Akademik araştırmalar, anlaşılır dil

Verianla | Akademik Araştırmalardan Türkçe Ekonomi ve Bilim İçerikleri

03 Kasım 2026, Salı
VERİANLA Bağımsız bilim yayıncılığı
Verianla on Google Play
Menüyü aç veya kapat
...
Home / Sağlık Bilimleri / Tıp Araştırmaları / İnsan İdrarında Mikroplastik: Erken Gözlemler ve Potansiyel Etkileyen Faktörler
Tıp Araştırmaları

İnsan İdrarında Mikroplastik: Erken Gözlemler ve Potansiyel Etkileyen Faktörler

Bu gözlemsel pilot çalışma, sağlıklı yetişkinlerin idrarında Nile Red/DAPI floresans mikroskopisiyle tanımlanan mikroplastik-benzeri parçacıkları (MP-benzeri parçacıklar) araştırmaktadır.

20/10/2026  Veri Anla  184 görüntüleme
İnsan İdrarında Mikroplastik: Erken Gözlemler ve Potansiyel Etkileyen Faktörler

Bu gözlemsel pilot çalışma, sağlıklı yetişkinlerin idrarında Nile Red/DAPI floresans mikroskopisiyle tanımlanan mikroplastik-benzeri parçacıkları (MP-benzeri parçacıklar) araştırmaktadır. MP-benzeri parçacık, bu çalışmada Nile Red ile floresans veren fakat DAPI ile biyolojik kalıntı olarak işaretlenmeyen ve polimer kimliği μFTIR veya Raman gibi yöntemlerle ayrıca doğrulanmamış parçacık sınıfıdır. Araştırmaya 30 sağlıklı yetişkin alınmış, 59 idrar örneği toplanmış ve teknik kalite kriterlerini geçen 53 örnek analiz edilmiştir. MP-benzeri parçacıklar 53 örneğin 48'inde saptanmıştır. Kadınlarla erkekler arasında anlamlı fark bulunmamış; kadınlarda adet döneminde daha düşük konsantrasyon yönünde bir eğilim görülmüş ancak bu fark istatistiksel anlamlılık düzeyine ulaşmamıştır.

Değerlendirilebilir örneklerde genel medyan MP-benzeri parçacık konsantrasyonu 0,7 parçacık/mL olmuş ve ölçümler 0 ile 15,2 parçacık/mL arasında geniş değişkenlik göstermiştir. Kadınlarda medyan 0,6 parçacık/mL, erkeklerde 0,4 parçacık/mL bulunmuş ve fark anlamlı olmamıştır (p=0,593). Adet döneminde medyan 0,1 parçacık/mL, adet dışındaki ölçümde 1,1 parçacık/mL saptanmış, ancak karşılaştırma p=0,076 ile anlamlılık eşiğini geçmemiştir.

Yaşam tarzı ve kişisel maruziyet anketlerinden elde edilen değişkenlerin ayrı ayrı incelendiği doğrusal modellerde hiçbir değişken geleneksel istatistiksel anlamlılık düzeyine ulaşmamıştır. En güçlü tek değişken sinyali hijyenik ped kullanımı için görülmüştür (p=0,054). Daha sonra yapılan keşifsel, çift yönlü adımlı çok değişkenli model; hijyenik ped kullanımı, yakın zamanda/sık genital tıraş ve plastik bileşenli kahve hazırlama yöntemlerini pozitif yönde; deniz tuzu tüketimi ile kompozit karton ambalajlı içecek tüketimini negatif yönde seçmiştir. Model R²=0,361 ve genel p<0,001 değerine sahip olsa da yazarlar bu analizi açıkça hipotez üretici olarak tanımlamaktadır.

Çalışmanın temel sınırı, ölçülen parçacıkların polimer kimliğinin doğrulanmamış olmasıdır. Nile Red hidrofobik maddeleri boyadığı için bazı MP-benzeri parçacıkların gerçekte plastik olmayan materyaller olabileceği kabul edilmektedir. Küçük pilot örneklem, adet döngüsü alt grubunun sınırlı büyüklüğü, anket değişkenlerinin öz-bildirime dayanması ve sistemik maruziyet ile yerel kontaminasyonun birbirinden ayrılamaması da sonuçların genellenmesini sınırlar.

