Ujifunzaji wa ufundi unaotegemea mahali, katika utafiti huu, ni mtazamo wa kujifunza unaochunguza jinsi watu wanavyopata stadi si darasani pekee bali pia ndani ya mazingira ya mtaa wanamoishi, kituo cha mafunzo wanachoweza kufikia, soko la ajira la eneo, mtandao wa msaada wa kijamii na hali zao za kila siku za kujipatia riziki. Utafiti uliichunguza kwa mbinu ya kimaelezo ya ubora programu ya mafunzo ya stadi ya manispaa ya mwaka 2023 kwa wakazi maskini wa umri wa kufanya kazi katika jiji la Blitar, Indonesia; ukatathmini mahojiano yenye muundo nusu na watoa taarifa sita waliochaguliwa kimakusudi, uchunguzi katika maeneo ya mafunzo na nyaraka za programu kwa kutumia modeli shirikishi ya uchambuzi ya Miles–Huberman.

Programu ina maeneo manne ya mafunzo ya ufundi: ushonaji, utengenezaji wa tangawizi iliyosindikwa, vipodozi na urembo/kosmetolojia, pamoja na utengenezaji wa bidhaa za unga uliosindikwa na keki laini. Mafunzo yalifanyika katika taasisi za kitaalamu za mafunzo washirika badala ya kitengo cha Social Service cha manispaa; yakatumia majengo, vifaa na wakufunzi wenye uzoefu wa sekta wa taasisi hizo. Washiriki hawakutozwa ada; walipatiwa fedha za usafiri, msaada wa chakula na msaada unaohusiana na vifaa vya mafunzo.

Mbinu ya ufundishaji imeegemea sana kwenye mazoezi. Mkufunzi wa kosmetolojia aliyehojiwa katika chanzo anaeleza mbinu hiyo kuwa takribani %20 nadharia na %80 mazoezi. Data za uchunguzi na mahojiano za mtafiti zinaunga mkono mtazamo wa washiriki/wakufunzi kwamba uzito mkubwa wa mazoezi hurahisisha washiriki wenye historia tofauti za elimu kuelewa na kukumbuka nyenzo. Hata hivyo, utafiti haukulinganisha mbinu hii kwa njia ya majaribio na mbinu nyingine za ufundishaji wala haukupima mafanikio ya kujifunza kwa jaribio sanifu.

Matokeo muhimu zaidi ya utafiti hayahusu tu ubora wa ufundishaji ndani ya ukumbi wa mafunzo. Mtafiti anaonesha kwamba utaratibu wa ufikiaji na kuwafikia washiriki wa programu ni tatizo kubwa zaidi. Utangazaji wa programu ulitegemea kwa kiasi kikubwa mitandao ya binafsi na ya kitaasisi ya wawakilishi wa RT/RW katika ngazi ya mtaa na wawezeshaji wa PKH. Baadhi ya watu waliokuwa wamejiandikisha walijiondoa muda mfupi kabla ya mafunzo kuanza, aina za mafunzo hazikulingana na maslahi ya baadhi ya washiriki, na kundi lote la washiriki wa mwaka 2023 lilikuwa wanawake.

Chanzo hakitafsiri hali hii kama kutokuwa na nia kwa mtu binafsi pekee. Kinajadili kwamba kunaweza kujitokeza gharama ya muda na riziki kati ya umbali wa kufika kituo cha mafunzo, ratiba ya mafunzo inayoweza kufikia saa nne kwa siku na hadi siku sita kwa wiki, na ulazima wa kaya maskini kupata mapato kutokana na kazi zisizo za kawaida za kila siku. Hata hivyo, watu walioacha kushiriki hawakuhojiwa; kwa hiyo utafiti huu haujathibitisha moja kwa moja kwamba umbali na gharama ya fursa ya kiuchumi ndiyo sababu halisi ya kujiondoa.

Utafiti unaonesha kwamba watu waliopata mafunzo wanaamini wamepata uzoefu na maarifa; lakini matokeo kama mapato baada ya mafunzo, ajira, kuanzisha biashara, uhamaji wa kiuchumi au kuondoka kwenye hifadhidata rasmi ya msaada wa kijamii hayakupimwa. Kwa hiyo makala haithibitishi kwamba programu ya mafunzo ya manispaa ilipunguza umaskini au kuongeza mapato ya washiriki.

Tatizo kuu la utafiti

Mafunzo ya stadi za ufundi yanaweza kuonekana kwa mtazamo wa kwanza kuwa sera rahisi ya umma: mafunzo huandaliwa, watu maskini au wasio na ajira hufundishwa taaluma bila malipo, na washiriki wanatarajiwa kuimarika kiuchumi. Lakini athari halisi ya programu kama hiyo haitegemei tu maudhui yanayofundishwa ndani ya ukumbi wa mafunzo.

Ili mshiriki aweze kuifikia programu, kwanza lazima awe amepata taarifa kuhusu programu, achaguliwe kuingia katika programu, aweze kufika kimwili kwenye kituo cha mafunzo, aweze kutenga muda kutoka shughuli zake za kila siku za kujipatia riziki na aone kuwa eneo la taaluma linalotolewa linaendana na hali yake ya kiuchumi. Ili stadi aliyojifunza iweze kubadilika kuwa thamani ya kiuchumi baada ya mafunzo, hali nyingine kama mteja, soko, msambazaji na eneo pia huingia katika mchakato.

