Ushbu tadqiqot Braziliyadagi Centro-Dia para Idosos (CDI) kunduzgi parvarish markazlari keksalar bilan bir oilada yashovchi shaxslarning rasmiy mehnat bozorida ishtiroki va daromadini o‘zgartiradimi-yo‘qmi, shuni o‘rganadi. CDI — qaramlik holatidagi keksa va nogiron shaxslarga kun davomida parvarish, ovqatlanish, gigiyena yordami, dori-darmonlarni boshqarish, ijtimoiy hamda mashg‘ulot faoliyatlarini taqdim etadigan davlat kunduzgi parvarish xizmatidir. Tadqiqotchilar CadÚnico, CDI qaydlari, pochta indeksi koordinatalari va RAIS rasmiy bandlik qaydlarini birlashtirib, 2012–2019 davrida geografik yaqinlikka asoslangan difference-in-differences dizaynini tuzadilar. Asosiy namunada 2015 yoki 2016-yilda ochilgan CDI markazidan 1 km ichida yashaydigan, oilasida kamida bir nafar 60 yosh va undan katta shaxs bo‘lgan individlar treatment, 1–2 km oralig‘ida yashaydigan o‘xshash individlar esa nazorat guruhi sifatida belgilanadi. Statik DiD koeffitsiyentlari rasmiy bandlik ehtimolida 0,0025, eng kam ish haqi birliklaridagi daromadda esa 0,0156 o‘sishni ko‘rsatadi. Nazorat guruhining treatmentdan oldingi o‘rtacha ko‘rsatkichlariga nisbatan bu taxminan %1,49 va %4,32 nisbiy o‘sishga to‘g‘ri keladi. Biroq tadqiqot amaldagi CDI foydalanishini yoki parvarishga ajratilgan vaqt qanchaga kamayganini bevosita o‘lchamagani sababli, natijalar markazga kirish imkonining potensial oila a’zolariga ta’sirini ifodalaydi.

Dinamik natijalar asosiy namunada treatmentdan oldingi davrlarda tizimli ahamiyatli farqlar yo‘qligini va CDI ochilgach rasmiy bandlik hamda daromad koeffitsiyentlari umuman olganda musbat bo‘lib qolishini ko‘rsatadi. Joriy etish yilidagi rasmiy bandlik koeffitsiyenti 0,0021 bo‘lsa, treatmentdan keyingi to‘rtinchi davrda 0,0068 ga; daromad koeffitsiyenti esa 0,0145 dan 0,0268 ga ko‘tariladi. Bu naqsh ta’sir faqat ochilish yilida kuzatilmasligini va ayrim natijalarda vaqt o‘tishi bilan kuchayishi mumkinligini ko‘rsatadi.

Geterogenlik tahlili muhim gender farqini ko‘rsatadi. Ayollarda rasmiy bandlik koeffitsiyenti musbat va statistik jihatdan ahamiyatli; nazorat guruhining boshlang‘ich darajasiga nisbatan nisbiy o‘sish taxminan %2,50. Ayollar daromadida esa statistik jihatdan ahamiyatli o‘sish aniqlanmaydi. Erkaklarda rasmiy bandlik ta’siri ahamiyatli emas, daromad koeffitsiyenti esa musbat va kuchli darajada ahamiyatli; nisbiy daromad o‘sishi taxminan %5,82. Bu natija davlat parvarishiga kirish ayollarning rasmiy ishga kirishini yengillashtirishi mumkin, biroq daromad yutuqlari xuddi shu darajada ayollarga aks etmaydigan naqshga mos keladi. Tadqiqot buning sababini ish haqi tuzilmasi, kasb tanlovi, diskriminatsiya yoki boshqa mehnat bozori mexanizmlari orasida sababiy jihatdan ajratmaydi.

Boshlanishida ishsiz bo‘lganlarda ta’sirlar kuchliroq: rasmiy bandlikda taxminan %5,39 va daromadda %13,65 nisbiy o‘sish qayd etiladi. Oilasida bola bo‘lmagan shaxslarda ham rasmiy bandlik va daromad oshadi, bolali oilalarda esa bandlikka ahamiyatli ta’sir kuzatilmasligi keksa parvarishi yukining kamayishi boshqa parvarish yuklari davom etganda mehnat taklifini cheklanganroq o‘zgartirishi mumkin degan talqinga mos keladi. Biroq tadqiqot bolalarni parvarishlash vaqtini ham bevosita o‘lchamaydi.