Araştırmanın temel sorusu

Mikro- ve nanoplastikler insan vücuduna sindirim sistemi, solunum yolu ve deri teması gibi farklı yollarla girebilir. Önceki araştırmalar bu materyalleri çeşitli dokularda ve vücut sıvılarında bildirmiş olsa da idrar yoluyla atılım, kısa süreli değişkenlik ve günlük yaşam davranışlarıyla olası ilişkiler konusunda veri sınırlıdır.

Bu çalışmanın amacı sağlıklı yetişkinlerin idrarındaki MP-benzeri parçacık konsantrasyonlarını araştırmak ve üç temel soruyu keşifsel olarak incelemektir: kadınlarla erkekler arasında fark bulunup bulunmadığı, kadınlarda adet döngüsü fazıyla konsantrasyonun değişip değişmediği ve yakın geçmişte üriner sistem enfeksiyonu ile kişisel yaşam tarzı/hijyen değişkenlerinin ölçülen parçacık düzeyleriyle ilişkili olup olmadığı.

Araştırma nedensel bir maruziyet çalışması değildir. Bir kişinin belirli bir ürün kullanmasıyla idrarındaki parçacığın doğrudan o üründen geldiğini gösterecek kimyasal eşleştirme veya iz sürme yapılmamıştır.

Bu Çalışmada “MP-Benzeri Parçacık” Ne Anlama Geliyor?

MP-benzeri parçacık, bu araştırmada Nile Red floresansı gösteren ve karşılık gelen DAPI görüntüsünde biyolojik materyal olarak dışlanmayan parçacığı ifade eder. Bu sınıflandırma floresans davranışına dayanır; parçacığın polimer yapısı μFTIR, Raman spektroskopisi veya başka bir polimer-spesifik yöntemle doğrulanmadığı için “kesin mikroplastik” ile eş anlamlı değildir.

Neden “mikroplastik” yerine dikkatli terminoloji gerekiyor?

Nile Red hidrofobik materyalleri boyar. Plastikler bu özellik nedeniyle floresans verebilir; ancak lipidler, hidrofobik proteinler veya başka plastik olmayan bileşenler de sinyal oluşturabilir. DAPI karşı boyaması hücre çekirdeği içeren biyolojik kalıntıların ayıklanmasına yardımcı olur, fakat polimer kimliğini belirlemez.

Bu nedenle çalışmanın en güçlü sonucu “insan idrarında belirli plastik polimerlerinin kesin kimyasal olarak doğrulandığı” değildir. Güvenli ifade, kullanılan tarama yöntemiyle çoğu değerlendirilebilir idrar örneğinde MP-benzeri floresan parçacıkların saptandığıdır.

Çalışma tasarımı

Araştırma tekrarlı ölçümlü gözlemsel pilot çalışma olarak planlanmıştır. Medical University of Graz ve CBmed GmbH çalışanları arasından 30 sağlıklı yetişkin araştırmaya alınmıştır. Katılımcı alımı 19 Eylül 2023 ile 21 Kasım 2023 arasında gerçekleştirilmiştir.

Katılım için 18 yaş ve üzeri olma, elektronik ankette kişisel soruları yanıtlamayı kabul etme ve tekrarlı idrar örneği verme şartları aranmıştır. Kalıcı üriner kateteri bulunanlar, üriner sistem enfeksiyonu dışında mevcut veya geçmiş üriner sistem hastalığı bulunanlar, idrar örneği sağlayamayanlar veya bilgilendirilmiş onam veremeyenler çalışma dışında bırakılmıştır.

Çalışma Medical University of Graz etik kurulu tarafından 35-161ex22/23 numarasıyla onaylanmış ve tüm katılımcılardan yazılı bilgilendirilmiş onam alınmıştır.

Neden iki örnek toplandı?

Kadın katılımcılarda örneklerin biri adet dönemine, diğeri adet dışındaki döneme zamanlanarak aynı bireyde döngü fazıyla ilişkili kısa dönem değişimin incelenmesi amaçlanmıştır. Erkeklerden de iki farklı zamanda örnek alınmıştır; erkeklerde örnekleme zamanları rastgele belirlenmiştir.

Tekrarlı ölçüm tasarımı, yalnız kişiler arası farklılığı değil aynı kişinin farklı zamanlardaki ölçümleri arasındaki değişkenliği görmeye olanak verir. Kaynak çalışma gerçekten de aynı birey ve farklı zaman noktaları arasında belirgin parçacık konsantrasyonu değişkenliği bildirmektedir.

