwiano wa vipengele unaweza kubadilisha matokeo ya kitabia.

Semio-kemikali ni nini?

Semio-kemikali ni ishara ya kikemikali inayopatanisha upatikanaji wa taarifa na viumbe kuhusu viumbe wengine au vyanzo vya kibayolojia katika mazingira. Katika utafiti huu, semio-kemikali ni misombo tete ya kikaboni inayotolewa na mimea na ambayo mbu wanaweza kuitumia kupitia mfumo wao wa kunusa kupata mahali pa chanzo cha sukari.

Kiwanja tete cha kikaboni (volatile organic compound, VOC) ni molekuli ya kikaboni inayoweza kuingia katika hali ya gesi katika joto la mazingira na kusafirishwa hewani ili kuunda ishara ya harufu. VOC nne kuu zilizotumiwa katika utafiti ni za madaraja tofauti ya kikemikali: 1-octen-3-ol ni alcohol, sulcatone ni ketone, linalool oxide ni monoterpene na nonanal ni aldehyde.

Tofauti ya chanzo katika jina la Sulcatone

Katika chanzo, jina la kikemikali linalotawala na kurudiwa kwa sulcatone ni 6-methyl-5-hepten-2-one, na Table 1 pia hutumia umbo hili. Hata hivyo, sentensi moja katika mbinu ya olfaktomita inaandika “6-methyl-5-heptanol (sulcatone)”. Verianla haijaunganisha majina haya mawili kana kwamba ni sawa; katika utambulisho mkuu wa kikemikali wa makala, usemi wa 6-methyl-5-hepten-2-one katika Table 1 na sehemu nyingine zinazojirudia umetumiwa, huku tofauti ya ndani ya chanzo ikiachwa ionekane hapa.

Wasifu wa misombo tete ya mimea ulipatikana vipi?

Chanzo kinasema headspace volatiles za V. tortilis, S. laeta na V. nilotica zilikuwa tayari zimeainishwa katika tafiti za Hassaballa na wenzake pamoja na Kinya na wenzake. Misombo minne kuu iliyotumiwa katika utafiti huu ilichaguliwa miongoni mwa alama bainifu za semio-kemikali katika wasifu huo.

Ili kupata misombo tete ghafi ya mimea, sehemu vegetative za miti yenye afya ziliwekwa ndani ya mfuko wa oveni usiopitisha hewa katika mazingira yao ya asili. Chanzo kinatoa mahali kama “Rabai village (0.45866° N, 35.9889° E), Marigat sub-county, Baringo County, Kenya”. Pampu zinazobebeka za uwanjani zilitumika, misombo tete ikakusanywa katika mitego ya Super-Q, mitego ikaelutiwa kwa 200 µL GC-grade dichloromethane na sampuli zikachambuliwa kwa GC–MS.

Uchambuzi wa headspace, tofauti na kusaga moja kwa moja tishu za mmea, hulenga molekuli tete zilizopo katika awamu ya gesi inayozunguka mmea. Hivyo hujaribiwa kupata wasifu wa kikemikali ulio karibu zaidi na misombo ya harufu ambayo mdudu anaweza kuitambua kutoka hewani. Hata hivyo, katika utafiti huu ukusanyaji wa misombo tete ulifanywa kutoka “vegetative parts”; jaribio halipimi moja kwa moja muundo wa kikemikali wa nekta.

GC–MS na SIMPER zilifanya nini?

Gas chromatography–mass spectrometry (GC–MS) ni mbinu ya uchanganuzi inayotumiwa kwanza kutenganisha kwa kromatografia vipengele katika mchanganyiko tete na kisha kuvitambua kwa kuzingatia spectra za molekuli. Chanzo kinasema katika sehemu kuu ya matokeo kwamba VOC 18 zilitambuliwa katika mimea mitatu na zikawekwa katika madaraja sita ya kazi: aldehydes, alcohols, benzenoids, ketones, monoterpenes na sesquiterpenes.