Aholining qarishi nega mehnat taklifi muammosiga aylanadi?

Keksa aholi sonining o‘sishi faqat sog‘liqni saqlash va ijtimoiy yordam tizimlarining imkoniyatlariga taalluqli emas. Parvarish xizmatlari oilada ta’minlanishi kerak bo‘lganda, mehnat yoshidagi oila a’zolarining vaqti ham parvarish va haq to‘lanadigan ish o‘rtasida bo‘linadi. Shu sababli uzoq muddatli parvarish siyosatlari keksa shaxs farovonligidan tashqari oila a’zolarining bandligi, daromadi va iqtisodiy mustaqilligiga ham ta’sir qilishi mumkin.

Manbada Braziliyada 60 yosh va undan katta aholi ulushi 2010-yildagi %9,3 dan 2022-yilda %15,8 ga ko‘tarilgani keltiriladi. Manbadagi uzoqroq tarixiy grafik 1950 uchun %3,8, 1960 uchun %4,8, 1970 uchun %5,1, 1980 uchun %6,1, 1991 uchun %7,3, 2000 uchun %7,5, 2010 uchun %9,3 va 2022 uchun %15,8 qiymatlarni ko‘rsatadi.

Manba 1-shaklning o‘z izohida sana oralig‘i xato ravishda “2012–2019” deb yozilgan. Grafik o‘qi va matndagi aholini ro‘yxatga olish izohi esa aniq 1950–2022 davriga tegishli. Verianla bu manba ichidagi nomuvofiqlikni go‘yoki tuzatilgan original ma’lumotdek yashirmaydi.

Centro-Dia para Idosos (CDI) Nima va U Oilaning Mehnat Taklifiga Qanday Ta’sir Qilishi Mumkin?

Centro-Dia para Idosos — qaramlik holatidagi keksa va nogiron shaxslarga kun davomida tuzilgan parvarish ko‘rsatadigan, kechqurun foydalanuvchi uyiga qaytadigan davlat ijtimoiy yordam xizmatidir; nazariy mehnat taklifi mexanizmi oila a’zosining kunduzgi norasmiy parvarish yukining bir qismini institutsional parvarishga o‘tkazib, haq to‘lanadigan va rasmiy ishga ajratishi mumkin bo‘lgan vaqtini oshirishdan iborat.

CDI taqdim etadigan parvarish

CDI Braziliya Yagona Ijtimoiy Yordam Tizimining ijtimoiy himoya tuzilmasi doirasida faoliyat yuritadi. Maqsad ijtimoiy yakkalanish, tashlab qo‘yilish va keraksiz institutsionallashtirishning oldini olish; keksa shaxsning oila va jamiyat muhitida yashashda davom etishini qo‘llab-quvvatlashdir.

Manbada ko‘rsatilgan xizmatlarga shaxsiylashtirilgan parvarish rejalari, gigiyena yordami, nazorat ostidagi ovqatlanish, dori qo‘llash, ko‘ngilochar va mashg‘ulot faoliyatlari, huquqlar va ijtimoiy yordamlar bo‘yicha yo‘naltirish hamda sog‘liqni saqlash va boshqa ijtimoiy xizmatlar bilan muvofiqlashtirish kiradi.

Xizmat bepul. Bir bo‘linma har bir smenada ko‘pi bilan 30 foydalanuvchini qabul qilishi va kuniga 10 soatgacha parvarish ko‘rsatishi mumkin. Foydalanuvchi kun oxirida uyiga qaytadi. Ayrim mahalliy hokimiyatlar dam olish kunlari yoki bayramlarda qo‘shimcha faoliyatlar taklif qilishi va qatnashuv dasturi oila bilan birga moslashuvchan tarzda rejalashtirilishi mumkinligi qayd etiladi.