Kwa sababu hiyo, utafiti wa chanzo hautathmini mafunzo ya stadi yanayoendeshwa na Blitar City Social Service kwa swali la “je, mafunzo ya ufundi yalitolewa?” pekee. Unachunguza programu iliwafikia nani, ni nani walioweza kushiriki, ni hali zipi ziliunga mkono au kuzuia utekelezaji, na mafunzo yanahusianaje na hali za kimahali za eneo.

Ujifunzaji Unaotegemea Mahali Unamaanisha Nini Katika Utafiti Huu?

Ujifunzaji unaotegemea mahali katika utafiti huu ni kuichukulia stadi ya ufundi si tu kama utaratibu wa kiufundi unaojifunzwa katika taasisi ya mafunzo, bali kama mchakato wa kujifunza unaopata maana pamoja na mtaa wa mshiriki, uwezekano wa usafiri, mitandao ya kijamii ya eneo, ufikiaji wa wateja na soko, uwezekano wa kufanya kazi nyumbani na muundo wa kiuchumi wa jiji.

“Mahali” hapa si uratibu wa kijiografia pekee. Ufikiaji wa taarifa ya mafunzo katika mtaa anamoishi mtu, umbali wa kituo cha mafunzo, fursa za kazi za kila siku, mtandao wa wateja wa eneo na ufaafu wa kufanya kazi nyumbani unaweza kufanya mafunzo yale yale ya ufundi yawe na maana tofauti ya kiuchumi kwa watu tofauti.

Mtazamo huu ni muhimu kwa elimu ya jiografia kwa sababu unaonesha kwamba kujifunza hutokea pia nje ya darasa na kwamba ufikiaji, fursa na uhamaji wa kiuchumi havijasambazwa kwa usawa katika nafasi.

Programu iliundwa kwa ajili ya nani?

Programu ya mwaka 2023 iliyochunguzwa ililenga wakazi maskini wa umri wa kufanya kazi katika jiji la Blitar ndani ya sera za msaada wa kijamii na kupambana na umaskini. Chanzo kinachukulia kundi la umri wa kufanya kazi kuwa kati ya 18–64 miaka.

Lengo kuu la programu ni kuunga mkono uwezo binafsi na uhuru wa kiuchumi wa washiriki kwa kuwapa stadi za ufundi. Hata hivyo, lengo hili lazima litenganishwe na matokeo yaliyopimwa kwa kweli katika utafiti. Utafiti unachunguza utekelezaji wa programu; haupimi ikiwa washiriki walifikia uhuru wa kiuchumi mwishoni.

Programu iliendeshwa katika eneo gani la kijiografia?

Uchaguzi wa washiriki ulihusishwa na mitandao ya mitaa katika maeneo matatu madogo ya jiji la Blitar:

• Sananwetan,
• Kepanjenkidul,
• Sukorejo.

Wawakilishi wa RT/RW katika ngazi ya mtaa na wawezeshaji wa PKH walifanya kazi kama wapatanishi muhimu katika kutambua idadi lengwa na kusambaza taarifa za programu.

RT/RW ni nini?

RT/RW inayotumiwa katika chanzo inarejelea vitengo vya shirika la eneo katika ngazi ya mtaa na ujirani nchini Indonesia. Muhimu katika utafiti huu ni kwamba wawakilishi wa RT/RW wanafahamu kaya katika maeneo yao na hutoa taarifa kwa kitengo cha Social Service kuhusu washiriki wanaowezekana.

Hata hivyo, kutegemea kupita kiasi mitandao ya binafsi na ya mtaa kunaweza kusababisha kaya zilizo pembezoni zenye uhusiano dhaifu zaidi na taasisi au wawakilishi wa eneo kupata taarifa za programu kwa kuchelewa au kutozipata kabisa. Chanzo kinajadili uwezekano huu kama ukosefu wa usawa katika upatikanaji wa taarifa; hakipimi moja kwa moja kwa data iliyopo ni kaya zipi zilizoachwa nje kwa kweli.

Jukumu la wawezeshaji wa PKH

PKH ni muundo wa msaada wa kijamii unaohusiana na Family Hope Program nchini Indonesia. Chanzo kinaeleza kwamba wawezeshaji wa PKH walikuwa na taarifa kuhusu hali za kaya za eneo na, pamoja na mtandao wa RT/RW, waliwafikishia washiriki wanaowezekana taarifa za mafunzo.

Muundo huu unaweza kurahisisha programu kuwafikia watu lengwa; lakini, kulingana na mjadala wa mtafiti, mtandao huo huo unaweza pia kuwafanya watu ambao tayari wana uhusiano wenye nguvu zaidi na mfumo wa msaada wa kijamii wa eneo au wawakilishi wa mtaa waonekane zaidi kwa programu.

Washiriki walichaguliwaje?

Kulingana na chanzo, kitengo cha Social Service kilitumia vigezo mbalimbali vya umaskini na msaada wa kijamii, mapendekezo ya eneo na taarifa za kiutawala kuhusu kundi lengwa. Wawakilishi wa RT/RW na wawezeshaji wa PKH walisaidia kutambua washiriki wanaowezekana; kitengo cha Social Service kilitekeleza mchakato wa mwisho wa kukusanya data na kuchagua.

Hata hivyo, si kila mtu aliyejiandikisha alianza mafunzo. Chanzo kinaripoti kwamba baadhi ya watu walisema muda mfupi kabla ya mafunzo kwamba hawataweza kushiriki na taasisi ililazimika kutafuta washiriki wapya ili kujaza nafasi zilizoachwa wazi.

Kwa Nini Tatizo la Ufikiaji wa Programu Linatafsiriwa Kama Tatizo la Kimahali?