Uchambuzi wa SIMPER (Similarity Percentage) husaidia kubainisha ni vipengele gani vinachangia zaidi tofauti ya wasifu wa kikemikali kati ya makundi. Katika Supplementary Fig. S1, chanzo kinaonyesha misombo minne kuu bainifu kama sulcatone, 1-octen-3-ol, nonanal na linalool oxide. Kwa kuwa thamani sahihi za mchango wa SIMPER katika mchoro hazikutolewa kama jedwali la data, Verianla haikuzigeuza nguzo hizo kuwa asilimia za namba.

Kuna tofauti ya ndani katika chanzo kuhusu idadi ya VOC: maandishi makuu ya matokeo na Table 3 kuu yanaendana na jumla ya VOC 18; Supplementary Table S2 inaongeza mstari wa methyl salicylate na kuonyesha VOC 19 zilizopewa majina. Verianla haitatui tofauti hii kimya kimya kwa kuchagua 18 au 19.

Kiasi cha misombo minne kuu kilichoripotiwa katika chanzo

Wastani hawa hawapaswi kufasiriwa kama urekebishaji rahisi wa kihisabati wa uwiano wa michanganyiko ya kutengenezwa katika Supplementary Table S1. Chanzo kinasema michanganyiko ilitengenezwa kuiga uwiano wa asili wa kutokea/release kwa kuzingatia wasifu wa awali wa headspace; Verianla haitoi uwiano mpya kati ya majedwali ambao haukutolewa na chanzo.

Uwiano wa michanganyiko mitatu ya kutengenezwa

Chanzo kinasema BHT iliongezwa kwenye nonanal kwa uwiano wa “10%”; kwa kuwa hakijaeleza ikiwa huu ni uzito/uzito, ujazo/ujazo au ufafanuzi mwingine wa asilimia, msingi wa kitengo haujakamilishwa na Verianla.

Jaribio la Olfaktomita ya Bomba la Y Hupima Nini Kwa Hakika?

Olfaktomita ya bomba la Y ni kifaa cha uchaguzi wa jozi kinachorekodi ni tawi gani kati ya mawili ya harufu ambalo mbu mmoja anaelekea; utafiti huu hutumia masafa ya uchaguzi huo kama kiashirio cha “mvuto”, lakini kifaa hakipimi moja kwa moja matumizi ya nekta, kiasi cha chakula, mafanikio ya kukamatwa kwa mtego au kiwango cha vifo.

Maandalizi ya mbu

Makoloni ya dume na jike ya An. gambiae, Ae. aegypti na Cx. quinquefasciatus yalipatikana kutoka insectary ya icipe Duduville Campus, Nairobi. Chanzo hakitoi kando jina la koloni/strain au asili ya awali ya kijiografia ya makoloni haya.

Mazingira ya ufugaji yalikuwa 27 ± 2 °C, unyevunyevu jamaa wa %72 ± 5 na photoperiod ya saa 12 za mwanga/saa 12 za giza. Makoloni yalihifadhiwa kwa maji yenye glukosi %6. Kabla ya jaribio la tabia, mbu walinyimwa glukosi kwa takribani saa 6 na walikuwa na ufikiaji wa maji yaliyodistiliwa tu kupitia pamba.

Kwa umri, chanzo hutumia kauli mbili tofauti: sehemu ya nyenzo inaandika watu wazima wa siku 2–4, na sehemu ya biotest inaandika siku 2–3. Kwa hiyo, umri wa jaribio haukupunguzwa hadi thamani moja mahususi.

Kichocheo cha harufu kilitolewaje?

20 µL kutoka kila mchanganyiko wa kutengenezwa iliwekwa kwenye karatasi ya kichujio ya 1 × 1 cm Whatman No. 1. Kuweka DCM kwa namna hiyo hiyo kwenye karatasi ya kichujio kulitumiwa kama udhibiti hasi. Dondoo ghafi za misombo tete ya mimea pia zililinganishwa katika aliquot za 20 µL.

Chanzo kinaelekeza maelezo ya kina ya olfaktomita ya bomba la Y kwenye mbinu ya awali ya Hassaballa na wenzake. PDF hii hairudii kwa undani urefu wa tawi la bomba, kipenyo cha tawi, kasi ya mtiririko wa hewa, muda wa kusafisha au jinsi matawi yalivyofanyiwa randomize kati ya majaribio. Verianla haijazi vigezo hivi vinavyokosekana kwa maarifa ya jumla ya olfaktomita.

