Yer-temelli mesleki öğrenme, bu çalışmada insanların yalnız sınıfta değil; yaşadıkları mahalle, ulaşabildikleri eğitim merkezi, yerel iş piyasası, sosyal yardım ağı ve günlük geçim koşulları içinde beceri kazanmasını inceleyen bir öğrenme perspektifidir. Çalışma, Endonezya'nın Blitar kentinde üretken yaştaki yoksul sakinlere yönelik 2023 belediye beceri eğitim programını nitel betimsel yöntemle incelemiş; altı amaçlı seçilmiş bilgi sağlayıcıyla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeleri, eğitim mekânlarındaki gözlemleri ve program belgelerini Miles–Huberman etkileşimli analiz modeliyle değerlendirmiştir.

Program dört mesleki eğitim alanı içermektedir: dikiş, işlenmiş zencefil üretimi, makyaj ve güzellik/kozmetoloji ile işlenmiş hamur işi ve yaş pasta üretimi. Eğitimler belediyenin Sosyal Hizmetler birimi yerine profesyonel ortak eğitim kurumlarında gerçekleştirilmiş; kurumların tesisleri, araçları ve alan deneyimi bulunan eğitmenleri kullanılmıştır. Kursiyerlerden ücret alınmamış; ulaşım parası, yiyecek desteği ve eğitim araçlarıyla ilgili destek sağlanmıştır.

Öğretim yaklaşımı özellikle uygulama ağırlıklıdır. Kaynakta görüşülen kozmetoloji eğitmeni yaklaşımı yaklaşık %20 teori ve %80 uygulama olarak tanımlamaktadır. Araştırmacının gözlem ve görüşme verileri, uygulama ağırlığının farklı eğitim geçmişlerine sahip katılımcıların malzemeyi anlamasını ve hatırlamasını kolaylaştırdığı yönündeki katılımcı/eğitmen algısını desteklemektedir. Ancak çalışma bu yöntemi başka öğretim yöntemleriyle deneysel olarak karşılaştırmamış ve öğrenme kazanımını standart bir testle ölçmemiştir.

Çalışmanın en önemli sonucu yalnız eğitim salonunun içindeki öğretim kalitesiyle ilgili değildir. Araştırmacı, programın erişim ve katılımcıya ulaşma mekanizmasının daha kritik bir sorun oluşturduğunu göstermektedir. Program duyurusu büyük ölçüde mahalle düzeyindeki RT/RW temsilcileri ile PKH kolaylaştırıcılarının kişisel ve kurumsal ağlarına dayanmıştır. Bazı kayıtlı kişiler eğitime başlamadan hemen önce katılımdan vazgeçmiş, eğitim türleri bazı katılımcıların ilgi alanlarıyla uyuşmamış ve 2023 katılımcı grubunun tamamı kadınlardan oluşmuştur.

Kaynak bu durumu yalnız bireysel isteksizlik olarak yorumlamaz. Eğitim merkezine ulaşım mesafesi, günde dört saat ve haftada altı güne kadar sürebilen eğitim düzeni ile yoksul hanelerin düzensiz günlük işlerden gelir elde etme zorunluluğu arasında bir zaman ve geçim maliyeti oluşabileceğini tartışmaktadır. Bununla birlikte çalışmaya katılmaktan vazgeçen kişilerle görüşülmemiştir; dolayısıyla mesafe ve ekonomik fırsat maliyetinin çekilmeye gerçekten neden olduğu bu araştırmada doğrudan kanıtlanmış değildir.

Çalışma, eğitim alan kişilerin deneyim ve bilgi kazandığını düşündüklerini göstermektedir; ancak eğitim sonrası gelir, istihdam, işletme kurma, ekonomik hareketlilik veya resmi sosyal yardım veri tabanından çıkış gibi sonuçlar ölçülmemiştir. Bu nedenle makale belediye eğitim programının yoksulluğu azalttığını veya katılımcıların gelirini artırdığını kanıtlamamaktadır.

Araştırmanın temel problemi

Mesleki beceri eğitimi ilk bakışta oldukça basit bir kamu politikası gibi görünebilir: eğitim düzenlenir, yoksul veya işsiz kişilere ücretsiz meslek öğretilir ve katılımcıların ekonomik olarak güçlenmesi beklenir. Fakat böyle bir programın gerçek etkisini belirleyen yalnız eğitim salonunda anlatılan içerik değildir.

Bir katılımcının programa ulaşabilmesi için önce programdan haberdar olması, programa seçilmesi, eğitim merkezine fiziksel olarak ulaşabilmesi, günlük geçim faaliyetlerinden zaman ayırabilmesi ve sunulan meslek alanını kendi ekonomik koşullarıyla uyumlu görmesi gerekir. Öğrendiği becerinin eğitim sonrasında ekonomik değere dönüşebilmesi için de müşteri, pazar, tedarikçi ve konum gibi başka koşullar devreye girer.

