Ҳамгироии дарозмуддат (cointegration) хусусияти силсилаи вақт аст, ки дар он силсилаҳои иқтисодие, ки ҳар кадом алоҳида ноустуворанд, дар дарозмуддат ба ҷойи он ки аз ҳамдигар бидуни маҳдудият дур шаванд, дар атрофи муносибати умумии мувозинат ҳаракат мекунанд. Ин таҳқиқот муносибатҳои байни нархи манзил дар Малайзия ва аҳолӣ, сатҳи бекорӣ, хароҷоти сохтмон, даромад ба ҳар сари аҳолӣ ва меъёри фоизро бо истифода аз маълумоти солонаи 1990–2024 меомӯзад. Дар таҳқиқот ARDL bounds test, Error Correction Model, Johansen–Juselius cointegration test, Vector Error Correction Model, таҳлили Granger causality, Forecast Error Variance Decomposition ва Impulse Response Function якҷоя истифода шудаанд.

Дар ARDL bounds test, F-statistic-и 7,149 ва аз ҳадди болоии интиқодии 5,761 дар сатҳи %1 зиёд будани он мавҷудияти муносибати умумии мувозинати дарозмуддат байни нархи манзил ва панҷ тағйирёбандаи макроиқтисодиро дастгирӣ мекунад. Санҷишҳои Johansen–Juselius низ як вектори cointegration-ро муайян мекунанд. Бо вуҷуди ин, ҳеҷ яке аз панҷ тағйирёбандаи шарҳдиҳандаи инфиродӣ дар муодилаи дарозмуддати ARDL дар сатҳҳои анъанавии аҳамиятнокӣ аз ҷиҳати оморӣ аҳамиятнок нест. Аз ин рӯ, натиҷаи дарозмуддати таҳқиқот набояд ҳамчун «ҳар як тағйирёбандаи макроиқтисодӣ алоҳида таъсири равшан дорад» хонда шавад, балки бояд чунин фаҳмида шавад, ки тағйирёбандаҳо якҷоя низоми дарозмуддатро ташкил медиҳанд.

Дар ARDL-ECM-и кӯтоҳмуддат, тағйироти қаблии нархи манзил, аҳолии бо таъхир, бекории бо таъхир, даромад ба ҳар сари аҳолӣ ва баъзе аъзои фоиз аҳамиятноканд. Тағйироти ҷории даромад ба ҳар сари аҳолӣ бо 0,702 робитаи қавии мусбат ва тағйироти ҷории фоиз бо −0,107 робитаи манфӣ дорад. Баръакс, дар низоми VECM дар муодилаи нархи манзил танҳо тағйироти бо таъхири меъёри фоиз аҳамиятноканд. Таҳлили Granger низ робитаи яксамтаи пешгӯӣ аз меъёри фоиз ба нархи манзилро гузориш медиҳад.

Таҳлилҳои динамикӣ нишон медиҳанд, ки нархи манзил дар Малайзия ба гузаштааш вобастагии қавӣ дорад. Мувофиқи Forecast Error Variance Decomposition, дар давраи 50, %82,797 аз дисперсияи хатои пешгӯии нархи манзил аз шокҳои худи он ба вуҷуд меояд. Дар байни тағйирёбандаҳои беруна, бузургтарин ҳисса ба сатҳи бекорӣ тааллуқ дорад — %9,824. Дар натиҷаҳои Impulse Response Function, шокҳои даромад ба ҳар сари аҳолӣ ва хароҷоти сохтмон дар нархи манзил посухи мусбат, шоки бекорӣ посухи манфӣ ба вуҷуд меорад, дар ҳоле ки таъсири шоки фоиз дар оғоз маҳдудтар буда, бо гузашти вақт ба самти манфӣ инкишоф меёбад.

