CooperativeToken низоми шартномаи ҳушмандест, ки ҳадаф дорад саҳмҳои сармояро дар кооперативҳои кишоварзӣ бо токенҳои мутобиқ ба ERC-20 намояндагӣ кунад ва ҳуқуқҳои дивидендиро, ки аз фоидаи кооператив ба вуҷуд меоянд, тавассути механизми баҳисобгирии вақти доимӣ бо номи аккумулятори бузургкардашуда (magnified accumulator) идора намояд. Juan Minango ва ҳамкоронаш ҳадаф доранд, ки низом тақсимоти дивидендро бе гузаштан аз рӯйи ҳар як узв бо мураккабии амалиётии O(1) анҷом диҳад; ва ҳангоми гузаштани токенҳо аз як соҳиби дигар, бо истифода аз аъзои ислоҳӣ ҳуқуқҳои дивидендии гузашта дар соҳиби пешина нигоҳ дошта шаванд. Низом дар Ethereum Sepolia testnet татбиқ ва тасдиқ шудааст, аммо дар як кооперативи воқеии кишоварзӣ озмоиши саҳроӣ гузаронида нашудааст.
Намунаи иқтисодии таҳқиқот сенарияи фарзиявии кооператив аст, ки ба минтақаи истеҳсоли қаҳваи Caconde дар иёлати São Paulo-и Бразилия асос ёфтааст. Дар модел сармоягузории BRL 800.000 барои корхонаи коркарди тар, 800.000 токен, дар гардиш будани %90-и онҳо, дар захира нигоҳ доштани %10 ва робитаи собити сармоявии 1 token = BRL 1,00 истифода мешавад. Барои соли аввал бо фарзияи BRL 113.000 фоидаи соф ва тақсим шудани %70-и фоида, BRL 79.100 дивиденд ҳисоб карда мешавад.
Дар пешбинии иқтисодии даҳсола фарз шудааст, ки фоида ҳар сол %5 меафзояд, шумораи токенҳои дар гардишбуда дар 720.000 собит мемонад ва нархи токен BRL 1,00 аст. Дар ин шароит модел тақрибан %138–138,2 ROI-и ҷамъшавандаро ба даст медиҳад. Ин арзиш меъёри фоизии солона нест, натиҷаи воқеан бадастомадаи сармоягузорӣ нест ва барои даромади ояндаи саҳроӣ кафолат намедиҳад.
Дар татбиқи шартномаи ҳушманд амали `distributeDividends` 144.393 gas масраф кардааст ва нишон дода шудааст, ки арзиши тақсимот бо шумораи аъзоён зиёд намешавад. Бо фарзияҳои манбаъ барои Polygon, яъне нархи 2 gwei gas ва нархи тақрибан 0,12 доллари ИМА барои POL, арзиши тахминии ин амалиёт тақрибан 3,5 × 10⁻⁵ доллари ИМА аст. Ин арзиши долларӣ хароҷоти ченшудаи истеҳсолӣ дар Polygon нест, балки табдили масрафи Sepolia/EVM gas ба фарзияҳои нархии Polygon мебошад.
Масъалаи маблағгузорӣ дар кооперативҳои кишоварзӣ
Нуқтаи оғози таҳқиқот ин аст, ки кооперативҳои кишоварзии аз ҷониби истеҳсолкунандагони хурд ташкилшуда барои инфрасохтор, корхонаи коркард ва навсозӣ ба сармоя ниёз доранд; дар айни замон маблағгузории анъанавии қарзӣ метавонад ӯҳдадориҳои собити бозпардохтро ба вуҷуд оварад, ки ба тағйирёбии истеҳсоли кишоварзӣ мутобиқ нестанд. Дар соле, ки истеҳсол ё даромади бозорӣ паст аст, пардохти қарз идома меёбад, дар ҳоле ки дар сохтори ба сармояи саҳҳомӣ асосёфта дивиденди тақсимшаванда метавонад кам ё қатъ карда шавад.
Муаллифон ҳамчунин ба мушкилоти маъмурӣ дар низомҳои классикии сармояи кооперативӣ ишора мекунанд, аз ҷумла дастӣ нигоҳ доштани сабтҳои саҳм, шаффоф набудани ҳисобҳои дивиденд, душвор шудани равандҳои воридшавӣ ва баромадани аъзоён ва натавонистани тарафҳои беруна барои мустақилона тасдиқ кардани моликияти саҳм ва таърихи пардохт.
Равиши пешниҳодшуда ин ду мушкилро якҷо мекунад: саҳмҳои сармояи кооператив дар блокчейн токенизатсия мешаванд ва ҳуқуқҳои дивиденд тавассути шартномаи ҳушманд ба таври худкор баҳисоб гирифта мешаванд. Ҳамин тавр, ҳадаф танҳо сохтани дороии криптографӣ нест, балки пайвастани моликияти сармоя ва тақсимоти фоида ба як низоми ягонаи сабти санҷишшаванда мебошад.
Се саҳми асосии таҳқиқот
- Механизми математикӣ: Мутобиқ кардани сохтори аккумулятори бузургкардашуда, ки тақсимоти дивидендро бо O(1) ва мустақил аз шумораи аъзоён таъмин мекунад, ба сармояи кооперативӣ ва нигоҳ доштани ҳуқуқҳои гузашта ҳангоми интиқоли токен.
- Тарҳи ба кооператив нигаронидашуда: Дастгирии пардохти крипто ва пардохти анъанавии fiat дар як низом; илова кардани вазифаҳои амалиётӣ ба монанди токенҳои захиравӣ, барқарорсозии ҳамён ва идоракунии солонаи дивиденд.