Tatizo la ufikiaji wa programu ni la kimahali kwa sababu kushiriki katika mafunzo hakutegemei tu nia ya mtu; pia kunategemea jinsi taarifa za programu zinavyosambaa katika mitandao ya mitaa, umbali wa mtu kutoka kituo cha mafunzo, gharama ya usafiri, muda anaoweza kutenga kutoka shughuli za kila siku za kupata mapato na uwezekano wa kubadilisha stadi aliyojifunza kuwa shughuli ya kiuchumi mahali anapoishi.

Chanzo kinajadili hasa kwamba mafunzo ya saa nne kwa siku na ratiba inayoweza kufikia siku 30 katika baadhi ya programu inaweza kuleta gharama kubwa ya fursa kwa kaya maskini zinazoishi kwa mapato yasiyo ya kawaida ya kila siku.

Gharama ya fursa hapa ni thamani ya njia mbadala iliyoachwa ili kuchagua chaguo fulani. Ikiwa mtu anashiriki katika mafunzo ya ufundi ya bure kwa saa nne lakini hawezi kupata mapato kwa kufanya kazi ya siku katika saa hizo hizo, gharama ya kiuchumi ya kushiriki si sifuri hata kama mafunzo ni “bure”.

Chanzo kinaeleza kwamba msaada wa usafiri hupunguza mzigo huu kwa kiasi fulani. Lakini kwa sababu utafiti haukuwahoji watu walioacha kushiriki, hauoneshi moja kwa moja kwamba umbali, usafiri au mapato ya kila siku yaliyopotea ndiyo sababu halisi za kujiondoa.

Kwa nini maeneo manne ya mafunzo yalichaguliwa?

Programu ya mwaka 2023 ilikuwa na mikondo minne ya ufundi:

• ushonaji,
• utengenezaji wa tangawizi iliyosindikwa,
• vipodozi na urembo/kosmetolojia,
• utengenezaji wa bidhaa za unga uliosindikwa na keki laini.

Chanzo kinaeleza kwamba wasimamizi wa programu walihalalisha maeneo haya kwa mahitaji yanayoweza kuwepo katika sekta ya biashara na huduma za eneo na hitaji dogo kiasi la mtaji wa kuanzia. Hata hivyo, utafiti haukupima mahitaji ya soko la eneo kwa data huru za soko. Kwa hiyo haiwezi kuhitimishwa kwamba “taaluma hizi nne ndizo zenye faida zaidi katika Blitar”.

Taasisi za mafunzo zilitumiwaje?

Kitengo cha Social Service kilishirikiana na taasisi za kitaalamu za mafunzo ya ufundi badala ya kuendesha mafunzo katika kituo chake chenyewe. Kulingana na chanzo, lengo lilikuwa kupata vifaa vinavyohitajika, miundombinu ya kimwili na wakufunzi wenye uzoefu wa sekta.

Taasisi washirika za mafunzo hazikutoa mahali pekee, bali pia zilichukua jukumu la kuchagua wakufunzi na sehemu muhimu ya ufundishaji wa kiufundi. Washiriki waliohojiwa walitoa maoni chanya kuhusu maarifa ya sekta ya wakufunzi, namna yao ya kueleza na mawasiliano yao na washiriki.

Je, jukumu la wakufunzi lilikuwa kufundisha tu?

Hapana. Chanzo kinaeleza kwamba pamoja na kuwasilisha maudhui ya kiufundi, mkufunzi alikuwa na majukumu ya kuonesha mazoezi, kuhakikisha mshiriki anafanya mazoezi moja kwa moja, kurekebisha makosa na kuwahamasisha washiriki wenye kujiamini kidogo.

Jambo hili ni muhimu hasa katika mafunzo mafupi ya ufundi yanayohusisha watu wazima wenye viwango tofauti vya elimu. Kulingana na tafsiri ya chanzo, uzito wa mazoezi hupunguza utegemezi wa ufundishaji wa kinadharia au unaotegemea maandishi kwa wingi.

Mbinu ya %80 Mazoezi na %20 Nadharia Inamaanisha Nini?

Mkufunzi wa kosmetolojia aliyehojiwa katika chanzo anaeleza mbinu ya mafunzo kuwa takribani %20 maelezo ya kinadharia na %80 mazoezi ya moja kwa moja; uwiano huu si fomula ya ufundishaji iliyoboreshwa kwa njia ya majaribio na utafiti, bali ni taarifa ya uwandani inayoeleza namna ya ufundishaji unaoegemea mazoezi ya taasisi husika ya mafunzo.

Wakati wa mazoezi mshiriki hasikilizi tu maelezo ya mkufunzi. Hutumia zana na vifaa, hutekeleza mchakato wa uzalishaji na hupata mrejesho kuhusu alichofanya.

Chanzo kinaeleza kwamba maudhui ya ufundishaji kwa ujumla yanajumuisha maeneo yafuatayo:

• zana na vifaa vitakavyotumiwa,
• mchakato wa uzalishaji au huduma,
• uandaaji wa bidhaa au huduma,
• taarifa za msingi kuhusu uuzaji wa bidhaa/huduma.

Maoni ya washiriki na wakufunzi yanaashiria kwamba kiwango hiki kikubwa cha mazoezi hufanya kujifunza kuwa rahisi na kukumbukwa zaidi. Hata hivyo, utafiti haukufanya ulinganisho dhibiti kati ya %80 mazoezi na uwiano tofauti wa nadharia/mazoezi.