Kaynak çalışma bu nedenle Blitar City Social Service tarafından yürütülen beceri eğitimini yalnız “mesleki eğitim verildi mi?” sorusuyla değerlendirmemektedir. Programın kime ulaştığını, kimlerin katılabildiğini, hangi koşulların uygulamayı desteklediğini veya engellediğini ve eğitimin yerel mekânsal koşullarla nasıl ilişkili olduğunu incelemektedir.

Yer-Temelli Öğrenme Bu Çalışmada Ne Anlama Geliyor?

Yer-temelli öğrenme bu çalışmada, mesleki becerinin yalnız eğitim kurumunda öğrenilen teknik işlem olarak değil; katılımcının mahallesi, ulaşım imkânı, yerel sosyal ağları, müşteri ve pazar erişimi, evden çalışma olanağı ve kentin ekonomik yapısıyla birlikte anlam kazanan bir öğrenme süreci olarak ele alınmasıdır.

Buradaki “yer” yalnız coğrafi koordinat değildir. Bir kişinin yaşadığı mahallenin eğitim duyurusuna erişimi, eğitim merkezine uzaklığı, günlük iş fırsatları, yerel müşteri ağı ve evden çalışmaya uygunluğu aynı mesleki eğitimin farklı kişiler için farklı ekonomik anlam taşımasına yol açabilir.

Bu yaklaşım coğrafya eğitimi açısından önemlidir; çünkü öğrenmenin sınıf dışında da meydana geldiğini ve erişim, fırsat ve ekonomik hareketliliğin mekânsal olarak eşit dağılmadığını görünür kılar.

Program kimler için tasarlanmıştı?

İncelenen 2023 program, Blitar kentinde sosyal yardım ve yoksullukla mücadele politikaları kapsamındaki üretken yaştaki yoksul sakinlere yöneliktir. Kaynak üretken yaş grubunu 18–64 yaş aralığında ele almaktadır.

Programın temel hedefi mesleki beceri sağlayarak katılımcıların öz yeterliliğini ve ekonomik bağımsızlığını desteklemektir. Ancak bu hedef ile araştırmada gerçekten ölçülen sonuç birbirinden ayrılmalıdır. Çalışma programın uygulanmasını incelemektedir; katılımcıların sonunda ekonomik bağımsızlığa ulaşıp ulaşmadığını ölçmemektedir.

Program hangi coğrafi alanda yürütüldü?

Katılımcı seçimi Blitar kentinin üç alt bölgesindeki mahalle ağlarıyla ilişkilidir:

• Sananwetan,
• Kepanjenkidul,
• Sukorejo.

Mahalle düzeyindeki RT/RW temsilcileri ile PKH kolaylaştırıcıları, hedef nüfusun belirlenmesi ve program bilgisinin yayılması için önemli aracılar olarak çalışmıştır.

RT/RW nedir?

Kaynakta kullanılan RT/RW, Endonezya'daki mahalle ve komşuluk düzeyindeki yerel örgütlenme birimlerini ifade etmektedir. Bu çalışma açısından önemli olan, RT/RW temsilcilerinin bölgelerindeki haneleri tanımaları ve Sosyal Hizmetler birimine potansiyel katılımcılar konusunda bilgi sağlamalarıdır.

Ancak kişisel ve mahalle temelli ağlara aşırı bağımlılık, kurumla veya yerel temsilcilerle daha zayıf bağlantısı bulunan marjinal hanelerin program bilgisini daha geç almasına veya hiç alamamasına yol açabilir. Kaynak bu olasılığı bir bilgi erişimi eşitsizliği olarak tartışmaktadır; hangi hanelerin gerçekten kaçırıldığını mevcut veriyle doğrudan ölçmemektedir.

PKH kolaylaştırıcılarının rolü

PKH, Endonezya'daki Family Hope Program ile ilişkili sosyal yardım yapısıdır. Kaynakta PKH kolaylaştırıcılarının yerel hanelerin koşulları hakkında bilgi sahibi olduğu ve RT/RW ağıyla birlikte olası katılımcılara eğitim duyurusunu ulaştırdığı belirtilmektedir.

Bu yapı programın hedef nüfusa ulaşmasını kolaylaştırabilir; fakat araştırmacının tartışmasına göre aynı ağ, programa zaten yerel sosyal yardım sistemiyle veya mahalle temsilcileriyle daha güçlü ilişkisi bulunan kişilerin daha görünür olmasına da yol açabilir.

Katılımcılar nasıl seçildi?

Kaynağa göre Sosyal Hizmetler birimi çeşitli yoksulluk ve sosyal yardım ölçütlerini, yerel önerileri ve hedef gruba ilişkin idari bilgileri kullanmıştır. RT/RW ve PKH kolaylaştırıcıları potansiyel katılımcıların belirlenmesine yardımcı olmuş; Sosyal Hizmetler birimi nihai veri toplama ve seçim sürecini yürütmüştür.

Ancak kayıt yaptıran herkes eğitime başlamamıştır. Kaynak, eğitime çok kısa süre kala bazı kişilerin katılamayacağını bildirdiğini ve kurumun oluşan boş kontenjanları doldurmak için yeni katılımcılar bulmak zorunda kaldığını bildirmektedir.