- Татбиқи санҷишшаванда: Татбиқи низом ҳамчун шартномаи ҳушманд дар асоси Solidity, иҷро кардани он дар Ethereum Sepolia testnet, чен кардани масрафи gas ва санҷишшаванда сохтани мувофиқати коди манбаъ–bytecode тавассути Etherscan.
Модели асосии сармоя ва дивиденд
Модел фарз мекунад, ки корхонаи коркарди кишоварзии \(F\), ки ба кооператив тааллуқ дорад, дар блокчейни мутобиқ ба EVM тавассути шартномаи ҳушманди \(S\) бо токенҳои ивазшавандаи навъи ERC-20 намояндагӣ мешавад. Ҳар токен як воҳиди собити сармоя аст. Дар мисоли Caconde:
\[ 1\ \text{token}=1\ \text{BRL} \]
Шумораи умумии токенҳо бо \(T_{\mathrm{total}}\), токенҳои дар захира нигоҳдошташуда бо \(T_{\mathrm{reserve}}(t)\), токенҳои дар гардишбуда бо \(T_{\mathrm{circ}}(t)\) ва миқдори токенҳои соҳиби узви \(i\) бо \(T_i(t)\) нишон дода мешаванд.
Пешниҳоди дар гардиш:
\[ T_{\mathrm{circ}}(t)=T_{\mathrm{total}}-T_{\mathrm{reserve}}(t) \tag{1} \]
Агар фоидаи софи кооператив дар давраи \(t\) \(L(t)\) ва ҳиссаи ба дивиденд ҷудошаванда \(\alpha\) бошад, дивиденди умумии тақсимшаванда:
\[ D(t)=\alpha L(t), \qquad L(t)\geq 0 \tag{2} \]
муайян карда мешавад.
Дивиденди мутаносиби узви \(i\) дар ҳамон давра:
\[ d_i(t)=D(t)\frac{T_i(t)}{T_{\mathrm{circ}}(t)} \tag{3} \]
аст. Ин баробарӣ ҳиссаи моликияти узвро дар байни токенҳои ҳамзамон дар гардишбуда бевосита ба ҳиссаи дивиденд табдил медиҳад.
Модел дар кадом шароит кор мекунад?
Манбаъ се шарти асосии пешакиро зикр мекунад. Фоидаи софи кооператив бояд тавассути низомҳои боэътимоди баҳисобгирӣ ё манбаъҳои мувофиқи маълумот тасдиқ карда шавад. Моликияти токен бояд иштироки воқеии сармояро дуруст намояндагӣ кунад. Илова бар ин, нисбати \(\alpha\), ки муайян мекунад чӣ қадар аз фоида тақсим мешавад, бояд аз ҷониби кооператив қабул ва ба раванди идоракунии шартномаи ҳушманд пайваст карда шавад.
Аккумулятори Бузургкардашуда Чист ва Чаро Тақсимоти Дивидендии O(1)-ро Таъмин Мекунад?
Аккумулятори бузургкардашуда (magnified accumulator) механизми баҳисобгирӣ аст, ки ба ҷойи гузаштан аз рӯйи ҳамёнҳои ҳамаи аъзоён дар ҳар тақсимоти дивиденд, дивиденди ҷамъшуда барои ҳар токенро дар як тағйирёбандаи глобалӣ нав мекунад ва ҳуқуқҳои инфиродиро ҳангоми зарурат аз ҳамон тағйирёбанда ҳисоб мекунад. Аз ин рӯ, ҳатто агар шумораи аъзоён 10 ё 10.000 бошад, амали тақсимот барои ҳар узв даври алоҳида иҷро намекунад; мураккабии асосии амалиётии тақсимот O(1) мемонад.
Азбаски EVM дастгирии маҳаллии ададҳои нуқтаи шинокунанда надорад, манбаъ ҳисобро бо коэффисиенти бузургкунии \(M=2^{128}\) ба арифметикаи нуқтаи собит мегузаронад. Аккумулятори глобалии дивиденд \(\Phi(t)\):
\[ \Phi(t)=\Phi(t-1)+\frac{D(t)M}{T_{\mathrm{circ}}(t)}, \qquad \Phi(0)=0 \tag{8} \]
нав карда мешавад.
Ҳангоми кушодани такрорӣ:
\[ \Phi(t)=M\sum_{k=1}^{t}\frac{D(k)}{T_{\mathrm{circ}}(k)} \tag{9} \]
ҳосил мешавад. Ҳамин тавр, \(\Phi(t)\) ҷамъбасти миқёсшудаи ҳамаи тақсимоти гузашта барои ҳар токенро нигоҳ медорад.
Арзиши узви \(i\), ки дар манбаъ ҳамчун “ҳуқуқи ҷамъшавандаи дивиденд” муайян шудааст:
\[ E_i(t)=\frac{\Phi(t)T_i(t)+\delta_i}{M} \tag{10} \]
аст. Дар ин ҷо \(\delta_i\) узви ислоҳии инфиродии вақтӣ мебошад, ки агар миқдори токен дар гузашта тағйир ёфта бошад, барои ислоҳи ҳуқуқҳои гузашта истифода мешавад.
Агар дивидендҳои қаблан гирифташуда бо \(C_i(t)\) нишон дода шаванд, маблағи гирифташаванда:
\[ W_i(t)=E_i(t)-C_i(t) \tag{11} \]
мешавад. Пас аз гирифтани маблағ, манбаъ навсозии:
\[ C_i(t)\leftarrow C_i(t)+W_i(t) \tag{12} \]
-ро татбиқ мекунад.