CDI tarqalishi

Manbaga ko‘ra 2012–2019 oralig‘ida Braziliyaning 170 munitsipalitetida jami 221 CDI bo‘linmasi tashkil etilgan. Hududiy zichlik teng emas; eng past zichlik Shimol, eng yuqori zichlik Janubi-Sharq mintaqasidadir.

Asosiy empirik tahlil barcha ochilishlarni bir vaqtning o‘zida ishlatish o‘rniga 2015 va 2016 kohortlariga e’tibor qaratadi. Bu tanlov turli ochilish yillarining ta’sir davomiyligi va iqtisodiy kontekst bo‘yicha ko‘proq geterogenlik yaratishini cheklashga qaratilgan.

To‘rtta ma’lumotlar bazasi qanday birlashtiriladi?

Tadqiqot to‘rtta ma’muriy/geografik ma’lumot manbasini birlashtiradi.

• CadÚnico: kam daromadli va ijtimoiy dasturlardan foydalanuvchi oilalarning milliy reyestridir; manzil, oila identifikatori, gender, yosh va boshqa ijtimoiy-iqtisodiy ma’lumotlarni beradi.
• CDI ma’lumotlar bazasi: markazlarning manzili, ochilish yili, maqsadli aholisi va ish vaqti kabi ma’lumotlarni o‘z ichiga oladi.
• CEP pochta indeksi ma’lumotlar bazasi: manzillarni geografik koordinatalar bilan moslashtirishga yordam beradi.
• RAIS: rasmiy bandlik munosabatlari va eng kam ish haqi birliklaridagi daromad o‘lchovini beradigan ma’muriy mehnat bozori ma’lumotlar bazasidir.

Tahlil davri 2012–2019. Boshlanishning 2012 bo‘lishi tadqiqotchilar bundan oldingi identifikatsiyalangan CadÚnico ma’lumotlariga kira olmagani bilan; 2019-yilda tugashi esa RAISga kirish va COVID-19 davrining potensial ta’sirlaridan qochish bilan izohlanadi.

Treatment va nazorat guruhida kimlar bor?

Avval CDI va oila manzillari geografik jihatdan moslashtiriladi. So‘ng oilasida kamida bir nafar 60 yosh va undan katta shaxs bo‘lmagan oilalar chiqarib tashlanadi. Individlar 2012-yilda kamida 12 yoshda bo‘lishi kerak; shu tariqa kuzatuv davri oxirida mehnat yoshiga kirgan bo‘lishi mumkin bo‘lgan shaxslar qamrab olinadi.

Nega 1 km va 1–2 km taqqoslanadi?

Yaqin oilalar o‘xshash mahalliy mehnat bozori, mahalla va ijtimoiy-iqtisodiy sharoitlarni bo‘lishishi treatment va nazorat guruhlarini kuzatilmaydigan ko‘plab mahalliy xususiyatlar bo‘yicha ko‘proq taqqoslanuvchan qilishiga yordam berishi kutiladi.

Biroq masofa tasodifiy belgilanmagan. CDI markazlarining qayerda tashkil etilishi mahalliy ehtiyoj, muassasa salohiyati, aholi yoki boshqa omillar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Shu sababli DiD dizaynining ishonchliligi, CDI bo‘lmaganida treatment va nazorat guruhlari vaqt davomida o‘xshash tendensiyalarni kuzatgan bo‘lardi degan shartli parallel tendensiyalar faraziga tayanadi.

Tadqiqot Usuli va Natijalari

Dinamik difference-in-differences modeli

Asosiy dinamik tenglama:

\[ Y_{it} = \sum_{t=-4}^{4} \beta_t \left( Treat_i \times Time_t \right) + \mu_i + \theta_t + \epsilon_{it}. \tag{1} \]

\(Y_{it}\) individ \(i\) ning davr \(t\) dagi ikki natijadan birini ifodalaydi: rasmiy bandlik ko‘rsatkichi yoki eng kam ish haqi birliklaridagi daromad. \(Treat_i\) individ treatment guruhida ekanini; \(Time_t\) CDI ochilishiga nisbatan vaqtni; \(\beta_t\) har bir nisbiy davrdagi treatment ta’sirini; \(\mu_i\) individ fiksatsiyalangan ta’sirini; \(\theta_t\) davr fiksatsiyalangan ta’sirini; \(\epsilon_{it}\) xato hadini ko‘rsatadi.

