Orqanik kənd təsərrüfatı təcrübələrinin mənimsənilməsi, bu tədqiqatda tərəvəz fermerlərinin kompost, heyvan peyini, yaşıl peyin, malçlama, kül/sabun əsaslı biopestisid və əkin dövriyyəsi kimi altı təcrübədən birini və ya bir neçəsini istifadə etməsi ilə araşdırılan kənd təsərrüfatı texnologiyasının mənimsənilməsi davranışıdır. Tədqiqat Nigeriyanın Enugu State bölgəsindəki beş Local Government Area daxilində 25 icmadan seçilmiş 200 tərəvəz fermerinə tətbiq edilmiş strukturlaşdırılmış sorğudan istifadə etmişdir. Məlumatlılıq və Adoption Intensity Index təsviri statistika ilə; ən azı bir orqanik təcrübəni mənimsəmə qərarı Binary Logit modeli ilə; altı ayrı təcrübənin birlikdə seçilmə nümunələri isə Multivariate Probit (MVP) modeli ilə qiymətləndirilmişdir. Tədqiqat təhsil, təsərrüfat sahəsi, kooperativ üzvlüyü və extension contact kimi dəyişənləri mühüm mənimsəmə müəyyənediciləri kimi hesabatlandırır. Lakin mənbə cədvəllərində məlumatlılıq faizi, orta AII, Binary Logit əmsalları və odds ratio-lar arasında mühüm daxili uyğunsuzluqlar olduğuna görə kəmiyyət təsir ölçüləri ehtiyatla şərh edilməlidir.
Tədqiqat nümunəsi çoxmərhələli şəkildə formalaşdırılmışdır. Nsukka, Nkanu-East, Udi, Ezeagu və Awgu adlı beş Local Government Area tərəvəz istehsalındakı əhəmiyyətinə görə məqsədli şəkildə seçilmişdir. Hər LGA-dan yenə məqsədli üsulla beş icma seçilmiş və beləliklə 25 icma müəyyən edilmişdir. Son mərhələdə hər icmadan səkkiz tərəvəz fermeri sadə təsadüfi seçmə ilə seçilərək ümumilikdə 200 respondent əldə edilmişdir.
Mənbə məlumatlılığı %78 kimi təsvir etsə də, Table 1-də High kateqoriyası %48, Very High kateqoriyası isə %28-dir; bu iki kateqoriya birlikdə %76 edir. Adoption Intensity Index üçün mənbə orta göstəricini %54,2 verir. Buna qarşılıq Table 2-də dərc edilmiş 0–6 təcrübə paylanmasından istifadə edilərək aparılan birbaşa arifmetik yoxlama təxminən %42,33 çəkili orta verir. Xam məlumat olmadığından hansı dəyərin tədqiqatçıların əsas hesablamasını təmsil etdiyi Verianla tərəfindən fərz edilmir.
Tədqiqatın nəticələri müşahidəvi və kəsişən xarakterlidir. Təhsil, təsərrüfat sahəsi, kooperativ üzvlüyü və ya extension contact ilə orqanik təcrübələrin mənimsənilməsi arasında hesabatlandırılan əlaqələr səbəb-nəticə təsirinin sübutu deyil. Bundan əlavə, nümunə seçiminin ilk iki mərhələsi məqsədli olduğu üçün nəticələr Enugu State-dəki bütün tərəvəz fermerlərinə tam ehtimallı əyalət nümunəsinin verdiyi güclə ümumiləşdirilməməlidir.
Tədqiqatın əsas problemi nədir?
Tədqiqat Enugu State-dəki tərəvəz yetişdiricilərinin orqanik istehsal üsullarını nə dərəcədə bildiyini, bu üsullardan neçəsini tətbiq etdiyini və fermerlə institusional xüsusiyyətlərin mənimsəmə qərarları ilə necə əlaqəli olduğunu araşdırır.
Mənbə orqanik kənd təsərrüfatı kontekstində kompostlama, crop rotation, green manure və biological pest control kimi təcrübələri sintetik gübrə və pestisid istifadəsinin azaldılması və ya aradan qaldırılması ilə əlaqəli dayanıqlı istehsal seçimləri kimi nəzərdən keçirir.
Tədqiqatçıların müəyyən etdiyi ədəbiyyat boşluğu Enugu State xüsusi kontekstində tərəvəz fermerlərinin həm ümumi mənimsəmə qərarını, həm də müxtəlif orqanik təcrübələri birlikdə seçmə davranışını eyni tədqiqatda ətraflı qiymətləndirən empirik sübutların məhdud olmasıdır.
Tədqiqatın dörd əsas məqsədi vardır: orqanik kənd təsərrüfatı barədə məlumatlılığı qiymətləndirmək, mənimsəmə intensivliyini ölçmək, ümumi mənimsəmə qərarını formalaşdıran dəyişənləri müəyyən etmək və konkret orqanik təcrübələrin seçiminə təsir edən amilləri araşdırmaq.
Tədqiqat harada və kimlərlə aparılıb?
Tədqiqat Enugu State, Nigeria-da aparılmışdır. Mənbə bölgənin 5°56'–7°36' şimal enlikləri və 6°53'–7°55' şərq uzunluqları arasında yerləşdiyini; 13.161 km² sahəyə və km² başına 615 nəfər əhali sıxlığına malik olduğunu bildirir.
Tədqiqatda tərəvəz istehsalında pomidor, bibər, fluted pumpkin (Telfairia occidentalis), okra (Abelmoschus esculentus), amaranthus və spinach kimi məhsullardan bəhs edilir.
Nümunə necə formalaşdırıldı?
Nümunə seçimi üç əsas qərar mərhələsindən ibarət olmuşdur.
- Nsukka, Nkanu-East, Udi, Ezeagu və Awgu olmaqla beş LGA tərəvəz istehsalındakı əhəmiyyətinə və həm orqanik, həm də conventional vegetable farmers mövcud olduğuna görə məqsədli seçilmişdir.