Адолати Вақтӣ Ҳангоми Интиқоли Токен Чӣ Гуна Нигоҳ Дошта Мешавад?
Адолати вақтӣ тавассути нав кардани узвҳои ислоҳии \(\delta_i\) дар лаҳзаи интиқол бо миқдори баробар ва самти муқобил таъмин мешавад, то соҳиби нав натавонад дивидендҳои пеш аз ба даст овардани токен пайдошударо талаб кунад ва ҳуқуқи соҳиби пешина, ки то интиқол ба вуҷуд омадааст, нигоҳ дошта шавад.
Ҳангоме ки узви \(a\) ба узви \(b\) дар вақти \(t\) \(\tau\) токен мефиристад:
\[ \delta_a\leftarrow\delta_a+\tau\Phi(t) \tag{13} \]
\[ \delta_b\leftarrow\delta_b-\tau\Phi(t) \tag{14} \]
навсозиҳо анҷом дода мешаванд. Арзиши ислоҳии фиристанда зиёд шуда, ҳуқуқи дивидендии таърихии токенҳои пешинаашро нигоҳ медорад; арзиши қабулкунанда ба ҳамон миқдор кам карда мешавад, то дивидендҳои давраҳои пеш аз харид ба қабулкунанда нагузаранд.
Натиҷаи муҳими ин механизм он аст, ки ҳуқуқи дивиденд танҳо аз рӯйи “баланси ҳамён дар лаҳзаи гирифтани маблағ” муайян намешавад. Ҳуқуқ талош мекунад ба ҳисоб гирад, ки токенҳо дар кадом давраҳои тақсимот аз ҷониби кӣ нигоҳ дошта шудаанд.
Ҳифзи дивиденди умумӣ ва мушкили нотация дар дохили манбаъ
Манбаъ дар Теоремаи 1 иддао мекунад, ки низом ҳангоми интиқоли токен ҳуқуқи дивиденд эҷод ё нест намекунад ва тақсимоти умумӣ бояд ҳифз шавад. Ифодаи дар матн омада:
\[ \sum_{i=1}^{n}\left[E_i(t)+C_i(t)\right] = \sum_{k=1}^{t}D(k) \tag{15} \]
мебошад.
Аммо дар таърифҳои манбаъ \(E_i(t)\) дар Муодилаи (10) ҳамчун “ҳуқуқи ҷамъшавандаи дивиденд” таъриф шудааст, дар ҳоле ки ҳуқуқи ҳанӯз гирифта нашуда дар Муодилаи (11) ҳамчун \(W_i(t)=E_i(t)-C_i(t)\) дода шудааст. Исботи Замимаи A бошад, дар баъзе қадамҳо \(E_i(t)\)-ро ҳамчун “ҳуқуқи ҳанӯз гирифта нашуда” истифода мебарад. Аз ин рӯ, байни пешниҳоди Теоремаи 1 дар Муодилаи (15) ва таърифҳои тағйирёбандаҳо дар Муодилаҳои (10)–(11) номутобиқии нотационӣ мавҷуд аст. Принсипи ҳифзи баҳисобгирӣ, ки манбаъ дар назар дорад, равшан аст; аммо Verianla ин исботро хомӯшона аз нав формула намекунад.
Таърифи фоидаи соф
Фоидаи соф, ки вуруди механизми дивиденд аст, дар шакли стандартии баҳисобгирӣ:
\[ L(t)=R(t)-C(t) \tag{16} \]
навишта мешавад. \(R(t)\) даромадҳои амалиётӣ ва \(C(t)\) хароҷоти собит ва тағйирёбандаи амалиётиро нишон медиҳад.
Зарар, интиқоли оммавӣ ва афзоиши босуръати аъзоён
Манбаъ се ҳолати канориро ба таври математикӣ баррасӣ мекунад. Агар фоидаи соф манфӣ бошад, \(D(t)=0\) қабул мешавад, аккумулятор нав карда намешавад ва дар он давра дивиденд тақсим намегардад. Агар қисми зиёди токенҳои дар гардишбуда дар ҳамон давра интиқол дода шаванд, ҳар интиқол ҳамон мантиқи ислоҳии \(\delta\)-ро иҷро мекунад; як интиқол новобаста аз миқдори токен O(1) мемонад, аммо хароҷоти умумии gas бо шумораи рӯйдодҳои интиқол зиёд мешавад. Агар шумораи аъзоён дар як давр зуд афзояд, аъзоёни нав бидуни гирифтани ҳуқуқ ба тақсимоти гузашта танҳо дар дивидендҳои баъдӣ иштирок мекунанд.
Боздеҳи сармоягузорӣ ҳангоми моликияти собити токен
Сармоягузории ибтидоии узви \(i\):
\[ I_i=T_iP_0 \]
муайян карда мешавад. Дар шароити моликияти собити токен, дивиденди ҷамъшаванда дар давраи \(T\):
\[ \operatorname{Div}_i(T) = T_i\sum_{t=1}^{T}\frac{D(t)}{T_{\mathrm{circ}}(t)} \tag{4} \]
аст.