Таҳқиқот маълумоти мушоҳидавии солонаро дар сатҳи миллӣ истифода мебарад. Тафовутҳои минтақавии нарх, дастрасӣ ба қарз, сарвати хонаводаҳо, рафтори харидорон ва омилҳои институтсионалӣ мустақиман моделсозӣ нашудаанд; шикастҳои сохторӣ ба монанди Asian Financial Crisis ва COVID-19 ба таври возеҳ арзёбӣ нашудаанд. Илова бар ин, дар матни манбаъ байни хулоса ва ҷадвалҳои муфассал, таснифи устуворӣ ва меъёри интихоби таъхир баъзе номувофиқатии гузоришдиҳӣ вуҷуд дорад; аз ин рӯ, арзёбии Verianla ҷадвалҳои муфассал ва натиҷаҳои усулро асос мегирад.

Мушкилоти асосии таҳқиқот

Манзил ҳам ниёзи асосии зиндагӣ ва ҳам ҷузъи муҳими сарвати хонавода мебошад. Афзоиши пайвастаи нархи манзил метавонад сарвати соҳибони мавҷудаи амволро зиёд кунад, аммо барои касоне, ки бори аввал мехоҳанд хона бихаранд ва барои хонаводаҳои даромадашон паст ё миёна, дастрасиро бадтар намояд. Аз ин рӯ, фаҳмидани он ки нархи манзил бо кадом тағйирёбандаҳои макроиқтисодӣ ҳамзамон ҳаракат мекунад, ҳам барои сиёсати пулӣ, ҳам барои пешниҳоди манзил ва ҳам барои сиёсати иҷтимоӣ муҳим аст.

Дар Малайзия, Шакли 1-и манбаъ нишон медиҳад, ки дар давраи 2009–2024 ҳам силсилаи нархи манзил ва ҳам Malaysian House Price Index дар маҷмӯъ боло рафтаанд. Таҳқиқот таъкид мекунад, ки ин раванд сарфи назар аз шароити гуногуни иқтисодӣ, аз ҷумла барқароршавӣ пас аз global financial crisis, давраи Goods and Services Tax, COVID-19 ва барқароршавии пас аз пандемия идома ёфтааст.

Дар Шакли 2-и манбаъ, хароҷоти сохтмон дар солҳои 2010–2024 дар маҷмӯъ меафзояд; дар 2020 коҳиши назаррас ва дар 2021–2022 барқароршавии қавӣ дида мешавад. Дар Шакли 3, даромад ба ҳар сари аҳолӣ дар дарозмуддат тамоюли болоравӣ дорад, аммо дар давраҳои 2015–2016 ва 2020 коҳиш меёбад.

Холигии адабиёти таҳқиқот

Манбаъ қайд мекунад, ки дар адабиёти бозори манзили Малайзия масъалаҳои аҳолӣ, даромад, фоиз, қарз, дастрасӣ ё мушкилоти минтақавии манзил аксаран ҷудогона баррасӣ мешаванд. Саҳми таҳқиқот дар он аст, ки нишондиҳандаҳои демографӣ, иқтисодӣ, молиявӣ ва тарафи пешниҳодро дар чаҳорчӯбаи умумии силсилаи вақт то 2024 якҷоя баррасӣ намуда, ба регрессияи статикӣ маҳдуд нашуда, муносибатҳои дарозмуддат, кӯтоҳмуддат ва шокҳои динамикиро дар як таҳқиқот арзёбӣ мекунад.

Каналҳои талабот, пешниҳод ва маблағгузорӣ

Пайдо шудани cointegration чӣ маъно дорад?

Пайдо шудани cointegration дар таҳқиқот нишон медиҳад, ки нархи манзил ва тағйирёбандаҳои интихобшудаи макроиқтисодӣ дар дарозмуддат роҳи умумии мувозинат доранд; ин натиҷа маънои онро надорад, ки ҳар як тағйирёбанда алоҳида коэффисиенти дарозмуддати қавӣ ва аз ҷиҳати оморӣ аҳамиятнок дорад. Дар воқеъ, дар ин таҳқиқот cointegration бо қувват дастгирӣ мешавад, дар ҳоле ки ҳамаи коэффисиентҳои инфиродии дарозмуддати ARDL аз ҷиҳати оморӣ беаҳамиятанд.