Kwa nini saa za majaribio zilitofautiana kwa aina?

Majaribio ya An. gambiae na Cx. quinquefasciatus yalifanywa kati ya 14:00–20:00, kipindi kinachohusishwa na shughuli za kutafuta mimea katika chanzo. Kwa Ae. aegypti anayefanya shughuli mchana, majaribio yalifanywa kati ya 08:00–14:00. Hivyo, vipimo vya tabia vya aina tofauti havikulazimishwa kwa njia ya kimakanika katika muda mmoja.

Udhibiti hasi ulionyesha nini?

Kabla ya majaribio makuu kuanza, majaribio ya udhibiti yalifanywa huku DCM ikiwa katika matawi yote mawili ya bomba la Y. Katika Supplementary Fig. S2, hakuna upendeleo wenye umuhimu ulioripotiwa kwa uchaguzi wa tawi la DCM–DCM kwa dume na jike wa aina tatu za mbu. Udhibiti huu unaunga mkono kutokuwepo kwa upendeleo wa wazi wa upande katika kifaa.

Tofauti kati ya majaribio sita

Uchambuzi wa takwimu

Katika kila ulinganisho wa jozi wa bomba la Y, jumla ya takribani mbu 40 waliachiliwa mmoja mmoja; maandishi ya mbinu hutumia “at least 40 replicates”, huku maelezo ya michoro yakitumia “total n = 40 insects”. Watu ambao hawakufanya uchaguzi waliandikwa kama non-responder na kuondolewa katika uchambuzi wa takwimu.

Masafa ya mbu walioitikia matawi ya jaribio na udhibiti/mlinganishi yalitathminiwa kwa jaribio la chi-squared (\(\chi^2\)) goodness-of-fit. Kizingiti cha jumla cha umuhimu kilitolewa katika chanzo kama \(P<0,05\). Uchambuzi ulifanywa kwa R version 4.5.2.

Ingawa chanzo kilifanya ulinganisho mwingi wa jozi wa kitabia, hakiripoti marekebisho ya ulinganisho mwingi kwa vipimo vya tabia. Vipindi vya kujiamini au ukubwa wa athari uliosanifishwa pia havijatolewa katika maandishi ya matokeo. Kwa hiyo, tafsiri zilizo hapa chini zimewekewa mipaka na thamani za \(\chi^2\) na \(p\) zilizoripotiwa katika chanzo.

Kwa uchambuzi wa takwimu wa wingi wa VOC za kikemikali, majina ndani ya chanzo hayalingani kikamilifu: mbinu inatumia Kruskal–Wallis, sehemu ya matokeo one-way ANOSIM + Kruskal–Wallis, na tanbihi ya Table 3 kuu inatumia ANOVA. Tofauti hii haijawasilishwa kana kwamba imetatuliwa.

Mbinu na Matokeo ya Utafiti

Jaribio la 1 — Mwitikio wa dozi wa kila mchanganyiko dhidi ya udhibiti wa DCM

Funzo kuu la Jaribio la 1 ni kwamba hakuna “dozi moja sahihi”. Konsentrationi ya mchanganyiko uleule iliyotoa mwitikio mkubwa zaidi juu ya udhibiti ilibadilika kulingana na aina na jinsia. Kwa mfano, TB ilitoa mwitikio mkubwa dhidi ya DCM kwa Ae. aegypti katika 0,1 ng/µL, lakini kwa Cx. quinquefasciatus ulinganisho mkubwa zaidi dhidi ya DCM ulipatikana katika 1,6 ng/µL.

Hapa “mvuto wenye umuhimu dhidi ya udhibiti” na “dozi bora kati ya dozi tatu za TB yenyewe” si swali lilelile. Kwa hiyo optimum za Jaribio la 1 na zile za ulinganisho wa moja kwa moja wa dozi–dozi wa TB uliofanywa baadaye hazilazimiki kuwa sawa.