Дар пешбинии дарозмуддат манбаъ фоидаи софро ба таври геометрӣ зиёд мекунад:
\[ L(t)=L_0(1+g)^{t-1} \tag{5} \]
Бо фарзияи собит будани \(T_{\mathrm{circ}}\), дивиденди ҷамъшаванда:
\[ \operatorname{Div}_i(T) = \frac{T_i\alpha L_0}{T_{\mathrm{circ}}} \frac{(1+g)^T-1}{g} \tag{6} \]
ва ROI:
\[ ROI_i(T) = \frac{\operatorname{Div}_i(T)}{I_i} = \frac{\alpha L_0}{T_{\mathrm{circ}}P_0} \begin{cases} \dfrac{(1+g)^T-1}{g}, & g>0 \\ T, & g=0 \end{cases} \tag{7} \]
ба даст меояд. Азбаски \(T_i\) дар сурат ва махраҷ ихтисор мешавад, дар ин модел ҳарчанд дивиденди мутлақ бо шумораи токенҳо зиёд шавад ҳам, ROI-и фоизӣ дар шароити яксон ба шумораи токенҳои соҳиби узв вобаста нест.
ROI-и %138,2 Дар Сенарияи Caconde Чӣ Маъно Дорад?
%138,2 ROI нисбати дивиденди ҷамъшаванда ба сармоягузории ибтидоист, ки барои Caconde бо 720.000 токени собити дар гардишбуда, нархи ибтидоии токен BRL 1,00, BRL 113.000 фоидаи софи соли аввал, нисбати тақсимоти дивиденд %70, афзоиши солонаи фоида %5 ва давраи 10-сола ҳисоб шудааст; ин меъёри даромади солона, даромади воқеии саҳроӣ ё натиҷаи молиявии кафолатшуда нест.
Модели Caconde сабти баҳисобгирии 10-солаи кооперативи воқеии пилотӣ нест. Таҳқиқот параметрҳои гирифташуда аз манбаъҳои истеҳсол ва хароҷоти минтақаро якҷо мекунад, то сенарияи фарзиявие созад, ки нишон диҳад низоми пешниҳодшудаи маблағгузорӣ чӣ гуна метавонад кор кунад.
Сенарияи кооперативи қаҳваи Caconde
| Параметр | Арзиши дар манбаъ истифодашуда |
|---|---|
| Маблағи сармоягузории объект | BRL 800.000 |
| Иқтидори коркард | 800 ton/сол |
| Истифодаи иқтидор дар соли аввал | %85, 680 ton |
| Миқдори коркардшуда дар соли аввал | 11.300 дона халтаи 60 kg |
| Пардохти коркард | BRL 22/халта |
| Хароҷоти амалиётӣ | BRL 12/халта |
| Нисбати дивиденд \(\alpha\) | 0,70 |
| Афзоиши солонаи фоида \(g\) | %5 |
| Давраи пешбинӣ | 10 сол |
| Токени умумӣ | 800.000 |
| Токени дар гардиш | 720.000 |
| Захира | 80.000 token (%10) |
Пешбинии соли аввал:
\[ R(1)=11.300\times22=\text{BRL }248.600 \]
\[ C(1)=11.300\times12=\text{BRL }135.600 \]
\[ L(1)=\text{BRL }113.000 \]
Ҳангоми тақсим шудани %70-и фоида, фонди дивидендии соли аввал BRL 79.100 ва қисми дар кооператив нигоҳдошаванда BRL 33.900 мешавад.
Таҳлили ҳассосият
| Тағйирёбанда | Сенарияи паст | ROI-и паст | Сенарияи баланд | ROI-и баланд |
|---|---|---|---|---|
| Нисбати афзоиши фоида \(g\) | %0 | %109,9 | %8 | %159,2 |
| Нисбати тақсимот \(\alpha\) | 0,50 | %98,7 | 0,90 | %177,7 |
| Фоидаи софи ибтидоӣ \(L_0\) | BRL 85.000 | %103,9 | BRL 140.000 | %171,1 |
| Пешниҳоди дар гардиш \(T_{\mathrm{circ}}\) | 650.000 | %153,0 | 800.000 | %124,4 |
Дар таҳлили манбаъ, нисбати тақсимоти \(\alpha\) ба таври мутаносиб таъсири мустақимтарини худро ба ROI нишон медиҳад. Вақте пешниҳоди токенҳои дар гардиш зиёд мешавад, ҳамон дивиденд байни токенҳои бештар тақсим мегардад ва даромад барои ҳар токен кам мешавад.
Муқоисаи модел бо PRONAF
| Меъёр | Модели токенизатсияшуда | PRONAF, солона %8 |
|---|---|---|
| Сармоягузории объект | BRL 800.000 | BRL 800.000 |
| Хароҷоти умумии сармоя | BRL 800.000 | BRL 1.190.000 |
| Пардохти фоиз | BRL 0 | BRL 390.000 |
| Гарав | Нест | Вобаста ба музокира, одатан дороиҳо |
| Мӯҳлати дастрасӣ ба маблағ | 15–30 рӯз | 90–180 рӯз |
| Сохтори даромад/пардохт | Дивиденди тағйирёбанда | Хизматрасонии собити қарз |
| Моликияти узв | Саҳми доимӣ тавассути токенҳо | Нест |
Ин ҷадвал муқоисаи тасодуфӣ ё саҳроии натиҷабахшии ду барномаи воқеии маблағгузорӣ нест. Ин муқоисаи сенарияи иқтисодӣ аст, ки таҳти фарзияҳои меъёри фоиз, давра ва модели кооперативии интихобкардаи манбаъ анҷом дода шудааст.
Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот
Меъмории шартномаи ҳушманди CooperativeToken
Расми 1 дар саҳифаи 12-и манбаъ робитаи шартномаи `CooperativeToken`-ро бо ҷузъҳои OpenZeppelin `ERC20` ва `ReentrancyGuard` ва тағйирёбандаҳои асосии ҳолат нишон медиҳад. `magnifiedDividendPerShare` аккумулятори глобалии \(\Phi(t)\) дар Муодилаи (8)-ро; `magnifiedDividendCorrections` ислоҳҳои инфиродии \(\delta_i\)-ро; ва `withdrawnDividends` дивидендҳои қаблан гирифташударо нигоҳ медорад.
| Тағйирёбанда | Вазифа |
|---|---|
| MAGNITUDE | \(M=2^{128}\) миқёсгузории нуқтаи собит |
| magnifiedDividendPerShare | Дивиденди глобалии ҷамъшуда барои ҳар токен |
| magnifiedDividendCorrections | Ислоҳҳои инфиродӣ, ки ҳангоми интиқол ҳуқуқҳои гузаштаро нигоҳ медоранд |
| withdrawnDividends | Сабти дивидендҳои қаблан гирифташуда |
| reserveBalance | Захираи кооперативии берун аз гардиш |
| yearlyProposals | Ҳолати пешниҳоди/тасдиқи дивиденди солона |
| paymentToken | Токени пардохтӣ барои хариди токен ва пардохти дивиденд |
Ёддошти навишт дар дохили манбаъ: Дар як ҷумлаи Бахши 5.1 ифодаи “ERC-204” омадааст. Аммо хулоса, Расми 1, меъмории код ва эзоҳи 4 стандартро ERC-20 муайян мекунанд. Аз ин рӯ, ифодаи “ERC-204” бояд ҳамчун навишти номувофиқ дар дохили манбаъ нигоҳ дошта шавад ва ҳамчун стандарти мустақили токен тафсир нашавад.
Се алгоритми асосии O(1)
Алгоритми 1 — Тақсимоти дивиденд: пешниҳоди дар гардиш ҳисоб карда мешавад, фонди дивиденд ба шартнома ворид мешавад ва танҳо аккумулятори глобалии \(\Phi(t)\) нав карда мешавад. Аз рӯйи ҳамаи аъзоён давр иҷро намешавад.
Алгоритми 2 — Гирифтани дивиденд: бо истифода аз баланси ҷории токени корбар, узви ислоҳии инфиродӣ ва гирифтаниҳои гузашта \(E_i(t)\) ва \(W_i(t)\) ҳисоб карда мешаванд; сипас пардохт ба корбар фиристода мешавад.
Алгоритми 3 — Ислоҳи вақтӣ: дар ҳар интиқоли токен арзишҳои \(\delta\)-и фиристанда ва қабулкунанда вобаста ба миқдори токени интиқолшуда ва арзиши ҷории \(\Phi(t)\) ба таври баробар ва муқобил тағйир дода мешаванд.
Даври солонаи идоракунӣ
Дар манбаъ раванди дивиденд тавассути ҷараёни сеқадамии пешниҳод-тасдиқ-тақсимот татбиқ шудааст. `proposeDividends(year, amount)` имкон медиҳад идоракунӣ тақсимоти солонаро пешниҳод кунад, `approveProposal(year)` пешниҳодро тасдиқ ва тағйирнопазир мекунад, ва `distributeDividendsForYear(year)` фонди пардохтро ба механизми тақсимот мегузаронад.
Гарчанде манбаъ низомро бо принсипҳои “идоракунии демократӣ” мепайвандад, зикр мешавад, ки дар шартномаи ҷорӣ амалиётҳои асосии идоракунӣ ба ваколати `Owner` вобастаанд. Дар муҳокимаи амният муаллифон барои версияи истеҳсолӣ истифодаи ҳамёни чандимзогиро пешниҳод мекунанд, ки аз аъзоёни интихобшудаи шӯрои идоракунӣ 3/5 имзо талаб кунад. Аз ин рӯ, татбиқи ҷории testnet идоракунии комилан ғайримарказонидашудаи ба вазни токен ё овоздиҳии мустақими аъзоён асосёфта нест.
Ба даст овардани токен бо крипто ва fiat
Расми 2 дар саҳифаи 15 ду роҳи ҷудогонаи ба даст оварданро нишон медиҳад. Функсияи `purchaseTokens` хариди токенро бо дороии устувори криптографии танзимшуда дар нисбати 1:1 таъмин мекунад. `mintWithFiat` бошад, пардохти берун аз занҷир ба монанди Pix, корти кредитӣ ё интиқоли бонкиро баъд аз тасдиқи кормандони кооператив ба баровардани токен мепайвандад.
Роҳи fiat ҳадаф дорад истеҳсолкунандагонеро, ки таҷрибаи ками истифодаи ҳамёни блокчейн ва криптовалюта доранд, ба низом ворид кунад. Аммо азбаски санҷиши пардохти берун аз занҷир аз ҷониби корманди ваколатдор анҷом дода мешавад, ин қисм комилан ғайримарказонидашуда нест.
Захира ва барқарорсозии ҳамён
Дар мисоли Caconde, 80.000 токен, ки %10-и пешниҳоди умумиро ташкил медиҳанд, дар захира нигоҳ дошта мешаванд ва дар ҳисобкунии дивиденд иштирок намекунанд. `distributeFromReserve` метавонад барои ворид кардани аъзоёни нав ба низом ё ниёзҳои амалиётӣ токенҳоро аз захира интиқол диҳад.
Функсияи `recoverWallet(oldWallet,newWallet)` ба аъзоёне, ки калиди хусусии худро гум кардаанд, имкон медиҳад токенҳо ва ҳуқуқҳои ҷамъшудаашонро ба ҳамёни нав гузаронанд. Ин амалиётро танҳо кооператив ва пас аз санҷиши ҳувият берун аз занҷир иҷро карда метавонад. Тарҳ ҳифзи корбарро таъмин мекунад, аммо ба идоракунии кооператив сатҳи баланди ваколат медиҳад.
