Bu müşahidə xarakterli pilot tədqiqat sağlam yetkinlərin sidiyində Nile Red/DAPI flüoresans mikroskopiyası ilə müəyyən edilən mikroplastikəbənzər hissəcikləri (MP-bənzər hissəciklər) araşdırır. MP-bənzər hissəcik bu tədqiqatda Nile Red ilə flüoresans verən, lakin DAPI ilə bioloji qalıq kimi işarələnməyən və polimer kimliyi μFTIR və ya Raman kimi üsullarla ayrıca təsdiqlənməmiş hissəcik sinfidir. Tədqiqata 30 sağlam yetkin daxil edilmiş, 59 sidik nümunəsi toplanmış və texniki keyfiyyət meyarlarını keçən 53 nümunə təhlil edilmişdir. MP-bənzər hissəciklər 53 nümunənin 48-də aşkar edilmişdir. Qadınlarla kişilər arasında əhəmiyyətli fərq tapılmamış; qadınlarda menstruasiya dövründə daha aşağı konsentrasiya istiqamətində meyl müşahidə edilmiş, lakin bu fərq statistik əhəmiyyət həddinə çatmamışdır.

Qiymətləndirilə bilən nümunələrdə ümumi median MP-bənzər hissəcik konsentrasiyası 0,7 hissəcik/mL olmuş və ölçmələr 0 ilə 15,2 hissəcik/mL arasında geniş dəyişkənlik göstərmişdir. Qadınlarda median 0,6 hissəcik/mL, kişilərdə 0,4 hissəcik/mL olmuş və fərq əhəmiyyətli sayılmamışdır (p=0,593). Menstruasiya dövründə median 0,1 hissəcik/mL, menstruasiya xaricindəki ölçmədə 1,1 hissəcik/mL müəyyən edilmiş, lakin müqayisə p=0,076 ilə əhəmiyyətlilik həddini keçməmişdir.

Həyat tərzi və şəxsi məruzqalma sorğularından əldə edilən dəyişənlərin ayrı-ayrılıqda araşdırıldığı xətti modellərdə heç bir dəyişən ənənəvi statistik əhəmiyyət səviyyəsinə çatmamışdır. Ən güclü tək dəyişən siqnalı gigiyenik bez istifadəsi üçün görülmüşdür (p=0,054). Daha sonra aparılan kəşfiyyat xarakterli, ikiistiqamətli addımlı çoxdəyişənli model gigiyenik bez istifadəsini, yaxın zamanda/tez-tez genital təraşı və plastik komponentli qəhvə hazırlama üsullarını müsbət istiqamətdə; dəniz duzu istehlakını və kompozit karton qablaşdırmalı içki istehlakını mənfi istiqamətdə seçmişdir. Model R²=0,361 və ümumi p<0,001 dəyərinə malik olsa da müəlliflər bu analizi açıq şəkildə hipotez yaradan analiz kimi xarakterizə edirlər.

Tədqiqatın əsas məhdudiyyəti ölçülən hissəciklərin polimer kimliyinin təsdiqlənməməsidir. Nile Red hidrofob maddələri boyadığı üçün bəzi MP-bənzər hissəciklərin əslində plastik olmayan materiallar ola biləcəyi qəbul edilir. Kiçik pilot nümunə, menstruasiya dövrü alt qrupunun məhdud ölçüsü, sorğu dəyişənlərinin öz-bəyanata əsaslanması və sistemik məruzqalma ilə lokal kontaminasiyanın bir-birindən ayrıla bilməməsi də nəticələrin ümumiləşdirilməsini məhdudlaşdırır.

Tədqiqatın əsas sualı

Mikro- və nanoplastiklər insan orqanizminə həzm sistemi, tənəffüs yolu və dəri təması kimi müxtəlif yollarla daxil ola bilər. Əvvəlki tədqiqatlar bu materialları müxtəlif toxuma və bədən mayelərində bildirsə də sidiklə xaric olunma, qısamüddətli dəyişkənlik və gündəlik həyat davranışları ilə mümkün əlaqələr barədə məlumat məhduddur.

Bu tədqiqatın məqsədi sağlam yetkinlərin sidiyindəki MP-bənzər hissəcik konsentrasiyalarını araşdırmaq və üç əsas sualı kəşfiyyat xarakterli şəkildə qiymətləndirməkdir: qadınlarla kişilər arasında fərqin olub-olmaması, qadınlarda menstruasiya dövrünün fazası ilə konsentrasiyanın dəyişib-dəyişməməsi və yaxın keçmişdə sidik yolları infeksiyası ilə şəxsi həyat tərzi/gigiyena dəyişənlərinin ölçülən hissəcik səviyyələri ilə əlaqəli olub-olmaması.