Programın Erişim Sorunu Neden Mekânsal Bir Sorun Olarak Yorumlanıyor?

Programın erişim sorunu mekânsaldır çünkü eğitime katılım yalnız kişinin isteğine değil; program bilgisinin mahalle ağlarında nasıl yayıldığına, kişinin eğitim merkezine uzaklığına, ulaşım maliyetine, günlük gelir faaliyetlerinden ayırabileceği zamana ve bulunduğu yerde öğrendiği beceriyi ekonomik faaliyete dönüştürme imkânına da bağlıdır.

Kaynak özellikle dört saatlik günlük eğitimin ve bazı programlarda 30 güne kadar uzayan takvimin, düzensiz günlük gelirle geçinen yoksul haneler için önemli bir fırsat maliyeti yaratabileceğini tartışmaktadır.

Buradaki fırsat maliyeti, bir seçeneği tercih etmek için vazgeçilen alternatifin değeridir. Bir kişi dört saat boyunca ücretsiz meslek eğitimine katılırken aynı saatlerde gündelik iş yaparak gelir elde edemiyorsa eğitim “ücretsiz” olsa bile katılımın ekonomik maliyeti sıfır değildir.

Kaynak, ulaşım desteğinin bu yükü kısmen azalttığını belirtmektedir. Fakat araştırma katılmaktan vazgeçen kişilerle görüşmediği için mesafe, ulaşım veya kaybedilen günlük gelirin gerçek çekilme nedenleri olduğunu doğrudan göstermemektedir.

Dört eğitim alanı neden seçildi?

2023 programı dört mesleki akıştan oluşmuştur:

• dikiş,
• işlenmiş zencefil üretimi,
• makyaj ve güzellik/kozmetoloji,
• işlenmiş hamur işi ve yaş pasta üretimi.

Kaynakta program yöneticilerinin bu alanları yerel ticaret ve hizmet sektöründeki potansiyel talep ile görece düşük başlangıç sermayesi gereksinimi üzerinden gerekçelendirdiği aktarılmaktadır. Ancak araştırma yerel pazar talebini bağımsız piyasa verisiyle test etmemiştir. Bu nedenle “bu dört mesleğin Blitar'da kesin olarak en kârlı alanlar olduğu” sonucu çıkarılamaz.

Eğitim kurumları nasıl kullanıldı?

Sosyal Hizmetler birimi eğitimleri kendi tesisinde gerçekleştirmek yerine profesyonel mesleki eğitim kurumlarıyla ortaklık kurmuştur. Kaynağa göre bunun amacı gerekli ekipman, fiziksel altyapı ve alan deneyimi olan eğitmenlere erişmektir.

Ortak eğitim kurumları yalnız mekân sağlamamış, eğitmen seçimini ve teknik öğretimin önemli bölümünü de üstlenmiştir. Görüşülen katılımcılar eğitmenlerin alan bilgisi, açıklama biçimi ve katılımcılarla iletişimi hakkında olumlu görüş bildirmiştir.

Eğitmenlerin görevi yalnız ders anlatmak mıydı?

Hayır. Kaynakta eğitmenin teknik içeriği aktarmanın yanı sıra uygulamayı göstermek, kursiyerin doğrudan pratik yapmasını sağlamak, hataları düzeltmek ve özgüveni düşük katılımcıları motive etmek gibi görevler üstlendiği anlatılmaktadır.

Bu nokta özellikle farklı eğitim düzeylerinden gelen yetişkinlerin katıldığı kısa mesleki eğitimlerde önemlidir. Kaynağın yorumuna göre uygulama ağırlığı, teorik veya metin yoğun öğretime bağımlılığı azaltmaktadır.

%80 Uygulama ve %20 Teori Yaklaşımı Ne Anlama Geliyor?

Kaynakta görüşülen kozmetoloji eğitmeni eğitim yaklaşımını yaklaşık %20 kuramsal açıklama ve %80 doğrudan uygulama olarak tanımlamaktadır; bu oran çalışma tarafından deneysel olarak optimize edilmiş bir pedagojik formül değil, ilgili eğitim kurumunun uygulama ağırlıklı öğretim biçimini açıklayan saha bilgisidir.

Uygulama sırasında katılımcı yalnız eğitmenin anlattığını dinlemez. Araç ve malzemeyi kullanır, üretim sürecini gerçekleştirir ve yaptığı işlem üzerinden geribildirim alır.

Kaynakta öğretim içeriğinin genel olarak şu alanları kapsadığı belirtilmektedir:

• kullanılacak araç ve malzemeler,
• üretim veya hizmet süreci,
• ürün ya da hizmetin hazırlanması,
• ürünün/hizmetin pazarlanmasına ilişkin temel bilgiler.

Katılımcı ve eğitmen görüşleri bu uygulama yoğunluğunun öğrenmeyi daha kolay ve hatırlanabilir hale getirdiğini düşündürmektedir. Ancak çalışmada %80 uygulama ile farklı bir teori/uygulama oranı arasında kontrollü karşılaştırma yapılmamıştır.