- Hər LGA-dan beş icma məqsədli seçilmiş və ümumilikdə 25 community formalaşdırılmışdır.
- Hər community daxilindən səkkiz tərəvəz fermeri sadə təsadüfi seçmə ilə seçilmiş və 25 × 8 = 200 respondent əldə edilmişdir.
Məlumatlılıq səviyyəsi necə təsnif edildi?
| Məlumatlılıq kateqoriyası | Məlumatlılıq aralığı (%) | Fermerlərin payı (%) |
|---|---|---|
| Aşağı | 0–25 | 4,0 |
| Orta | 26–50 | 20,0 |
| Yüksək | 51–75 | 48,0 |
| Çox yüksək | 76–100 | 28,0 |
Mənbə mətni və abstract məlumatlılığı %78 kimi təsvir edir. Lakin dərc edilmiş Table 1-də High + Very High:
\[ 48\%+28\%=76\% \]
edir. Xam awareness scores verilmədiyinə görə %78 ilə %76 arasındakı fərqin səbəbi müəyyən edilə bilmir.
Bundan əlavə, mənbə awareness score-un neçə sual və ya maddədən qurulduğunu, Likert maddələrinin necə ballandığını və 0–100 şkalasına necə çevrildiyini metod bölməsində ətraflı hesabatlandırmır. Buna görə məlumatlılıq ölçümünü tam şəkildə yenidən yaratmaq mümkün deyil.
Adoption Intensity Index (AII) Bu Tədqiqatda Nəyi Ölçür?
Adoption Intensity Index fermerin tədqiqatda izlənən altı orqanik kənd təsərrüfatı təcrübəsindən neçəsini mənimsədiyini 0 ilə 1 arasında ifadə edən intensivlik göstəricisidir; Table 2-də dərc edilmiş dəyər strukturu 0/6 üçün 0,000, 3/6 üçün 0,500 və 6/6 üçün 1,000 kimi nisbətlərə uyğun gəlir, lakin mənbə metod bölməsində AII üçün ayrıca riyazi tənlik vermir.
Tədqiqatdakı altı təcrübə bunlardır:
- Kompost istifadəsi,
- Heyvan peyini,
- Yaşıl peyin,
- Malçlama,
- Kül/sabun əsaslı biopestisid,
- Əkin dövriyyəsi.
| Mənimsənən təcrübələrin sayı | AII | Fermerlərin payı (%) |
|---|---|---|
| 0 | 0,000 | 12,0 |
| 1 | 0,167 | 16,0 |
| 2 | 0,333 | 20,0 |
| 3 | 0,500 | 24,0 |
| 4 | 0,667 | 18,0 |
| 5 | 0,833 | 6,0 |
| 6 | 1,000 | 4,0 |
Ən böyük qrup %24 ilə üç təcrübəni mənimsəyən fermerlərdir.
Ən azı üç təcrübədən istifadə edənlərin payı:
\[ 24+18+6+4=52\% \]
edir. Bu dəyər mənbə mətni ilə uyğundur.
Altı təcrübənin hamısından istifadə edənlərin payı %4, heç birindən istifadə etməyənlərin payı isə %12-dir.
Burada “altı təcrübənin hamısından istifadə” tədqiqat daxilində AII şkalasında tam mənimsəmə deməkdir. Bu nəticə beynəlxalq orqanik sertifikat standartının bütün şərtlərini ödəmək və ya təsərrüfatın rəsmi sertifikatlı orqanik müəssisə olması ilə eyni deyil.
Mənbədə bildirilən %54,2 orta AII cədvəldən əldə olunurmu?
Mənbə Table 2-nin altında:
Mean AII = 54,2% (Moderate)
yazır.
Lakin dərc edilmiş paylanma faizləri ilə aparılan arifmetik consistency check:
\[ \overline{AII} = 0(0.12) +\frac{1}{6}(0.16) +\frac{2}{6}(0.20) +\frac{3}{6}(0.24) +\frac{4}{6}(0.18) +\frac{5}{6}(0.06) +1(0.04) \]
\[ \overline{AII}\approx0.4233=42.33\% \]
verir.
Bu hesab yeni tədqiqat nəticəsi deyil. Yalnız dərc edilmiş Table 2 dəyərlərinin bir-biri ilə arifmetik uyğunluğunun yoxlanmasıdır. Xam respondent-level məlumat olmadığından mənbədə bildirilən %54,2 ilə Table 2 paylanmasından hesablanan təxminən %42,33 arasındakı fərqin səbəbi müəyyən edilə bilmir.
Binary Logit Əmsalı və Odds Ratio Necə Şərh Edilməlidir?
Binary Logit modeli fermerin orqanik təcrübəni mənimsəyən və ya mənimsəməyən iki kateqoriyadan hansında olması ilə izahedici dəyişənlər arasındakı əlaqəni log-odds şkalasında modelləşdirir; standart logit modelində əmsalın eksponenti \(e^\beta\) müvafiq dəyişəndə bir vahidlik artıma uyğun odds ratio-nu verir, lakin bu tədqiqatın Table 3-dəki bir çox dərc edilmiş əmsal və odds ratio cütü bu riyazi əlaqə ilə uyğun gəlmir.
Mənbə Tənlik (1)
PDF-də Tənlik (1) belə çap edilmişdir:
\[ Ln= \beta_0+\beta_1X_1+\beta_2X_2+\beta_3X_3+\beta_4X_4+\beta_5X_5+\beta_6X_6+\beta_7X_7+\beta_8X_8+\beta_9X_9 \tag{1} \]
Mənbə dərhal sonra \(P_i\)-ni fermerin adopter olma ehtimalı, \(1-P_i\)-ni isə non-adopter olma ehtimalı kimi müəyyən edir. Lakin dərc edilmiş formulda “Ln” operatorunun hansı kəmiyyətin loqarifmini aldığı görünmür.