\(t=-1\) davri referens davrdir. Standart xatolar bir oiladagi individlarning natijalari o‘zaro bog‘liq bo‘lishi mumkinligi sababli oila darajasida klasterlanadi.

Statik DiD modeli

Treatmentdan keyingi o‘rtacha ta’sir quyidagi model bilan baholanadi:

\[ Y_{it} = \alpha \left( Treat_i \times Post_{it} \right) + \gamma_i + \delta_t + \psi_{it}. \tag{2} \]

\(Post_{it}\) CDI ochilgandan keyingi davrlarda 1 bo‘lgan ko‘rsatkichdir. \(\alpha\) treatment va nazorat guruhlarining treatmentdan oldingi davrdan treatmentdan keyingi davrga o‘zgarishlari orasidagi farqni ifodalaydi.

Identifikatsiya farazlari

Manba uchta asosiy farazni ochiq muhokama qiladi.

Oldindan reaksiya yo‘qligi: CDI ochilishidan oldin oilalar kelajakdagi markaz mavjudligiga javoban mehnat xatti-harakatlarini o‘zgartirmasligi kerak. Mualliflar faqat markaz kelajakda ochilishini bilish norasmiy parvarish ehtiyojini amalda bartaraf etmasligini ta’kidlaydi.

Shartli parallel tendensiyalar: CDI ochilmaganida 0–1 km va 1–2 km guruhlaridagi mehnat bozori natijalari o‘xshash tendensiyani kuzatishi kerak. Asosiy event-study natijalarida treatmentdan oldingi koeffitsiyentlarning kichik va statistik jihatdan ahamiyatsiz bo‘lishi ushbu farazni qo‘llab-quvvatlovchi dalil sifatida ishlatiladi.

Gomogen treatment ta’sirlari: Standart DiD turli shaxslar va kohortlarda ta’sir o‘xshash deb faraz qilishi mumkin. Mualliflar ochilish vaqtlaridagi geterogenlikni kamaytirish uchun asosiy namunani faqat 2015 va 2016 kohortlari bilan cheklaydi va kengroq kohortlarni robustness tahlilida alohida ko‘rib chiqadi.

CDIlarning Asosiy Mehnat Bozori Ta’siri Qancha?

Asosiy statik modelda CDIga kirish rasmiy bandlik ko‘rsatkichida 0,0025, ya’ni taxminan 0,25 foiz punkt mutlaq o‘sish va eng kam ish haqi birliklaridagi daromad o‘lchovida 0,0156 o‘sish bilan bog‘liq; nazorat guruhining treatmentdan oldingi o‘rtacha ko‘rsatkichlariga nisbatan ular mos ravishda taxminan %1,49 va %4,32 nisbiy o‘sishdir.

Bu yerda foiz va foiz punktini farqlash muhim. Rasmiy bandlik natijasi 0–1 ko‘rsatkichi bo‘lgani uchun 0,0025 koeffitsiyent taxminan 0,25 foiz punkt mutlaq o‘zgarishga to‘g‘ri keladi. %1,49 esa ushbu mutlaq o‘zgarishning 0,168 boshlang‘ich nazorat o‘rtachasiga nisbatan nisbiy kattaligidir.

Manba 2-jadvalning yuqorisidagi matnda ayni koeffitsiyentlar uchun %1,76 rasmiy bandlik va %2,97 daromad o‘sishini yozadi. Biroq bu ikki nisbat ko‘rsatilgan koeffitsiyentlar va A.1-jadvaldagi nazorat guruhining boshlang‘ich o‘rtachalari bilan qayta hosil qilib bo‘lmaydi. Manbaning annotatsiyasi va kirishidagi %1,49 va %4,32 qiymatlar esa bevosita qayta hosil qilinishi mumkinligi sababli Verianla ushbu qiymatlarni asosiy nisbiy ta’sir mezoni sifatida ishlatadi.

Dinamik ta’sirlar vaqt o‘tishi bilan qanday o‘zgaradi?