Eğitim programlarının süreleri

Sürelerin aynı olmaması kaynakta bilinçli bir özellik olarak açıklanmaktadır. Her becerinin uygulama ihtiyacı farklıdır ve program süreleri eğitmenlerin görüşü ile yerel yönetimin kısa eğitim programlarına ilişkin idari sınırları arasında belirlenmiştir.

Bu nedenle 30 günlük dikiş eğitimi ile 7 günlük zencefil işleme programının doğrudan “daha iyi/daha kötü” biçiminde karşılaştırılması doğru değildir. Program süreleri farklı becerilerin eğitim yapısına göre belirlenmiştir.

Program ücretsiz miydi?

Evet. Eğitim katılımcılardan ücret alınmadan yürütülmüştür. Kaynak ayrıca ulaşım parası, yiyecek/öğün desteği ve eğitim araçlarıyla ilgili yardım sağlandığını bildirmektedir.

Bu destekler katılımın doğrudan maliyetini azaltmaya yöneliktir. Fakat kişinin dört saatlik eğitim süresince başka bir gelir faaliyetinden vazgeçmesinin maliyetini bütünüyle ortadan kaldırmaz.

2023 grubunun tamamının kadın olması neden önemli?

Kaynakta 2023 katılımcı grubunun tamamının kadın olduğu belirtilmektedir. Araştırmacı, program bilgisinin RT/RW ve hane ağları içinde dolaşmasının özellikle ev kadınlarına ulaşmış olabileceğini; dikiş, kozmetoloji ve pasta üretimi gibi eğitim alanlarının da ev temelli çalışmaya daha kolay yönlendirilebildiğini tartışmaktadır.

Yazar, bu yapının kısa vadede kadınlara gelir üretme imkânı sağlayabilecek beceriler sunarken aynı zamanda kadınları geleneksel ev temelli mesleklere yönlendiren mevcut iş bölümü sınırlarını yeniden üretme riski taşıyabileceğini ileri sürmektedir.

Bu, mevcut veride ölçülmüş bir nedensel etki değildir. Çalışmada erkek katılımcı bulunmadığından erkek ve kadın katılımcıların tercihleri veya sonuçları karşılaştırılmamıştır.

Mesleki eğitim ile yerel pazar arasındaki eksik bağlantı

Kaynak, teknik becerinin bağımsız ekonomik üretici olmaya yetmeyebileceğini vurgulamaktadır. Katılımcıların aynı zamanda talebin nerede bulunduğunu, müşterilere nasıl ulaşılacağını, tedarikçilerin nerede olduğunu ve evden çalışmanın satış alanını nasıl genişletip sınırladığını düşünmesi gerekir.

Araştırmacı bu nedenle gelecekte program müfredatına basit mekânsal pazar muhakemesi eklenebileceğini önermektedir. Örneğin katılımcılar kendi mahallelerindeki potansiyel müşterileri, yerel pazarları veya tedarik noktalarını basit haritalama ile değerlendirebilir.

Kaynak mevcut 2023 programında bu tür mekânsal pazar analizinin açık biçimde öğretildiğine ilişkin kanıt bulmamaktadır. Dolayısıyla bu, mevcut programın sonucu değil araştırmacının geliştirme önerisidir.

GIS tabanlı “precision outreach” önerisi

Kaynak, katılımcı bulma mekanizmasını yalnız kişisel mahalle ağlarına bırakmak yerine DTKS kayıtları ile çok boyutlu yoksulluk göstergelerinin RT/RW düzeyinde haritalanabileceğini tartışmaktadır.

Bu önerinin mantığı şöyledir: sosyal yardım verileri mekânsal olarak haritalanabilirse yüksek yoksulluk yoğunluğuna rağmen programa düşük katılım gösteren mahalleler görülebilir ve duyuru faaliyetleri doğrudan bu bölgelere yönlendirilebilir.

Çalışma böyle bir GIS sistemini kurmamış veya test etmemiştir. “Precision outreach” mevcut araştırmanın saha uygulaması değil gelecekteki program tasarımı için öneridir.

Çalışmanın Yöntemi ve Bulguları

Araştırma tasarımı

Çalışmada qualitative descriptive design, yani nitel betimsel tasarım kullanılmıştır. Amaç programı yüksek düzeyde soyut bir teori üzerinden açıklamaktan çok uygulamanın gerçek işleyişini ayrıntılı biçimde tanımlamaktır.

Araştırma üç temel alana odaklanmıştır:

1. Programın nasıl uygulandığı: ortak eğitim kurumları, eğitim türleri, eğitmenler, tesisler, takvim, öğretim yöntemi, destekler ve eğitim sonrası beceri kullanımı.
2. Uygulamayı destekleyen veya engelleyen iç ve dış faktörler.
3. Bu bulgulardan Blitar City Social Service ve ortakları için çıkarılabilecek geliştirme önerileri.

Altı bilgi sağlayıcı kimdi?