Muda wa programu za mafunzo

Kutokuwa sawa kwa muda kunafafanuliwa katika chanzo kama sifa iliyochaguliwa kwa makusudi. Kila stadi ina hitaji tofauti la mazoezi na muda wa programu uliamuliwa kati ya maoni ya wakufunzi na mipaka ya kiutawala ya serikali ya eneo kuhusu programu fupi za mafunzo.

Kwa hiyo si sahihi kulinganisha moja kwa moja mafunzo ya ushonaji ya siku 30 na programu ya kusindika tangawizi ya siku 7 kama “bora zaidi/mbaya zaidi”. Muda wa programu uliwekwa kulingana na muundo wa mafunzo ya stadi tofauti.

Je, programu ilikuwa bila malipo?

Ndiyo. Mafunzo yaliendeshwa bila kuwatoza washiriki. Chanzo pia kinaripoti kwamba fedha za usafiri, msaada wa chakula/mlo na msaada wa vifaa vya mafunzo ulitolewa.

Misaada hii inalenga kupunguza gharama ya moja kwa moja ya kushiriki. Lakini haiondoi kabisa gharama ya mtu kuacha shughuli nyingine ya kupata mapato wakati wa mafunzo ya saa nne.

Kwa nini ni muhimu kwamba kundi lote la mwaka 2023 lilikuwa wanawake?

Chanzo kinaeleza kwamba kundi lote la washiriki wa mwaka 2023 lilikuwa wanawake. Mtafiti anajadili kwamba kusambaa kwa taarifa za programu ndani ya mitandao ya RT/RW na kaya huenda kulifikia hasa wanawake wa nyumbani; na kwamba maeneo ya mafunzo kama ushonaji, kosmetolojia na utengenezaji wa keki yanaweza pia kuelekezwa kwa urahisi zaidi kwenye kazi za nyumbani.

Muandishi anapendekeza kwamba muundo huu, huku ukitoa kwa muda mfupi stadi zinazoweza kuwapa wanawake nafasi ya kupata mapato, unaweza pia kuwa na hatari ya kuzalisha upya mipaka ya mgawanyo wa kazi uliopo unaowaelekeza wanawake katika taaluma za jadi zinazofanywa nyumbani.

Hii si athari ya kisababishi iliyopimwa katika data iliyopo. Kwa kuwa hakukuwa na washiriki wanaume katika utafiti, mapendeleo au matokeo ya washiriki wanaume na wanawake hayakulinganishwa.

Kiungo kinachokosekana kati ya mafunzo ya ufundi na soko la eneo

Chanzo kinasisitiza kwamba stadi ya kiufundi huenda isitoshe kumfanya mtu kuwa mzalishaji huru wa kiuchumi. Washiriki pia wanahitaji kufikiria mahali mahitaji yalipo, jinsi ya kuwafikia wateja, mahali wasambazaji walipo na jinsi kufanya kazi nyumbani kunavyopanua au kupunguza eneo la mauzo.

Kwa sababu hiyo, mtafiti anapendekeza kwamba katika siku zijazo hoja rahisi ya kimahali kuhusu soko inaweza kuongezwa kwenye mtaala wa programu. Kwa mfano, washiriki wanaweza kutathmini wateja wanaowezekana katika mitaa yao, masoko ya eneo au sehemu za kupata bidhaa kwa kutumia ramani rahisi.

Chanzo hakipati ushahidi kwamba aina hii ya uchambuzi wa kimahali wa soko ilifundishwa wazi katika programu iliyopo ya mwaka 2023. Kwa hiyo, hili si matokeo ya programu ya sasa bali pendekezo la mtafiti la kuiboresha.

Pendekezo la “precision outreach” linalotegemea GIS

Chanzo kinajadili kwamba badala ya kuacha utaratibu wa kupata washiriki kwenye mitandao ya binafsi ya mitaa pekee, rekodi za DTKS na viashiria vya umaskini wa vipimo vingi vinaweza kuchorwa kwenye ramani katika ngazi ya RT/RW.

Mantiki ya pendekezo hili ni kama ifuatavyo: ikiwa data za msaada wa kijamii zinaweza kuchorwa kimahali, mitaa yenye msongamano mkubwa wa umaskini lakini ushiriki mdogo katika programu inaweza kuonekana, na shughuli za uhamasishaji zinaweza kuelekezwa moja kwa moja katika maeneo hayo.

Utafiti haukuunda wala kujaribu mfumo kama huo wa GIS. “Precision outreach” si utekelezaji wa uwandani wa utafiti wa sasa bali ni pendekezo kwa muundo wa programu ya baadaye.

Mbinu na Matokeo ya Utafiti

Muundo wa utafiti

Utafiti ulitumia qualitative descriptive design, yaani muundo wa kimaelezo wa ubora. Lengo lilikuwa kueleza kwa undani jinsi utekelezaji unavyofanya kazi kwa kweli badala ya kuieleza programu kupitia nadharia ya kiwango cha juu na ya kidhahania.

Utafiti ulilenga maeneo matatu ya msingi:

1. Jinsi programu ilivyotekelezwa: taasisi washirika za mafunzo, aina za mafunzo, wakufunzi, majengo, ratiba, mbinu ya ufundishaji, misaada na matumizi ya stadi baada ya mafunzo.
2. Sababu za ndani na nje zinazounga mkono au kuzuia utekelezaji.
3. Mapendekezo ya uboreshaji yanayoweza kutolewa kutokana na matokeo haya kwa Blitar City Social Service na washirika wake.

Watoa taarifa sita walikuwa nani?