Tədqiqatın yeni tapıntısı deyil, standart Binary Logit quruluşunu izah etmək üçün konseptual açıqlama:
\[ \ln\left(\frac{P_i}{1-P_i}\right) = \beta_0+\beta_1X_{1i}+\cdots+\beta_9X_{9i} \]
Standart logit modelində sol tərəf log-odds-dur.
\(P_i\), adoption probability;
\(1-P_i\), non-adoption probability;
\(\beta_0\), intercept;
\(\beta_1,\ldots,\beta_9\), explanatory-variable coefficients-dir.
Modeldəki doqquz izahedici dəyişən
| Kod | Dəyişən | Mənbə ölçümü |
|---|---|---|
| X1 | Cins | Mənbə kateqoriya kodlaşdırmasını ayrıca göstərmir. |
| X2 | Yaş | İllər |
| X3 | Təhsil səviyyəsi | İllər |
| X4 | Ailə üzvlərinin sayı | Say |
| X5 | Təsərrüfatçılıq təcrübəsi | İllər |
| X6 | Təsərrüfat sahəsi | Hektar |
| X7 | Kooperativ üzvlüyü | Bəli = 1, Xeyr = 0 |
| X8 | Kreditə çıxış | Bəli = 1, Xeyr = 0 |
| X9 | Aqrar məsləhət xidməti ilə əlaqə | Bəli = 1, Xeyr = 0 |
Asılı dəyişən:
\[ Y= \begin{cases} 1,& \text{organik tarım uygulaması benimsenmişse}\\ 0,& \text{aksi durumda} \end{cases} \]
Mənbə Tənlik (2) niyə diqqət tələb edir?
PDF Tənlik (2)-ni:
\[ Odd\ ratio=P(Y_i=1) \tag{2} \]
şəklində çap edir.
Probability ilə odds eyni anlayış deyil.
Tədqiqatın tapıntısı deyil, konseptual açıqlama:
\[ Odds=\frac{P(Y=1)}{1-P(Y=1)} \]
və standart Binary Logit əmsalı üçün:
\[ OR=e^\beta \]
əlaqəsindən istifadə edilir.
Mənbə prose hissəsində də əmsalların exponentiate edilərək odds ratio əldə edildiyini bildirir. Buna görə Equation (2)-nin çap edilmiş forması mənbədaxili riyazi uyğunsuzluqdur.
Table 3: Mənbə tərəfindən hesabatlandırılan Binary Logit nəticələri
| Dəyişən | Mənbə β | Mənbə OR | Std. Err. | Mənbə Z | \(e^\beta\) arifmetik yoxlaması |
|---|---|---|---|---|---|
| Cins | 0,210 | 0,57 | 0,343 | 0,61 | ≈1,234 |
| Yaş | −0,035 | 0,09 | 0,033 | −1,05 | ≈0,966 |
| Təhsil | 1,056* | 2,87 | 0,251 | 4,21 | ≈2,875 |
| Ailə üzvlərinin sayı | 0,094 | 0,26 | 0,171 | 0,55 | ≈1,099 |
| Təsərrüfatçılıq təcrübəsi | 0,053 | 0,14 | 0,041 | 1,29 | ≈1,054 |
| Təsərrüfat sahəsi | 1,166* | 3,17 | 0,342 | 3,41 | ≈3,209 |
| Kooperativ üzvlüyü | 1,463* | 4,0 | 0,367 | 3,98 | ≈4,319 |
| Kreditə çıxış | 1,463* | 1,71 | 0,349 | 1,80 | ≈4,319 |
| Aqrar məsləhət xidməti ilə əlaqələr | 0,629* | 5,46 | 0,411 | 4,12 | ≈1,876 |
* Mənbə Table 3 dipnotu: P ≤ 0,05.
Bu cədvəldəki son sütun mənbədə dərc edilmiş ayrıca nəticə deyil. Mənbənin öz “coefficients were exponentiated to obtain odds ratios” ifadəsinin riyazi consistency check-idir.
Təhsil sətri demək olar ki, tam uyğundur:
\[ e^{1.056}\approx2.875 \]
və mənbə OR=2,87 verir.
Təsərrüfat sahəsi sətri də təxminən uyğundur:
\[ e^{1.166}\approx3.209 \]
mənbə OR=3,17 hesabatlandırır.
Buna qarşılıq Extension Contacts üçün:
\[ e^{0.629}\approx1.876 \]
olduğu halda Table 3 OR=5,46 verir.
Access to Credit üçün:
\[ e^{1.463}\approx4.319 \]
olduğu halda Table 3 OR=1,71 verir.
Cins, Yaş, Ailə üzvlərinin sayı və Təsərrüfatçılıq təcrübəsi sətirlərində də dərc edilmiş OR dəyərləri əmsalların exponentiation-u ilə uyğun gəlmir.
Z dəyərləri baxımından Təhsil, Təsərrüfat sahəsi və Kooperativ üzvlüyü kimi bəzi sətirlərdə:
\[ Z\approx\frac{\beta}{SE} \]
əlaqəsi dərc edilmiş Z dəyərləri ilə uyğundur. Access to Credit və Extension Contacts sətirlərində isə əmsal, standard error və Z birlikdə uyğun deyil.
Buna görə mənbə Table 3-dəki əmsal, OR və Z sütunlarından hansının hər sətr üçün əsas model çıxışı olduğunu xam statistical output olmadan dəqiqləşdirmək mümkün deyil.
Binary Logit modelinin ümumi uyğunluq göstəriciləri
Mənbə:
\[ LR\ \chi^2(9)=105.18 \]
\[ Prob>\chi^2=0.0000 \]
\[ Pseudo\ R^2=0.381 \]
və:
\[ Log\ likelihood=-85.432 \]
hesabatlandırır.