Jaribio la 2 — Kulinganisha michanganyiko bora

Chanzo kinafasiri muundo wa jumla wa jaribio hili kuwa TB ina mvuto mkubwa kuliko michanganyiko mingine ya akasia. Muundo huu wa jumla ni thabiti, lakini si wa kila hali. Hasa kwa dume wa Ae. aegypti, tofauti kati ya TB na LB si ya muhimu kwa \(p=0,25\). Thamani ya \(p=0,05\) katika ulinganisho wa TB–LB kwa dume wa An. gambiae pia ni ya mpakani chini ya kizingiti kali cha \(P<0,05\) kilichoainishwa katika chanzo.

Jaribio la 3 — Uboreshaji wa dozi ndani ya TB

Matokeo haya yanaonyesha kuwa dozi haitendi kwa mstari wa “harufu nyingi = mvuto mkubwa”. Dozi ya chini inaweza kufaa zaidi kwa aina au jinsia moja, wakati kundi jingine linaweza kuitikia dozi ya juu. Utafiti haukupima moja kwa moja utaratibu wa kiwango cha kipokezi unaoweza kueleza tofauti hii.

Kwa Nini Tortilis Blend Ilijitokeza Kama Mgombea Mwenye Nguvu Zaidi wa Kutengenezwa Katika Utafiti?

Tortilis Blend ilitoa mwitikio wa uchaguzi wa juu kuliko LB na NB katika sehemu kubwa ya ulinganisho wa dozi bora, ikazidi udhibiti wa sehemu moja wa linalool oxide kwa jike wa aina zote tatu, na katika maandishi ya matokeo ikaonyesha ubora mkubwa pia dhidi ya harufu ghafi ya Tortilis; hata hivyo, ubora huu haupo kwa umuhimu wa kitakwimu katika kila ulinganisho mmoja na utendaji wa uwanjani bado haujathibitishwa.

Jaribio la 4 — Ulinganisho wa TB na linalool oxide

Jaribio hili linaunga mkono wazo kwamba saini ya harufu yenye vipengele vingi inaweza kutoa faida dhidi ya sehemu moja ya kitabia. Hata hivyo, chanzo kina kutolingana kwa ndani kuhusu dozi ya LO: maandishi ya mbinu yana 2 ng/µL, huku Table 2 ikiwa na 0,2 ng/µL. Kwa hiyo Verianla haikuamua dozi ya LO na kuitumia katika jedwali.

Jaribio la 5 — Kulinganisha harufu ghafi za akasia

Kwa majike muundo ni thabiti kwa kiasi kikubwa: katika aina zote tatu Tortilis crude (TC) ina mvuto mkubwa kuliko Nilotica crude na Laeta crude. Madume wa An. gambiae na Ae. aegypti pia walipendelea TC. Lakini kwa dume wa Cx. quinquefasciatus muundo uligeuka na NC ilikuwa na mvuto mkubwa kuliko TC. Hii ni tofauti muhimu inayoonyesha kuwa upendeleo wa harufu ya mmea hutegemea aina na jinsia.

Jaribio la 6 — Ulinganisho wa moja kwa moja wa TB na volatile ghafi ya akasia

Maandishi ya matokeo na sehemu ya matokeo ya chanzo yanawasilisha kwa ujumla kwamba TB ya kutengenezwa ina mvuto mkubwa kuliko harufu ghafi ya V. tortilis. Data ya majike na ulinganisho wa madume wa An. gambiae/Ae. aegypti unaendana na tafsiri hii. Kwa dume wa Cx. quinquefasciatus, kwa sababu mlinganishi si thabiti katika waraka wa chanzo kama alikuwa TC au NC, ulinganisho huu mmoja haujaamuliwa kwa uhakika.

Kwa nini mchanganyiko uliobainishwa wa kutengenezwa unaweza kuwa na mvuto mkubwa kuliko dondoo ghafi ya harufu?

Kulingana na mjadala wa waandishi, volatile ghafi ya mmea haijumuishi misombo yenye mvuto pekee. Ndani ya wasifu tata wa harufu ya asili kunaweza kuwa na misombo isiyo na athari ya kitabia au inayoweza kukandamiza/kuzuia utambuzi wa misombo yenye mvuto. Mchanganyiko uliobainishwa wa kutengenezwa unaweza kuwasilisha misombo minne inayohusishwa na tabia katika uwiano uliochaguliwa na kufanya ishara ya mvuto iwe wazi zaidi.

