Ushbu kuzatuvchi pilot tadqiqot sogʻlom kattalarning siydigida Nile Red/DAPI fluoressensiya mikroskopiyasi orqali aniqlangan mikroplastikka oʻxshash zarrachalarni (MPga oʻxshash zarrachalar) oʻrganadi. MPga oʻxshash zarracha bu tadqiqotda Nile Red bilan fluoressensiya beradigan, biroq DAPI bilan biologik qoldiq sifatida belgilanmaydigan va polimer kimligi μFTIR yoki Raman kabi usullar bilan alohida tasdiqlanmagan zarracha sinfidir. Tadqiqotga 30 sogʻlom katta yoshli kishi jalb qilingan, 59 siydik namunasi toʻplangan va texnik sifat mezonlaridan oʻtgan 53 namuna tahlil qilingan. MPga oʻxshash zarrachalar 53 namunadan 48 tasida aniqlangan. Ayollar va erkaklar oʻrtasida ahamiyatli farq topilmagan; ayollarda hayz davrida pastroq konsentratsiya tomon moyillik kuzatilgan, ammo bu farq statistik ahamiyat darajasiga yetmagan.

Baholash mumkin boʻlgan namunalarda MPga oʻxshash zarrachalarning umumiy median konsentratsiyasi 0,7 zarracha/mL boʻlgan va oʻlchovlar 0 dan 15,2 zarracha/mL gacha keng oʻzgaruvchanlik koʻrsatgan. Ayollarda median 0,6 zarracha/mL, erkaklarda 0,4 zarracha/mL boʻlgan va farq ahamiyatli boʻlmagan (p=0,593). Hayz davrida median 0,1 zarracha/mL, hayzdan tashqari oʻlchovda 1,1 zarracha/mL aniqlangan, biroq taqqoslash p=0,076 bilan ahamiyatlilik chegarasidan oʻtmagan.

Turmush tarzi va shaxsiy taʼsirga oid soʻrovnomalardan olingan oʻzgaruvchilar alohida koʻrib chiqilgan chiziqli modellarda hech bir oʻzgaruvchi anʼanaviy statistik ahamiyat darajasiga yetmagan. Eng kuchli bitta oʻzgaruvchi signali gigiyenik prokladka ishlatish uchun kuzatilgan (p=0,054). Keyinchalik oʻtkazilgan eksplorativ, ikki yoʻnalishli bosqichma-bosqich koʻp oʻzgaruvchili model gigiyenik prokladka ishlatish, yaqinda/tez-tez genital sohani qirish va plastik komponentli qahva tayyorlash usullarini musbat yoʻnalishda; dengiz tuzi isteʼmoli bilan kompozit karton qadoqlangan ichimlik isteʼmolini manfiy yoʻnalishda tanlagan. Model R²=0,361 va umumiy p<0,001 qiymatiga ega boʻlsa-da, mualliflar bu tahlilni ochiqchasiga gipoteza yaratuvchi deb taʼriflaydi.

Tadqiqotning asosiy cheklovi oʻlchangan zarrachalarning polimer kimligi tasdiqlanmaganidir. Nile Red gidrofob moddalarni boʻyagani sababli ayrim MPga oʻxshash zarrachalar aslida plastik boʻlmagan materiallar boʻlishi mumkinligi tan olinadi. Kichik pilot namuna, hayz sikli kichik guruhining cheklangan hajmi, soʻrovnoma oʻzgaruvchilarining oʻzini-oʻzi xabar qilishga asoslanishi va tizimli taʼsir bilan mahalliy kontaminatsiyani bir-biridan ajratib boʻlmasligi ham natijalarni umumlashtirishni cheklaydi.

Tadqiqotning asosiy savoli

Mikro- va nanoplastiklar inson tanasiga ovqat hazm qilish tizimi, nafas yoʻli va teri bilan aloqa kabi turli yoʻllar orqali kirishi mumkin. Avvalgi tadqiqotlar bu materiallarni turli toʻqimalar va tana suyuqliklarida qayd etgan boʻlsa-da, siydik orqali chiqarilish, qisqa muddatli oʻzgaruvchanlik va kundalik hayot xatti-harakatlari bilan ehtimoliy bogʻliqliklar haqida maʼlumotlar cheklangan.