LR χ² testi modeldəki izahedici dəyişənlərin birlikdə yalnız intercept olan modellə müqayisədə model uyğunluğunu yaxşılaşdırıb-yaxşılaşdırmadığını qiymətləndirir. Mənbə dəyəri ümumi model əhəmiyyətliliyinə işarə edir.
Pseudo R² = 0,381, ordinary least-squares R² kimi “varyansın %38,1-i izah edildi” şəklində oxunmamalıdır. Logit modellərində pseudo-R² model uyğunluğuna aid fərqli miqyaslı göstəricidir.
Multivariate Probit Niyə İstifadə Edildi?
Multivariate Probit modeli bir fermerin eyni vaxtda birdən çox orqanik təcrübəni seçə bilməsini və bu ikili seçimlərin müşahidə olunmayan müəyyənedicilərinin bir-biri ilə korrelyasiya göstərə bilməsini eyni sistem daxilində modelləşdirmək üçün istifadə edilmişdir; lakin tədqiqat covariance matrix \(\Sigma\)-nın təxmin edilmiş korrelyasiya əmsallarını dərc etmədiyi üçün təcrübələr arasındakı müşahidə olunmayan asılılığın ölçüsü birbaşa qiymətləndirilə bilmir.
PDF-dəki Tənlik (3)
Yüklənmiş PDF-də Equation (3)-ün əsas dəyişən simvolları görünən şəkildə itmiş və formul yalnız parçalı şəkildə render edilmişdir. Mənbə dərhal altındakı açıqlamada latent variable, explanatory-variable vector, parameter vector və multivariate-normal error terms anlayışlarını müəyyən edir.
Mənbə prose hissəsindəki tərifləri tədris məqsədilə bir araya gətirən konseptual göstərimdir; PDF-də pozulmuş Tənlik (3)-ün hərfi mənada düzəldilmiş forması olduğu iddia edilmir:
\[ Y^*_{ij}=X_i'\beta_j+\varepsilon_{ij} \]
\[ Y_{ij}= \begin{cases} 1,&Y^*_{ij}>0\\ 0,&\text{aksi durumda} \end{cases} \]
\[ \varepsilon_i\sim MVN(0,\Sigma) \]
\(Y^*_{ij}\), farmer \(i\)-nin practice \(j\)-ni mənimsəməyə yönəlik müşahidə olunmayan latent propensity-sidir.
\(X_i\), izahedici dəyişənlər vektorudur.
\(\beta_j\), practice \(j\) üçün əmsallar vektorudur.
\(\varepsilon_{ij}\), müşahidə olunmayan təsirləri təmsil edən xəta terminidir.
\(\Sigma\), müxtəlif orqanik təcrübələri mənimsəmə qərarlarının xəta terminləri arasındakı covariance quruluşunu təmsil edir.
Probit əmsalı birbaşa faiz dəyişməsidirmi?
Xeyr. Table 4-dəki MVP coefficients birbaşa percentage-point probability changes deyil. Probit əmsalı explanatory variable ilə latent propensity index arasındakı istiqamət və miqyas əlaqəsini göstərir.
Məsələn, Crop Rotation üçün Farm Size coefficient = 1,765-dir. Mənbə prose bunu “1-unit increase in farm size is associated with a 1.765-unit increase in crop rotation” şəklində ifadə edir. Daha texniki şərh belədir: digər şərtlər sabit qalmaqla təsərrüfat sahəsində bir vahidlik artım crop-rotation latent propensity index-də müsbət 1,765 əmsalı ilə əlaqəlidir.
Probability-də dəqiq dəyişimi bildirmək üçün marginal effects tələb olunur. Mənbə MVP üçün marginal effects hesabatlandırmır.
Table 4: Altı orqanik təcrübənin Multivariate Probit əmsalları
| Dəyişən | Kompost | Heyvan Peyini | Yaşıl Peyin | Malçlama | Kül/Sabun Biopestisidi | Əkin Dövriyyəsi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Cins | 0,299 (0,277) | 0,211 (0,288) | 0,188 (0,321) | 0,254 (0,277) | 0,211 (0,311) | 0,177 (0,299) |
| Yaş | −0,021 (0,020) | −0,032 (0,021) | −0,043* (0,023) | 0,020 (0,019) | −0,054* (0,026) | −0,011 (0,020) |
| Təhsil | 0,988* (0,221) | 0,765* (0,234) | 0,877* (0,299) | 1,099* (0,254) | 0,654* (0,288) | 1,432* (0,321) |
| Ailə üzvlərinin sayı | 0,077 (0,088) | 0,099 (0,077) | 0,065 (0,099) | 0,110 (0,088) | 0,054 (0,099) | 0,088 (0,110) |
| Təsərrüfatçılıq Təcrübəsi | 0,054* (mənbədə SE sətri 0,032) | 0,043 (0,031) | 0,032 (0,035) | 0,065* (0,032) | 0,021 (0,037) | 0,077* (0,035) |
| Təsərrüfat sahəsi | 1,321* (0,432) | 1,099* (0,399) | 0,988* (0,388) | 1,543* (0,499) | 0,877* (0,432) | 1,765* (0,543) |
| Kooperativ üzvlüyü | 1,654* (0,511) | 1,432* (0,532) | 1,211* (0,599) | 1,765* (0,543) | 1,099* (0,599) | 1,988* (0,599) |
| Kredit | 0,877* (0,499) | 0,988** (0,488) | 0,6543 (0,511) | 0,988* (0,532) | 1,235* (0,499) | 0,877 (0,543) |
| Aqrar məsləhət xidməti ilə əlaqə | 1,4321 (0,543) | 1,211* (0,577) | 1,099* (0,654) | 1,321* (0,577) | 1,877* (0,654) | 1,543* (0,654) |
Mənbə Table 4-də tək ulduz üçün:
\[ P\le0.05 \]
açıqlamasını verir.