Модели асосии дарозмуддат

Манбаъ ҳамаи силсилаҳоро ба логарифми табиӣ табдил дода, функсияи дарозмуддати нархи манзилро чунин муайян мекунад:

\[ LHPI_t = \beta_0 + \beta_1 LPPL_t + \beta_2 LUR_t + \beta_3 LCC_t + \beta_4 LIPC_t + \beta_5 LIR_t + \varepsilon_t \]

Дар ин ҷо \(LHPI\) логарифми табиии индекси нархи манзил, \(LPPL\) аҳолӣ, \(LUR\) сатҳи бекорӣ, \(LCC\) хароҷоти сохтмон, \(LIPC\) даромад ба ҳар сари аҳолӣ ва \(LIR\) логарифми табиии меъёри фоизро ифода мекунад. Истифодаи логарифмии тағйирёбандаҳо дар шароити мувофиқ имкон медиҳад, ки коэффисиентҳо ҳамчун чандирӣ тафсир шаванд.

Чаро аввал устуворӣ санҷида шуд?

Дар силсилаҳои вақт, ворид кардани сатҳҳои ноустувор мустақиман ба регрессия метавонад муносибатҳои бардурӯғ ба вуҷуд оварад. Аз ин рӯ, манбаъ санҷишҳои Augmented Dickey–Fuller, Phillips–Perron ва дар тавзеҳи усул Kwiatkowski–Phillips–Schmidt–Shin-ро муайян мекунад.

Дар ҷадвалҳои нашршудаи ADF ва PP, сатҳи бекорӣ дар level аҳамиятнок менамояд, дар ҳоле ки силсилаҳои дигар асосан пас аз гирифтани first difference устувор мешаванд. Ин ҳолат бо сохтори ARDL, ки метавонад тағйирёбандаҳои I(0) ва I(1)-ро якҷоя дар бар гирад, мувофиқ аст. Азбаски манбаъ дар ҷумлаи баъдӣ ҳамаи силсилаҳоро I(1) меномад ва ин бо тавзеҳу ҷадвалҳои қаблӣ мувофиқат намекунад, дар ин ҷо сохтори маълумот ҳамчун омехтаи I(0)/I(1) нигоҳ дошта мешавад.

Чаро ARDL интихоб шуд?

Autoregressive Distributed Lag усули cointegration мебошад, ки ҳангоми нисбатан хурд будани намуна ва I(0), I(1) ё омехтаи ин ду дараҷаи integration будани тағйирёбандаҳо истифода шуда метавонад. Шарти асосӣ ин аст, ки ҳеҷ тағйирёбанда I(2) набошад.

Манбаъ ARDL specification-ро ҳамчун (2,2,2,0,3,3) медиҳад. Матн мегӯяд, ки лаги оптималӣ бо Akaike information criterion интихоб шудааст, дар ҳоле ки ёддошти Ҷадвали 3 истифодаи Schwarz information criterion-ро нишон медиҳад. Азбаски ин фарқи гузоришдиҳӣ дар манбаъ ҳал нашудааст, муайян кардани як меъёр ҳамчун меъёри қатъӣ ва бознависӣ кардан дуруст нест.

Чаро меъёри фоиз ҳамчун равшантарин канали интиқоли кӯтоҳмуддати таҳқиқот барҷаста мешавад?

Дар ARDL-ECM тағйироти ҷории фоиз бо нархи манзил робитаи манфии аҳамиятнок дорад; дар муодилаи нархи манзили VECM тағйироти бо таъхири меъёри фоиз ягона гурӯҳи тағйирёбандаҳои макроиқтисодӣ мебошанд, ки аҳамиятноканд ва Granger test робитаи яксамтаи пешгӯиро аз фоиз ба нархи манзил нишон медиҳад. Бо вуҷуди ин, ин натиҷаҳо андозаи таъсири сабабии сохториро арзёбӣ намекунанд.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Манбаъҳои маълумот

ARDL bounds test

Азбаски F-statistic ҳатто аз ҳадди болоии %1 баландтар аст, фарзияи сифрии набудани cointegration рад карда мешавад.