Tədqiqat səbəb-nəticə xarakterli məruzqalma işi deyil. Bir şəxsin müəyyən məhsuldan istifadəsi ilə onun sidiyindəki hissəciyin birbaşa həmin məhsuldan gəldiyini göstərəcək kimyəvi uyğunlaşdırma və ya iz sürmə aparılmamışdır.

Bu Tədqiqatda “MP-Bənzər Hissəcik” Nə Deməkdir?

MP-bənzər hissəcik bu araşdırmada Nile Red flüoresansı göstərən və uyğun DAPI görüntüsündə bioloji material kimi istisna edilməyən hissəciyi ifadə edir. Bu təsnifat flüoresans davranışına əsaslanır; hissəciyin polimer quruluşu μFTIR, Raman spektroskopiyası və ya başqa polimer-spesifik üsulla təsdiqlənmədiyi üçün “dəqiq mikroplastik” ilə eyni məna daşımır.

Niyə “mikroplastik” əvəzinə ehtiyatlı terminologiya lazımdır?

Nile Red hidrofob materialları boyayır. Plastiklər bu xüsusiyyətə görə flüoresans verə bilər; lakin lipidlər, hidrofob zülallar və ya digər plastik olmayan komponentlər də siqnal yarada bilər. DAPI əks-boyaması hüceyrə nüvəsi olan bioloji qalıqların ayrılmasına kömək edir, lakin polimer kimliyini müəyyən etmir.

Buna görə tədqiqatın ən güclü nəticəsi “insan sidiyində müəyyən plastik polimerlərinin dəqiq kimyəvi olaraq təsdiqləndiyi” deyil. Təhlükəsiz ifadə ondan ibarətdir ki, istifadə edilən skrininq üsulu ilə qiymətləndirilə bilən sidik nümunələrinin əksəriyyətində MP-bənzər flüoresan hissəciklər aşkar edilmişdir.

Tədqiqat dizaynı

Araşdırma təkrarlanan ölçməli müşahidə xarakterli pilot tədqiqat kimi planlaşdırılmışdır. Medical University of Graz və CBmed GmbH əməkdaşları arasından 30 sağlam yetkin tədqiqata daxil edilmişdir. İştirakçıların qəbulu 19 sentyabr 2023 ilə 21 noyabr 2023 arasında həyata keçirilmişdir.

İştirak üçün 18 yaş və yuxarı olmaq, elektron sorğuda şəxsi sualları cavablandırmağa razı olmaq və təkrarlanan sidik nümunəsi vermək şərtləri tələb olunmuşdur. Daimi sidik kateteri olanlar, sidik yolları infeksiyası istisna olmaqla mövcud və ya keçmiş sidik sistemi xəstəliyi olanlar, sidik nümunəsi verə bilməyənlər və ya məlumatlandırılmış razılıq verə bilməyənlər tədqiqatdan kənarlaşdırılmışdır.

Tədqiqat Medical University of Graz etik komitəsi tərəfindən 35-161ex22/23 nömrəsi ilə təsdiqlənmiş və bütün iştirakçılardan yazılı məlumatlandırılmış razılıq alınmışdır.

Niyə iki nümunə toplandı?

Qadın iştirakçılarda nümunələrdən biri menstruasiya dövrünə, digəri isə menstruasiyadan kənar dövrə uyğunlaşdırılaraq eyni şəxsdə dövr fazası ilə əlaqəli qısamüddətli dəyişikliklərin araşdırılması məqsəd qoyulmuşdur. Kişilərdən də iki fərqli zamanda nümunə götürülmüşdür; kişilərdə nümunə götürmə vaxtları təsadüfi müəyyən edilmişdir.

Təkrarlanan ölçmə dizaynı yalnız şəxslərarası fərqləri deyil, eyni şəxsin müxtəlif zamanlardakı ölçmələri arasındakı dəyişkənliyi də görməyə imkan verir. Mənbə tədqiqat həqiqətən də eyni fərd və fərqli zaman nöqtələri arasında nəzərəçarpan hissəcik konsentrasiyası dəyişkənliyi bildirmişdir.