Örneklem büyüklüğü nasıl belirlendi?

Bu çalışma pilot nitelikte olduğu için önceden formal bir istatistiksel örneklem büyüklüğü hesabı yapılmamıştır. Araştırmacılar örneklem büyüklüğünü önceki veri eksikliği, uygulanabilirlik ve mevcut kaynaklar temelinde belirlemiştir. Bu durum özellikle küçük alt grup analizlerinin istatistiksel gücünü sınırlar.

Örnek toplama sırasında kontaminasyon nasıl azaltıldı?

Mikroplastik çalışmalarında çevreden veya laboratuvar malzemelerinden gelen dış kontaminasyon temel metodolojik risklerden biridir. Bu nedenle ön-analitik işlemlerde plastik içermeyen ekipman kullanılmış, idrar cam kaplarda toplanmış ve kaplar dış kontaminasyonu azaltmak için hemen kapatılmıştır.

Her numuneden 9 mL ayrılarak -80 °C'de dondurulmuş, kalan bölüm MP-benzeri parçacık analizi için işlenmiştir. Numune hazırlama 3-5 örneklik gruplar halinde yürütülmüş ve her gruba aynı süreçten geçirilen 150 mL Milli-Q sudan oluşan bir prosedür körü eklenmiştir. Prosedür körlerinde bulunan parçacık konsantrasyonu daha sonra ilgili örneklerin değerlerinden çıkarılmıştır.

Hidrojen peroksit ile arıtma

Biyolojik lif ve protein yükünü azaltmak amacıyla örnekler önceden filtrelenmiş hidrojen peroksitle 2:1 oranında işlenmiştir. Arıtma 56 °C'de, 130 rpm sürekli çalkalama altında 48 saat sürdürülmüştür.

Arıtmanın son 30 dakikasında %1 Nile Red stok çözeltisi eklenmiştir. Stok çözelti asetonda 1 mg/mL Nile Red çözülerek hazırlanmıştır.

Filtrasyon ve DAPI karşı boyaması

Arıtılmış örnekler parçacıkları tutmak amacıyla ayrıntılı yöntem bölümüne göre 3 µm altın kaplı membranlardan geçirilmiştir. Filtreler fazla Nile Red'i uzaklaştırmak için üç kez Milli-Q su ile yıkanmıştır.

Daha sonra 300 nM DAPI/PBS çözeltisiyle karşı boyama yapılmıştır. Her filtreye 1 mL DAPI çözeltisi uygulanmış, ışık geçirmeyen koşullarda 5 dakika bekletilmiş ve ardından önceden filtrelenmiş PBS ile üç kez yıkanmıştır.

Kaynak tutarlılığı notu: Özet bölümünde filtre boyutu “3 mm” olarak görünürken ayrıntılı yöntem bölümünde “3 µm” olarak verilmiştir. Buradaki teknik anlatım ayrıntılı yöntem bölümündeki 3 µm değerini izlemektedir.

Nile Red ve DAPI Birlikte Nasıl Kullanıldı?

Nile Red hidrofobik parçacıkları FITC kanalında görünür hale getirirken DAPI nükleik asit içeren biyolojik kalıntıları işaretlemek için kullanılmıştır. Araştırmacılar FITC kanalında görülen parçacığı önce aday MP-benzeri parçacık olarak işaretlemiş, ardından aynı konumdaki DAPI görüntüsünü kontrol etmiş; DAPI pozitif veya hem Nile Red hem DAPI pozitif materyali MP-benzeri sınıfından çıkarmıştır.

Floresans mikroskopisi

Analiz, Graz Center for Medical Research Bioimaging and Flow Cytometry Core Facility'de Nikon Eclipse Ti2 serisi ters mikroskop kullanılarak gerçekleştirilmiştir.

  • FITC kanalı: 470 nm uyarım, 515 nm emisyon; Nile Red ile boyanmış aday parçacıkların görüntülenmesi.
  • DAPI kanalı: 395 nm uyarım, 432 nm emisyon; biyolojik materyalin belirlenmesi.