Ushbu tadqiqotning maqsadi sogʻlom kattalarning siydigidagi MPga oʻxshash zarracha konsentratsiyalarini oʻrganish va uchta asosiy savolni eksplorativ tarzda tekshirishdir: ayollar va erkaklar oʻrtasida farq bor-yoʻqligi, ayollarda hayz sikli fazasiga qarab konsentratsiya oʻzgaradimi-yoʻqmi va yaqinda kuzatilgan siydik yoʻllari infeksiyasi hamda shaxsiy turmush tarzi/gigiyena oʻzgaruvchilari oʻlchangan zarracha darajalari bilan bogʻliqmi-yoʻqmi.

Tadqiqot sababiy taʼsir tadqiqoti emas. Shaxsning maʼlum bir mahsulotdan foydalanishi bilan uning siydigidagi zarracha aynan oʻsha mahsulotdan kelganini koʻrsatadigan kimyoviy moslashtirish yoki iz kuzatish amalga oshirilmagan.

Ushbu Tadqiqotda “MPga Oʻxshash Zarracha” Nimani Anglatadi?

MPga oʻxshash zarracha bu tadqiqotda Nile Red fluoressensiyasini koʻrsatadigan va mos keluvchi DAPI tasvirida biologik material sifatida chiqarib tashlanmagan zarrachani anglatadi. Bu tasnif fluoressensiya xulq-atvoriga asoslanadi; zarrachaning polimer tuzilishi μFTIR, Raman spektroskopiyasi yoki boshqa polimerga xos usul bilan tasdiqlanmagani sababli u “aniq mikroplastik” bilan bir maʼnoli emas.

Nega “mikroplastik” oʻrniga ehtiyotkor terminologiya kerak?

Nile Red gidrofob materiallarni boʻyaydi. Plastmassalar shu xususiyat tufayli fluoressensiya berishi mumkin; biroq lipidlar, gidrofob oqsillar yoki boshqa plastik boʻlmagan tarkibiy qismlar ham signal hosil qilishi mumkin. DAPI qarshi boʻyash hujayra yadrosini oʻz ichiga olgan biologik qoldiqlarni ajratishga yordam beradi, ammo polimer kimligini aniqlamaydi.

Shu sababli tadqiqotning eng kuchli xulosasi “inson siydigida muayyan plastik polimerlar kimyoviy jihatdan aniq tasdiqlandi” degani emas. Xavfsiz ifoda shuki, qoʻllangan skrining usuli bilan baholash mumkin boʻlgan siydik namunalarining aksariyatida MPga oʻxshash fluoressent zarrachalar aniqlangan.

Tadqiqot dizayni

Tadqiqot takroriy oʻlchovli kuzatuvchi pilot tadqiqot sifatida rejalashtirilgan. Medical University of Graz va CBmed GmbH xodimlari orasidan 30 sogʻlom katta yoshli kishi tadqiqotga jalb qilingan. Ishtirokchilarni qabul qilish 19 sentyabr 2023 dan 21 noyabr 2023 gacha amalga oshirilgan.

Ishtirok etish uchun 18 yosh va undan katta boʻlish, elektron soʻrovnomada shaxsiy savollarga javob berishga rozilik bildirish va takroriy siydik namunasini topshirish shartlari qoʻyilgan. Doimiy siydik kateteri boʻlganlar, siydik yoʻllari infeksiyasidan tashqari mavjud yoki oʻtmishdagi siydik tizimi kasalligi boʻlganlar, siydik namunasi bera olmaydiganlar yoki xabardor rozilik bera olmaydiganlar tadqiqotdan chiqarib tashlangan.

Tadqiqot Medical University of Graz axloq qoʻmitasi tomonidan 35-161ex22/23 raqami bilan tasdiqlangan va barcha ishtirokchilardan yozma xabardor rozilik olingan.

Nega ikkita namuna toʻplandi?

Ayol ishtirokchilarda namunalardan biri hayz davriga, ikkinchisi hayzdan tashqari davrga moslashtirilib, ayni shaxsda sikl fazasi bilan bogʻliq qisqa muddatli oʻzgarishni oʻrganish maqsad qilingan. Erkaklardan ham ikki xil vaqtda namuna olingan; erkaklarda namuna olish vaqtlari tasodifiy belgilangan.

Takroriy oʻlchov dizayni faqat shaxslar oʻrtasidagi farqni emas, balki ayni shaxsning turli vaqtlardagi oʻlchovlari orasidagi oʻzgaruvchanlikni ham koʻrishga imkon beradi. Manba tadqiqot aynan bir shaxs va turli vaqt nuqtalari orasida sezilarli zarracha konsentratsiyasi oʻzgaruvchanligini qayd etgan.