Maelezo haya hayamaanishi kwamba jaribio limethibitisha moja kwa moja utaratibu wa kipokezi cha kikemikali. Utafiti haukupima shughuli za vipokezi katika antena ya mbu, mwitikio wa elektrofiziolojia au usimbaji wa neva. Tafsiri ya “Kombinatoryal olfactory coding” ni namna waandishi wanavyoeleza matokeo kwa kutumia fasihi iliyopo.

Kwa nini aina na jinsia ni muhimu?

Imejadiliwa kwamba dume na jike wa Cx. quinquefasciatus walionyesha safu ya mwitikio inayofanana zaidi katika viwango vya blend vilivyojaribiwa. Kinyume chake, optimum maalumu kwa jinsia zilikuwa wazi zaidi kwa An. gambiae na Ae. aegypti.

Waandishi wanajadili kwamba tofauti hizi zinaweza kuhusishwa na sifa za mfumo wa kunusa kama olfactory receptor repertoire au receptor sensitivity; hata hivyo, utafiti haukupima utaratibu huu moja kwa moja. Kwa hiyo haiwezekani kutoa hitimisho la sababu kwamba “tofauti ya jinsia inasababishwa na kipokezi fulani”.

Je, Matokeo ya Bomba la Y Yanathibitisha Mafanikio ya ATSB au Mitego ya Uwanjani?

Hapana. Matokeo ya bomba la Y yanaonyesha upendeleo wa kuelekea harufu katika mazingira ya maabara; utafiti haukujaribu dutu yenye sumu ndani ya ATSB, matumizi halisi ya sukari, kiwango cha kukamatwa kwa mitego ya uwanjani, uimara wa lure, athari kwa non-target, vifo vya mbu au mabadiliko ya maambukizi ya ugonjwa, na waandishi wanaona uthibitishaji wa semi-field/mesocosm na uwanjani kuwa wa lazima.

Uhusiano na ATSB hasa ni upi?

Attractive Toxic Sugar Bait (ATSB) ni mkabala wa udhibiti wa vekta unaolenga kutumia tabia ya asili ya mbu kutafuta sukari ili kumwelekeza kwenye chanzo cha sukari chenye mvuto na, katika mifumo inayofaa, kumweka katika mawasiliano na wakala wenye sumu kupitia chambo hicho. Mchango unaowezekana wa utafiti huu unahusiana na sehemu ya “attractive” ya ATSB, yaani kutengeneza lure iliyosanifishwa inayoweza kumvutia mbu kwa harufu kuelekea chanzo cha sukari.

Utafiti haukutumia sehemu yenye sumu. Haikupimwa ikiwa mbu walikula chambo kweli, walikula kwa dozi gani, ikiwa kifo kilitokea, au ikiwa bidhaa ya ATSB ina ufanisi katika kiwango cha idadi. Kwa hiyo haiwezi kusemwa TB ni “bidhaa yenye mafanikio ya ATSB”; chanzo kinaonyesha tu kwamba ni mgombea wa kivutio unaostahili kutathminiwa katika mwelekeo huo.

Mpaka wa uhamishaji kati ya maabara na uwanja

Katika olfaktomita ya bomba la Y, mbu hukabiliana na chaguo mbili za harufu zilizoainishwa. Katika mazingira ya asili, mwelekeo wa upepo, joto, unyevunyevu, uoto, harufu nyingi zinazoshindana, zawadi halisi ya sukari, harufu za mwenyeji na hali ya kifizyolojia ya mbu vinaweza kuwepo kwa wakati mmoja. Chanzo hakikupima kwa kiasi athari za vipengele hivi katika jaribio hili.

Zaidi ya hayo, makoloni ya maabara yalitumika katika majaribio ya tabia. Haiwezi kuhitimishwa moja kwa moja kutoka katika utafiti huu kwamba idadi ya mbu wa mwitu itatoa mwitikio uleule kwa mchanganyiko na dozi ileile. Sababu ya kisayansi ya waandishi kutaka uthibitishaji wa mesocosm na uwanjani pia ni kupima ikiwa uchaguzi wa maabara unatafsirika kuwa utendaji wa kiutendaji.