High-content screening sistemi filtre boyunca çok sayıda görüntüyü birleştirerek yüksek çözünürlüklü genel tarama üretmiştir. Her filtre 16 eşit bölgeye ayrılmış ve bölgeler bağımsız olarak incelenmiştir. Sınıflandırma ve parçacık sayımı manuel yapılmıştır.

Kaynak Şekil 1, aynı partiküllerin FITC ve DAPI kanallarındaki eşleştirilmiş görüntülerini göstermektedir. A/B çifti 21,31 µm'lik Nile Red pozitif MP-benzeri parçacığı; C/D çifti 34,9 µm'lik DAPI pozitif materyali; E/F çifti ise 68,25 µm'lik hem Nile Red hem DAPI pozitif materyali örneklemektedir. İkinci ve üçüncü sınıflar MP-benzeri sayımdan dışlanmıştır.

Altı örnek neden analiz edilemedi?

59 toplanan idrar örneğinin altısında filtrasyon sonrasında yoğun biyolojik artık kalmıştır. Araştırmacılar bu sorunu yetersiz H₂O₂ sindirimi sonrasında kalmış olabilecek lipidler veya diğer organik artıkların oluşturduğu güçlü arka plan floresansıyla ilişkilendirmektedir. Böyle örneklerde parçacık sinyali arka plandan güvenilir biçimde ayrılamadığı için analiz yapılmamıştır.

İstatistiksel analiz

Klinik ve anket verileri REDCap üzerinden toplanmış, CSV biçiminde dışa aktarılmış ve RStudio'da analiz edilmiştir. Kohort özellikleri medyanlar ve %95 güven aralıklarıyla özetlenmiştir.

Cinsiyet, son üç yıldaki üriner sistem enfeksiyonu öyküsü ve adet döngüsü durumu karşılaştırmalarında uygun olan yerde eşleştirilmiş veya eşleştirilmemiş parametrik olmayan Wilcoxon testleri kullanılmıştır.

Anket değişkenleri ikili maruziyet göstergelerine dönüştürülmüş ve başlangıç taramasında her değişken için ayrı doğrusal regresyon modeli kurulmuştur. Çoklu karşılaştırmalar için p değerlerine Benjamini-Hochberg düzeltmesi uygulanmıştır.

En güçlü istatistiksel sinyali gösteren değişkenler daha sonra hipotez üretici amaçlı çift yönlü adımlı regresyona alınmış ve son model yorumdan önce standardize edilmiştir.

Kohortun temel özellikleri

ÖzellikKadın (n=15)Erkek (n=14)Toplam (n=29)
Yaş (yıl)29 (27-33)29 (25-32)29 (28-32)
Beden kitle indeksi (kg/m²)21,8 (20,4-26,0)24,0 (21,0-28,1)23,1 (21,0-25,7)
Boy (cm)170 (166-175)184 (180-187)178 (170-183)
Ağırlık (kg)65 (57-71)82,5 (72,0-88,0)72 (66-81)

Kaç örnek değerlendirildi?

Otuz katılımcıdan 29'u iki çalışma ziyaretini tamamlamış, bir kişi yalnız bir örnek ve bir anket sağlamıştır. Toplam 59 idrar örneğinin altısı teknik nedenlerle dışlanmıştır.

Nihai analiz 29 katılımcıdan gelen 53 örneği kapsamıştır. Yirmi dört katılımcı iki örnek, beş katılımcı bir örnek ile analize katkıda bulunmuştur. Nihai katılımcı dağılımı 15 kadın ve 14 erkektir.

Çalışmanın Yöntemi ve Bulguları

MP-benzeri parçacıklar ne sıklıkta bulundu?

MP-benzeri parçacıklar analiz edilebilen 53 örneğin 48'inde saptanmıştır. Bu oran yaklaşık %90,6'dır.

Tüm değerlendirilebilir örneklerde medyan konsantrasyon 0,7 parçacık/mL olarak raporlanmıştır; gözlenen aralık 0-15,2 parçacık/mL olmuştur. Tartışma bölümünde ortalama değer 0,67 parçacık/mL ve aralık 0-15,15 parçacık/mL olarak ayrıca verilmektedir.

Bu geniş dağılım hem kişiler arasında hem de aynı bireyin farklı örnekleme zamanlarında önemli değişkenlik olduğunu göstermektedir.

Kadın ve erkek katılımcılar arasında fark var mıydı?