Муҳити санҷиши Gas
| Параметр | Арзиш |
|---|---|
| Пешниҳоди умумӣ | 800.000 token, 6 даҳӣ |
| Пешниҳоди дар гардиш | 720.000 token, %90 |
| Захира | 80.000 token, %10 |
| Токени пардохт | MockBRL, 6 даҳӣ |
| Суроғаи ибтидоии узв | 2 суроға, тақсимоти баробари токен |
| Solidity | 0.8.26 |
| Оптимизатсияи компилятор | 200 runs |
| Тасдиқи шабака | Ethereum Sepolia testnet |
Манбаъ зикр мекунад, ки дар ҷадвалҳои gas overhead-и асосии транзаксия ба андозаи 21.000 gas аз хароҷоти функсияҳои ченшуда хориҷ шудааст.
Масрафҳои ченшудаи gas
| Амалиёт | Gas | Арзиши тахминӣ, USD | Мураккабӣ |
|---|---|---|---|
| Ҷойгиркунии шартнома | 2.147.770 | 5,2 × 10⁻⁴ | Якдафъаина |
| distributeDividends | 144.393 | 3,5 × 10⁻⁵ | O(1) |
| claimDividends, аввал | 75.069 | 1,8 × 10⁻⁵ | O(1) |
| claimDividends, баъдӣ | 57.969 | 1,4 × 10⁻⁵ | O(1) |
| proposeDividends | 72.035 | 1,7 × 10⁻⁵ | O(1) |
| approveProposal | 32.294 | 7,8 × 10⁻⁶ | O(1) |
| purchaseTokens | 68.810 | 1,7 × 10⁻⁵ | O(1) |
| transfer + _update | 42.112 | 1,0 × 10⁻⁵ | O(1) |
| mintWithFiat | 51.818 | 1,2 × 10⁻⁵ | O(1) |
| distributeFromReserve | 50.387 | 1,2 × 10⁻⁵ | O(1) |
Арзишҳои долларӣ ба фарзияи Декабри 2025 асос ёфтаанд: нархи 2 gwei gas ва тақрибан 0,12 доллари ИМА барои POL. Агар нархҳои шабака тағйир ёбанд, хароҷоти воқеӣ низ тағйир меёбанд.
Муқоисаи миқёспазирии O(1) ва O(n)
Дар Расми 4-и саҳифаи 19-и манбаъ, арзиши тақсимоти равиши аккумулятори бузургкардашуда дар атрофи 144.393 gas уфуқӣ мемонад, дар ҳоле ки равиши соддаи O(n), ки ҳамаи аъзоёнро як ба як мегузарад, бо шумораи аъзоён хаттӣ афзоиш меёбад. Манбаъ ҳисоб мекунад, ки барои 10.000 узв равиши содда тақрибан 1460 маротиба бештар gas талаб мекунад.
Иддаои O(1) дар ин ҷо маънои онро надорад, ки хароҷоти умумии низом барои ҳар гуна фаъолияти кооператив ҳамеша собит аст. Масалан, агар 10.000 узви алоҳида ҳамзамон токен интиқол диҳанд, гарчанде ҳар интиқол O(1) бошад ҳам, дар маҷмӯъ 10.000 амалиёт лозим мешавад. Мураккабии собит махсусан ба масъалаи ҳисоб кардани як тақсимоти дивиденд барои ҳамаи аъзоён дахл дорад.
Намоиши амалиётии Sepolia testnet
Манбаъ бо шартномаҳои тасдиқшудаи `CooperativeToken` ва MockBRL сенарияи testnet-и чаҳорузваро анҷом додааст:
| Иштирокчӣ | CCC token | Усули ба даст овардан | Дивиденд гирифт? |
|---|---|---|---|
| Узв 1 | 13.000 | MockBRL | Не |
| Узв 2 | 7.000 | MockBRL | Бале |
| Узв 3 | 19.000 | Fiat / mintWithFiat | Не |
| Узв 4 | 10.000 | MockBRL | Не |
Ҷамъи чаҳор узв ба 49.000 CCC token расидааст. Кооператив фонди дивидендии 10.000 MockBRL-ро пешниҳод, тасдиқ ва функсияи тақсимотро иҷро кардааст. Узви 2 дивидендашро гирифтааст; ҳуқуқҳои дигар аъзоён барои гирифтани оянда дар низом боқӣ мондаанд. Ҳангоми интиқоли токенҳо механизми `_update` ислоҳҳои вақтиро ба таври худкор татбиқ кардааст.
Оё Ин Низом Дар Кооперативи Воқеии Кишоварзӣ Тасдиқ Шудааст?
Не. Шартномаи ҳушманд дар Ethereum Sepolia testnet аз ҷиҳати техникӣ ҷойгир ва иҷро шудааст; бахши Caconde бошад пешбинии иқтисодии фарзиявиест, ки бо манбаъҳои воқеии истеҳсол ва хароҷот калибр карда шудааст. Татбиқи саҳроӣ бо аъзоёни фаъоли кооператив, ҷамъоварии сармояи воқеӣ, фаъолияти дарозмуддат, раванди иҷозати ҳуқуқӣ ва қабули воқеии корбарон ҳанӯз тасдиқ нашудаанд.