Hitimisho zinazoungwa mkono na utafiti

• Michanganyiko ya kutengenezwa inayotegemea wasifu wa akasia tatu haina mvuto sawa kwa mbu.
• Mvuto ulibadilika kulingana na muundo wa mchanganyiko, dozi, aina ya mbu na jinsia.
• TB ilitoa mwitikio wa kitabia wenye nguvu kuliko LB na NB katika sehemu kubwa ya ulinganisho wa michanganyiko ya dozi bora.
• TB ina mvuto mkubwa kwa umuhimu kuliko udhibiti wa sehemu moja wa linalool oxide kwa jike wa aina zote tatu.
• Dume wa Ae. aegypti na Cx. quinquefasciatus pia walipendelea TB kuliko LO; tofauti kwa dume wa An. gambiae haikuwa na umuhimu.
• Katika majaribio ya harufu ghafi, TC ndiyo mgombea mwenye nguvu zaidi kwa majike wote; kama tofauti inayotegemea aina miongoni mwa madume, Cx. quinquefasciatus alipendelea NC kuliko TC.
• Michanganyiko ya kutengenezwa iliyoainishwa kwa uwiano wa asili ni wagombea wanaostahili kuchunguzwa kwa maendeleo ya lure inayotokana na mimea.

Hitimisho ambazo utafiti hauungi mkono

• Haijathibitishwa kwamba TB ndiyo mtego bora wa mbu katika uwanja halisi.
• Haijaonyeshwa kwamba TB huua mbu ndani ya ATSB.
• Utafiti si jaribio la kupunguza idadi ya mbu au maambukizi ya ugonjwa.
• Uchaguzi wa tawi la bomba la Y si sawa na matumizi halisi ya nekta.
• Tabia ya makoloni ya maabara haiwezi kujumlishwa moja kwa moja kwa idadi zote za mwitu.
• Utafiti haukujaribu kwa majaribio tabia ya sand fly; uhusiano wa sand fly ni muktadha wa fasihi ya awali ya ikolojia.
• Utaratibu maalumu wa odorant receptor au usimbaji wa neva haukupimwa moja kwa moja katika utafiti huu.
• Hakupatikana dozi moja ya TB iliyo bora kwa aina na jinsia zote.
• Usalama kwa wadudu non-target hauwezi kuhitimishwa kutokana na matokeo ya harufu ghafi au blend ya kutengenezwa.

Masuala yaliyobaki wazi kwa uzalishwaji upya

Chanzo hakirudii katika makala hii vipimo vya kimwili vya mfumo wa bomba la Y, kasi ya mtiririko wa hewa na utaratibu wa kina wa kusafisha/randomization, bali kinaelekeza kwenye mbinu ya awali. Vigezo hivi haviwezi kuzalishwa upya kwa kujitegemea kwa kutumia PDF iliyopo pekee.

Maelezo ya strain au asili ya makoloni ya maabara ya mbu hayajatolewa. Umri umeripotiwa kama siku 2–4 katika sehemu ya nyenzo na siku 2–3 katika sehemu ya jaribio. Kauli ya mbinu “at least 40 replicates” na kauli katika maelezo ya michoro “total n=40” pia si sawa kabisa.

Michoro ya tabia inaonyesha asilimia za mwitikio kwa grafiki, lakini rekodi zote ghafi za uchaguzi wa mtu mmoja mmoja au majedwali sahihi ya asilimia hayajatolewa katika makala. Kwa kuwa idadi ya non-responder hubadilika kwa kundi, kusoma grafiki kwa pikseli na kuunda majedwali ya asilimia kungeunda usahihi ambao haupo katika chanzo. Kwa hiyo Verianla imetumia takwimu za majaribio na thamani za p zilizotolewa moja kwa moja katika maandishi.

Multiplicity correction haijaripotiwa kwa ulinganisho mwingi wa kitabia. Kwa kuwa ukubwa wa athari na kipindi cha kujiamini havikutolewa, “umuhimu wa kitakwimu” na “athari kubwa katika matumizi” hazijawasilishwa kama dhana moja.