Коэффисиентҳои дарозмуддати ARDL

Ин ҷадвал бо ду сабаб муҳим аст. Якум, гарчанде байни нархи манзил ва қисми боқимондаи низом муносибати мувозинати дарозмуддат вуҷуд дорад, коэффисиентҳои инфиродии тағйирёбандаҳо хеле номуайянанд. Дуюм, коэффисиенти хароҷоти сохтмон бар хилофи интизории назариявӣ манфӣ аст, аммо азбаски аз ҷиҳати оморӣ аҳамиятнок нест, набояд ҳамчун натиҷаи таъсири манфии иқтисодӣ истифода шавад.

ARDL Error Correction Model

Коэффисиенти мусбати нархи манзили давраи қаблӣ ба инерсияи қавӣ дар тағйироти кӯтоҳмуддати нарх ишора мекунад. Афзоиши даромад дар давраи ҷорӣ яке аз коэффисиентҳои бузурги мусбатро дорад. Афзоиши ҷории фоиз бошад, мувофиқи хароҷоти баландтари маблағгузорӣ коэффисиенти манфӣ дорад.

Мусбат баромадани коэффисиенти бекории бо таъхир бо тафсири анъанавии талабот мустақиман мувофиқ нест. Манбаъ инро ҳамчун «беҳбуди шароити шуғл бо таъхир фаъолияти манзилро тақвият медиҳад» тафсир мекунад; аммо азбаски тағйирёбанда ҳамчун сатҳи бекорӣ муайян шудааст, самти коэффисиент бояд бо эҳтиёти алоҳида тафсир шавад. Коэффисиенти ададии манбаъ дар ин ҷо тағйир дода намешавад.

Суръати ислоҳи хато

Манфӣ ва аҳамиятнок будани ECT = −0,004 тамоюли низомро ба бозгашт ба мувозинати дарозмуддат дастгирӣ мекунад. Манбаъ ин коэффисиентро чунин тафсир мекунад, ки дар ҳар давра тақрибан %0,4 аз номувозинатӣ ислоҳ мешавад. Ин раванди хеле сусти мутобиқшавӣ аст.

Дар санҷишҳои ташхисии ARDL-ECM, Jarque–Bera p=0,266; санҷиши serial correlation p=0,065; ARCH p=0,226 ва Ramsey RESET p=0,588 мебошанд. Манбаъ ин натиҷаҳоро дар сатҳи %5 ҳамчун сохтори ташхисии қобили қабул аз ҷиҳати normality, набудани serial correlation, набудани heteroskedasticity ва functional form арзёбӣ мекунад.

Johansen–Juselius cointegration test

Trace ва Maximum Eigenvalue tests фарзияи \(r=0\)-ро дар сатҳи %5 рад мекунанд, аммо \(r\leq1\) ва фарзияҳои баъдиро рад намекунанд. Ҳамин тавр, дар низоми бисёртағйирёбанда як вектори cointegration вуҷуд дорад. Ин натиҷа далели дуюми методологӣ аст, ки натиҷаи мувозинати дарозмуддати ARDL bounds test-ро дастгирӣ мекунад.

Натиҷаҳои VECM

Дар Vector Error Correction Model, барои муодилаи нархи манзил аъзои бо таъхири аҳолӣ, бекорӣ, хароҷоти сохтмон ва даромад ба ҳар сари аҳолӣ якҷоя аҳамиятнок нестанд, дар ҳоле ки барои меъёри фоиз Wald statistic 12,375 ва p=0,002 аст.

VECM ECT дар муодилаи нархи манзил −0,001 буда, аҳамиятнок нест. Дар низом коэффисиенти ислоҳи хатои манфӣ ва аҳамиятнок танҳо дар муодилаи фоиз дида мешавад: ECT = −0,157 ва t = −2,061. Манбаъ инро чунин тафсир мекунад, ки меъёрҳои фоиз тағйирёбандаи муҳими мутобиқшавӣ мебошанд, ки ба номувозиниҳои дарозмуддат посух медиҳанд.