Asosiy namunada treatmentdan oldingi \(-4\), \(-3\) va \(-2\) davrlar koeffitsiyentlari ham rasmiy bandlik, ham daromad uchun ahamiyatli emas. Bu asosiy spetsifikatsiyadagi parallel tendensiyalar farazini qo‘llab-quvvatlaydi; biroq parallel tendensiyalar matematik tarzda “isbotlangan” degani emas.

CDI ochilgandan so‘ng daromad ta’siri barcha 0–4 davrlarda musbat va kamida %5 ahamiyatlilik darajasida statistik jihatdan ahamiyatlidir. Rasmiy bandlik ta’siri esa ochilish yilida %10 darajasida, birinchi va ikkinchi yillarda %5 darajasida, uchinchi yilda %10 darajasida va to‘rtinchi yilda yana %5 darajasida ahamiyatlidir.

Ayollar va Erkaklar CDIga Kirishdan Bir Xil Ta’sirlanadimi?

Yo‘q. Asosiy geterogenlik tahlilida ayollar uchun ahamiyatli natija rasmiy bandlik o‘sishi, erkaklar uchun esa daromad o‘sishidir: ayollarning rasmiy bandlik koeffitsiyenti 0,0036 va taxminan %2,50 nisbiy o‘sishga to‘g‘ri keladi, erkaklarning daromad koeffitsiyenti 0,0262 va taxminan %5,82 nisbiy o‘sishga to‘g‘ri keladi.

Dinamik natijalarda ayollarning rasmiy bandlik ta’siri ochilish yilida 0,0029, birinchi yilda 0,0030 va ikkinchi yilda 0,0042. Erkaklarda daromad ta’siri esa ochilish yilidan boshlab musbat bo‘lib, to‘rtinchi yilda 0,0459 ga yetadi.

Bu farq “ayollar CDIdan faqat bandlik, erkaklar esa faqat ish haqi oladi” degan universal mexanizmning dalili emas. Tahlil ish haqi tuzilmasi, kasbiy taqsimot, ish vaqti, diskriminatsiya yoki ish sifati kabi ehtimoliy kanallarni alohida o‘lchamaydi.

Boshlanishida ishsiz bo‘lganlarda nega ta’sir kattaroq?

Ishsiz guruhdagi nisbiy nisbatlar katta ko‘rinishining bir sababi boshlang‘ich darajalar pastligidir. Nazorat guruhida treatmentdan oldingi rasmiy bandlik o‘rtachasi atigi 0,0427, daromad o‘rtachasi 0,0762. Shu sababli mutlaq koeffitsiyentlar kichik bo‘lsa ham, boshlang‘ich darajaga nisbatan nisbiy o‘zgarish katta.

Manba buni parvarish sababli rasmiy ishdan chetda qolgan shaxslar uchun CDI kuchliroq vaqt bo‘shatish ta’sirini yaratishi mumkinligi bilan izohlaydi. Biroq tadqiqot individ haqiqatan keksa parvarishini bajargan-bajarmaganini yoki parvarish soatlarini o‘lchamagani sababli bu mexanizm bevosita sinovdan o‘tkazilmagan.

Bundan tashqari, boshlanishida band bo‘lgan kichik guruhning dinamik tahlilida \(t=-2\) davrida rasmiy bandlik koeffitsiyenti -0,0103 va p=0,0398. Bu ahamiyatli treatmentdan oldingi farq ushbu kichik guruh uchun parallel tendensiya talqini asosiy namunadagidek toza emasligini ko‘rsatadi.

Bolali va bolasiz oilalar

Bolasiz oilalarda dinamik koeffitsiyentlar ayniqsa treatmentdan keyingi keyinroq davrlarda kuchayishi ko‘rinadi. To‘rtinchi yilda rasmiy bandlik koeffitsiyenti 0,0101, daromad koeffitsiyenti 0,0298 va ikkalasi ham p<0,01 darajasida ahamiyatli.