Hakukuwa na mshiriki tofauti aliyehojiwa kutoka programu ya bidhaa za unga/keki laini. Jambo hili ni muhimu; ingawa maeneo yote manne ya mafunzo yalijumuishwa katika uchambuzi wa programu, mahojiano ya washiriki yanawakilisha maeneo matatu ya mafunzo.

Mahojiano yalifanyika lini na wapi?

Mahojiano yenye muundo nusu yalifanyika kati ya 16–29 Mei 2024. Maeneo ya mahojiano yalijumuisha ofisi ya Blitar City Social Service, taasisi mshirika ya mafunzo na nyumba za washiriki.

Kabla ya mahojiano, washiriki walielezwa lengo la utafiti na jinsi simulizi zao zingetumiwa; ridhaa ya mdomo baada ya kupewa taarifa ilipatikana kwa ajili ya ushiriki na kurekodi sauti.

Maafisa na wakufunzi walitambuliwa katika chanzo kwa majukumu yao pekee, na washiriki kwa aina za mafunzo; majina binafsi hayakuchapishwa.

Kwa nini uchunguzi hauwakilishi moja kwa moja programu ya mwaka 2023?

Washiriki wa programu ya mwaka 2023 walikuwa wamemaliza mafunzo yao kabla ya kazi ya uwandani ya utafiti kuanza. Kwa hiyo uchunguzi uliofanywa Mei 2024 ulilenga vipindi vya mafunzo ambavyo taasisi washirika za mafunzo zilikuwa zikiendesha wakati huo.

Hali hii ni muhimu kimetodolojia. Mtafiti hakuchunguza moja kwa moja kwa kurejea nyuma tabia ya darasani ya kundi la mwaka 2023. Ushahidi mkuu kuhusu jinsi programu ya mwaka 2023 ilivyoendeshwa unatokana na mahojiano na nyaraka za programu; uchunguzi wa mwaka 2024 unakagua kwa njia ya kuunga mkono mazoea ya ufundishaji ya taasisi za mafunzo.

Modeli Shirikishi ya Uchambuzi ya Miles–Huberman Ilitumikaje Katika Utafiti Huu?

Modeli shirikishi ya uchambuzi ya Miles–Huberman katika utafiti huu inamaanisha kwamba michakato ya kukusanya data, kupunguza data husika, kupanga na kufanya matokeo yaonekane, na kuunda pamoja na kuthibitisha hitimisho haikufanywa kama mlolongo wa upande mmoja bali kama mzunguko wa uchambuzi ambao hatua hizo hulishana mara kwa mara.

Triangulation kati ya vyanzo ilifanywaje?

Utafiti hautegemei mahojiano ya washiriki pekee wala nyaraka za kiutawala pekee. Mtafiti alilinganisha simulizi za mahojiano na maelezo ya uchunguzi pamoja na nyaraka za programu ili kukagua kama vyanzo tofauti vinaunga mkono kipengele kilekile cha utekelezaji.

Data za msingi zilitokana na mahojiano na watoa taarifa sita na uchunguzi katika maeneo ya mafunzo. Data za upili zilijumuisha ripoti za shughuli za programu, kanuni za Manispaa ya Blitar, rekodi za kaya maskini za Social Service na kitabu cha mwaka cha takwimu cha BPS Blitar.

Vipengele saba vya msingi katika utekelezaji wa programu

Katika sehemu ya matokeo ya chanzo, utekelezaji wa programu unaelezwa kupitia vipengele saba vya msingi:

1. taasisi za mafunzo,
2. aina za mafunzo zinazotolewa,
3. wakufunzi,
4. majengo na miundombinu,
5. ratiba ya mafunzo,
6. mbinu ya ufundishaji,
7. msaada wa umma unaotolewa kwa washiriki.

Sababu zinazounga mkono

Sababu zinazozuia

Chanzo kinatenganisha makundi mawili makubwa ya vikwazo.

Kikwazo cha ndani/kiutawala: Utangazaji wa programu na mtiririko wa kazi wa kiutawala haukuenda kila wakati kwa uratibu wa kutosha; mabadiliko ya washiriki na kujiondoa yalitokea muda mfupi kabla ya mafunzo.

Kikwazo cha nje/kimahali: Taratibu za kila siku za kujipatia riziki za kaya maskini, umbali wa kituo cha mafunzo na gharama ya kiuchumi ya muda watakaotenga kwa mafunzo zinaweza kufanya ushiriki kuwa mgumu.

Utaratibu wa pili unapaswa kutafsiriwa kwa tahadhari maalumu. Chanzo hakikukusanya moja kwa moja sababu halisi za watu waliojitenga na kwa hiyo kiliwasilisha maelezo ya umbali/gharama ya fursa kama tafsiri inayopaswa kujaribiwa.

Ufaafu wa vifaa vya mafunzo

Chanzo kinaeleza kwamba vifaa vya mafunzo vilirekebishwa kulingana na kila aina ya mafunzo. Vifaa vilevile na muundo uleule wa ufundishaji havikutumiwa kimitambo katika programu zote.

Katika maoni yaliyoripotiwa na msimamizi wa programu, lengo la kupanga maudhui ya mafunzo kwa namna inayolingana na mahitaji ya mshiriki na kuunga mkono uhuru wa kiuchumi linasisitizwa.

Hata hivyo, utafiti haukutoa alama ya kiasi ya ubora wa maudhui ya mafunzo kwa kutumia rubriki ya mtaalamu huru. Hitimisho la “vifaa vinavyofaa” ni tathmini ya ubora inayotegemea mahojiano ya kiutawala na uchunguzi wa programu.