GrupMedyan (parçacık/mL)%95 güven aralığıp değeri
Kadınlar0,60,2-1,60,593
Erkekler0,40,2-1,1

p=0,593 sonucu kadınlar ve erkekler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark göstermemektedir. Kaynak çalışmanın tartışma bölümü de cinsiyetler arasında fark saptanmadığını açıkça belirtmektedir.

Adet Döneminde MP-Benzeri Parçacıklar Gerçekten Azaldı mı?

Çalışma adet döneminde daha düşük konsantrasyon yönünde bir eğilim gözlemlemiştir, ancak fark istatistiksel anlamlılık düzeyine ulaşmamıştır. Kadın alt grubunda adet sırasında medyan 0,1 parçacık/mL, adet dışı dönemde 1,1 parçacık/mL bulunmuş ve karşılaştırma p=0,076 vermiştir; bu nedenle veri “adet döneminin idrardaki MP-benzeri parçacıkları azalttığını” kanıtlamaz.

Ölçüm zamanıMedyan (parçacık/mL)%95 güven aralığıp değeri
Adet dönemi0,10-3,10,076
Adet dışı dönem1,10-15,2

Kaynak Şekil 2B'de bireysel noktaların önemli ölçüde dağıldığı ve adet dışı grupta yüksek değerlerin bulunduğu görülmektedir. Alt analiz yalnız sekiz kadının uygun eşleşmiş örneklerine dayandığından istatistiksel güç ve temsil edilebilirlik sınırlıdır.

Adet döngüsü için önerilen mekanizma kanıtlandı mı?

Hayır. Yazarlar daha sık idrara çıkmanın parçacıkların üriner sistemde kalma süresini azaltabileceği gibi fizyolojik açıklamalar tartışmaktadır; ancak çalışma idrar yapma sıklığı, parçacık geçişi veya bu mekanizmanın nedensel zincirini doğrudan ölçmemiştir.

Dolayısıyla bu açıklama ölçülmüş mekanizma değil, gözlenen eğilimi gelecekteki araştırmalar için yorumlamaya yönelik bir hipotezdir.

Üriner sistem enfeksiyonu öyküsüyle ilişki

Altı katılımcı son üç yıl içinde üriner sistem enfeksiyonu geçirdiğini bildirmiştir; bunların dördü kadın, ikisi erkektir.

GrupMedyan (parçacık/mL)%95 güven aralığıp değeri
UTI öyküsü olanlar0,30-1,20,156
UTI öyküsü olmayanlar0,640,3-1,1

p=0,156 olduğu için son üç yılda UTI bildirenlerle bildirmeyenler arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Üstelik enfeksiyon öyküsü öz-bildirime ve geriye dönük hatırlamaya dayandığından olası hatırlama yanlılığı da bulunmaktadır.

Anket değişkenleri: tek değişkenli tarama

Günlük alışkanlıklar, tüketim örüntüleri, giyim ve kişisel hijyen değişkenleri ayrı doğrusal modellerde incelenmiştir. Kaynak, hiçbir tek değişkenin istatistiksel olarak anlamlı doğrusal ilişki göstermediğini açıkça belirtmektedir. En düşük p değerleri yalnız ileride test edilmesi gereken eğilimleri göstermek amacıyla raporlanmıştır.

DeğişkenTahminStandart hatap değeri
Hijyenik ped kullanımı1,6490,8360,054
Plastik şişeden içecek tüketimi-1,1790,6640,082
Plastik içeren kahve hazırlama yöntemi1,3260,7890,099
Deniz tuzu tüketimi-1,3250,7890,099
Yakın zamanda ve sık genital tıraş2,7991,7360,113
Kompozit ambalajdan içilen miktar (L)-4,9513,1890,127
Kompozit ambalajlı içecek tüketimi-1,1840,7710,131
Katılımcı ağırlığı-0,0390,0260,144
Tatlı su balığı tüketim sıklığı-0,3630,2530,157
Poliamid iç çamaşırı kullanımı-1,0360,7750,187

Bu tablo özellikle dikkatli yorumlanmalıdır. Örneğin deniz tuzu veya kompozit karton tüketiminin negatif katsayıya sahip olması bunların mikroplastiklere karşı “koruyucu” olduğunu göstermez. Aynı şekilde hijyenik ped veya tıraş değişkenlerinin pozitif katsayısı bu davranışların doğrudan üriner mikroplastiklere neden olduğunu kanıtlamaz.