Manba bu naqshni keksa parvarishi CDI tomonidan qisman o‘z zimmasiga olinganda bolasiz oiladagi parvarishlovchining vaqti ko‘proq bo‘shashi mumkinligi bilan bog‘laydi. Bolali oilalarda esa bola parvarishi davom etgani uchun rasmiy ishga qaytish cheklanganroq bo‘lishi mumkin. Bu talqin mantiqan ma’lumotlarga mos, biroq bola parvarishi yoki vaqt sarfi ma’lumotlari bilan bevosita sinovdan o‘tkazilmagan.

Robustness: ko‘proq ochilish kohortlari

Asosiy tahlil faqat 2015–2016 ochilishlarini ishlatgan bo‘lsa, birinchi robustness testi 2014–2017 davrini, so‘ng 2012–2019 dagi barcha ochilish kohortlarini qamrab oladi.

Manba matnida bular 2014–2017 uchun taxminan %1,38 rasmiy bandlik va %4,19 daromad; barcha 2012–2019 kohortlari uchun %1,37 va %3,87 nisbiy o‘sish sifatida beriladi. Asosiy ta’sirning ishorasi ushbu muqobil namunalarda saqlanadi.

Biroq barcha 2012–2019 kohortlarini ishlatadigan dinamik Qo‘shimcha jadval C.2 da \(t=-7\) davri rasmiy bandlik koeffitsiyenti -0,0053 va p=0,0596; daromad koeffitsiyenti -0,0237 va p=0,0123. Bu erta treatmentdan oldingi og‘ish kengroq kohort oynasida parallel tendensiyalarni qo‘llab-quvvatlash asosiy 2015–2016 namunasidagidek toza emasligini ko‘rsatadi. Shu sababli asosiy ikki kohortli spetsifikatsiya natijalari metodologik jihatdan markaziyroq tutilishi kerak.

Robustness: markazgacha masofa o‘zgartirilganda nima bo‘ladi?

Manba treatment radiusini ham kengaytiradi, ham toraytiradi.

Toraytirilgan 0,5 km radiusda koeffitsiyentlarning kattalashishi yaqinroq oilalar xizmat haqida ko‘proq ma’lumotga yoki markazga osonroq jismoniy kirishga ega bo‘lishi bilan mos kelishi mumkin. Ammo masofa randomizatsiya qilinmagani sababli bu natija bevosita “masofa doza-javob mexanizmi” sifatida isbotlangan emas.

Tadqiqotning kuchli tomonlari

• Individ darajasidagi ijtimoiy yordam qaydlarini rasmiy mehnat bozori qaydlari bilan birlashtiradi.
• Manzillar va CDI joylashuvlarini geografik moslashtirib mahalliy taqqoslash qiladi.
• Bir xil individlarni 2012–2019 davomida kuzatadigan panel tuzilmasidan foydalanadi.
• Asosiy statik natijalarni dinamik event-study koeffitsiyentlari bilan qo‘llab-quvvatlaydi.
• Gender, boshlang‘ich bandlik va bola mavjudligiga ko‘ra geterogenlik tahlillarini taqdim etadi.
• Ochilish kohortlari va masofa ta’riflarini o‘zgartirib robustness tekshiruvlarini amalga oshiradi.

Tadqiqot qo‘llab-quvvatlaydigan natijalar

• Asosiy 2015–2016 kohortlarida CDIga kirish rasmiy bandlik va daromadda musbat o‘rtacha o‘zgarish bilan bog‘liq.
• Asosiy statik koeffitsiyentlar nazorat guruhining boshlang‘ich o‘rtachasiga nisbatan taxminan %1,49 rasmiy bandlik va %4,32 daromad o‘sishiga to‘g‘ri keladi.
• Ayollarda ahamiyatli natija rasmiy bandlik o‘sishi; erkaklarda ahamiyatli natija daromad o‘sishidir.
• Boshlanishida ishsiz shaxslarda nisbiy ta’sirlar kattaroq.
• Bolasiz oilalarda rasmiy bandlik va daromad natijalari aniqroq ko‘rinadi.
• Asosiy ta’sirning musbat ishorasi kengroq kohort va muqobil masofa tahlillarining ko‘pchiligida saqlanadi.
• Asosiy 2015–2016 event-study koeffitsiyentlari treatmentdan oldin tizimli ahamiyatli farq ko‘rsatmaydi.