Animal Manure sütununda Credit = 0,988** dəyəri iki ulduzla göstərilsə də, dipnotda iki ulduzun ayrıca mənası müəyyən edilməyib.
Extension–Compost coefficient 1,4321 kimi verilib, lakin ulduz işarəsi yoxdur. Buna qarşılıq nəticələr mətni extension contacts-ın altı təcrübənin hamısına müsbət və əhəmiyyətli təsir etdiyini bildirir. Mənbə cədvəli ilə prose arasındakı bu fərq səssiz şəkildə aradan qaldırılmayıb.
MVP ümumi model məlumatları:
\[ Wald\ \chi^2(54)=298.76 \]
\[ Prob>\chi^2=0.0000 \]
\[ Log\ likelihood=-487.321 \]
MVP modelinin mühüm çatışmayan hesabatlandırma nöqtəsi
Multivariate Probit-in fərqləndirici xüsusiyyəti müxtəlif binary adoption equations-ın error terms arasındakı covariance/correlation quruluşunu birlikdə modelləşdirə bilməsidir.
Mənbənin metod bölməsi \(\Sigma\) covariance matrix-ini açıq şəkildə müəyyən edir. Lakin Results daxilində:
- pairwise error correlations,
- \(\rho_{jk}\) dəyərləri,
- bu korrelyasiyaların standart xətaları,
- joint significance / independence test
hesabatlandırılmayıb.
Buna görə tədqiqatın “adoption decisions are interdependent” yanaşmasını model quruluşu dəstəkləsə də, konkret iki təcrübənin müşahidə olunmayan komponentlərinin nə dərəcədə korrelyasiyalı olduğu dərc edilmiş nəticələrdən qiymətləndirilə bilmir.
Bu Nəticələr Enugu State-dəki Bütün Tərəvəz Fermerlərini Təmsil Edirmi?
Tədqiqat Enugu State-də 200 tərəvəz fermerindən sahə məlumatı təqdim etsə də, beş LGA-nın və 25 icmanın məqsədli seçilməsi səbəbindən nümunə əyalətdəki bütün tərəvəz fermerlərini əhatə edən tam ehtimallı state-wide sample deyil; nəticələr seçilmiş istehsal sahələri üçün güclü yerli sübut verə bilər, lakin bütün əyalət əhalisinə ümumiləşdirmə aparılarkən nümunə seçimi dizaynının bu sərhədi qorunmalıdır.
Mənbə sampling weight və ya design-based survey estimator hesabatlandırmır.
Response rate də ayrıca verilmir.
Bu məhdudiyyətlər tədqiqatın yerli dəyərini aradan qaldırmır; lakin statistik ümumiləşdirmənin coğrafi sərhədini müəyyən edir.
Tədqiqatın Metodu və Nəticələri
Tədqiqat dizaynının texniki xülasəsi
| Element | Mənbədə hesabatlandırılan quruluş |
|---|---|
| Tədqiqat növü | Kəsişən sahə sorğusu / müşahidəvi adoption tədqiqatı |
| Coğrafiya | Enugu State, Nigeria |
| LGA | Nsukka, Nkanu-East, Udi, Ezeagu, Awgu |
| LGA seçimi | Məqsədli |
| İcma sayı | 25 |
| İcma seçimi | Məqsədli; hər LGA-dan 5 |
| Fermer seçimi | Sadə təsadüfi; hər icmadan 8 |
| Ümumi nümunə | 200 tərəvəz fermeri |
| Məlumat toplama | Strukturlaşdırılmış sorğu |
| Məlumatlılıq | Faiz / mənbə abstractında Likert-scale rating ifadəsi |
| Mənimsəmə intensivliyi | 0–6 practice / AII |
| Ümumi adoption modeli | Binary Logit |
| Practice-specific model | Multivariate Probit |
| Əhəmiyyətlilik həddi | p < 0,05 / cədvəllərdə P ≤ 0,05 |
Məlumatlılıq nəticəsi
Mənbə abstract və Results prose %78 yüksək məlumatlılıq bildirir.
Table 1 isə:
- %4 Aşağı,
- %20 Orta,
- %48 Yüksək,
- %28 Çox yüksək
paylanmasını verir.
Table 1-də High + Very High cəmi %76-dır. Buna görə %78 və %76 dəyərləri mənbədaxili fərqli hesabatlandırmalar kimi ayrıca saxlanmalıdır.
Mənimsəmə intensivliyi nəticəsi
Mənbə mean AII-ni %54,2 və “Moderate” kimi təsvir etmişdir.
Paylanmaya görə fermerlərin %52-si ən azı üç təcrübədən istifadə edir.
%24 ilə ən böyük tək qrup üç təcrübəni mənimsəyən fermerlərdir.
%4 bütün altı təcrübədən, %12 isə heç birindən istifadə edir.
Lakin Table 2 faizlərindən hesablanan weighted mean təxminən %42,33 olduğuna görə mənbədə bildirilən %54,2 ilə cədvəl paylanması arasında həll edilməmiş fərq vardır.
Binary Logit üçün mənbənin önə çıxardığı müəyyənedicilər
Mənbə Education, Farm Size, Cooperative Membership və Extension Contacts dəyişənlərini ümumi adoption qərarının güclü müsbət müəyyənediciləri kimi vurğulayır.
Education coefficient = 1,056 və source OR = 2,87-dir. Bu cüt riyazi baxımdan bir-biri ilə uyğundur.
Farm Size coefficient = 1,166 və source OR = 3,17-dir; exponentiation təxminən 3,21 verir və nəticələr ümumən yaxın görünür.
Cooperative Membership coefficient = 1,463, source OR = 4,0-dır; exponentiation təxminən 4,32-dir.