Чаро ARDL ва VECM натиҷаи якхелаи кӯтоҳмуддат намедиҳанд?

ARDL-ECM сохтори distributed lag-и як муодилаи нархи манзилро арзёбӣ мекунад, дар ҳоле ки VECM тағйирёбандаҳоро ҳамзамон дар дохили низоми бисёртағйирёбанда баррасӣ мекунад ва бо Wald tests аҳамиятнокии муштараки аъзои бо таъхирро месанҷад. Аз ин рӯ, маҷмӯи тағйирёбандаҳои аҳамиятнок дар ин ду усул ҳатман яксон нест; дар ин таҳқиқот ARDL-ECM маҷмӯи васеътари муносибатҳои кӯтоҳмуддатро медиҳад, дар ҳоле ки VECM канали фоизро равшантар барҷаста мекунад.

Granger causality

Манбаъ робитаи яксамтаи Granger-ро аз меъёри фоиз ба нархи манзил пайдо мекунад. Ин натиҷа маънои онро дорад, ки маълумоти гузаштаи фоиз ба пешгӯии ҳаракатҳои ояндаи нархи манзил маълумоти иловагӣ медиҳад.

Granger causality дар маънои иқтисодӣ маънои онро надорад, ки «тағйироти фоиз худ аз худ сабаби сохтории тағйироти нархи манзил аст». Тағйирёбандаҳои сеюми умумӣ, вокунишҳои сиёсӣ ва равандҳои иқтисодии ҳамзамон ба муайянсозии сохтории алоҳида ниёз доранд.

Тақсимоти дисперсия

Ҳатто дар давраи 50 %82,797 боқӣ мондани ҳиссаи шокҳои гузаштаи худи нархи манзил нишон медиҳад, ки бозор persistence-и баланд дорад. Дар байни тағйирёбандаҳои берунии омӯхташуда, бекорӣ бо ҳиссаи %9,824 бузургтарин саҳми беруна дорад.

Чаро нархи манзил дар Малайзия «ба гузаштаи худ вобаста» тавсиф мешавад?

Ҳам мусбат ва аҳамиятнок будани тағйироти бо таъхири нархи манзил дар ARDL-ECM ва ҳам он ки дар тақсимоти дисперсия дар давраи 50 %82,797 аз дисперсияи хатои пешгӯӣ бо шокҳои худи нархи манзил шарҳ дода мешавад, нишон медиҳанд, ки ҳаракатҳои гузаштаи нарх дар динамикаи оянда бо қувват боқӣ мемонанд.

Функсияҳои импулс-посух

Дар Шакли 4-и манбаъ посухҳои динамикӣ ба навовариҳои як standard deviation дар тӯли 50 давра нишон дода шудаанд.

• Шоки худи нархи манзил: посухи қавии мусбат медиҳад; бо гузашти вақт кам мешавад, вале устувории худро нигоҳ медорад.
• Шоки аҳолӣ: дар оғоз посухи хурди манфӣ ва дар уфуқи дарозтар посухи мусбат ба вуҷуд меорад.
• Шоки бекорӣ: дар нархи манзил посухи доимии манфӣ ба вуҷуд меорад.
• Шоки хароҷоти сохтмон: бо посухи мусбати нархи манзил алоқаманд аст; манбаъ инро бо интиқоли хароҷот тафсир мекунад.
• Шоки даромад ба ҳар сари аҳолӣ: дар байни тағйирёбандаҳои макроиқтисодӣ яке аз қавитарин ва пойдортарин посухҳои мусбатро ба вуҷуд меорад.
• Шоки фоиз: дар марҳилаи аввал посухи нисбатан мӯътадил медиҳад ва дар уфуқи дарозтар ислоҳи манфӣ дида мешавад.