Tadqiqot qo‘llab-quvvatlamaydigan yoki bevosita o‘lchamaydigan natijalar

• CDIdan amalda qaysi oila a’zolari foydalangani bevosita kuzatilmaydi.
• Norasmiy parvarishga sarflangan soatlar bevosita o‘lchanmaydi.
• Bandlik ta’siri faqat parvarish vaqtining kamayishi orqali yuzaga kelgani isbotlanmaydi.
• Ayollarda daromad yutug‘i nega ko‘rinmasligi mexanik tarzda ajratilmaydi.
• CDIning keksa shaxs sog‘lig‘i, hayot sifati yoki parvarish sifati ustidagi ta’siri ushbu tadqiqotning asosiy natijasi emas.
• 1 km va 1–2 km chegaralari randomizatsiya qilinmagan.
• Natijalarni butun Braziliya aholisiga bir xil kattalikda umumlashtirib bo‘lmaydi; namuna CadÚnico ro‘yxatidagi, keksa shaxs mavjud va CDI yaqinida yashaydigan nisbatan zaif oilalarga qaratilgan.
• Kengroq 2012–2019 kohort tahlilida ayrim erta treatmentdan oldingi koeffitsiyentlarning ahamiyatli bo‘lishi barcha robustness spetsifikatsiyalarida parallel tendensiyalar mukammal ekanini qo‘llab-quvvatlamaydi.

Siyosat nuqtai nazaridan ilmiy xavfsiz xulosa

Tadqiqot natijalari keksa parvarishi faqat sog‘liqni saqlash va ijtimoiy himoya masalasi emas, balki oila a’zolarining mehnat bozori bilan bog‘liqligiga ham ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan infratuzilma masalasi ekanini qo‘llab-quvvatlaydi. CDI kabi davlat kunduzgi parvarish xizmatlarini kengaytirish, ayniqsa parvarish yuki sababli rasmiy ishdan chetda qolgan shaxslar uchun iqtisodiy natijalar yaratishi mumkin.

Biroq natijalarni “har bir yangi CDI shuncha bandlik yaratadi” degan mexanik siyosat koeffitsiyentiga aylantirmaslik kerak. Markazdan foydalanish, mahalliy mehnat talabi, parvarish ehtiyojining og‘irligi, transport, uy xo‘jaligidagi boshqa parvarish majburiyatlari va mavjud muqobil parvarish xizmatlari turli hududlarda ta’sirni o‘zgartirishi mumkin.

Manba va Usul Haqida Izoh

Original sarlavha: Thriving Through Care: The Impact of Elderly Care Centers on Family Labor Supply

Mualliflar: Bruna Martins; Daniel Da Mata.

Manba sanasi: 1-oktabr 2026.

Muassasalar: Bruna Martins — FGV Saúde. Daniel Da Mata — São Paulo School of Economics – FGV.

Corresponding author: Yuklangan manba alohida corresponding-author belgisini bermaydi.

Manba turi: Dastlabki versiya / working paper; ma’muriy mikroma’lumotli kvazi-eksperimental mehnat va parvarish iqtisodiyoti tadqiqoti.

Manba holati: PDFda “Preliminary version—Please do not cite or circulate” ogohlantirishi mavjud. Shu sababli uni peer-reviewed yoki version-of-record tadqiqot sifatida taqdim etmaslik kerak.

DOI: Ishonchli tarzda tasdiqlanmadi; qo‘shilmadi.

Tashqi bibliografik tasdiq: Tadqiqotning joriy nomi va ikki muallifi 10-sentabr 2026 sanasidagi 7th Meeting of the Society of Family and Gender Economics dasturida tasdiqlanadi. Eskiroq LACEA 2025 versiyasida sarlavha “Thriving Through Care: The Impact of Elderly Care Centers on Family Labor” deb berilgan.

JEL: J14, J18, J22, I38.

Kalit so‘zlar: Aging; Elderly Care; Family labor; Labor Market Outcomes; Gender inequality.

Moliyalashtirish: Bruna Martins Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior (CAPES) ko‘magini bildiradi.