Hamur işi/yaş pasta programından ayrı bir kursiyer görüşmeci bulunmamaktadır. Bu ayrıntı önemlidir; dört eğitim alanının tamamı program analizine dahil olsa da kursiyer görüşmeleri üç eğitim alanını temsil etmektedir.

Görüşmeler ne zaman ve nerede gerçekleştirildi?

Yarı yapılandırılmış görüşmeler 16–29 Mayıs 2024 arasında gerçekleştirilmiştir. Görüşme yerleri arasında Blitar City Social Service ofisi, ortak eğitim kurumu ve kursiyerlerin evleri bulunmaktadır.

Görüşmeler öncesinde katılımcılara araştırmanın amacı ve anlatılarının nasıl kullanılacağı açıklanmış; katılım ve ses kaydı için sözlü bilgilendirilmiş onam alınmıştır.

Görevliler ve eğitmenler kaynakta yalnız görevleriyle, kursiyerler ise eğitim türleriyle tanımlanmış; kişisel isimler yayımlanmamıştır.

Gözlem neden 2023 programını doğrudan temsil etmiyor?

2023 programındaki kursiyerler araştırmanın saha çalışması başlamadan önce eğitimlerini tamamlamıştı. Bu nedenle Mayıs 2024'te yapılan gözlem, ortak eğitim kurumlarının o tarihte yürüttüğü eğitim oturumlarına odaklanmıştır.

Bu durum yöntemsel olarak önemlidir. Araştırmacı 2023 grubunun sınıf içi davranışını geriye dönük olarak doğrudan gözlemlememiştir. 2023 programının nasıl yürütüldüğüne ilişkin ana kanıt görüşmeler ve program belgeleridir; 2024 gözlemi ise eğitim kurumlarının öğretim pratiğini destekleyici biçimde kontrol etmektedir.

Miles–Huberman Etkileşimli Analiz Modeli Bu Çalışmada Nasıl Kullanıldı?

Miles–Huberman etkileşimli analiz modeli, bu çalışmada veri toplama, ilgili veriyi indirgeme, bulguları düzenleyip görünür hale getirme ve sonuçları oluşturup doğrulama işlemlerinin tek yönlü bir sıra değil birbirini tekrar tekrar besleyen bir analiz döngüsü olarak yürütülmesini ifade etmektedir.

Kaynaklar arasında üçgenleme nasıl yapıldı?

Çalışma yalnız kursiyer görüşmesine veya yalnız idari belgelere dayanmamaktadır. Araştırmacı görüşme anlatılarını gözlem notları ve program belgeleriyle karşılaştırarak farklı kaynakların aynı uygulama özelliğini destekleyip desteklemediğini kontrol etmiştir.

Birincil veriler altı bilgi sağlayıcıyla görüşmeler ve eğitim mekânlarındaki gözlemlerden gelmiştir. İkincil veriler arasında program faaliyet raporları, Blitar Belediye Başkanlığı düzenlemeleri, Sosyal Hizmetler yoksul hane kayıtları ve BPS Blitar istatistik yıllığı bulunmaktadır.

Program uygulamasında yedi temel bileşen

Kaynak sonuç bölümünde programın uygulaması yedi ana bileşen üzerinden açıklanmaktadır:

1. eğitim kurumları,
2. sunulan eğitim türleri,
3. eğitmenler,
4. tesis ve altyapı,
5. eğitim takvimi,
6. öğretim yöntemi,
7. katılımcılara sağlanan kamu desteği.

Destekleyici faktörler

Engelleyici faktörler

Kaynak iki büyük engel grubunu ayırmaktadır.

İç/idari engel: Programın duyurulması ve idari iş akışı her zaman yeterince uyumlu ilerlememiş; eğitime kısa süre kala katılımcı değişiklikleri ve iptaller meydana gelmiştir.

Dış/mekânsal engel: Yoksul hanelerin günlük geçim rutinleri, eğitim merkezine uzaklığı ve eğitime ayıracakları zamanın ekonomik maliyeti katılımı zorlaştırabilir.

İkinci mekanizma özellikle dikkatli yorumlanmalıdır. Kaynak, çekilen kişilerin gerçek nedenlerini doğrudan toplamamış ve bu nedenle mesafe/fırsat maliyeti açıklamasını test edilmesi gereken yorum olarak sunmuştur.

Eğitim materyallerinin uygunluğu

Kaynak, eğitim materyallerinin her eğitim türüne göre uyarlandığını belirtmektedir. Aynı materyal ve öğretim yapısı bütün programlara mekanik olarak uygulanmamıştır.

Program yöneticisi tarafından aktarılan görüşte, eğitim içeriklerinin katılımcının ihtiyaçlarına uygun biçimde düzenlenmesi ve ekonomik bağımsızlığı desteklemesi hedefi vurgulanmaktadır.

Ancak çalışmada eğitim içeriğinin bağımsız uzman rubriğiyle nicel kalite puanı verilmemiştir. “Uygun materyal” sonucu idari görüşme ve program gözlemlerine dayalı nitel değerlendirmedir.