Namuna hajmi qanday belgilandi?

Bu tadqiqot pilot xarakterga ega boʻlgani uchun oldindan formal statistik namuna hajmi hisobi amalga oshirilmagan. Tadqiqotchilar namuna hajmini avvalgi maʼlumotlarning yetishmasligi, amalga oshirish mumkinligi va mavjud resurslar asosida belgilagan. Bu holat ayniqsa kichik kichik-guruh tahlillarining statistik quvvatini cheklaydi.

Namuna yigʻish vaqtida kontaminatsiya qanday kamaytirildi?

Mikroplastik tadqiqotlarida atrof-muhit yoki laboratoriya materiallaridan keladigan tashqi kontaminatsiya asosiy metodologik xavflardan biridir. Shu sababli pre-analitik jarayonlarda plastiksiz jihozlardan foydalanilgan, siydik shisha idishlarda toʻplangan va tashqi kontaminatsiyani kamaytirish uchun idishlar darhol yopilgan.

Har bir namunadan 9 mL ajratilib -80 °C da muzlatilgan, qolgan qism MPga oʻxshash zarrachalarni tahlil qilish uchun qayta ishlangan. Namuna tayyorlash 3-5 namunalik guruhlarda olib borilgan va har bir guruhga shu jarayondan oʻtkazilgan 150 mL Milli-Q suvdan iborat protsedura blanki qoʻshilgan. Protsedura blanklarida topilgan zarracha konsentratsiyasi keyinchalik tegishli namunalar qiymatlaridan ayirilgan.

Vodorod peroksid bilan tozalash

Biologik tolalar va oqsil yukini kamaytirish maqsadida namunalar oldindan filtrlangan vodorod peroksid bilan 2:1 nisbatda ishlov berilgan. Tozalash 56 °C da, 130 rpm uzluksiz chayqatish ostida 48 soat davom ettirilgan.

Tozalashning oxirgi 30 daqiqasida %1 Nile Red zaxira eritmasi qoʻshilgan. Zaxira eritma asetonda 1 mg/mL Nile Red eritish orqali tayyorlangan.

Filtrlash va DAPI qarshi boʻyash

Tozalangan namunalar zarrachalarni ushlab qolish maqsadida batafsil usul boʻlimiga koʻra 3 µm oltin qoplangan membranalardan oʻtkazilgan. Filtrlar ortiqcha Nile Red ni olib tashlash uchun uch marta Milli-Q suv bilan yuvilgan.

Keyin 300 nM DAPI/PBS eritmasi bilan qarshi boʻyash amalga oshirilgan. Har bir filtrga 1 mL DAPI eritmasi qoʻllangan, yorugʻlik oʻtkazmaydigan sharoitda 5 daqiqa ushlab turilgan va soʻngra oldindan filtrlangan PBS bilan uch marta yuvilgan.

Manba izchilligi eslatmasi: Xulosa boʻlimida filtr oʻlchami “3 mm” deb koʻrsatilgan boʻlsa, batafsil usul boʻlimida “3 µm” deb berilgan. Bu yerdagi texnik bayon batafsil usul boʻlimidagi 3 µm qiymatini kuzatadi.

Nile Red va DAPI Birgalikda Qanday Qoʻllanildi?

Nile Red gidrofob zarrachalarni FITC kanalida koʻrinadigan qilgan, DAPI esa nuklein kislota oʻz ichiga olgan biologik qoldiqlarni belgilash uchun ishlatilgan. Tadqiqotchilar FITC kanalida koʻringan zarrachani avval nomzod MPga oʻxshash zarracha sifatida belgilagan, soʻng ayni joydagi DAPI tasvirini tekshirgan; DAPI-musbat yoki ham Nile Red, ham DAPI-musbat materialni MPga oʻxshash sinfdan chiqarib tashlagan.

Fluoressensiya mikroskopiyasi

Tahlil Graz Center for Medical Research Bioimaging and Flow Cytometry Core Facility da Nikon Eclipse Ti2 seriyali teskari mikroskop yordamida amalga oshirilgan.

• FITC kanali: 470 nm qoʻzgʻatish, 515 nm emissiya; Nile Red bilan boʻyalgan nomzod zarrachalarni tasvirlash.
• DAPI kanali: 395 nm qoʻzgʻatish, 432 nm emissiya; biologik materialni aniqlash.

High-content screening tizimi filtr boʻylab koʻplab tasvirlarni birlashtirib yuqori aniqlikdagi umumiy skan yaratgan. Har bir filtr 16 teng hududga boʻlingan va hududlar mustaqil ravishda tekshirilgan. Tasniflash va zarrachalarni sanash qoʻlda amalga oshirilgan.