Extension Contacts üçün source Table 3 coefficient = 0,629 və OR = 5,46-dır; bu iki rəqəm riyazi baxımdan uyğun gəlmir. Abstract isə extension coefficient-ı 1,692 kimi verir. \(e^{1.692}\) təxminən 5,43 olduğuna görə abstract coefficient ilə Table 3 OR rəqəm baxımından bir-birinə daha yaxındır; lakin Verianla buna əsaslanaraq Table 3 əmsalını avtomatik olaraq “1,692 olmalı idi” deyə düzəltmir.
Source Results prose extension üçün bir yerdə OR=4,60, daha sonra OR=5,46 ifadəsini də istifadə edir. Bu da eyni dəyişən üçün üçüncü mənbədaxili hesabatlandırma fərqidir.
Access to Credit nəticəsi niyə qeyri-müəyyəndir?
Table 3 Access to Credit sətrini ulduzlu və beləliklə mənbə dipnotuna görə p≤0,05 kimi işarələyir.
Eyni sətir:
\[ \beta=1.463,\quad SE=0.349,\quad Z=1.80,\quad OR=1.71 \]
verir.
Lakin:
\[ \frac{1.463}{0.349}\approx4.19 \]
olduğuna görə dərc edilmiş Z=1,80 əmsal və standart xəta ilə uyğun gəlmir.
Bundan əlavə:
\[ e^{1.463}\approx4.319 \]
olduğuna görə OR=1,71 ilə də uyğun gəlmir.
Abstract-ın əsas Binary Logit müəyyənediciləri siyahısında Access to Credit yoxdur, lakin Conclusion kreditə çıxışı mühüm institusional amillərdən biri kimi vurğulayır.
Xam model output olmadan bu sətrin həqiqi coefficient, standard error, Z, p-value və OR kombinasiyasını dəqiqləşdirmək mümkün deyil.
Multivariate Probit-də ən ardıcıl nümunələr
Education Table 4-də bütün altı təcrübədə müsbət və ulduzludur:
Compost 0,988; Animal Manure 0,765; Green Manure 0,877; Mulching 1,099; Ash/Soap Biopesticide 0,654; Crop Rotation 1,432.
Farm Size bütün altı outcome-da müsbət və ulduzludur:
1,321; 1,099; 0,988; 1,543; 0,877; 1,765.
Cooperative Membership də bütün altı outcome-da müsbət və ulduzludur:
1,654; 1,432; 1,211; 1,765; 1,099; 1,988.
Bu üç dəyişən Table 4 daxilində ən ardıcıl müsbət adoption nümunələrini göstərir.
Yaş, təcrübə və kredit üçün practice-specific nəticələr
Age, Green Manure üçün −0,043* və Ash/Soap Biopesticide üçün −0,054* kimi hesabatlandırılır; digər dörd təcrübədə ulduz yoxdur.
Farming Experience, Compost 0,054*, Mulching 0,065* və Crop Rotation 0,077* üçün ulduzludur.
Credit, Compost 0,877*, Animal Manure 0,988**, Mulching 0,988* və Ash/Soap Biopesticide 1,235* üçün ulduzludur; Green Manure və Crop Rotation-da ulduz yoxdur.
Animal Manure üçün istifadə edilən iki ulduzun nə demək olduğu mənbə dipnotunda açıqlanmayıb.
Extension Contacts üçün Table 4 fərqi
Mənbə mətni extension contacts-ın altı təcrübənin hamısına müsbət və əhəmiyyətli təsir etdiyini bildirir.
Table 4-də:
Compost 1,4321; Animal Manure 1,211*; Green Manure 1,099*; Mulching 1,321*; Ash/Soap Biopesticide 1,877*; Crop Rotation 1,543*
verilmişdir.
Compost sətrindəki extension coefficient müsbət olsa da ulduzsuzdur. Mənbənin öz significance notation-u əsas götürüldükdə cədvəl prose-dəki “all six significant” ifadəsini tam dəstəkləmir.
Field Survey ilindəki mənbədaxili fərq
Table 1, Table 2 və Table 4 alt qeydlərində Field Survey, 2025 yazılır.
Table 3 isə Field Survey, 2026 yazır.
Methodology bölməsi sahə məlumatlarının toplanma tarixini ayrıca açıq şəkildə göstərmədiyinə görə hansı ilin doğru olduğunu xam məlumat/metaveri olmadan dəqiqləşdirmək mümkün deyil.
Abstract-dakı model adı fərqi
Abstract məlumatların “binary and multivariate logistic models” ilə analiz edildiyini bildirir.
Introduction və Methodology isə ikinci modeli açıq şəkildə Multivariate Probit (MVP) kimi müəyyən edir.
Table 4 də “Determinants of Choice” nəticələrini MVP kontekstində müzakirə edir. Verianla əsas metod adını Methodology-dəki Multivariate Probit kimi saxlayır və abstract-dakı “multivariate logistic” ifadəsini ayrıca terminoloji fərq kimi qiymətləndirir.
Tədqiqatın dəstəklədiyi nəticələr
- Nümunədə orqanik kənd təsərrüfatı təcrübələri barədə məlumatlılıq ümumən yüksək kateqoriyalarda cəmlənir.
- Fermerlərin %52-si tədqiqatda izlənən altı təcrübədən ən azı üçünü mənimsəmişdir.
- Yalnız %4 bütün altı təcrübədən istifadə edir.
- Education, Farm Size və Cooperative Membership Table 4-də bütün altı practice outcome üçün müsbət və ulduzlu əmsallar göstərir.
- Binary Logit mənbə şərhində Education, Farm Size, Cooperative Membership və Extension Contacts mühüm adoption drivers kimi önə çıxarılır.
- Multivariate Probit modelinin ümumi Wald testi mənbədə əhəmiyyətli kimi hesabatlandırılır.
Tədqiqatın dəstəkləmədiyi və ya birbaşa göstərə bilmədiyi nəticələr
- Təhsilin və ya extension services-ın orqanik kənd təsərrüfatı təcrübələrinin mənimsənilməsinə səbəb olduğu sübut edilməmişdir.