Impulse Response Function объекти омории ҳамонанди коэффисиенти дарозмуддати ARDL нест. Аз ин рӯ, масалан, посухи мусбат ба шоки хароҷоти сохтмон дар IRF коэффисиенти дарозмуддати манфӣ ва беаҳамияти Ҷадвали 4-ро ба «таъсири мусбат ва аҳамиятноки дарозмуддат» табдил намедиҳад.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад

• Байни нархи манзил ва панҷ тағйирёбандаи интихобшудаи макроиқтисодӣ cointegration-и дарозмуддат вуҷуд дорад.
• Ҳеҷ яке аз коэффисиентҳои дарозмуддати ARDL алоҳида аз ҷиҳати оморӣ аҳамиятнок нест.
• Дар ARDL-ECM-и кӯтоҳмуддат, даромад ба ҳар сари аҳолӣ робитаи мусбат ва тағйироти ҷории фоиз робитаи манфӣ ва аҳамиятнок нишон медиҳад.
• Дар тағйироти нархи манзил вобастагии қавӣ ба гузашта вуҷуд дорад.
• Дар VECM равшантарин канали кӯтоҳмуддат дар муодилаи нархи манзил меъёри фоиз аст.
• Дар таҳлили Granger робитаи яксамтаи пешгӯӣ аз меъёри фоиз ба нархи манзил вуҷуд дорад.
• Дар давраи 50 қисми зиёди дисперсияи нархи манзил аз шокҳои худи он ба вуҷуд меояд.
• Дар натиҷаҳои IRF шокҳои даромад ва хароҷоти сохтмон бо посухҳои мусбат ва шоки бекорӣ бо посухи манфии нархи манзил алоқаманданд.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад

• Наметавон гуфт, ки ҳар як тағйирёбандаи макроиқтисодӣ ба нархи манзил таъсири алоҳида ва аз ҷиҳати оморӣ қатъии дарозмуддат дорад.
• Наметавон хулоса кард, ки фоиз сабаби сохторӣ ва ягонаи нархи манзил аст.
• Granger causality ба танҳоӣ causality-и сохториро дар ҷаҳони воқеӣ исбот намекунад.
• Нишон дода нашудааст, ки натиҷаҳои миёнаи миллӣ ба ҳамаи иёлатҳои Малайзия бо ҳамон коэффисиентҳо татбиқ мешаванд.
• Таъсирҳои алоҳидаи structural break барои Asian Financial Crisis ё COVID-19 арзёбӣ нашудаанд.
• Сарвати хонавода, дастрасӣ ба қарз, рафтори харидорон ё speculation мустақиман чен нашудааст.
• Ҷумлаи хулосаи манбаъ, ки «дар кӯтоҳмуддат танҳо даромад аҳамиятнок аст», бо ҷадвали муфассали ARDL-ECM мувофиқат намекунад ва набояд ҳамчун натиҷаи умумӣ истифода шавад.

Маъно барои сиёсат

Манбаъ таъкид мекунад, ки дастрасии манзилро ба як воситаи сиёсӣ коҳиш додан мумкин нест. Афзоиши даромад қобилияти харидро зиёд мекунад, аммо агар пешниҳоди кофии манзили дастрас ба вуҷуд наояд, афзоиши талабот метавонад нархҳоро боз ҳам боло барад.

Аз ин рӯ, тавсияҳои сиёсӣ тавсеаи пешниҳоди манзили дастрас, беҳтар ҳадафгирӣ кардани барномаҳо ба хонаводаҳои даромадашон паст ва миёна, арзёбии технологияҳои камхарҷи сохтмонӣ ба монанди Industrialised Building System, зиёд кардани шаффофияти бозор, тақвияти назорати танзимкунанда ва чораҳои ҳадафнок барои маҳдуд кардани рафтори спекулятивиро якҷоя дар бар мегиранд.