Маҳдудиятҳои танзимӣ
Муаллифон таъкид мекунанд, ки таснифи ҳуқуқии саҳмҳои токенизатсияшудаи кооперативӣ дар Бразилия равшан нест. Гарчанде Lei 14.478/2022 барои хизматрасониҳои дороиҳои маҷозӣ чаҳорчӯба фароҳам мекунад, бояд алоҳида арзёбӣ шавад, ки токенҳои кооперативӣ шартномаи сармоягузории дастаҷамъӣ ё коғази қиматнок ҳисоб мешаванд ё не. Агар дар доираи CVM Resolution 88/2022 ҳамчун коғази қиматнок тасниф шавад, ӯҳдадориҳои бақайдгирӣ, проспект ва ифшои давомдори маълумот метавонанд ба миён оянд.
Манбаъ ҳамчунин пешниҳод мекунад, ки маҳдудиятҳои Lei 5.764/1971 нисбат ба интиқоли саҳмҳои кооператив ба шахсони ғайриузв баррасӣ шаванд ва дар ҳолати зарурат аз CVM regulatory sandbox назари пешакӣ гирифта шавад. Ҳамчунин зикр мешавад, ки низомҳои монанди дар Аврупо татбиқшаванда бояд дар доираи MiCA ва қоидаҳои дахлдори коғазҳои қиматнок алоҳида арзёбӣ шаванд.
Маҳдудияти саводнокии рақамӣ
Низом истифодаи ҳамён, идоракунии калиди хусусӣ ва ҳамкорӣ бо блокчейнро талаб мекунад. Манбаъ эътироф мекунад, ки барои истеҳсолкунандагони хурди деҳот ин шарт метавонад монеаи муҳими қабул бошад. `mintWithFiat` ва `recoverWallet` барои кам кардани ин монеа тарҳрезӣ шудаанд; аммо барои гирифтани дивиденд корбарон ҳанӯз ҳам ба ҳамён ниёз доранд.
Муаллифон пешниҳод мекунанд, ки дар оянда вариантҳое ба монанди ҳамёни нигоҳдорӣ бо идоракунии чандимзо аз ҷониби кооператив, барқарорсозии биометрӣ, имзои амалиёт тавассути SMS ё пардохти fiat ба суратҳисоби бонкӣ таҳқиқ карда шаванд.
Маҳдудиятҳои амниятӣ
Манбаъ зикр мекунад, ки дар функсияҳои интиқоли арзиш `ReentrancyGuard`, санҷишҳои дохилии overflow дар Solidity 0.8.x ва миқёсгузории нуқтаи собити \(2^{128}\) истифода шудаанд. Бо вуҷуди ин, доштани ваколатҳои пурқувват ба монанди `distributeDividends` ва `recoverWallet` аз ҷониби нақши соҳиби кооператив хатари идоракуниро ба вуҷуд меорад.
Пеш аз истифодаи сармояи воқеии аъзоён дар муҳити истеҳсолӣ тавсия мешавад, ки аудити мустақили амнияти шартномаи ҳушманд гузаронида шавад; ҳисоби owner ба сохтори чандимзои 3/5 гузаронида шавад ва хавфҳои захира/depeg-и дороии устувори криптографии истифодашаванда арзёбӣ гарданд.
Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад
- Равиши аккумулятори бузургкардашуда метавонад як тақсимоти дивидендро дар сохтори амалиётии O(1), ки аз шумораи аъзоён мустақил аст, иҷро кунад.
- Дар татбиқи Sepolia testnet, `distributeDividends` тақрибан 144.393 gas масраф кардааст.
- Ҳангоми интиқоли токенҳо узвҳои ислоҳии инфиродӣ метавонанд барои нигоҳ доштани ҳуқуқҳои давраҳои гузашта истифода шаванд.
- Ду роҳи ба даст овардани токен бар асоси fiat ва криптовалютаи устувор метавонанд дар як меъмории шартнома муттаҳид карда шаванд.
- Дар доираи фарзияҳои муайяншуда барои Caconde, модели иқтисодӣ дивиденди ҷамъшавандаи мусбат ва пешбинии тақрибан %138,2 ROI барои 10 солро ба даст медиҳад.
Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад
- Нишон намедиҳад, ки низом дар кооперативҳои воқеӣ аз ҷиҳати ҳуқуқӣ тасдиқ шудааст.
- Қабули дарозмуддати корбаронро бо деҳқонони воқеӣ исбот намекунад.
- Нишон намедиҳад, ки %138,2 ROI воқеан ба даст меояд ё кафолат дода мешавад.
- Нишон намедиҳад, ки истифодаи воқеии истеҳсолӣ дар Polygon mainnet аз ҷиҳати иқтисодӣ тасдиқ шудааст.
- Нишон намедиҳад, ки шартномаи ҳушманд аз аудити мустақили амниятӣ гузаштааст.
- Нишон намедиҳад, ки сохтори токенизатсияшуда дар ҳар кишвар аз нигоҳи қонунгузории коғазҳои қиматнок ё кооперативӣ яксон татбиқ шуда метавонад.
Номувофиқиҳои техникии дохили манбаъ
Номувофиқии аввал ифодаи “ERC-204” дар Бахши 5.1 аст; бахшҳои дигари мақола стандарти ERC-20-ро истифода мебаранд.
Номувофиқии дуюм ва муҳимтар байни баробарии ҳифзи дивиденд дар Теоремаи 1 ва таърифҳои қаблии тағйирёбандаҳои \(E_i\), \(W_i\) ва \(C_i\) мебошад. Манбаъ \(E_i\)-ро дар як ҷо ҳамчун ҳуқуқи ҷамъшаванда ва дар Замимаи A ҳамчун ҳуқуқи ҳанӯз гирифта нашуда истифода мебарад. Аз ин рӯ, нотацияи теорема бояд пеш аз татбиқи низоми истеҳсолӣ ба санҷиши мустақили математикӣ гузошта шавад.