Öğretim kalitesi

Görüşülen kursiyerler eğitmenlerin açıklamalarını anlaşılır, tutumlarını destekleyici ve alan deneyimlerini yeterli olarak değerlendirmiştir. Araştırmacı bu bulguları eğitim kurumlarının profesyonel alan bilgisi ve eğitmen seçimiyle ilişkilendirmektedir.

Fakat öğretim kalitesi standartlaştırılmış öğrenci başarı testi, bağımsız sınıf gözlem rubriği veya karşılaştırmalı kontrol grubu ile ölçülmemiştir. Sonuç katılımcı deneyimi ve araştırmacının saha gözlemine dayalıdır.

Katılımcı devamlılığı

Programın en görünür uygulama sorunlarından biri kayıtlı kişilerin bazılarının eğitim başlamadan kısa süre önce çekilmesidir. Kamu bütçesi ve kontenjan önceden planlandığı için bu durum kurumun kısa sürede yeni katılımcı bulmasını gerektirmiştir.

Kaynak bu sorunun yalnız “katılımcı disiplini” olarak okunmamasını önermektedir. Yoksul hanelerin günlük çalışma ve gelir stratejileriyle sabit eğitim programı arasında uyumsuzluk bulunabilir.

Eğitim sonrası izleme neden önemli?

Programın nihai sosyal amacı katılımcıların yalnız kursu bitirmesi değil ekonomik olarak daha bağımsız hale gelmesidir. Bu nedenle eğitim bittiği anda programın gerçek başarısı hakkında kesin sonuca varmak mümkün değildir.

Kaynak, kursiyerlerin eğitim sonrası ne yaptığının sistematik biçimde takip edilmesi gerektiğini savunmaktadır. Özellikle katılımcının öğrendiği mesleği kullanıp kullanmadığı, gelir üretip üretmediği ve sosyal yardım sistemindeki statüsünün değişip değişmediği uzun dönem verisi gerektirir.

Bu Çalışma Mesleki Eğitimin Geliri Artırdığını veya Yoksulluğu Azalttığını Kanıtlıyor mu?

Hayır. Çalışma katılımcıların bilgi ve deneyim kazandıklarını düşündüğünü ve bazı kursiyerlerin öğrendiklerini gelecekte gelir üretmek için kullanmayı umduğunu göstermektedir; ancak eğitim sonrası gelir, istihdam, işletme kurulması, yoksulluk durumu veya DTKS'den çıkış ölçülmediği için ekonomik etki kanıtlanmış değildir.

Çalışmanın desteklediği sonuçlar

• 2023 programı dört mesleki eğitim alanından oluşmuştur.
• Eğitimler profesyonel ortak kurumlarda ve deneyimli eğitmenlerle yürütülmüştür.
• Katılımcılardan eğitim ücreti alınmamıştır.
• Ulaşım, yiyecek ve eğitim araçlarıyla ilgili kamu desteği sağlanmıştır.
• Görüşülen eğitmen öğretim modelini yaklaşık %20 teori ve %80 uygulama olarak tanımlamıştır.
• Görüşülen kursiyerler uygulama ağırlıklı öğretimi ve eğitmenleri olumlu değerlendirmiştir.
• Katılımcı bulma sürecinde RT/RW ve PKH ağları önemli rol oynamıştır.
• Bazı kayıtlı katılımcılar eğitim başlamadan kısa süre önce çekilmiştir.
• 2023 eğitim grubunun tamamı kadınlardan oluşmuştur.
• Eğitim türü ile bazı katılımcıların kişisel ilgileri arasında uyumsuzluk bulunabildiği raporlanmıştır.
• Kaynak, daha geniş duyuru kanalları, mekânsal hedefleme, ilgi alanına uygun eğitim seçimi, pazar/mekân muhakemesi ve eğitim sonrası izleme önermektedir.

Çalışmanın desteklemediği sonuçlar

• Programın katılımcıların gelirini artırdığı kanıtlanmamıştır.
• Programın yoksulluğu azalttığı nicel olarak ölçülmemiştir.
• Katılımcıların iş bulma oranı raporlanmamıştır.
• Kaç kişinin işletme açtığı ölçülmemiştir.
• Katılımcıların DTKS'den çıktığı gösterilmemiştir.
• Programdan çekilen kişilerin neden çekildiği doğrudan görüşmeyle belirlenmemiştir.
• Mesafenin çekilmeye neden olduğu deneysel olarak kanıtlanmamıştır.
• %80 uygulama oranının başka öğretim oranlarından üstün olduğu kontrollü deneyle gösterilmemiştir.
• Dört eğitim alanının Blitar'ın en kârlı meslekleri olduğu piyasa verisiyle kanıtlanmamıştır.
• GIS tabanlı precision outreach sistemi bu çalışma içinde uygulanıp test edilmemiştir.
• Erkek katılımcılar bulunmadığı için toplumsal cinsiyet karşılaştırması yapılamaz.