Барҷаста шудани меъёри фоиз дар натиҷаҳои VECM ва Granger нишон медиҳад, ки сиёсати пулӣ ва шароити маблағгузории mortgage барои бозори манзил муҳиманд. Бо вуҷуди ин, манбаъ намегӯяд, ки дастрасии манзил танҳо бо паст кардани фоиз ҳал мешавад; он баррасии якҷояи пешниҳод, институтҳо ва сохтори бозорро тавсия мекунад.

Маҳдудиятҳо

Таҳқиқот ба нишондиҳандаҳои миллии макроиқтисодӣ тамаркуз мекунад. Тағйирёбандаҳои микроиқтисодӣ ё институтсионалӣ ба монанди сарвати хонаводаҳо, таҳсил, дастрасӣ ба қарз, шартҳои mortgage ва рафтори харидорон ба модел дохил нашудаанд.

Маълумоти ҷамъбастшуда дар сатҳи миллӣ метавонад динамикаи гуногуни бозорҳои маҳаллии манзилро дар Kuala Lumpur ё иёлатҳои дигар пинҳон кунад. Маълумоти солона низ вақти дақиқи шокҳои кӯтоҳмуддати сиёсӣ ё ҳаракатҳои босуръати бозори молиявиро маҳдуд инъикос мекунад.

Давраи 1990–2024 рӯйдодҳои бузурги сохториро ба монанди Asian Financial Crisis, global financial crisis, тағйироти андоз ва COVID-19 дар бар мегирад. Манбаъ ин шикастҳоро бо моделҳои ҷудогонаи structural break ба таври возеҳ арзёбӣ накардааст.

Манбаъ тавсия медиҳад, ки дар оянда маълумоти минтақавӣ ё сатҳи иёлат, силсилаҳои басомади баландтар, тағйирёбандаҳои микроиқтисодӣ ва институтсионалӣ, моделҳои structural break ва усулҳои пешрафта ба монанди NARDL, VAR ё Structural VAR истифода шаванд.

Номувофиқатиҳои гузоришдиҳӣ дар дохили манбаъ

Дар манбаъ чанд изҳороти натиҷа бо ҷадвалҳои худ пурра мувофиқат намекунанд. Хулоса таъсири мусбати дарозмуддати хароҷоти сохтмон ва таъсири манфии аҳамиятноки фоиз, инчунин аҳамиятнокии танҳо даромадро дар кӯтоҳмуддат зикр мекунад, дар ҳоле ки Ҷадвали 4 ҳеҷ тағйирёбандаи дарозмуддатро аҳамиятнок намеёбад ва Ҷадвали 5 ғайр аз даромад якчанд аъзои кӯтоҳмуддати дигарро низ аҳамиятнок меёбад.

Дар қисми устуворӣ LUR аввал ҳамчун I(0) муайян шуда, баъдан навишта мешавад, ки ҳамаи тағйирёбандаҳо I(1) мебошанд. Ҷадвалҳои ADF ва PP тафсири аввалро дастгирӣ мекунанд, ки LUR дар level устувор аст.

Интихоби лаги ARDL дар матн AIC ва дар ёддошти Ҷадвали 3 SIC дода шудааст. Қисми усул истифодаи KPSS-ро низ зикр мекунад, аммо дар қисми натиҷаҳо ҷадвали ҷудогонае, ки оморҳои KPSS-ро нишон диҳад, вуҷуд надорад. Ин нуқтаҳо аз ҷониби Verianla хомӯшона тағйир дода нашудаанд ва ҳамчун ҳудуди тафсир нигоҳ дошта шудаанд.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Таҳқиқоти аслӣ: Macroeconomic Determinants of Housing Prices in Malaysia: Evidence from Time-Series Econometric Analysis.

Муаллифон: Jin Sheng Chang; Evan Lau; Nugroho Suryo Bintoro.

Муаллифи масъул: Evan Lau.

Муассисаҳо: Faculty of Economics and Business, Universiti Malaysia Sarawak, Malaysia; Faculty of Accounting, Ton Duc Thang University, Vietnam; Faculty of Economics and Business, Universitas Brawijaya, Indonesia.

Маҷалла: Economies.