Ubora wa ufundishaji

Washiriki waliohojiwa walitathmini maelezo ya wakufunzi kuwa yanaeleweka, mitazamo yao kuwa ya kuunga mkono na uzoefu wao wa sekta kuwa wa kutosha. Mtafiti anahusisha matokeo haya na maarifa ya kitaalamu ya sekta ya taasisi za mafunzo na uchaguzi wa wakufunzi.

Lakini ubora wa ufundishaji haukupimwa kwa jaribio sanifu la ufaulu wa mwanafunzi, rubriki huru ya uchunguzi wa darasa au kikundi dhibiti cha kulinganisha. Hitimisho linategemea uzoefu wa washiriki na uchunguzi wa uwandani wa mtafiti.

Kuendelea kwa ushiriki

Moja ya matatizo yanayoonekana zaidi katika utekelezaji wa programu ni baadhi ya watu waliojiandikisha kujiondoa muda mfupi kabla ya mafunzo kuanza. Kwa kuwa bajeti ya umma na nafasi zilikuwa zimepangwa mapema, hali hii iliilazimu taasisi kutafuta washiriki wapya kwa muda mfupi.

Chanzo kinapendekeza tatizo hili lisitafsiriwe kama “nidhamu ya mshiriki” pekee. Huenda kukawa na kutolingana kati ya mikakati ya kila siku ya kazi na mapato ya kaya maskini na ratiba thabiti ya mafunzo.

Kwa nini ufuatiliaji baada ya mafunzo ni muhimu?

Lengo la mwisho la kijamii la programu si washiriki kumaliza kozi pekee bali kuwa huru zaidi kiuchumi. Kwa hiyo haiwezekani kutoa hitimisho la uhakika kuhusu mafanikio halisi ya programu mara tu mafunzo yanapomalizika.

Chanzo kinasisitiza kwamba kile washiriki wanachofanya baada ya mafunzo kinapaswa kufuatiliwa kwa utaratibu. Hasa, ikiwa mshiriki anatumia taaluma aliyojifunza, anazalisha mapato na kama hadhi yake katika mfumo wa msaada wa kijamii inabadilika, kunahitaji data za muda mrefu.

Je, Utafiti Huu Unathibitisha Kwamba Mafunzo ya Ufundi Huongeza Mapato au Hupunguza Umaskini?

Hapana. Utafiti unaonesha kwamba washiriki wanaamini walipata maarifa na uzoefu na kwamba baadhi ya washiriki wanatumaini kutumia walichojifunza kuzalisha mapato siku zijazo; lakini kwa sababu mapato baada ya mafunzo, ajira, kuanzishwa kwa biashara, hali ya umaskini au kuondoka kwenye DTKS havikupimwa, athari ya kiuchumi haijathibitishwa.

Matokeo yanayoungwa mkono na utafiti

• Programu ya mwaka 2023 ilikuwa na maeneo manne ya mafunzo ya ufundi.
• Mafunzo yaliendeshwa katika taasisi za kitaalamu washirika na wakufunzi wenye uzoefu.
• Washiriki hawakutozwa ada ya mafunzo.
• Msaada wa umma ulitolewa kwa usafiri, chakula na vifaa vya mafunzo.
• Mkufunzi aliyehojiwa alieleza modeli ya ufundishaji kuwa takribani %20 nadharia na %80 mazoezi.
• Washiriki waliohojiwa walitathmini kwa njia chanya ufundishaji unaoegemea mazoezi na wakufunzi.
• Mitandao ya RT/RW na PKH ilikuwa na jukumu muhimu katika mchakato wa kupata washiriki.
• Baadhi ya washiriki waliojiandikisha walijiondoa muda mfupi kabla ya mafunzo kuanza.
• Kundi lote la mafunzo la mwaka 2023 lilikuwa wanawake.
• Iliripotiwa kwamba aina ya mafunzo haikuwa kila wakati sambamba na maslahi binafsi ya baadhi ya washiriki.
• Chanzo kinapendekeza njia pana zaidi za utangazaji, ulengaji wa kimahali, uchaguzi wa mafunzo unaolingana na maslahi, hoja ya soko/mahali na ufuatiliaji baada ya mafunzo.

Matokeo yasiyoungwa mkono na utafiti

• Haijathibitishwa kwamba programu iliongeza mapato ya washiriki.
• Haijapimwa kwa kiasi kwamba programu ilipunguza umaskini.
• Kiwango cha washiriki kupata kazi hakijaripotiwa.
• Haijapimwa ni watu wangapi walioanzisha biashara.
• Haijaoneshwa kwamba washiriki waliondoka kwenye DTKS.
• Sababu za watu kujiondoa kwenye programu hazikubainishwa kwa mahojiano ya moja kwa moja.
• Haijathibitishwa kwa njia ya majaribio kwamba umbali ulisababisha kujiondoa.
• Haijaoneshwa kwa jaribio dhibiti kwamba uwiano wa %80 mazoezi ni bora kuliko uwiano mwingine wa ufundishaji.
• Haijathibitishwa kwa data za soko kwamba maeneo manne ya mafunzo ndiyo taaluma zenye faida zaidi katika Blitar.
• Mfumo wa precision outreach unaotegemea GIS haukutekelezwa wala kujaribiwa ndani ya utafiti huu.
• Kwa kuwa hakukuwa na washiriki wanaume, ulinganisho wa kijinsia hauwezi kufanywa.

Maboresho yanayopendekezwa na chanzo

1. Kuchukulia utangazaji kama jukumu la kimahali: Kutathmini rekodi za DTKS na umaskini katika ngazi ya mtaa; kutumia mitandao ya kijamii, magazeti, redio na taarifa za moja kwa moja bila kutegemea mitandao binafsi ya RT/RW pekee.