Manba 1-rasm bir xil zarrachalarning FITC va DAPI kanallaridagi moslashtirilgan tasvirlarini koʻrsatadi. A/B jufti 21,31 µm lik Nile Red-musbat MPga oʻxshash zarrachani; C/D jufti 34,9 µm lik DAPI-musbat materialni; E/F jufti esa 68,25 µm lik ham Nile Red, ham DAPI-musbat materialni misol qiladi. Ikkinchi va uchinchi sinflar MPga oʻxshash zarrachalar hisobidan chiqarib tashlangan.

Nega oltita namuna tahlil qilinmadi?

Toʻplangan 59 siydik namunasining oltitasida filtrlashdan keyin zich biologik qoldiq qolgan. Tadqiqotchilar bu muammoni yetarli boʻlmagan H₂O₂ parchalanishidan keyin qolgan boʻlishi mumkin boʻlgan lipidlar yoki boshqa organik qoldiqlar hosil qilgan kuchli fon fluoressensiyasi bilan bogʻlaydi. Bunday namunalarda zarracha signalini fondan ishonchli ajratib boʻlmagani sababli tahlil oʻtkazilmagan.

Statistik tahlil

Klinik va soʻrovnoma maʼlumotlari REDCap orqali toʻplangan, CSV formatida eksport qilingan va RStudio da tahlil qilingan. Kohort xususiyatlari medianlar va %95 ishonch oraliqlari bilan umumlashtirilgan.

Jins, oxirgi uch yildagi siydik yoʻllari infeksiyasi tarixi va hayz sikli holatini taqqoslashda mos boʻlgan joylarda juftlangan yoki juftlanmagan parametrik boʻlmagan Wilcoxon testlari qoʻllangan.

Soʻrovnoma oʻzgaruvchilari ikkilik taʼsir koʻrsatkichlariga aylantirilgan va dastlabki skriningda har bir oʻzgaruvchi uchun alohida chiziqli regressiya modeli tuzilgan. Koʻp martalik taqqoslashlar uchun p qiymatlariga Benjamini-Hochberg tuzatishi qoʻllangan.

Eng kuchli statistik signalni koʻrsatgan oʻzgaruvchilar keyin gipoteza yaratish maqsadida ikki yoʻnalishli bosqichma-bosqich regressiyaga kiritilgan va yakuniy model talqindan oldin standartlashtirilgan.

Kohortning asosiy xususiyatlari

Nechta namuna baholandi?

Oʻttiz ishtirokchidan 29 tasi ikkala tadqiqot tashrifini yakunlagan, bir kishi esa faqat bitta namuna va bitta soʻrovnoma taqdim etgan. Jami 59 siydik namunasidan oltitasi texnik sabablarga koʻra chiqarib tashlangan.

Yakuniy tahlil 29 ishtirokchidan olingan 53 namunani qamrab olgan. Yigirma toʻrt ishtirokchi ikkita namuna, besh ishtirokchi bitta namuna bilan tahlilga hissa qoʻshgan. Yakuniy ishtirokchilar taqsimoti 15 ayol va 14 erkakdan iborat.

Tadqiqot Usuli va Natijalari

MPga oʻxshash zarrachalar qanchalik tez-tez topildi?

MPga oʻxshash zarrachalar tahlil qilish mumkin boʻlgan 53 namunaning 48 tasida aniqlangan. Bu ulush taxminan %90,6 ni tashkil etadi.

Barcha baholash mumkin boʻlgan namunalarda median konsentratsiya 0,7 zarracha/mL deb xabar qilingan; kuzatilgan diapazon 0-15,2 zarracha/mL boʻlgan. Muhokama boʻlimida oʻrtacha qiymat 0,67 zarracha/mL va diapazon 0-15,15 zarracha/mL sifatida alohida berilgan.

Bu keng taqsimot ham shaxslar oʻrtasida, ham ayni shaxsning turli namuna olish vaqtlarida sezilarli oʻzgaruvchanlik mavjudligini koʻrsatadi.

Ayol va erkak ishtirokchilar oʻrtasida farq bormi?

p=0,593 natijasi ayollar va erkaklar oʻrtasida statistik jihatdan ahamiyatli farq koʻrsatmaydi. Manba tadqiqotning muhokama boʻlimi ham jinslar oʻrtasida farq aniqlanmaganini ochiq qayd etadi.

Hayz Davrida MPga Oʻxshash Zarrachalar Haqiqatan Kamaydimi?

Tadqiqot hayz davrida pastroq konsentratsiya tomon moyillik kuzatgan, biroq farq statistik ahamiyat darajasiga yetmagan. Ayollar kichik guruhida hayz paytida median 0,1 zarracha/mL, hayzdan tashqari davrda 1,1 zarracha/mL boʻlgan va taqqoslash p=0,076 ni bergan; shu sababli maʼlumot “hayz davri siydikdagi MPga oʻxshash zarrachalarni kamaytiradi” degan fikrni isbotlamaydi.

Manba 2B-rasmda individual nuqtalar sezilarli darajada tarqalganligi va hayzdan tashqari guruhda yuqori qiymatlar mavjudligi koʻrinadi. Kichik tahlil faqat sakkiz ayolning mos juftlangan namunalariga asoslanganligi sababli statistik quvvat va vakillik cheklangan.

Hayz sikli uchun taklif qilingan mexanizm isbotlandimi?

Yoʻq. Mualliflar tez-tez siyish zarrachalarning siydik tizimida qolish vaqtini kamaytirishi mumkinligi kabi fiziologik izohlarni muhokama qiladi; biroq tadqiqot siyish chastotasini, zarrachalar oʻtishini yoki ushbu mexanizmning sababiy zanjirini bevosita oʻlchamagan.

Shu sababli bu izoh oʻlchangan mexanizm emas, balki kuzatilgan moyillikni kelajak tadqiqotlar uchun talqin qilishga qaratilgan gipotezadir.

Siydik yoʻllari infeksiyasi tarixi bilan bogʻliqlik

Olti ishtirokchi soʻnggi uch yil ichida siydik yoʻllari infeksiyasiga chalinganini bildirgan; ularning toʻrttasi ayol, ikkitasi erkak.

p=0,156 boʻlgani sababli soʻnggi uch yil ichida UTI bildirganlar va bildirmaganlar oʻrtasida ahamiyatli farq topilmagan. Bundan tashqari, infeksiya tarixi oʻzini-oʻzi xabar qilish va retrospektiv eslashga asoslanganligi sababli ehtimoliy eslash tarafkashligi ham mavjud.

Soʻrovnoma oʻzgaruvchilari: bir oʻzgaruvchili skrining

Kundalik odatlar, isteʼmol shakllari, kiyim va shaxsiy gigiyena oʻzgaruvchilari alohida chiziqli modellarda oʻrganilgan. Manba hech bir bitta oʻzgaruvchi statistik jihatdan ahamiyatli chiziqli bogʻliqlik koʻrsatmaganini ochiq qayd etadi. Eng past p qiymatlari faqat kelgusida sinovdan oʻtkazilishi kerak boʻlgan moyilliklarni koʻrsatish maqsadida xabar qilingan.

Bu jadval ayniqsa ehtiyotkorlik bilan talqin qilinishi kerak. Masalan, dengiz tuzi yoki kompozit karton isteʼmolining manfiy koeffitsientga ega boʻlishi ularning mikroplastiklarga qarshi “himoya qiluvchi” ekanini koʻrsatmaydi. Xuddi shuningdek, gigiyenik prokladka yoki qirish oʻzgaruvchilarining musbat koeffitsienti bu xatti-harakatlar bevosita siydikdagi mikroplastiklarga sabab boʻlishini isbotlamaydi.

Koʻp Oʻzgaruvchili Modelda Qaysi Turmush Tarzi Oʻzgaruvchilari Ajralib Turdi?

Ikki yoʻnalishli bosqichma-bosqich eksplorativ model beshta oʻzgaruvchini tanladi: gigiyenik prokladka ishlatish, genital sohani qirish chastotasi/yaqinligi va plastik komponent oʻz ichiga olgan qahva tayyorlash usullari MPga oʻxshash zarracha konsentratsiyasi bilan musbat yoʻnalishda; dengiz tuzi isteʼmoli va kompozit karton qadoqlangan ichimlik isteʼmoli manfiy yoʻnalishda joy oldi. Model dispersiyaning %36,1 ini tushuntirgan (R²=0,361; umumiy p<0,001), biroq kichik pilot namuna va maʼlumotga asoslangan oʻzgaruvchi tanlovi sababli bu natijalar tasdiqlangan sabablar yoki umumlashtiriladigan prognoz modeli emas, balki kelajakda sinovdan oʻtkazilishi kerak boʻlgan gipotezalardir.

Gigiyenik prokladka ishlatish

Gigiyenik prokladka ishlatish bir oʻzgaruvchili tahlilda p=0,054 bilan eng kuchli moyillikni koʻrsatdi va koʻp oʻzgaruvchili eksplorativ modelda musbat yoʻnalishda saqlanib qoldi.

Manba gigiyena mahsulotlarida plastik boʻlishi mumkinligi va anatomik yaqinlik sababli ehtimoliy mahalliy kontaminatsiya yoki taʼsir yoʻllarini muhokama qiladi. Biroq odamlarda gigiyenik prokladkadan siydik tizimiga MPning toʻgʻridan-toʻgʻri oʻtishini koʻrsatadigan yoʻl bu tadqiqotda oʻlchanmagan.

Genital sohani qirish

Yaqinda va tez-tez genital sohani qirish koʻp oʻzgaruvchili modelda musbat yoʻnalishda tanlangan. Mualliflar teridagi mikro-kesiklar, ishlatiladigan shaxsiy parvarish mahsulotlari yoki namuna olish vaqtida mahalliy kontaminatsiya kabi ehtimollarni muhokama qiladi.

Biroq tadqiqotda qirish bilan siydikdagi MP darajasi oʻrtasida bevosita biologik oʻtish mexanizmi koʻrsatilmagan. Bu oʻzgaruvchi manba tomonidan ham kelajak tadqiqotlarda baholanishi lozim boʻlgan ehtimoliy omil sifatida taqdim etiladi.

Plastik komponentli qahva tayyorlash

Plastik komponent ishlatadigan kapsula yoki filtr tipidagi qahva tayyorlash usullari plastiksiz French press yoki moka pot kabi variantlarga nisbatan eksplorativ modelda musbat yoʻnalishda joy olgan.

Biroq soʻrovnoma maʼlumotlari shaxsning haqiqiy zarracha dozasini kimyoviy yoki miqdoriy jihatdan oʻlchamagan. Shu sababli qahva tayyorlash uskunasidan chiqqan muayyan zarrachalar bilan siydikda koʻringan muayyan zarrachalarning manbasini moslashtirib boʻlmaydi.

Dengiz tuzi va kompozit karton natijalarini nega ehtiyotkor talqin qilish kerak?

Dengiz tuzi isteʼmoli va kompozit karton ichimlik isteʼmoli modelda manfiy koeffitsientlar bilan joy olgan. Bu natija avvalgi taʼsir kutilmalari bilan bevosita mos kelmaydi.

Mualliflar dengiz tuzi isteʼmoli soʻrovnomada miqdoriy oʻlchanmaganini; qadoqlash turi, ichimlik kimyosi, umumiy ovqatlanish, gidratatsiya odatlari va oʻlchanmagan isteʼmolchi xatti-harakatlari natijalarga taʼsir qilishi mumkinligini taʼkidlaydi. Shu sababli manfiy koeffitsientlar biror mahsulot MP taʼsirini kamaytirishini isbotlamaydi.

Oʻlchangan qiymat qayerdan keladi: tizimli taʼsirmi yoki mahalliy kontaminatsiyami?

Tadqiqotning muhim cheklovlaridan biri bu ikki manbani ajrata olmasligidir. Siydikdagi MPga oʻxshash zarrachalar nazariy jihatdan ovqat hazm qilish yoki nafas olishdan keyingi tizimli tarqalishdan, siydik tizimidagi jarayonlardan, genital/dermal aloqadan keyingi mahalliy manbalardan yoki namuna yigʻish paytidagi tashqi kontaminatsiyadan taʼsirlanishi mumkin.

Tadqiqotda protsedura blanklari qoʻllangan va laboratoriya kontaminatsiyasini kamaytirishga harakat qilingan boʻlsa-da, namuna shaxs tanasidan idishga yetib kelguncha yuz berishi mumkin boʻlgan dermal yoki shilliq qavat kontaminatsiyasini toʻliq ajratish mumkin emas.

Tadqiqotning kuchli tomonlari

• Bir shaxsdan takroriy namuna olish qisqa muddatli oʻzgaruvchanlikni oʻrganish imkonini beradi.
• Namuna yigʻishda shisha idish va plastiksiz jihozlardan foydalanilgan.
• Har bir tayyorlash guruhida protsedura blanki qoʻllangan va blank qiymatlari namunalardan ayirilgan.
• Nile Red signali DAPI qarshi boʻyash bilan birgalikda baholanib, ayrim biologik notoʻgʻri-musbatlarni chiqarib tashlash maqsad qilingan.
• Filtrning barchasi high-content screening orqali skanerlangan va 16 hududda qoʻlda baholangan.
• Jins, hayz sikli, UTI tarixi va koʻplab shaxsiy taʼsir oʻzgaruvchilari ayni pilot dizayn ichida eksplorativ tarzda oʻrganilgan.

Tadqiqotning asosiy cheklovlari

• Polimerga xos tasdiqlash amalga oshirilmagan; MPga oʻxshash zarrachalarning bir qismi plastik boʻlmagan gidrofob material boʻlishi mumkin.
• Pilot tadqiqot uchun formal namuna hajmi hisobi amalga oshirilmagan.
• Yakuniy tahlil atigi 29 ishtirokchi va 53 baholash mumkin boʻlgan namunadan iborat.
• Hayz davrini taqqoslash uchun mos juftlangan kichik guruh kichik.
• Soʻrovnoma oʻzgaruvchilari oʻzini-oʻzi xabar qilishga asoslanadi va haqiqiy taʼsir dozalarini miqdoriy oʻlchamaydi.
• Bosqichma-bosqich koʻp oʻzgaruvchili model gipoteza yaratuvchi boʻlib, mustaqil tasdiqlash kohortida sinalmagan.
• Tizimli taʼsir, mahalliy kontaminatsiya va namuna transferini bir-biridan ajratib boʻlmaydi.
• Siydik yoʻllari infeksiyasi tarixi retrospektiv oʻzini-oʻzi xabar qilishga asoslanadi.
• Olti namuna zich biologik qoldiq va fon fluoressensiyasi sababli tahlil qilinmagan.
• Sogʻlom koʻngillilar Medical University of Graz va CBmed atrofidan jalb qilingan; natijalarni umumiy aholiga avtomatik tarzda umumlashtirib boʻlmaydi.

Tadqiqot qoʻllab-quvvatlaydigan xulosalar

Tadqiqot qoʻllangan Nile Red/DAPI fluoressensiya ish jarayoni bilan baholash mumkin boʻlgan siydik namunalarining aksariyatida MPga oʻxshash zarrachalar koʻrilishi mumkinligini qoʻllab-quvvatlaydi. Shu bilan birga, oʻlchovlar shaxslar va vaqt nuqtalari oʻrtasida sezilarli darajada oʻzgarishi mumkinligini koʻrsatadi.

Maʼlumotlar ayollar va erkaklar oʻrtasida ahamiyatli farq koʻrsatmaydi. Hayz paytida pastroq konsentratsiya tomon signal bor, biroq p=0,076 boʻlgani uchun tasdiqlangan hayz sikli taʼsiri sifatida qabul qilinmasligi kerak. Oʻtmishdagi UTI tarixi bilan ham ahamiyatli bogʻliqlik topilmagan.

Beshta turmush tarzi/gigiyena oʻzgaruvchisi koʻp oʻzgaruvchili eksplorativ modelda ajralib turdi, biroq ular tasdiqlangan taʼsir manbalari yoki sabablar emas.

Tadqiqot qoʻllab-quvvatlamaydigan xulosalar

Ushbu tadqiqot topilgan har bir fluoressent zarracha albatta plastik ekanini isbotlamaydi. Muayyan prokladka, qahva mashinasi, qirish odati, tuz turi yoki ichimlik qadoqlanishi siydikdagi MPga oʻxshash zarrachalarning bevosita manbai ekanini koʻrsatmaydi.

Tadqiqot hayz koʻrish mikroplastiklarni tanadan chiqarib yuborishini isbotlamaydi; erkaklar va ayollarning tizimli mikroplastik yuki turlicha ekanini koʻrsatmaydi; MPga oʻxshash zarracha darajasi UTI ni keltirib chiqarishini yoki UTI zarracha darajasini oʻzgartirishini isbotlamaydi.

Tadqiqot, shuningdek, kuzatilgan zarracha konsentratsiyalari inson salomatligi uchun qaysi klinik xavf darajasiga mos kelishini aniqlamagan. Ushbu pilot tadqiqot kasallik xavfi yoki davolash chegarasini yaratmaydi.

Manba va Usul Haqida Izoh

Asl sarlavha: Microplastic in Human Urine: Early Observations and potential Influencing factors

Mualliflar: Daniel Habich; Christian Pacher-Deutsch; Johannes Woltsche; Markus Absenger-Novak; Angela Horvath; Vanessa Stadlbauer.