Maelezo ya Chanzo na Mbinu

Utafiti asili: Role of acacia-derived semiochemical blends in mediating mosquito foraging behaviour.

Waandishi: Iman Brema Hassaballa; Julius Ecuru; Solveig Haukeland; Baldwyn Torto; David P. Tchouassi.

Corresponding authors: Katika chanzo Iman Brema Hassaballa na David P. Tchouassi wamewekewa alama ya nyota; anwani iman.health9@gmail.com na dtchouassi@icipe.org zimetolewa chini ya “Correspondence”.

Mchango sawa: Chanzo hakina tamko la mchango sawa/waandishi wenza wa kwanza.

Taasisi: International Centre of Insect Physiology and Ecology (icipe), Nairobi, Kenya; Department of Medical Entomology, Faculty of Public & Environmental Health, University of Kordofan, Sudan; Division of Biotechnology and Plant Health, taasisi iliyoandikwa katika PDF ya chanzo kama “Norwegian Institute of Biotechnology (NIBIO), As, Norway”.

Aina ya chanzo: Preprint ya utafiti wa majaribio unaounganisha biotesti za tabia za maabara, uchambuzi wa ikolojia ya kikemikali na dondoo za misombo tete ya mimea zilizotokana na uwanja.

Hali ya mapitio ya rika: PDF ya chanzo inaeleza wazi “This preprint research paper has not been peer reviewed”.

Jukwaa: SSRN.

Nambari ya SSRN abstract: 7624205.

Kiungo rasmi: https://ssrn.com/abstract=7624205

DOI: Haijatolewa katika PDF iliyopakiwa. Kwa kuwa rekodi rasmi ya bibliografia ya SSRN haikuweza kuthibitishwa kwa kuaminika katika kikao hiki, DOI haijakisiwa.

Posting / tarehe ya uchapishaji: Maandishi ya makala yaliyopakiwa hayatoi tarehe ya bibliografia ya uchapishaji au posting; tarehe isiyothibitishwa haijaongezwa.

Jarida / juzuu / toleo: Toleo lililochunguzwa si rekodi ya version of record ya jarida lililopitiwa na rika; taarifa hizi hazipo katika chanzo.

Leseni: Hakuna Creative Commons au leseni nyingine wazi ya matumizi tena iliyotambuliwa katika PDF iliyopakiwa. Ufikiaji wa SSRN haujachukuliwa kuwa leseni wazi.

Aina ya jaribio: Jaribio la kitabia la maabara la uchaguzi wa jozi kwa olfaktomita ya bomba la Y.

Aina za mbu: Anopheles gambiae, Aedes aegypti, Culex quinquefasciatus; makoloni ya maabara ya dume na jike.

Mazingira ya ufugaji: 27 ± 2 °C; unyevunyevu jamaa %72 ± 5; 12 h mwanga / 12 h giza; maji yenye glukosi %6. Kabla ya jaribio la tabia, takribani 6 h bila glukosi, na ufikiaji wa maji yaliyodistiliwa.

Tofauti ya kuripoti umri: Siku 2–4 katika sehemu ya nyenzo, siku 2–3 katika sehemu ya biotest.

Michanganyiko ya kutengenezwa: TB, LB na NB; 0,1, 0,4 na 1,6 ng/µL.

Vipengele vya mchanganyiko: sulcatone, 1-octen-3-ol, linalool oxide na nonanal. Uwiano wa Supplementary Table S1 ni kwa mtiririko TB 6:6:1:2, LB 2:3:1:1, NB 3:4:1:1.

Utumiaji wa stimulus: 20 µL blend ya kutengenezwa au dondoo ghafi ya volatile, karatasi ya kichujio 1 × 1 cm Whatman No. 1.

Udhibiti: Dichloromethane (DCM); majaribio ya udhibiti ya DCM–DCM hayakuonyesha upendeleo wenye umuhimu wa olfaktomita katika chanzo.

Idadi ya marudio: Mbinu hutumia “at least 40 replicates”, maelezo ya michoro “total n = 40 insects”. Watu non-responder waliondolewa katika uchambuzi.

Takwimu: χ² goodness-of-fit kwa uchaguzi wa kitabia; kizingiti cha jumla cha \(P<0,05\); R v4.5.2. Chanzo hakiripoti marekebisho ya ulinganisho mwingi kwa vipimo vya tabia.