Nümunə ölçüsü necə müəyyən edildi?

Bu tədqiqat pilot xarakter daşıdığı üçün əvvəlcədən formal statistik nümunə ölçüsü hesablanmamışdır. Tədqiqatçılar nümunə ölçüsünü əvvəlki məlumat çatışmazlığı, həyata keçirilə bilmə və mövcud resurslar əsasında müəyyən etmişlər. Bu hal xüsusilə kiçik alt qrup analizlərinin statistik gücünü məhdudlaşdırır.

Nümunə toplama zamanı kontaminasiya necə azaldıldı?

Mikroplastik tədqiqatlarında ətraf mühitdən və ya laboratoriya materiallarından gələn xarici kontaminasiya əsas metodoloji risklərdən biridir. Buna görə pre-analitik proseslərdə plastiksiz avadanlıq istifadə edilmiş, sidik şüşə qablarda toplanmış və qablar xarici kontaminasiyanı azaltmaq üçün dərhal bağlanmışdır.

Hər nümunədən 9 mL ayrılaraq -80 °C-də dondurulmuş, qalan hissə MP-bənzər hissəcik analizi üçün emal edilmişdir. Nümunə hazırlığı 3-5 nümunəlik qruplar şəklində aparılmış və hər qrupa eyni prosesdən keçirilən 150 mL Milli-Q sudan ibarət prosedur kor nümunəsi əlavə edilmişdir. Prosedur kor nümunələrində aşkar olunan hissəcik konsentrasiyası sonradan müvafiq nümunələrin dəyərlərindən çıxılmışdır.

Hidrogen peroksidlə təmizləmə

Bioloji lif və zülal yükünü azaltmaq məqsədilə nümunələr əvvəlcədən filtrlənmiş hidrogen peroksidlə 2:1 nisbətində işlənmişdir. Təmizləmə 56 °C-də, 130 rpm davamlı çalxalama altında 48 saat davam etdirilmişdir.

Təmizləmənin son 30 dəqiqəsində %1 Nile Red stok məhlulu əlavə edilmişdir. Stok məhlul asetonda 1 mg/mL Nile Red həll edilərək hazırlanmışdır.

Filtrasiya və DAPI əks-boyaması

Təmizlənmiş nümunələr hissəcikləri saxlamaq məqsədilə ətraflı metod bölməsinə görə 3 µm qızıl örtüklü membranlardan keçirilmişdir. Filtrlər artıq Nile Red-i uzaqlaşdırmaq üçün üç dəfə Milli-Q su ilə yuyulmuşdur.

Daha sonra 300 nM DAPI/PBS məhlulu ilə əks-boyama aparılmışdır. Hər filtrə 1 mL DAPI məhlulu tətbiq edilmiş, işıq keçirməyən şəraitdə 5 dəqiqə saxlanmış və ardınca əvvəlcədən filtrlənmiş PBS ilə üç dəfə yuyulmuşdur.

Mənbə uyğunluğu qeydi: Xülasə bölməsində filtr ölçüsü “3 mm” kimi görünsə də ətraflı metod bölməsində “3 µm” kimi verilmişdir. Buradakı texniki izah ətraflı metod bölməsindəki 3 µm dəyərini izləyir.

Nile Red və DAPI Birlikdə Necə İstifadə Olundu?

Nile Red hidrofob hissəcikləri FITC kanalında görünən hala gətirərkən DAPI nuklein turşusu ehtiva edən bioloji qalıqları işarələmək üçün istifadə edilmişdir. Tədqiqatçılar FITC kanalında görünən hissəciyi əvvəlcə namizəd MP-bənzər hissəcik kimi işarələmiş, sonra eyni mövqedəki DAPI görüntüsünü yoxlamış; DAPI-müsbət və ya həm Nile Red, həm də DAPI-müsbət materialı MP-bənzər sinfindən çıxarmışlar.

Flüoresans mikroskopiyası

Analiz Graz Center for Medical Research Bioimaging and Flow Cytometry Core Facility-də Nikon Eclipse Ti2 seriyalı invert mikroskopdan istifadə edilməklə aparılmışdır.

• FITC kanalı: 470 nm həyəcanlandırma, 515 nm emissiya; Nile Red ilə boyanmış namizəd hissəciklərin görüntülənməsi.
• DAPI kanalı: 395 nm həyəcanlandırma, 432 nm emissiya; bioloji materialın müəyyən edilməsi.