- Nümunə Enugu State-dəki bütün tərəvəz fermerlərini tam ehtimallı state-wide sample kimi təmsil etmir.
- Altı təcrübədən istifadə etmək orqanik sertifikatlaşdırmaya bərabər deyil.
- Mənbə bütün təcrübələr arasındakı error-correlation estimates-ı dərc etmədiyinə görə MVP-nin təxmin etdiyi interdependence ölçüsü görünmür.
- Table 3-dəki bütün odds ratio-lar etibarlı şəkildə β əmsallarından törədilə bilmir.
- Mənbə confidence intervals və ya Binary Logit üçün individual p-values dərc etmir.
- Awareness index-in questionnaire-item quruluşu tam şəkildə hesabatlandırılmayıb.
- Table 2-dəki paylanma dərc edilmiş %54,2 mean AII ilə arifmetik baxımdan uyğun gəlmir.
Siyasət və tətbiq tövsiyələri
Müəlliflər extension services-ın gücləndirilməsini, knowledge gaps-ın azaldılmasını, cooperative institutions-ın dəstəklənməsini, fermerlərin kreditə çıxışının genişləndirilməsini və orqanik məhsullar üçün premium prices təmin edə biləcək daha güclü bazarların inkişaf etdirilməsini tövsiyə edirlər.
Tailored education programs və institutional reforms da orqanik tərəvəz istehsalına keçidi dəstəkləyə biləcək yollar kimi təklif edilir.
Bu tövsiyələr müşahidəvi regression əlaqələrindən və tədqiqatın müzakirə çərçivəsindən çıxarılan siyasət tövsiyələridir. Tədqiqat extension proqramını, kredit müdaxiləsini və ya kooperativ dəstəyini randomizə edilmiş şəkildə sınaqdan keçirməyib.
Əsas metodoloji məhdudiyyətlər
Kəsişən dizayn: Məlumat bir zaman kəsiyində toplandığı üçün zaman daxilində adoption transitions izlənə bilmir.
Məqsədli üst mərhələlər: LGA və communities təsadüfi seçilmədiyinə görə state-wide representativeness məhduddur.
N = 200: Altı equation-lı MVP daxilində doqquz predictor istifadəsi nəzərə alındıqda nümunə ölçüsü model mürəkkəbliyi baxımından əhəmiyyətlidir; mənbə ayrıca power analysis hesabatlandırmır.
Awareness şkalası: Questionnaire maddələrinin quruluşu və 0–100 awareness scoring proseduru ətraflı verilməyib.
AII uyğunsuzluğu: Dərc edilmiş distribution təxminən %42,33 arithmetic mean yaradır, mənbə isə %54,2 bildirir.
Binary Logit formul çapı: Equation (1) logit-in sol tərəfini natamam göstərir.
Odds-ratio formulu: Equation (2) odds ratio-nu probability kimi göstərir.
Table 3 consistency: Bir çox coefficient–OR və bəzi coefficient–SE–Z üçlükləri riyazi baxımdan uyğun gəlmir.
MVP Equation (3): PDF-də əsas simvollar görünmür.
MVP correlation results: \(\Sigma\)-nın təxmin edilmiş off-diagonal correlation values-ı dərc edilməyib.
Significance reporting: Table 4-də iki ulduz istifadə edilib, lakin yalnız tək ulduz dipnotu izah olunub.
Məlumat ili: Table 1, 2 və 4 “Field Survey, 2025”; Table 3 “Field Survey, 2026” yazır.
Tədqiqatın güclü tərəfləri
Tədqiqat orqanik kənd təsərrüfatı təcrübələrinin mənimsənilməsini yalnız “adopter/non-adopter” ikili nəticəsinə endirməyib, altı ayrı təcrübənin seçim nümunəsini də qiymətləndirməyə çalışır.
Tədqiqat 25 icma və beş LGA-dan fermer məlumatlarını əhatə edir; education, farm structure və institutional access dəyişənlərini eyni analitik çərçivədə qiymətləndirir.
Etik təsdiq, informed consent, data-availability, conflict-of-interest, funding və author-contribution məlumatları açıq şəkildə hesabatlandırılıb.
Mənbə və Metod Qeydi
Orijinal tədqiqat: Adoption Patterns of Organic Farming Practices among Vegetable Farmers in Enugu State, Nigeria.
Müəlliflər: Justina Chituru Ibe, Ikenna Charles Ukwuaba, Timothy Chinonso Okoh, Chukwuma Otum Ume, Miracle Chinonyerem Ani, Juliet Nnenna Ikechukwu, Rosemary Nnedinso Arua, Joseph Oguejiofor Okorie, Rosemary Chiamaka Nzennwa.
Müəllif sırası: PDF-nin cite-as sətri və cari rəsmi jurnal qeydi əsas götürülmüşdür.
Bərabər töhfə: Equal contribution/equal first authorship bəyanı yoxdur.
Məsul müəllif: Ikenna Charles Ukwuaba.
Qurum: Müəlliflərin əksəriyyəti Department of Agricultural Economics, University of Nigeria, Nsukka ilə əlaqəlidir. Timothy Chinonso Okoh-un qurumu Livestock Productivity and Resilience Support Project, New-Haven, Enugu, Nigeria-dır.
Jurnal: Journal of Agricultural Extension.
İnstitusional nəşr quruluşu: Agricultural Extension Society of Nigeria (AESON).
Cild / nömrə: 30(4).
Səhifələr: 1–12.
Nəşr ili: 2026.
PDF DOI: 10.4314/jae.v30i4.1.
Cari rəsmi jurnal qeydindəki DOI: 10.4314/1qd41j79.