Kaynağın önerdiği geliştirmeler

1. Duyuruyu mekânsal bir görev olarak ele almak: DTKS ve yoksulluk kayıtlarını mahalle düzeyinde değerlendirmek; yalnız RT/RW kişisel ağlarına bağlı kalmadan sosyal medya, gazete, radyo ve doğrudan bilgilendirme gibi kanallar kullanmak.

2. Eğitim türünü katılımcının ilgisi ve yerel pazarla eşleştirmek: Kişiye yalnız mevcut kontenjanı vermek yerine ilgisini, beceri tercihlerini ve yerel ekonomik talebi değerlendirmek.

3. Müfredata temel mekânsal pazar düşüncesi eklemek: Müşterinin, talebin, tedarikçinin ve satış noktasının nerede olduğunu düşünmeyi teknik beceriyle ilişkilendirmek.

4. Eğitim sonrası takip yapmak: Katılımcının öğrendiği beceriyi kullanıp kullanmadığını ve ekonomik durumunun gerçekten değişip değişmediğini uzunlamasına izlemek.

5. Eğitim yelpazesini genişletmek: 2023 grubunun tamamen kadınlardan oluşması ve eğitimlerin çoğunun ev temelli işlere yönelmesi nedeniyle farklı katılımcı profillerini çekebilecek ek meslek alanlarını değerlendirmek.

Çalışmanın temel sınırlılıkları

Yalnız altı bilgi sağlayıcı: Bulgular iki belediye görevlisi, bir eğitmen ve üç kursiyerin anlatılarıyla sınırlıdır.

Tek kent: Araştırma Blitar City bağlamındadır. Başka Endonezya kentleri veya başka ülkelerde aynı uygulama yapısının bulunacağı varsayılamaz.

2023 programının doğrudan gözlemlenmemesi: 2023 kursiyerleri saha çalışmasından önce eğitimlerini bitirmiştir; 2024 gözlemleri ortak eğitim kurumlarının sonraki oturumlarına aittir.

Eğitim sonrası gelir verisinin olmaması: Ekonomik sonuç ve yoksulluktan çıkış ölçülememiştir.

Programdan çekilen kişilerin görüşlerinin olmaması: Erişim engellerinin en doğrudan deneyimini yaşayabilecek grup araştırmada temsil edilmemiştir.

Erkek katılımcı bulunmaması: 2023 grubunun tamamen kadınlardan oluşması toplumsal cinsiyet tartışmasını önemli kılar; fakat erkeklerin neden programa katılmadığı araştırılmamıştır.

Katılımcı seçiminin ağ bağımlılığı: RT/RW ve PKH aracılığıyla programdan haberdar olan kişiler incelenebilmiştir; bilgiye hiç ulaşmayan hanelerin kim olduğu mevcut veriden bilinmemektedir.

Uzun dönem takip eksikliği: Katılımcıların bir yıl veya daha uzun süre sonra öğrendikleri beceriyi kullanıp kullanmadıkları bilinmemektedir.

Gelecek araştırmalar için kaynak önerisi

Kaynak, kursiyerlerin uzunlamasına takip edilmesini, programdan çekilen kişilerin görüşlerinin toplanmasını, katılımcı grubunun daha geniş DTKS nüfusuyla mahalle düzeyinde karşılaştırılmasını ve farklı katılımcı profillerine ulaşan programların incelenmesini önermektedir.

Bu tür çalışmalar, bugünkü araştırmanın cevaplayamadığı temel soruya yaklaşabilir: “İyi yürütülen kısa mesleki eğitim gerçekten kimlere ulaşıyor ve beceri eğitimi hangi koşullarda uzun dönem ekonomik hareketliliğe dönüşüyor?”

Kaynak ve Yöntem Notu

Özgün başlık: Beyond the Classroom, Within Reach? Outreach, Access, and Place-Based Learning in a Municipal Vocational Program for the Urban Poor in Indonesia

Yazar: Muhammad Izzuddin Al-Qosam.

Yazar sırası: Tek yazarlı çalışmadır.

Eş katkı: Tek yazarlı olduğu için eş katkı/eş birinci yazar durumu yoktur.

Sorumlu yazar: Muhammad Izzuddin Al-Qosam; PDF'de corresponding-author işareti yazara verilmiştir.

Afiliyasyon: State Vocational High School 8 Malang, Malang, Indonesia.

Dergi: Future Space: Studies in Geo-Education.

Yayıncı: CV Bumi Spasial / Bumi Spasial.

Cilt / sayı: Vol. 03 No. 04 (2026).

Sayfalar: 519–535.

DOI: 10.69877/fssge.v3i4.121.

Resmî DOI bağlantısı: https://doi.org/10.69877/fssge.v3i4.121

Makale gönderim tarihi: 29 Ocak 2026.

Revizyon yükleme tarihi: 7 Ağustos 2026.

Nihai kabul tarihi: 30 Eylül 2026.

Bibliyografik indeks yayın tarihi: Garuda kaydı 7 Ekim 2026 tarihini vermektedir.

Kaynak türü: Scientific Paper; nitel betimsel saha araştırması.