Hangi Yaşam Tarzı Değişkenleri Çok Değişkenli Modelde Öne Çıktı?

Çift yönlü adımlı keşifsel model beş değişken seçmiştir: hijyenik ped kullanımı, genital tıraş sıklığı/yakınlığı ve plastik bileşen içeren kahve hazırlama yöntemleri MP-benzeri parçacık konsantrasyonuyla pozitif yönde; deniz tuzu tüketimi ve kompozit karton ambalajlı içecek tüketimi negatif yönde yer almıştır. Model varyansın %36,1'ini açıklamıştır (R²=0,361; genel p<0,001), ancak küçük pilot örneklem ve veri odaklı değişken seçimi nedeniyle bu sonuçlar doğrulanmış nedenler veya genellenebilir tahmin modeli değil, gelecekte sınanması gereken hipotezlerdir.

Hijyenik ped kullanımı

Hijyenik ped kullanımı tek değişkenli analizde p=0,054 ile en güçlü eğilimi göstermiş ve çok değişkenli keşifsel modelde pozitif yönde korunmuştur.

Kaynak, hijyenik ürünlerin plastik içerebilmesi ve anatomik yakınlık nedeniyle olası lokal kontaminasyon veya maruziyet yollarını tartışmaktadır. Bununla birlikte insanlarda hijyenik pedden üriner sisteme doğrudan MP geçişini gösteren bir yol bu çalışmada ölçülmemiştir.

Genital tıraş

Yakın zamanda ve sık genital tıraş, çok değişkenli modelde pozitif yönde seçilmiştir. Yazarlar deride mikro-kesiler, kullanılan kişisel bakım ürünleri veya numune sırasında lokal kontaminasyon gibi olasılıkları tartışmaktadır.

Ancak çalışmada tıraş ile üriner MP düzeyi arasında doğrudan biyolojik geçiş mekanizması gösterilmemiştir. Bu değişken kaynak tarafından da gelecek çalışmaların değerlendirmesi gereken olası faktör olarak sunulmaktadır.

Plastik bileşenli kahve hazırlama

Plastik bileşen kullanan kapsül veya filtre tipi kahve hazırlama yöntemleri, plastik içermeyen French press veya moka pot gibi seçeneklere kıyasla keşifsel modelde pozitif yönde yer almıştır.

Bununla birlikte anket verileri bireyin gerçek parçacık dozunu kimyasal veya nicel olarak ölçmemiştir. Dolayısıyla kahve hazırlama ekipmanından çıkan belirli parçacıklarla idrarda görülen belirli parçacıkların kaynağı eşleştirilemez.

Deniz tuzu ve kompozit karton sonuçları neden dikkatli yorumlanmalı?

Deniz tuzu tüketimi ve kompozit karton içecek tüketimi modelde negatif katsayılarla yer almıştır. Bu sonuç önceki maruziyet beklentileriyle doğrudan uyumlu değildir.

Yazarlar deniz tuzu tüketiminin ankette nicel olarak ölçülmediğini; paketleme türü, içecek kimyası, genel beslenme, hidrasyon alışkanlıkları ve ölçülmeyen tüketici davranışlarının sonuçları etkileyebileceğini belirtmektedir. Bu nedenle negatif katsayılar herhangi bir ürünün MP maruziyetini azalttığını kanıtlamaz.

Ölçülen değer nereden geliyor: sistemik maruziyet mi, yerel kontaminasyon mu?

Çalışmanın önemli sınırlılıklarından biri bu iki kaynağı ayıramamasıdır. İdrardaki MP-benzeri parçacıklar teorik olarak sindirim veya solunum sonrası sistemik dağılımdan, üriner sistemdeki süreçlerden, genital/dermal temas sonrası lokal kaynaklardan veya numune toplama sırasındaki dış kontaminasyondan etkilenebilir.

Çalışmada prosedür körleri kullanılmış ve laboratuvar kontaminasyonu azaltılmaya çalışılmış olsa da kişinin vücudundan numune kabına ulaşmadan önce oluşabilecek dermal veya mukozal kontaminasyonu tamamen ayırmak mümkün değildir.