DOI fərqi: PDF ilə cari rəsmi nəşr qeydi fərqli DOI göstərdiyinə görə iki dəyər ayrıca qorunmuşdur; cari onlayn məqalə səhifəsi 10.4314/1qd41j79 dəyərindən istifadə edir.
PDF tarixləri: Submitted 26 May 2026; First Request for Revision 22 June 2026; Revisions 7 July, 16 July, 20 July və 11 September 2026; Accepted 22 September 2026; Published 30 October 2026.
Cari rəsmi onlayn nəşr tarixi: 29 October 2026. PDF ilə online record arasında bir günlük fərq vardır.
Mənbə növü: Research Article; primary cross-sectional field survey.
Rəy prosesi: Journal of Agricultural Extension rəsmi siyasətinə görə double-blind peer review tətbiq edir.
Preprint statusu: Mənbə PDF-də və ya cari rəsmi məqalə qeydində ayrıca preprint göstərilmir.
Lisenziya: Cari rəsmi məqalə səhifəsi Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License (CC BY-NC-ND 4.0) göstərir. PDF üst başlığında da CC BY-NC-ND yazılıb; PDF-nin dərhal altındakı açıqlama sətri isə NoDerivatives ifadəsini mətn olaraq buraxır.
Nümunə: 200 tərəvəz fermeri.
Nümunə seçimi: Beş LGA məqsədli → hər LGA-dan beş community məqsədli → hər community-dən səkkiz farmer sadə təsadüfi → ümumilikdə 25 community və 200 respondent.
Məlumat toplama: Strukturlaşdırılmış sorğu.
Outcome 1: Məlumatlılıq səviyyəsi.
Outcome 2: Adoption Intensity Index / altı təcrübədən mənimsənən təcrübələrin sayı.
Outcome 3: Binary adoption decision.
Outcome 4: Compost, Animal Manure, Green Manure, Mulching, Ash/Soap Biopesticide və Crop Rotation üçün practice-specific binary choices.
Binary model: Binary Logit.
Multivariate model: Methodology-yə görə Multivariate Probit; abstract-da “multivariate logistic” ifadəsi də vardır.
Əhəmiyyətlilik həddi: %5; p<0,05 / cədvəllərdə P≤0,05.
Awareness mənbə fərqi: Abstract/Results %78; Table 1 High + Very High = %76.
Mean AII mənbə dəyəri: %54,2.
Table 2 arithmetic check: Dərc edilmiş faiz paylanması AII dəyərləri ilə çəkiləndə təxminən %42,33 alınır; fərqin səbəbi xam məlumat olmadan izah edilə bilmir.
Binary Logit ümumi model: LR χ²(9)=105,18; Prob>χ²=0,0000; Pseudo R²=0,381; log likelihood=−85,432.
MVP ümumi model: Wald χ²(54)=298,76; Prob>χ²=0,0000; log likelihood=−487,321.
Binary Equation (1) qeydi: PDF-də loqarifmin arqumenti görünmür.
Equation (2) qeydi: PDF “Odd ratio = P(Yi=1)” yazır; bu standart odds-ratio tərifi deyil.
Equation (3) qeydi: PDF-də MVP formulunun əsas simvolları render edilməyib; prose latent-variable və multivariate-normal covariance quruluşunu izah edir.
Table 3 qeydi: Bir çox β–OR uyğunluğu və bəzi β–SE–Z dəyərləri riyazi baxımdan uyğunsuzdur; xam model çıxışı dərc edilmədiyi üçün səssiz düzəliş edilməyib.
Table 4 qeydi: Extension–Compost müsbət, lakin ulduzsuz olduğu halda prose extension-ın bütün altı təcrübədə əhəmiyyətli olduğunu deyir; Credit–Animal Manure xanasındakı iki ulduzun mənası dipnotda müəyyən edilməyib.
MVP covariance: Model \(\Sigma\) covariance matrix-ini müəyyən edir, lakin estimated correlation/covariance results dərc olunmur.
Field Survey ili: Table 1, 2 və 4: 2025; Table 3: 2026.
Etik təsdiq: Strategic Contacts, Ethics and Publications Directorate, University of Nigeria, Nsukka; research code UNN/EC/NSTA/FAGAGC STR/54 11 SEPT/2026.
Məlumatlandırılmış razılıq: İştirak edən bütün tərəvəz fermerlərindən written informed consent alınmışdır.
Data Availability: Məlumatlar reasonable request əsasında corresponding author tərəfindən təqdim edilə bilər.
Funding: Public, commercial və ya not-for-profit funding agency-dən specific grant alınmayıb.
Conflict of Interest: Müəlliflər maraqlar toqquşmasının olmadığını bəyan ediblər.
AI Use Declaration: Generative AI istifadə edilməyib; Grammarly yalnız grammar və language editing məqsədilə istifadə olunub.
Acknowledgment: Müəlliflər məlumat toplanmasına kömək edən enumerators-a təşəkkür edirlər.
Müəllif töhfələri: IJC: conception/design, data-collection instrument development, analysis, interpretation, manuscript revision (%25); UIC: conception/design, data collection, interpretation, first draft və revision (%20); OTC: interpretation, first draft, manuscript development (%10); UCO: manuscript development, data collection, interpretation (%10); AMC: conception/design, manuscript development, data collection, interpretation (%15); IJN: data collection, literature review, revision (%5); ARN: manuscript development və revision (%5); OJO: data collection, literature review, revision (%5); NRC: data collection, literature review, revision (%5).
Əsas metodoloji məhdudiyyətlər: Kəsişən dizayn; məqsədli LGA/community selection; awareness şkalasının natamam reproducibility detalları; AII hesabatlandırma fərqi; Binary Logit formul və Table 3 uyğunsuzluqları; MVP covariance results-ın hesabatlandırılmaması; Table 4 significance işarələmə fərqləri.
Şərh yazın
E-poçt ünvanınız yayımlanmayacaq. Məcburi sahələr * ilə işarələnib