2. Kulinganisha aina ya mafunzo na maslahi ya mshiriki na soko la eneo: Badala ya kumpa mtu nafasi iliyo wazi pekee, kutathmini maslahi yake, mapendeleo ya stadi na mahitaji ya kiuchumi ya eneo.

3. Kuongeza fikra za msingi za kimahali kuhusu soko kwenye mtaala: Kuunganisha kufikiria mahali mteja, mahitaji, msambazaji na sehemu ya mauzo zilipo na stadi ya kiufundi.

4. Kufanya ufuatiliaji baada ya mafunzo: Kufuatilia kwa muda mrefu ikiwa mshiriki anatumia stadi aliyojifunza na ikiwa hali yake ya kiuchumi imebadilika kwa kweli.

5. Kupanua wigo wa mafunzo: Kwa sababu kundi la mwaka 2023 lilikuwa wanawake pekee na mafunzo mengi yalielekezwa kwenye kazi za nyumbani, kutathmini maeneo mengine ya taaluma yanayoweza kuvutia wasifu tofauti wa washiriki.

Vikwazo vikuu vya utafiti

Watoa taarifa sita pekee: Matokeo yamewekewa mipaka na simulizi za maafisa wawili wa manispaa, mkufunzi mmoja na washiriki watatu.

Jiji moja: Utafiti uko katika muktadha wa Blitar City. Haiwezi kudhaniwa kwamba muundo huo huo wa utekelezaji upo katika miji mingine ya Indonesia au nchi nyingine.

Programu ya mwaka 2023 kutokuchunguzwa moja kwa moja: Washiriki wa mwaka 2023 walikuwa wamemaliza mafunzo kabla ya kazi ya uwandani kuanza; uchunguzi wa mwaka 2024 unahusu vipindi vya baadaye vya taasisi washirika za mafunzo.

Kutokuwepo kwa data za mapato baada ya mafunzo: Matokeo ya kiuchumi na kutoka katika umaskini hayakupimwa.

Kutokuwepo kwa maoni ya watu waliojitenga na programu: Kundi ambalo lingeweza kupitia vikwazo vya ufikiaji kwa njia ya moja kwa moja zaidi halikuwakilishwa katika utafiti.

Kutokuwepo kwa washiriki wanaume: Ukweli kwamba kundi la mwaka 2023 lilikuwa wanawake pekee unafanya mjadala wa kijinsia kuwa muhimu; lakini sababu za wanaume kutoshiriki hazikuchunguzwa.

Uteuzi wa washiriki kutegemea mtandao: Watu waliopata habari kuhusu programu kupitia RT/RW na PKH ndio walioweza kuchunguzwa; haijulikani kutokana na data iliyopo ni kaya zipi ambazo hazikupata habari kabisa.

Ukosefu wa ufuatiliaji wa muda mrefu: Haijulikani ikiwa washiriki hutumia stadi walizojifunza baada ya mwaka mmoja au zaidi.

Pendekezo la chanzo kwa utafiti wa baadaye

Chanzo kinapendekeza kufuatilia washiriki kwa muda mrefu, kukusanya maoni ya watu waliojitenga na programu, kulinganisha kundi la washiriki na idadi pana zaidi ya DTKS katika ngazi ya mtaa na kuchunguza programu zinazowafikia wasifu tofauti wa washiriki.

Tafiti kama hizo zinaweza kukaribia swali kuu ambalo utafiti wa sasa haukuweza kujibu: “Mafunzo mafupi ya ufundi yanayoendeshwa vizuri yanawafikia nani kwa kweli, na katika hali zipi mafunzo ya stadi hubadilika kuwa uhamaji wa kiuchumi wa muda mrefu?”

Maelezo ya Chanzo na Mbinu

Kichwa asili: Beyond the Classroom, Within Reach? Outreach, Access, and Place-Based Learning in a Municipal Vocational Program for the Urban Poor in Indonesia

Mwandishi: Muhammad Izzuddin Al-Qosam.

Mpangilio wa mwandishi: Ni utafiti wa mwandishi mmoja.

Mchango sawa: Kwa kuwa ni utafiti wa mwandishi mmoja, hakuna hali ya mchango sawa/uandishi wa kwanza wa pamoja.

Mwandishi wa mawasiliano: Muhammad Izzuddin Al-Qosam; katika PDF alama ya corresponding-author imepewa mwandishi.

Uhusiano wa taasisi: State Vocational High School 8 Malang, Malang, Indonesia.

Jarida: Future Space: Studies in Geo-Education.

Mchapishaji: CV Bumi Spasial / Bumi Spasial.

Juzuu / toleo: Vol. 03 No. 04 (2026).

Kurasa: 519–535.

DOI: 10.69877/fssge.v3i4.121.

Kiungo rasmi cha DOI: https://doi.org/10.69877/fssge.v3i4.121

Tarehe ya kuwasilisha makala: 29 Januari 2026.

Tarehe ya kupakia marekebisho: 7 Agosti 2026.

Tarehe ya kukubaliwa mwisho: 30 Septemba 2026.

Tarehe ya uchapishaji katika faharasa ya kibibliografia: Rekodi ya Garuda inatoa tarehe 7 Oktoba 2026.

Aina ya chanzo: Scientific Paper; utafiti wa uwandani wa kimaelezo wa ubora.

Uhakiki: Future Space: Studies in Geo-Education imeorodheshwa katika rekodi ya DOAJ kama jarida linalotumia double-anonymous peer review.