Номувофиқии сеюм ин аст, ки Data Availability Statement аз ҳамкориҳои Polygon mainnet ёд мекунад, дар ҳоле ки ҷойгиркунии тасдиқшуда ва намоиши амалиётӣ дар мақола барои Sepolia дода шудааст ва Polygon асосан барои арзёбии хароҷот истифода мешавад.
Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул
Унвони аслӣ: A Blockchain System for Scalable Tokenized Equity and Efficient Dividend Distribution in Agricultural Cooperatives
Муаллифон: Juan Minango; Alberto Paradisi; Silvia Marion; Andreza Lona; Ivan Bergier
Муаллифи масъул: Juan Minango
Муассиса 1: Center for Research and Development in Telecommunications (CPQD), Campinas, São Paulo, Brazil
Муассиса 2: Embrapa Digital Agriculture, Campinas, São Paulo, Brazil
Маҷалла: Economies
Ношир: MDPI
Навъи нашр: Article
Сабти библиографӣ: Economies, 2026, 14(6), 220
DOI: 10.3390/economies14060220
Ирсол: 23 Март 2026
Таҳрир: 25 Май 2026
Қабул: 28 Май 2026
Нашр: 11 Июн 2026
Иҷозатнома: Creative Commons Attribution (CC BY).
Навъи асосии таҳқиқот: Модели математии маблағгузорӣ, таҳияи шартномаи ҳушманд, татбиқи testnet, таҳлили gas ва пешбинии сенарияи иқтисодии фарзиявӣ.
Муҳити блокчейн: Меъмории мутобиқ ба EVM; ҷойгиркунии тасдиқшуда дар Ethereum Sepolia testnet.
Нармафзор: Solidity 0.8.26; OpenZeppelin ERC-20/ReentrancyGuard; Hardhat; оптимизатсия 200 runs.
Контексти татбиқи иқтисодӣ: Кооперативи фарзиявии коркарди тари қаҳва бо иқтидори 800 ton/сол дар Caconde, São Paulo, Бразилия, ки ба 100–150 истеҳсолкунандаи хурди қаҳва хизмат мерасонад.
Маблағгузорӣ: São Paulo Research Foundation (FAPESP), грантҳои рақами 22/09319-9 ва 24/18399-1.
Дастрасии маълумот: Муаллифон зикр мекунанд, ки маҷмӯи нави классикии маълумоти таҳқиқотӣ сохта нашудааст; натиҷаҳо аз транзаксияҳои блокчейн ва ҳамкориҳои шартномаи ҳушманд гирифта шудаанд. Аммо азбаски ифодаи Polygon mainnet бо ҷойгиркунии Sepolia дар бахши усул пурра мувофиқат намекунад, ин изҳорот бояд бо эҳтиёт тафсир карда шавад.
Бархӯрди манфиатҳо: Муаллифон бархӯрди манфиатҳоро гузориш надодаанд; онҳо зикр мекунанд, ки маблағгузорон дар тарҳи таҳқиқот, таҳлил, тафсир, навиштан ё қарори нашр нақш надоштаанд.
Саҳми муаллифон: Консептуализатсия Juan Minango, Alberto Paradisi ва Ivan Bergier; методология Juan Minango ва Silvia Marion; нармафзор ва таҳлили формалӣ Juan Minango; санҷиш Juan Minango, Alberto Paradisi ва Andreza Lona; таҳқиқ Juan Minango ва Alberto Paradisi; захираҳо Andreza Lona ва Silvia Marion; танзими маълумот ва визуализатсия Juan Minango; назорат Alberto Paradisi, Andreza Lona ва Ivan Bergier; идоракунии лоиҳа аз ҷониби Andreza Lona анҷом дода шудааст.
Маҳдудияти асосии методологӣ: Татбиқи саҳроии воқеии кооператив, санҷиш бо корбарони фаъоли деҳқон, аудити мустақили амниятӣ, санҷиши формалӣ ва фаъолияти дарозмуддат дар mainnet-и истеҳсолӣ ҳанӯз анҷом дода нашудаанд.
Маҳдудияти нотация дар дохили манбаъ: Байни истифодаи \(E_i\), \(W_i\), \(C_i\) дар Муодилаҳои (10)–(15) ва Замимаи A номутобиқии таърифӣ мавҷуд аст, ки ба теоремаи ҳифзи дивиденд таъсир мерасонад. Ин бахш бе санҷиши мустақили формалӣ набояд ҳамчун исботи беайб пешниҳод карда шавад.
Бозкашии визуалӣ: Меъмории шартномаи ҳушманд дар Расми 1, ду роҳи ба даст овардани токен дар Расми 2, ҷараёни солонаи низом дар Расми 3 ва муқоисаи миқёспазирии O(1)/O(n) дар Расми 4 барои бозсозӣ ҳамчун схемаҳои аслии Verianla, ки робитаҳои манбаъро нигоҳ медоранд, мувофиқанд.
Мутобиқати Verianla Live: Барои Live Process, Live Equation ва Live Compare хеле мувофиқ аст. Симулятсияи корбарӣ, ки бо озодона тағйир додани параметрҳои илмӣ натиҷаҳои нави сармоягузорӣ тавлид мекунад, мувофиқ нест.
Шарҳ гузоред
Нишонии почтаи электронии шумо нашр намешавад. Майдонҳои ҳатмӣ бо * нишон дода шудаанд