High-content screening sistemi filtr boyunca çoxsaylı görüntüləri birləşdirərək yüksək ayırdetməli ümumi skan yaratmışdır. Hər filtr 16 bərabər sahəyə bölünmüş və sahələr müstəqil şəkildə yoxlanmışdır. Təsnifat və hissəcik sayımı manual aparılmışdır.

Mənbə Şəkil 1 eyni hissəciklərin FITC və DAPI kanallarındakı uyğunlaşdırılmış görüntülərini göstərir. A/B cütü 21,31 µm-lik Nile Red-müsbət MP-bənzər hissəciyi; C/D cütü 34,9 µm-lik DAPI-müsbət materialı; E/F cütü isə 68,25 µm-lik həm Nile Red, həm də DAPI-müsbət materialı nümunə göstərir. İkinci və üçüncü siniflər MP-bənzər sayımdan çıxarılmışdır.

Altı nümunə niyə analiz edilə bilmədi?

Toplanan 59 sidik nümunəsinin altısında filtrasiyadan sonra sıx bioloji qalıq qalmışdır. Tədqiqatçılar bu problemi qeyri-kafi H₂O₂ həzmindən sonra qala biləcək lipidlər və ya digər üzvi qalıqların yaratdığı güclü fon flüoresansı ilə əlaqələndirirlər. Belə nümunələrdə hissəcik siqnalını fondan etibarlı şəkildə ayırmaq mümkün olmadığından analiz aparılmamışdır.

Statistik analiz

Klinik və sorğu məlumatları REDCap vasitəsilə toplanmış, CSV formatında ixrac edilmiş və RStudio-da təhlil edilmişdir. Kohort xüsusiyyətləri medianlar və %95 etibar intervalları ilə xülasə edilmişdir.

Cinsiyyət, son üç ildə sidik yolları infeksiyası anamnezi və menstruasiya dövrü vəziyyəti müqayisələrində uyğun olduqda cütləşdirilmiş və ya cütləşdirilməmiş qeyri-parametrik Wilcoxon testləri istifadə edilmişdir.

Sorğu dəyişənləri ikili məruzqalma göstəricilərinə çevrilmiş və ilkin skrininqdə hər dəyişən üçün ayrıca xətti reqressiya modeli qurulmuşdur. Çoxsaylı müqayisələr üçün p dəyərlərinə Benjamini-Hochberg düzəlişi tətbiq edilmişdir.

Ən güclü statistik siqnal göstərən dəyişənlər daha sonra hipotez yaratmaq məqsədli ikiistiqamətli addımlı reqressiyaya daxil edilmiş və son model şərhdən əvvəl standartlaşdırılmışdır.

Kohortun əsas xüsusiyyətləri

Neçə nümunə qiymətləndirildi?

Otuz iştirakçıdan 29-u iki tədqiqat ziyarətini tamamlamış, bir nəfər yalnız bir nümunə və bir sorğu təqdim etmişdir. Cəmi 59 sidik nümunəsindən altısı texniki səbəblərlə çıxarılmışdır.

Yekun analiz 29 iştirakçıdan alınan 53 nümunəni əhatə etmişdir. İyirmi dörd iştirakçı iki nümunə, beş iştirakçı isə bir nümunə ilə analizə töhfə vermişdir. Yekun iştirakçı bölgüsü 15 qadın və 14 kişidir.

Tədqiqatın Metodu və Nəticələri

MP-bənzər hissəciklər nə qədər tez-tez tapıldı?

MP-bənzər hissəciklər analiz edilə bilən 53 nümunənin 48-də aşkar edilmişdir. Bu nisbət təxminən %90,6-dır.

Bütün qiymətləndirilə bilən nümunələrdə median konsentrasiya 0,7 hissəcik/mL kimi bildirilmişdir; müşahidə olunan aralıq 0-15,2 hissəcik/mL olmuşdur. Müzakirə bölməsində orta dəyər 0,67 hissəcik/mL və aralıq 0-15,15 hissəcik/mL kimi ayrıca verilir.

Bu geniş paylanma həm şəxslər arasında, həm də eyni fərdin müxtəlif nümunə götürmə zamanlarında mühüm dəyişkənlik olduğunu göstərir.

Qadın və kişi iştirakçılar arasında fərq varmı?

p=0,593 nəticəsi qadınlarla kişilər arasında statistik olaraq əhəmiyyətli fərq göstərmir. Mənbə tədqiqatın müzakirə bölməsi də cinslər arasında fərq aşkar edilmədiyini açıq şəkildə bildirir.