Leseni: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Imeelezwa wazi kwenye ukurasa wa kwanza wa PDF.

Muktadha wa utafiti: Programu ya mwaka 2023 ya mafunzo ya stadi za ufundi kwa wakazi maskini wa umri wa kufanya kazi, iliyoendeshwa na Blitar City Social Service.

Maeneo makuu ya utafiti: Utekelezaji wa programu; sababu zinazounga mkono na kuzuia; mapendekezo ya uboreshaji kwa Social Service na taasisi washirika za mafunzo.

Sampuli / watoa taarifa: Watoa taarifa sita waliochaguliwa kimakusudi: maafisa wawili wa Social Service, mkufunzi mmoja wa taasisi mshirika na washiriki watatu.

Maeneo ya mahojiano ya washiriki: Ushonaji, tangawizi iliyosindikwa na kosmetolojia. Hakukuwa na mshiriki wa programu ya bidhaa za unga/keki laini kati ya watoa taarifa sita.

Ukusanyaji wa data: Mahojiano yenye muundo nusu, uchunguzi wa uwandani katika maeneo ya mafunzo, nyaraka za programu na fasihi inayounga mkono.

Kipindi cha mahojiano: 16–29 Mei 2024.

Maeneo ya mahojiano: Ofisi ya Blitar City Social Service, taasisi mshirika ya mafunzo na nyumba za washiriki.

Ridhaa: Chanzo kinasema kwamba kabla ya mahojiano, washiriki walipatiwa taarifa kuhusu lengo la utafiti na matumizi ya data, na ridhaa ya mdomo baada ya kupewa taarifa ilipatikana kwa ajili ya ushiriki na kurekodi sauti.

Kamati ya maadili ya taasisi: PDF hairipoti jina tofauti la kamati ya maadili/IRB wala namba ya idhini. Verianla haibuni taarifa hii.

Uchambuzi: Modeli shirikishi ya Miles na Huberman; ukusanyaji wa data, upunguzaji wa data, uwasilishaji wa data na utoaji wa hitimisho/uthibitishaji.

Triangulation: Kulinganisha simulizi za mahojiano, maelezo ya uchunguzi na nyaraka za programu.

Kikomo cha uchunguzi kuhusu programu ya mwaka 2023: Kwa kuwa washiriki wa mwaka 2023 walikuwa wamemaliza programu kabla ya kazi ya uwandani ya utafiti kuanza, uchunguzi wa Mei 2024 ulifanywa katika vipindi vya baadaye vya taasisi washirika. Maelezo ya programu ya mwaka 2023 yanatokana hasa na mahojiano na nyaraka.

Aina za mafunzo: Ushonaji; tangawizi iliyosindikwa; vipodozi na urembo/kosmetolojia; utengenezaji wa bidhaa za unga uliosindikwa na keki laini.

Muda wa mafunzo: Ushonaji 30 siku; usindikaji wa tangawizi 7 siku; kosmetolojia 10 siku; bidhaa za unga/keki laini 10 siku. Mafunzo yaliripotiwa kuwa Jumatatu–Jumamosi, 08.00–12.00.

Uwiano wa ufundishaji: Kulingana na maelezo ya mkufunzi aliyehojiwa, takribani %20 nadharia / %80 mazoezi. Uwiano huu haukuboreshwa kwa njia ya majaribio wala kulinganishwa na uwiano mwingine.

Msaada kwa washiriki: Mafunzo bila malipo; msaada wa fedha za usafiri, chakula/mlo na vifaa vya mafunzo.

Ufadhili: Mwishoni mwa makala hakuna taarifa tofauti ya ufadhili wa utafiti. Matokeo ya chanzo yanaeleza kwamba programu yenyewe iliungwa mkono na bajeti ya umma ya eneo; hili si jambo lilelile na ufadhili wa makala ya utafiti.

Mgongano wa maslahi: PDF haina taarifa tofauti ya mgongano wa maslahi.

Upatikanaji wa data: PDF haina Data Availability Statement tofauti.

Mchango wa mwandishi: Ni makala ya mwandishi mmoja; hakuna taarifa tofauti ya mchango wa CRediT.

Maelezo ya fomula na takwimu: Utafiti hauripoti fomula kuu ya kihisabati, jaribio la nadharia, thamani ya p, muda wa kujiamini au ukubwa wa athari. Kwa hiyo Verianla haikuunda takwimu au mlinganyo wa nje ya chanzo.

Kikomo kikuu cha kimetodolojia: Utafiti ni wa ubora na umewekewa mipaka na watoa taarifa sita na muktadha wa jiji moja; si tathmini dhibiti au ya muda mrefu ya athari inayopima athari ya kiuchumi ya programu.

Kikomo kikuu cha athari: Washiriki kusema kwamba walipata maarifa na uzoefu si data inayoonesha kwamba mapato yao au hali yao ya kiuchumi iliboreka kwa kweli.

Kikomo cha tafsiri ya kimahali: Umbali, gharama ya fursa na ukosefu wa usawa wa mtandao wa taarifa ni tafsiri zinazoungwa mkono na chanzo kuhusu ufikiaji wa programu; hazijajaribiwa moja kwa moja kwa kaya ambazo hazikushiriki au zilizojiondoa.

Kikomo cha tafsiri ya kijinsia: Kundi lote la mwaka 2023 lilikuwa wanawake; lakini sababu ya wanaume kutoshiriki na tofauti za matokeo kati ya wanawake/wanaume hazikupimwa na utafiti huu.