Hakemlik: Future Space: Studies in Geo-Education, DOAJ kaydında double-anonymous peer review kullanan bir dergi olarak listelenmektedir.

Lisans: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). PDF'nin ilk sayfasında açıkça belirtilmiştir.

Araştırma bağlamı: Blitar City Social Service tarafından üretken yaştaki yoksul sakinler için yürütülen 2023 mesleki beceri eğitim programı.

Temel araştırma alanları: Program uygulaması; destekleyici ve engelleyici faktörler; Social Service ve ortak eğitim kurumları için geliştirme önerileri.

Örneklem / bilgi sağlayıcılar: Altı amaçlı seçilmiş bilgi sağlayıcı: iki Social Service görevlisi, bir ortak kurum eğitmeni ve üç kursiyer.

Kursiyer görüşme alanları: Dikiş, işlenmiş zencefil ve kozmetoloji. Hamur işi/yaş pasta programından bir kursiyer altı bilgi sağlayıcı arasında yer almamıştır.

Veri toplama: Yarı yapılandırılmış görüşmeler, eğitim mekânlarında saha gözlemi, program belgeleri ve destekleyici literatür.

Görüşme dönemi: 16–29 Mayıs 2024.

Görüşme yerleri: Blitar City Social Service ofisi, ortak eğitim kurumu ve kursiyerlerin evleri.

Onam: Kaynak, görüşmelerden önce araştırmanın amacı ve veri kullanımı hakkında bilgi verildiğini ve katılım ile ses kaydı için sözlü bilgilendirilmiş onam alındığını bildirmektedir.

Kurumsal etik kurul: PDF'de ayrı bir etik kurul/IRB adı veya onay numarası raporlanmamaktadır. Verianla bu bilgiyi uydurmamaktadır.

Analiz: Miles ve Huberman'ın etkileşimli modeli; veri toplama, veri indirgeme, veri sunumu ve sonuç çıkarma/doğrulama işlemleri.

Üçgenleme: Görüşme anlatıları, gözlem notları ve program belgelerinin karşılaştırılması.

2023 programına ilişkin gözlem sınırı: 2023 kursiyerleri araştırma saha çalışmasından önce programı bitirdiği için Mayıs 2024 gözlemleri ortak kurumların daha sonraki oturumlarında yapılmıştır. 2023 programının anlatımı ağırlıklı olarak görüşmeler ve belgelerden gelmektedir.

Eğitim türleri: Dikiş; işlenmiş zencefil; makyaj ve güzellik/kozmetoloji; işlenmiş hamur işi ve yaş pasta üretimi.

Eğitim süreleri: Dikiş 30 gün; zencefil işleme 7 gün; kozmetoloji 10 gün; hamur işi/yaş pasta 10 gün. Eğitimler Pazartesi–Cumartesi, 08.00–12.00 olarak raporlanmıştır.

Öğretim oranı: Görüşülen eğitmenin açıklamasına göre yaklaşık %20 teori / %80 uygulama. Bu oran deneysel olarak optimize edilmiş veya başka oranlarla karşılaştırılmış değildir.

Katılımcı desteği: Ücretsiz eğitim; ulaşım parası, yiyecek/öğün ve eğitim araçlarına ilişkin destek.

Finansman: Makalenin sonunda ayrı bir araştırma finansmanı beyanı bulunmamaktadır. Programın kendisinin bölgesel kamu bütçesinden desteklendiği kaynak sonuçlarında belirtilmektedir; bu durum araştırma makalesinin finansmanı ile aynı şey değildir.

Çıkar çatışması: PDF'de ayrı bir çıkar çatışması beyanı bulunmamaktadır.

Veri erişilebilirliği: PDF'de ayrı bir Data Availability Statement bulunmamaktadır.

Yazar katkıları: Tek yazarlı makaledir; ayrı bir CRediT katkı beyanı bulunmamaktadır.

Formül ve istatistik notu: Çalışmada merkezi matematiksel formül, hipotez testi, p değeri, güven aralığı veya etki büyüklüğü raporlanmamaktadır. Bu nedenle Verianla kaynak dışı istatistik veya denklem üretmemiştir.

Temel yöntemsel sınır: Araştırma altı bilgi sağlayıcı ve tek kent bağlamıyla sınırlı nitel bir araştırmadır; programın ekonomik etkisini ölçen kontrollü veya uzunlamasına etki değerlendirmesi değildir.

Ana etki sınırı: Katılımcıların bilgi ve deneyim kazandıklarını söylemesi, gelirlerinin veya ekonomik durumlarının gerçekten iyileştiğini gösteren veri değildir.

Mekânsal yorum sınırı: Mesafe, fırsat maliyeti ve bilgi ağı eşitsizliği program erişimine ilişkin kaynak-destekli yorumlardır; programa katılmayan veya çekilen hanelerle doğrudan test edilmemiştir.

Toplumsal cinsiyet yorum sınırı: 2023 grubunun tamamı kadındır; ancak erkeklerin katılmamasının nedeni ve kadın/erkek sonuç farkları bu çalışma tarafından ölçülmemiştir.