Uchambuzi wa kikemikali: GC–MS; SIMPER. Majina ya vipimo vya wingi wa VOC hayalingani ndani ya chanzo kati ya Kruskal–Wallis / ANOSIM / ANOVA.

Tofauti ya jina la kikemikali ndani ya chanzo: Sulcatone imetambuliwa sehemu nyingi na katika Table 1 kama 6-methyl-5-hepten-2-one, lakini katika mbinu ya olfaktomita sehemu moja imeandikwa 6-methyl-5-heptanol.

Tofauti ya dozi ya LO ndani ya chanzo: Maandishi ya mbinu ya Experiment 4 yanatoa 2 ng/µL kwa linalool oxide, huku Table 2 ikitoa 0,2 ng/µL. Thamani sahihi haiwezi kutatuliwa kutoka ndani ya chanzo.

Tofauti ya idadi ya VOC ndani ya chanzo: Matokeo makuu na Table 3 yanaripoti jumla ya VOC 18, huku Supplementary Table S2 ikiwa na mistari 19 iliyopewa majina; tofauti inatokana na mstari wa methyl salicylate.

Tofauti ya Experiment 6 ndani ya chanzo: Kwa dume wa Cx. quinquefasciatus, maandishi ya matokeo yanasema TB vs TC, Table 2 TB vs N Crude na Figure 6 ina lebo “NC, TC”. Utambulisho wa mlinganishi huu haujaamuliwa.

Ufadhili / msaada: Iman Brema Hassaballa aliungwa mkono na ufadhili wa Bioinnovate Africa na Institute of International Education's Scholar Rescue Fund (IIE-SRF). Utafiti pia unataja msaada wa kiutendaji wa Wellcome Trust kupitia Grant 222005/Z/20/Z. Sida, SDC, ACIAR, Government of Norway, German Federal Ministry for Economic Cooperation and Development na Government of the Republic of Kenya wameorodheshwa kama icipe core donors. Chanzo kinasema wafadhili hawakuwa na jukumu katika muundo wa utafiti, ukusanyaji/uchambuzi wa data, uamuzi wa kuchapisha au uandaaji wa makala.

Michango ya waandishi: Hatua za conception, investigation na design za utafiti zimeripotiwa kuwa IBH na DPT; methodology IBH na DPT; majaribio ya tabia na formal statistical analysis IBH; tafsiri ya data na rasimu ya kwanza IBH na DPT; review/editing IBH, JE, SH, BT na DPT; supervision DPT. Imeelezwa kuwa waandishi wote waliidhinisha toleo la mwisho litakalowasilishwa.

Mgongano wa maslahi: Waandishi wanatangaza kuwa hakuna mgongano wa maslahi.

Upatikanaji wa data: Hakuna tamko tofauti la Data Availability lililotambuliwa katika PDF iliyopakiwa.

Kamati ya maadili / tamko la maadili ya majaribio: Hakuna sehemu tofauti ya ethics approval iliyotambuliwa katika PDF iliyopakiwa; Verianla haitoi hukumu nje ya chanzo kuhusu ikiwa ilihitajika au la.

Mpaka mkuu wa tafsiri: Matokeo yanahusu uchaguzi wa harufu wa jozi wa makoloni ya maabara. Utendaji halisi wa lure uwanjani, vifo vya ATSB, udhibiti wa idadi ya mbu, athari za epidemiolojia na usalama wa non-target havikupimwa katika utafiti huu.

Utafiti wa baadaye: Chanzo kinaona uthibitishaji wa TB iliyoboreshwa katika mesocosm/semi-field na mazingira halisi ya uwanja kuwa muhimu.

Ufaafu wa Verianla Live / Live Figure: Unafaa kwa sehemu. Wasifu tete wa mmea → VOC nne kuu → TB/LB/NB → majaribio ya uchaguzi wa bomba la Y na hatua sita za majaribio zinafaa kama uhuishaji wa mchakato wa source-derived. Mtumiaji hapaswi kubadilisha dozi na kutengeneza thamani mpya ya mvuto isiyopo katika chanzo.