Manfaatlar to‘qnashuvi: Manbada “Declarations of interest: none” bayonoti mavjud.

Asosiy ma’lumot manbalari: Cadastro Único para Programas Sociais (CadÚnico), CDI ma’lumotlar bazasi, CEP pochta indeksi/geografik koordinatalar ma’lumotlar bazasi va Relação Anual de Informações Sociais (RAIS).

Tahlil davri: 2012–2019.

Asosiy treatment kohortlari: 2015 va 2016-yillarda ochilgan CDIlar.

Treatment guruhi: 2012-yilda kamida 12 yosh bo‘lgan, oilasida kamida bir 60+ shaxs mavjud va CDIdan 1 km dan yaqinroq yashaydigan individlar.

Nazorat guruhi: Xuddi shu asosiy shartlarga javob beradigan va CDIdan 1–2 km uzoqlikda yashaydigan individlar.

Asosiy natijalar: Rasmiy bandlik ko‘rsatkichi va eng kam ish haqi birliklaridagi daromad.

Asosiy usul: Dinamik va statik difference-in-differences; individ va davr fiksatsiyalangan ta’sirlari; oila darajasida klasterlangan standart xatolar.

Asosiy namuna hajmi: Qo‘shimcha jadval A.1 da to‘liq asosiy namuna 1.654.600 shaxs-yil kuzatuvi, 206.825 shaxs va 81.818 oilani o‘z ichiga oladi. Treatment guruhida 64.977, nazorat guruhida 141.848 shaxs bor.

Ma’lumotlardan foydalanish imkoniyati: Manbada alohida Data Availability bo‘limi yo‘q. Mualliflar CadÚniconing identifikatsiyalangan ma’lumotlariga 2012-yilgacha va RAISga 2019-yildan keyin kira olmaganlarini bildiradilar.

Muallif hissalari / CRediT: Manbada alohida CRediT/muallif hissalari bo‘limi yo‘q.

Litsenziya: Ochiq Creative Commons litsenziyasi tasdiqlanmagan. Manbada shuningdek tarqatmaslikni so‘raydigan dastlabki versiya qaydi mavjud.

Manba ichidagi nomuvofiqlik 1: Annotatsiya/kirish asosiy nisbiy ta’sirlarni %1,49 rasmiy bandlik va %4,32 daromad deb beradi va bu nisbatlarni 2-jadval koeffitsiyentlarini A.1-jadvaldagi nazorat boshlang‘ich o‘rtachalariga bo‘lish orqali qayta hosil qilish mumkin. 2-jadval ustidagi %1,76 va %2,97 ifodalarni esa ayni ko‘rsatilgan raqamlar bilan qayta hosil qilib bo‘lmaydi.

Manba ichidagi nomuvofiqlik 2: Qarish grafigining o‘qi 1950–2022 bo‘lsa-da, 1-shakl izohida xato ravishda 2012–2019 oralig‘i ko‘rsatilgan.

Qo‘shimcha jadval terish muammolari: Qo‘shimcha jadval C.2 da +7 davr rasmiy bandlik p-qiymati “6773” shaklida; Qo‘shimcha jadval C.4 da −4 davr daromad standart xatosi esa boshqa statistikalar bilan nomuvofiq ko‘rinadigan “0.00118” shaklida yozilgan. Bu ikki qiymat asosiy natijalar talqiniga kiritilmagan.

Asosiy metodologik cheklov: Geografik yaqinlik CDI foydalanishining o‘zi emas. Tadqiqot amaldagi xizmatdan foydalanishni, norasmiy parvarish soatlarini yoki parvarish yuki qaysi oila a’zosidan qanchaga kamayganini bevosita kuzatmaydi. Shu sababli asosiy natija CDI ochilishi va mahalliy kirish imkonining mos/potensial oila a’zolariga ta’siridir.

Nashr etikasi qaydi: Manba “Please do not cite or circulate” dastlabki versiya ogohlantirishiga ega bo‘lgani sababli, ommaviy Verianla nashridan oldin muallif ruxsati yoki manbadan foydalanishning maqbulligi alohida tekshirilishi tavsiya etiladi.