Hamkor birinchi mualliflar: Daniel Habich va Christian Pacher-Deutsch.

Masʼul muallif: Vanessa Stadlbauer.

Muassasalar: Center for Biomarker Research in Medicine, Graz; Department of Gastroenterology and Hepatology, Medical University of Graz; Department of Dermatology, Medical University of Graz; Center for Medical Research, Core Facility Bioimaging, Medical University of Graz; BioTechMed-Graz.

Platforma: SSRN.

Manba turi: Kuzatuvchi, takroriy oʻlchovli pilot inson tadqiqoti; preprint.

SSRN topshirish sanasi: 7 oktyabr 2026.

SSRN roʻyxat raqami: 7577027.

DOI: 10.2139/ssrn.7577027.

Taqriz holati: Yuklangan manba tadqiqot hali hakamlar taqrizidan oʻtmaganini aniq koʻrsatadi.

Asosiy namuna: 30 sogʻlom katta yoshli; boshlangʻich 15 ayol va 15 erkak ishtirokchi. Jami 59 siydik namunasi toʻplangan, 53 namuna tahlil qilish mumkin deb topilgan; yakuniy baholash mumkin boʻlgan maʼlumot 29 ishtirokchiga tegishli.

Asosiy analitik usul: H₂O₂ bilan namuna tozalash, Nile Red boʻyash, DAPI qarshi boʻyash, 3 µm oltin qoplangan membrana filtrlash, Nikon Eclipse Ti2 fluoressensiya mikroskopiyasi, FITC/DAPI ikki kanalli tekshiruv va qoʻlda zarracha tasnifi.

Statistika: Median va %95 ishonch oraliqlari; juftlangan/juftlanmagan Wilcoxon testlari; soʻrovnoma oʻzgaruvchilari uchun chiziqli regressiya skriningi; Benjamini-Hochberg koʻp testli tuzatish; gipoteza yaratuvchi ikki yoʻnalishli bosqichma-bosqich koʻp oʻzgaruvchili regressiya.

Asosiy metodologik cheklov: Polimerga xos zarracha kimligi tasdiqlanmagan. Shu sababli natijalar aniq mikroplastik sanogʻi emas, balki Nile Red/DAPI ish jarayoni bilan aniqlangan MPga oʻxshash zarrachalar oʻlchovlaridir.

Manba ichidagi texnik nomuvofiqlik: Xulosa boʻlimida oltin qoplangan filtr 3 mm deb yozilgan, batafsil usul esa 3 µm ni beradi. Usul bayonida batafsil usul qiymati saqlangan.

Manba ichidagi talqin nomuvofiqligi: Natijalar boʻlimidagi jins/UTI taʼsiriga oid ifoda asosiy natijalardagi p=0,593 va p=0,156 qiymatlariga mos kelmaydi. Verianla bayoni miqdoriy natijalarni asos qilib oladi va bu taqqoslashlarni ahamiyatli emas deb taqdim etadi.

Etika: Medical University of Graz axloq qoʻmitasi tasdigʻi 35-161 ex 22/23; barcha ishtirokchilardan yozma xabardor rozilik olingan.

Moliyalashtirish: COMET Module dasturi doirasida BMWET, BMIMI, Land Steiermark/SFG va Land Wien/WAW tomonidan moliyalashtirilgan; dastur Austrian Research Promotion Agency (FFG) tomonidan amalga oshirilgan. Loyiha raqami 888339.

Maʼlumotlarga kirish: Tadqiqot xulosalarini qoʻllab-quvvatlovchi maʼlumotlar asosli soʻrov boʻyicha masʼul muallifdan olinishi mumkin.

Generativ sunʼiy intellekt bayonoti: Mualliflar Microsoft Copilot va ChatGPT dan matnni tuzish, aniqlikni yaxshilash va maqola boʻlimlarini tartibga solish uchun foydalanganliklarini; keyin yaratilgan mazmunni koʻrib chiqib tahrir qilganliklarini va yakuniy matn uchun javobgarlikni oʻz zimmalariga olganliklarini bildiradi.

Litsenziya/mualliflik huquqi eslatmasi: Yuklangan preprintda ochiq Creative Commons qayta foydalanish litsenziyasi koʻrinmaydi. Manba mikroskopiya tasvirlari yoki grafiklarini piksel darajasida nusxalash oʻrniga, raqamli maʼlumotlar va usul munosabatlarini Verianla uchun original grafik/sxema sifatida qayta chizish afzal.