Ношир: MDPI.

Сабти библиографӣ: Economies, 2026, 14, 388.

DOI: 10.3390/economies14090388.

Раванди нашр: Қабул шуд: 21 Июл 2026; бозбинӣ шуд: 20 Август 2026; пазируфта шуд: 27 Август 2026; нашр шуд: 4 Сентябр 2026.

Навъи манбаъ: Мақолаи аслии таҳқиқотии бо тақризи ҳамтоён ва дастрасии кушода.

Иҷозатнома: Creative Commons Attribution (CC BY).

Давраи асосии маълумот: Малайзия, 1990–2024, силсилаҳои вақти солона.

Тағйирёбандаҳои асосӣ: Housing Price Index, population, unemployment rate, Construction Cost Index, income per capita ва lending interest rate.

Усулҳои асосӣ: ADF ва PP unit root tests; инчунин KPSS дар қисми усул; ARDL bounds cointegration test; ARDL Error Correction Model; Johansen–Juselius cointegration test; Vector Error Correction Model; Granger causality; Forecast Error Variance Decomposition; Impulse Response Function.

Маблағгузорӣ: Маблағгузории беруна гирифта нашудааст.

Кумитаи ахлоқ: Татбиқ намешавад.

Ризоияти огоҳона: Татбиқ намешавад.

Дастрасии маълумот: Гузориш шудааст, ки маълумот тавассути Department of Statistics Malaysia Open DOSM Portal, Bank Negara Malaysia Data Download Portal ва World Bank Open Data дастрасанд. Манбаъ мегӯяд, ки ба маҷмӯи маълумот 15 May 2025 дастрасӣ гирифта шудааст.

Бархӯрди манфиатҳо: Муаллифон бархӯрди манфиатҳоро гузориш накардаанд.

Саҳми муаллифон: Консептуализатсия J.S.C. ва E.L.; усул J.S.C. ва N.S.B.; нармафзор ва таҳлили расмӣ J.S.C.; тасдиқ E.L. ва N.S.B.; таҳқиқ ва идоракунии маълумот J.S.C.; тарҳи аввал J.S.C. ва E.L.; бозбинӣ ва таҳрир E.L. ва N.S.B.; визуализатсия J.S.C.; назорат E.L. ва N.S.B.; идоракунии лоиҳа аз ҷониби E.L. анҷом дода шудааст.

Ҳадди асосии методологӣ: Cointegration-и дарозмуддат набояд бо аҳамиятнокии коэффисиентҳои инфиродии тағйирёбандаҳо омехта шавад. Granger causality causality-и сохторӣ нест. Маълумоти миллии солона фарқиятҳои бозори минтақавии манзил ва вокунишҳои босуръати сиёсиро маҳдуд инъикос мекунад. Structural breaks ба таври возеҳ моделсозӣ нашудаанд.

Ёддошти мутобиқати дохилии манбаъ: Байни хулоса ва ҷадвалҳои ARDL, байни ду ҷумлаи таснифи устуворӣ ва байни меъёри интихоби лаги ARDL дар матн ва ёддошти ҷадвал фарқиятҳои гузоришдиҳӣ вуҷуд доранд. Матни Verianla ин фарқиятҳоро пинҳон намекунад ва ҷадвалҳои муфассали ададиро ҳамчун далели афзалиятнок истифода мебарад.

Ёддошти бозсозии визуалӣ: Шаклҳои 1–3-и манбаъ танҳо то ҳадде бояд ба таври миқдорӣ бозкашӣ шаванд, ки маълумоти хом дастрас аст. Коэффисиентҳои кӯтоҳмуддати Ҷадвали 5 ва тақсимоти дисперсияи Ҷадвали 8 барои графикҳои ададии мустақими Verianla мувофиқанд. Муносибатҳои impulse-response-и Шакли 4, агар нуқтаҳои хоми IRF вуҷуд надошта бошанд, бояд танҳо ҳамчун схемаи сифатӣ/source-derived бозсозӣ шаванд.