Çalışmanın güçlü yönleri

  • Aynı kişiden tekrarlı örnekleme yapılması kısa dönem değişkenliğin incelenmesine olanak sağlamaktadır.
  • Örnek toplamada cam kap ve plastik içermeyen ekipman kullanılmıştır.
  • Her hazırlama grubunda prosedür körü kullanılmış ve kör değerleri örneklerden çıkarılmıştır.
  • Nile Red sinyali DAPI karşı boyamasıyla birlikte değerlendirilerek bazı biyolojik yanlış pozitiflerin dışlanması hedeflenmiştir.
  • Filtrenin tamamı high-content screening ile taranmış ve 16 bölge halinde manuel değerlendirilmiştir.
  • Cinsiyet, adet döngüsü, UTI öyküsü ve çok sayıda kişisel maruziyet değişkeni aynı pilot tasarım içinde keşifsel olarak incelenmiştir.

Çalışmanın temel sınırlılıkları

  • Polimer-spesifik doğrulama yapılmamıştır; MP-benzeri parçacıkların bir bölümü plastik olmayan hidrofobik materyal olabilir.
  • Pilot çalışma için formal örneklem büyüklüğü hesabı yapılmamıştır.
  • Nihai analiz yalnız 29 katılımcı ve 53 değerlendirilebilir örnekten oluşmaktadır.
  • Adet dönemi karşılaştırmasının uygun eşleştirilmiş alt grubu küçüktür.
  • Anket değişkenleri öz-bildirime dayanır ve gerçek maruziyet dozlarını nicel olarak ölçmez.
  • Adımlı çok değişkenli model hipotez üreticidir ve bağımsız bir doğrulama kohortunda sınanmamıştır.
  • Sistemik maruziyet, lokal kontaminasyon ve numune transferi birbirinden ayrılamamaktadır.
  • Üriner sistem enfeksiyonu öyküsü geriye dönük öz-bildirime dayanmaktadır.
  • Altı örnek yoğun biyolojik artık ve arka plan floresansı nedeniyle analiz edilememiştir.
  • Sağlıklı gönüllüler Medical University of Graz ve CBmed çevresinden alınmıştır; sonuçlar genel nüfusa otomatik olarak genellenemez.

Çalışmanın desteklediği sonuçlar

Çalışma, kullanılan Nile Red/DAPI floresans iş akışıyla değerlendirilebilir idrar örneklerinin çoğunda MP-benzeri parçacıkların görülebildiğini desteklemektedir. Aynı zamanda ölçümlerin kişiler ve zaman noktaları arasında belirgin biçimde değişebildiğini göstermektedir.

Veri kadınlarla erkekler arasında anlamlı fark göstermemektedir. Adet sırasında daha düşük konsantrasyon yönünde bir sinyal vardır, ancak p=0,076 olduğundan doğrulanmış bir adet döngüsü etkisi olarak kabul edilmemelidir. Geçmiş UTI öyküsüyle de anlamlı ilişki bulunmamıştır.

Beş yaşam tarzı/hijyen değişkeni çok değişkenli keşifsel modelde öne çıkmıştır, fakat bunlar doğrulanmış maruziyet kaynakları veya nedenler değildir.

Çalışmanın desteklemediği sonuçlar

Bu çalışma, bulunan her floresan parçacığın kesin olarak plastik olduğunu kanıtlamaz. Belirli bir pedin, kahve makinesinin, tıraş alışkanlığının, tuz türünün veya içecek ambalajının idrardaki MP-benzeri parçacıkların doğrudan kaynağı olduğunu göstermez.

Çalışma, adet görmenin mikroplastikleri vücuttan uzaklaştırdığını kanıtlamaz; erkeklerle kadınların sistemik mikroplastik yükünün farklı olduğunu göstermez; MP-benzeri parçacık düzeyinin UTI oluşturduğunu veya UTI'nin parçacık düzeyini değiştirdiğini kanıtlamaz.

Araştırma ayrıca gözlenen parçacık konsantrasyonlarının insan sağlığı için hangi klinik risk düzeyine karşılık geldiğini belirlememiştir. Bu pilot çalışma bir hastalık riski veya tedavi eşiği üretmemektedir.

Kaynak ve Yöntem Notu

Özgün başlık: Microplastic in Human Urine: Early Observations and potential Influencing factors

Yazarlar: Daniel Habich; Christian Pacher-Deutsch; Johannes Woltsche; Markus Absenger-Novak; Angela Horvath; Vanessa Stadlbauer.