Menstruasiya Dövründə MP-Bənzər Hissəciklər Həqiqətən Azaldımı?

Tədqiqat menstruasiya dövründə daha aşağı konsentrasiya istiqamətində meyl müşahidə etmişdir, lakin fərq statistik əhəmiyyət həddinə çatmamışdır. Qadın alt qrupunda menstruasiya zamanı median 0,1 hissəcik/mL, menstruasiyadan kənar dövrdə 1,1 hissəcik/mL olmuş və müqayisə p=0,076 vermişdir; buna görə məlumat “menstruasiya dövrünün sidikdəki MP-bənzər hissəcikləri azaltdığını” sübut etmir.

Mənbə Şəkil 2B-də fərdi nöqtələrin xeyli səpələndiyi və menstruasiyadan kənar qrupda yüksək dəyərlərin olduğu görünür. Alt analiz yalnız səkkiz qadının uyğun cütləşdirilmiş nümunələrinə əsaslandığından statistik güc və təmsilolunma məhduddur.

Menstruasiya dövrü üçün təklif olunan mexanizm sübut edildimi?

Xeyr. Müəlliflər daha tez-tez sidiyə çıxmanın hissəciklərin sidik sistemində qalma müddətini azalda biləcəyi kimi fizioloji izahları müzakirə edirlər; lakin tədqiqat sidiyə çıxma tezliyini, hissəcik keçidini və ya bu mexanizmin səbəb-nəticə zəncirini birbaşa ölçməmişdir.

Beləliklə, bu izah ölçülmüş mexanizm deyil, müşahidə olunan meyli gələcək tədqiqatlar üçün şərh etməyə yönəlmiş hipotezdir.

Sidik yolları infeksiyası anamnezi ilə əlaqə

Altı iştirakçı son üç il ərzində sidik yolları infeksiyası keçirdiyini bildirmişdir; bunların dördü qadın, ikisi kişidir.

p=0,156 olduğuna görə son üç ildə UTI bildirənlərlə bildirməyənlər arasında əhəmiyyətli fərq aşkar edilməmişdir. Üstəlik, infeksiya anamnezi öz-bəyana və geriyə dönük xatırlamaya əsaslandığı üçün mümkün xatırlama qərəzi də mövcuddur.

Sorğu dəyişənləri: tək dəyişənli skrininq

Gündəlik vərdişlər, istehlak nümunələri, geyim və şəxsi gigiyena dəyişənləri ayrıca xətti modellərdə araşdırılmışdır. Mənbə heç bir tək dəyişənin statistik olaraq əhəmiyyətli xətti əlaqə göstərmədiyini açıq bildirir. Ən aşağı p dəyərləri yalnız gələcəkdə yoxlanmalı meylləri göstərmək məqsədilə hesabatlandırılmışdır.

Bu cədvəl xüsusilə ehtiyatla şərh edilməlidir. Məsələn, dəniz duzu və ya kompozit karton istehlakının mənfi əmsala malik olması onların mikroplastiklərə qarşı “qoruyucu” olduğunu göstərmir. Eyni şəkildə gigiyenik bez və ya təraş dəyişənlərinin müsbət əmsalı bu davranışların birbaşa sidik mikroplastiklərinə səbəb olduğunu sübut etmir.

Çoxdəyişənli Modeldə Hansı Həyat Tərzi Dəyişənləri Önə Çıxdı?

İkiistiqamətli addımlı kəşfiyyat modeli beş dəyişən seçmişdir: gigiyenik bez istifadəsi, genital təraşın tezliyi/yaxınlığı və plastik komponent ehtiva edən qəhvə hazırlama üsulları MP-bənzər hissəcik konsentrasiyası ilə müsbət istiqamətdə; dəniz duzu istehlakı və kompozit karton qablaşdırmalı içki istehlakı mənfi istiqamətdə yer almışdır. Model variasiyanın %36,1-ni izah etmişdir (R²=0,361; ümumi p<0,001), lakin kiçik pilot nümunə və məlumat yönümlü dəyişən seçimi səbəbindən bu nəticələr təsdiqlənmiş səbəblər və ya ümumiləşdirilə bilən proqnoz modeli deyil, gələcəkdə sınaqdan keçirilməli hipotezlərdir.

Gigiyenik bez istifadəsi

Gigiyenik bez istifadəsi tək dəyişənli analizdə p=0,054 ilə ən güclü meyli göstərmiş və çoxdəyişənli kəşfiyyat modelində müsbət istiqamətdə qorunmuşdur.

Mənbə gigiyenik məhsulların plastik ehtiva edə bilməsi və anatomik yaxınlıq səbəbilə mümkün lokal kontaminasiya və ya məruzqalma yollarını müzakirə edir. Bununla belə, insanlarda gigiyenik bezdən sidik sisteminə birbaşa MP keçidini göstərən yol bu tədqiqatda ölçülməmişdir.

Genital təraş

Yaxın zamanda və tez-tez genital təraş çoxdəyişənli modeldə müsbət istiqamətdə seçilmişdir. Müəlliflər dəridə mikro-kəsiklər, istifadə edilən şəxsi qulluq məhsulları və ya nümunə zamanı lokal kontaminasiya kimi ehtimalları müzakirə edirlər.

Lakin tədqiqatda təraş ilə sidik MP səviyyəsi arasında birbaşa bioloji keçid mexanizmi göstərilməmişdir. Bu dəyişən mənbə tərəfindən də gələcək tədqiqatlarda qiymətləndirilməli mümkün amil kimi təqdim olunur.

Plastik komponentli qəhvə hazırlama

Plastik komponent istifadə edən kapsul və ya filtr tipli qəhvə hazırlama üsulları plastiksiz French press və ya moka pot kimi variantlarla müqayisədə kəşfiyyat modelində müsbət istiqamətdə yer almışdır.

Bununla belə, sorğu məlumatları fərdin real hissəcik dozasını kimyəvi və ya kəmiyyətcə ölçməmişdir. Buna görə qəhvə hazırlama avadanlığından çıxan müəyyən hissəciklərlə sidikdə görünən müəyyən hissəciklərin mənbəyini uyğunlaşdırmaq mümkün deyil.

Dəniz duzu və kompozit karton nəticələri niyə ehtiyatla şərh edilməlidir?

Dəniz duzu istehlakı və kompozit karton içki istehlakı modeldə mənfi əmsallarla yer almışdır. Bu nəticə əvvəlki məruzqalma gözləntiləri ilə birbaşa uyğun deyil.

Müəlliflər dəniz duzu istehlakının sorğuda kəmiyyətcə ölçülmədiyini; qablaşdırma növü, içkinin kimyası, ümumi qidalanma, hidratasiya vərdişləri və ölçülməyən istehlakçı davranışlarının nəticələrə təsir edə biləcəyini bildirirlər. Buna görə mənfi əmsallar hər hansı məhsulun MP məruzqalmasını azaltdığını sübut etmir.

Ölçülən dəyər haradan gəlir: sistemik məruzqalma, yoxsa lokal kontaminasiya?

Tədqiqatın mühüm məhdudiyyətlərindən biri bu iki mənbəni ayıra bilməməsidir. Sidikdəki MP-bənzər hissəciklər nəzəri olaraq həzm və ya tənəffüsdən sonra sistemik paylanmadan, sidik sistemindəki proseslərdən, genital/dermal təmasdan sonra lokal mənbələrdən və ya nümunə toplama zamanı xarici kontaminasiyadan təsirlənə bilər.

Tədqiqatda prosedur kor nümunələri istifadə edilmiş və laboratoriya kontaminasiyasını azaltmağa çalışılmış olsa da şəxsin bədənindən nümunə qabına çatmazdan əvvəl yarana biləcək dermal və ya selikli qişa kontaminasiyasını tam ayırmaq mümkün deyil.

Tədqiqatın güclü tərəfləri

• Eyni şəxsdən təkrarlanan nümunə götürülməsi qısamüddətli dəyişkənliyin araşdırılmasına imkan verir.
• Nümunə toplamada şüşə qab və plastiksiz avadanlıq istifadə edilmişdir.
• Hər hazırlama qrupunda prosedur kor nümunəsi istifadə edilmiş və kor dəyərləri nümunələrdən çıxılmışdır.
• Nile Red siqnalı DAPI əks-boyaması ilə birlikdə qiymətləndirilərək bəzi bioloji yanlış-müsbətlərin istisna edilməsi hədəflənmişdir.
• Filtrin hamısı high-content screening ilə skan edilmiş və 16 sahə şəklində manual qiymətləndirilmişdir.
• Cinsiyyət, menstruasiya dövrü, UTI anamnezi və çoxsaylı şəxsi məruzqalma dəyişənləri eyni pilot dizayn daxilində kəşfiyyat xarakterli qiymətləndirilmişdir.

Tədqiqatın əsas məhdudiyyətləri

• Polimer-spesifik təsdiqləmə aparılmamışdır; MP-bənzər hissəciklərin bir hissəsi plastik olmayan hidrofob material ola bilər.
• Pilot tədqiqat üçün formal nümunə ölçüsü hesablanmamışdır.
• Yekun analiz yalnız 29 iştirakçı və 53 qiymətləndirilə bilən nümunədən ibarətdir.
• Menstruasiya dövrü müqayisəsinin uyğun cütləşdirilmiş alt qrupu kiçikdir.
• Sorğu dəyişənləri öz-bəyana əsaslanır və real məruzqalma dozalarını kəmiyyətcə ölçmür.
• Addımlı çoxdəyişənli model hipotez yaradandır və müstəqil doğrulama kohortunda sınaqdan keçirilməmişdir.
• Sistemik məruzqalma, lokal kontaminasiya və nümunə transferi bir-birindən ayrıla bilmir.
• Sidik yolları infeksiyası anamnezi geriyə dönük öz-bəyana əsaslanır.
• Altı nümunə sıx bioloji qalıq və fon flüoresansı səbəbindən analiz edilə bilməmişdir.
• Sağlam könüllülər Medical University of Graz və CBmed mühitindən cəlb edilmişdir; nəticələr ümumi əhaliyə avtomatik ümumiləşdirilə bilməz.

Tədqiqatın dəstəklədiyi nəticələr

Tədqiqat istifadə edilən Nile Red/DAPI flüoresans iş axını ilə qiymətləndirilə bilən sidik nümunələrinin əksəriyyətində MP-bənzər hissəciklərin görülə bildiyini dəstəkləyir. Eyni zamanda ölçmələrin şəxslər və zaman nöqtələri arasında nəzərəçarpacaq dərəcədə dəyişə bildiyini göstərir.

Məlumat qadınlarla kişilər arasında əhəmiyyətli fərq göstərmir. Menstruasiya zamanı daha aşağı konsentrasiya istiqamətində siqnal var, lakin p=0,076 olduğuna görə təsdiqlənmiş menstruasiya dövrü təsiri kimi qəbul edilməməlidir. Keçmiş UTI anamnezi ilə də əhəmiyyətli əlaqə tapılmamışdır.

Beş həyat tərzi/gigiyena dəyişəni çoxdəyişənli kəşfiyyat modelində önə çıxmışdır, lakin bunlar təsdiqlənmiş məruzqalma mənbələri və ya səbəblər deyil.

Tədqiqatın dəstəkləmədiyi nəticələr

Bu tədqiqat tapılan hər flüoresan hissəciyin dəqiq şəkildə plastik olduğunu sübut etmir. Müəyyən bir bezin, qəhvə maşınının, təraş vərdişinin, duz növünün və ya içki qablaşdırmasının sidikdəki MP-bənzər hissəciklərin birbaşa mənbəyi olduğunu göstərmir.

Tədqiqat menstruasiyanın mikroplastikləri bədəndən uzaqlaşdırdığını sübut etmir; kişilərlə qadınların sistemik mikroplastik yükünün fərqli olduğunu göstərmir; MP-bənzər hissəcik səviyyəsinin UTI yaratdığını və ya UTI-nin hissəcik səviyyəsini dəyişdirdiyini sübut etmir.

Araşdırma həmçinin müşahidə olunan hissəcik konsentrasiyalarının insan sağlamlığı üçün hansı klinik risk səviyyəsinə uyğun olduğunu müəyyən etməmişdir. Bu pilot tədqiqat xəstəlik riski və ya müalicə həddi yaratmır.

Mənbə və Metod Qeydi

Özgün başlıq: Microplastic in Human Urine: Early Observations and potential Influencing factors

Müəlliflər: Daniel Habich; Christian Pacher-Deutsch; Johannes Woltsche; Markus Absenger-Novak; Angela Horvath; Vanessa Stadlbauer.

Ortaq birinci müəlliflər: Daniel Habich və Christian Pacher-Deutsch.

Məsul müəllif: Vanessa Stadlbauer.

Qurumlar: Center for Biomarker Research in Medicine, Graz; Department of Gastroenterology and Hepatology, Medical University of Graz; Department of Dermatology, Medical University of Graz; Center for Medical Research, Core Facility Bioimaging, Medical University of Graz; BioTechMed-Graz.

Platforma: SSRN.

Mənbə növü: Müşahidə xarakterli, təkrarlanan ölçməli pilot insan tədqiqatı; preprint.

SSRN təqdimetmə tarixi: 7 oktyabr 2026.

SSRN qeydiyyat nömrəsi: 7577027.

DOI: 10.2139/ssrn.7577027.

Rəy statusu: Yüklənmiş mənbə tədqiqatın hələ ekspert rəyindən keçmədiyini açıq şəkildə bildirir.

Əsas nümunə: 30 sağlam yetkin; başlanğıcda 15 qadın və 15 kişi iştirakçı. Cəmi 59 sidik nümunəsi toplanmış, 53 nümunə analiz edilə bilən hesab edilmişdir; yekun qiymətləndirilə bilən məlumat 29 iştirakçıya aiddir.

Əsas analitik üsul: H₂O₂ ilə nümunə təmizlənməsi, Nile Red boyaması, DAPI əks-boyaması, 3 µm qızıl örtüklü membran filtrasiyası, Nikon Eclipse Ti2 flüoresans mikroskopiyası, FITC/DAPI ikikanallı yoxlama və manual hissəcik təsnifatı.

Statistika: Median və %95 etibar intervalları; cütləşdirilmiş/cütləşdirilməmiş Wilcoxon testləri; sorğu dəyişənləri üçün xətti reqressiya skrininqi; Benjamini-Hochberg çoxsaylı test düzəlişi; hipotez yaradıcı ikiistiqamətli addımlı çoxdəyişənli reqressiya.

Əsas metodoloji məhdudiyyət: Polimer-spesifik hissəcik kimliyi təsdiqlənməmişdir. Buna görə nəticələr dəqiq mikroplastik sayımı deyil, Nile Red/DAPI iş axını ilə müəyyən edilən MP-bənzər hissəcik ölçmələridir.

Mənbədaxili texniki uyğunsuzluq: Xülasə bölməsində qızıl örtüklü filtr 3 mm kimi yazıldığı halda ətraflı metod 3 µm göstərir. Metod izahında ətraflı metod dəyəri qorunmuşdur.

Mənbədaxili şərh uyğunsuzluğu: Nəticə bölməsindəki cinsiyyət/UTI təsirinə dair ifadə əsas nəticələrdəki p=0,593 və p=0,156 dəyərləri ilə uyğun deyil. Verianla izahı kəmiyyət nəticələrini əsas götürür və bu müqayisələri əhəmiyyətli deyil kimi təqdim edir.

Etika: Medical University of Graz etik komitəsinin təsdiqi 35-161 ex 22/23; bütün iştirakçılardan yazılı məlumatlandırılmış razılıq alınmışdır.

Maliyyələşdirmə: COMET Module proqramı çərçivəsində BMWET, BMIMI, Land Steiermark/SFG və Land Wien/WAW tərəfindən maliyyələşdirilmiş; proqram Austrian Research Promotion Agency (FFG) tərəfindən həyata keçirilmişdir. Layihə nömrəsi 888339-dur.

Məlumatlara çıxış: Tədqiqatın nəticələrini dəstəkləyən məlumatlar əsaslandırılmış tələb əsasında məsul müəllifdən əldə edilə bilər.

Generativ süni intellekt bəyanatı: Müəlliflər Microsoft Copilot və ChatGPT-ni mətnin strukturlaşdırılması, aydınlığın yaxşılaşdırılması və məqalə bölmələrinin təşkil edilməsi məqsədilə istifadə etdiklərini; daha sonra yaradılmış məzmunu nəzərdən keçirib redaktə etdiklərini və yekun mətnə görə məsuliyyəti öz üzərlərinə götürdüklərini bildirirlər.

Lisenziya/müəllif hüququ qeydi: Yüklənmiş preprintdə açıq Creative Commons təkrar istifadə lisenziyası görünmür. Mənbə mikroskopiya görüntülərinin və ya qrafiklərinin piksel səviyyəsində kopyalanması əvəzinə, rəqəmsal məlumatların və metod əlaqələrinin Verianla üçün orijinal qrafik/sxem kimi yenidən çəkilməsi üstün tutulmalıdır.