Ortak birinci yazarlar: Daniel Habich ve Christian Pacher-Deutsch.

Sorumlu yazar: Vanessa Stadlbauer.

Kurumlar: Center for Biomarker Research in Medicine, Graz; Department of Gastroenterology and Hepatology, Medical University of Graz; Department of Dermatology, Medical University of Graz; Center for Medical Research, Core Facility Bioimaging, Medical University of Graz; BioTechMed-Graz.

Platform: SSRN.

Kaynak türü: Gözlemsel, tekrarlı ölçümlü pilot insan araştırması; preprint.

SSRN gönderim tarihi: 7 Ekim 2026.

SSRN kayıt numarası: 7577027.

DOI: 10.2139/ssrn.7577027.

Hakemlik durumu: Yüklenen kaynak, çalışmanın henüz hakem değerlendirmesinden geçmediğini açıkça belirtmektedir.

Ana örneklem: 30 sağlıklı yetişkin; 15 kadın ve 15 erkek başlangıç katılımcısı. Toplam 59 idrar örneği toplanmış, 53 örnek analiz edilebilir bulunmuştur; nihai değerlendirilebilir veri 29 katılımcıya aittir.

Ana analitik yöntem: H₂O₂ ile örnek arıtma, Nile Red boyama, DAPI karşı boyaması, 3 µm altın kaplı membran filtrasyonu, Nikon Eclipse Ti2 floresans mikroskopisi, FITC/DAPI çift kanal incelemesi ve manuel parçacık sınıflandırması.

İstatistik: Medyan ve %95 güven aralıkları; eşleştirilmiş/eşleştirilmemiş Wilcoxon testleri; anket değişkenleri için doğrusal regresyon taraması; Benjamini-Hochberg çoklu test düzeltmesi; hipotez üretici çift yönlü adımlı çok değişkenli regresyon.

Temel yöntemsel sınır: Polimer-spesifik parçacık kimliği doğrulanmamıştır. Sonuçlar bu nedenle kesin mikroplastik sayımı değil, Nile Red/DAPI iş akışıyla tanımlanan MP-benzeri parçacık ölçümleridir.

Kaynak içi teknik tutarsızlık: Özet bölümünde altın kaplı filtre 3 mm olarak yazılırken ayrıntılı yöntem 3 µm vermektedir. Yöntem anlatımında ayrıntılı yöntem değeri korunmuştur.

Kaynak içi yorum tutarsızlığı: Sonuç bölümündeki cinsiyet/UTI etkisine ilişkin ifade, ana sonuçlardaki p=0,593 ve p=0,156 değerleriyle uyumlu değildir. Verianla anlatımı nicel sonuçları esas almakta ve bu karşılaştırmaları anlamlı değil olarak sunmaktadır.

Etik: Medical University of Graz etik kurul onayı 35-161 ex 22/23; tüm katılımcılardan yazılı bilgilendirilmiş onam alınmıştır.

Finansman: COMET Module programı kapsamında BMWET, BMIMI, Land Steiermark/SFG ve Land Wien/WAW tarafından finanse edilmiş; program Austrian Research Promotion Agency (FFG) tarafından yürütülmüştür. Proje numarası 888339'dur.

Veri erişimi: Çalışmanın bulgularını destekleyen veriler, makul talep üzerine sorumlu yazardan edinilebilir.

Üretken yapay zekâ beyanı: Yazarlar Microsoft Copilot ve ChatGPT'yi metin yapılandırması, açıklığın iyileştirilmesi ve makale bölümlerinin düzenlenmesi amacıyla kullandıklarını; ardından üretilen içeriği gözden geçirip düzenlediklerini ve nihai metnin sorumluluğunu üstlendiklerini bildirmektedir.

Lisans/telif notu: Yüklenen preprintte açık bir Creative Commons yeniden kullanım lisansı görünür değildir. Kaynak mikroskopi görüntülerinin veya grafiklerinin piksel düzeyinde kopyalanması yerine, sayısal verilerin ve yöntem ilişkilerinin Verianla için özgün grafik/şema olarak yeniden çizilmesi tercih edilmelidir.


Paylaş:

Yorumlar incelendikten sonra yayımlanır. Gönderdiğiniz yorum onay sürecine alınır ve uygun bulunduğunda görünür hâle gelir.

Bir yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir