Kappa-karragenan (κ-carrageenan), kırmızı deniz yosunlarından elde edilen, sülfat grupları taşıyan ve suyla etkileşerek kıvam artırma veya jel oluşturma özellikleri gösterebilen bir polisakkarittir. Jerin James ve çalışma arkadaşlarının araştırması, Kappaphycus alvarezii türünden hafif alkali işlemle elde edilen kappa-karragenanın fizikokimyasal yapısını, ticari karragenanla karşılaştırmalı özelliklerini ve seçilmiş bakteriler karşısındaki laboratuvar düzeyindeki antibakteriyel potansiyelini incelemektedir. Araştırmanın hesaplamalı bileşeninde ise kappa-karragenan molekülünün bir parçasının Serratia marcescens bakterisindeki HasA hemofor proteinine olası bağlanması moleküler kenetlenme yöntemiyle değerlendirilmiştir.

Kuru deniz yosunu biyokütlesine göre ekstraksiyon verimi %52,3 ± 2,1 olarak raporlanmıştır. Ekstrakte edilen örneğin (CA) viskozitesi 0,285 ± 0,018 Pa·s, ticari karşılaştırma örneğinin (CC) viskozitesi ise 0,198 ± 0,012 Pa·s olarak bildirilmiştir. CA örneğinin ortalama kristalit boyutu 57,25 nm, CC örneğinin 55,38 nm olarak hesaplanmıştır. Sulu dispersiyonda CA için zeta potansiyeli −32,9 mV, CC için −17,67 mV bulunmuştur.

Antibakteriyel değerlendirmede etkilerin bakteri türüne göre değiştiği görülmüştür. Özellikle S. marcescens ve Staphylococcus aureus üzerinde belirgin inhibisyon, protein sızıntısı ve hücresel yüzey değişiklikleri raporlanmıştır. HasA proteinine yönelik moleküler kenetlenme sonucunda karragenan parçası için −6,9 kcal/mol düzeyinde bir enerji değeri bildirilmiştir. Ancak söz konusu hesaplamalı sonuç, bakterinin demir ediniminin gerçekten engellendiğini doğrulayan deneysel kanıt değildir.

Çalışmanın önemli bir özelliği, aynı malzemeyi yalnız ekstraksiyon verimiyle değil; viskozite, jel dayanımı, kimyasal fonksiyonel gruplar, kristalit boyutu, parçacık özellikleri, kolloidal davranış ve biyolojik testlerle birlikte değerlendirmesidir. Bununla birlikte kaynak metinde bazı ölçüm koşulları ve sayısal değerler arasında tutarsızlıklar bulunmaktadır. Bu farklılıklar sonuçların yorumunda açıkça korunmalıdır.

1. Araştırmanın temel bilimsel problemi

Deniz yosunları, doğal kaynaklardan elde edilebilen çeşitli polisakkaritleri içeren biyolojik materyallerdir. Bu polisakkaritlerin bazıları su tutma, viskozite oluşturma, jel meydana getirme ve farklı moleküllerle etkileşme özellikleri nedeniyle gıda teknolojisi ve malzeme araştırmalarında kullanılmaktadır.

Karragenan bu polisakkarit gruplarından biridir. Ancak karragenanın özellikleri yalnız hangi alg türünden elde edildiğine bağlı değildir. Ekstraksiyonda kullanılan kimyasal koşullar, sıcaklık, işlem süresi, moleküler yapının korunma derecesi ve sülfat gruplarının özellikleri de son ürünün davranışını etkileyebilir.

Geleneksel ekstraksiyon süreçlerinde yüksek sıcaklıklar veya daha yoğun alkali işlemler kullanılabilir. Kaynak çalışmanın araştırma problemi, daha hafif koşullarda elde edilen kappa-karragenanın karşılaştırmalı olarak hangi özellikleri gösterdiğini ve biyolojik testlerde nasıl davrandığını belirlemektir.

Araştırmacılar, laboratuvarda elde ettikleri karragenanı ticari bir referans örneğiyle karşılaştırmışlardır. Ayrıca seçilmiş bakteri türlerinde gözlenen antibakteriyel etkilerin yanında, S. marcescens bakterisinin HasA proteinine yönelik hesaplamalı bir etkileşim olasılığını incelemişlerdir.

Kappa-Karragenan Nedir?

Kappa-karragenan, kırmızı alglerden elde edilen sülfatlanmış galaktan yapısında bir polisakkarittir. Galaktoz temelli tekrarlayan şeker birimleri ve sülfat grupları, polimerin fizikokimyasal davranışına katkıda bulunur. Kappa-karragenan uygun iyonik koşullarda jel oluşturabilmesiyle tanınır ve özellikle gıda sistemlerinde kıvam artırıcı, yapı oluşturucu ve stabilizasyon sağlayan bir bileşen olarak değerlendirilir. Bununla birlikte bir karragenan örneğinin belirli fiziksel veya biyolojik özelliği, bütün karragenan ürünlerine otomatik olarak genellenemez.

2. Karragenan bir polisakkarit olarak nasıl yapılandırılmıştır?

Polisakkarit, çok sayıda monosakkarit biriminin glikozidik bağlarla birbirine bağlanmasıyla oluşan büyük bir karbonhidrat molekülüdür. Karragenanlar, galaktoz temelli birimlerden oluşan ve sülfat grupları içeren polisakkaritlerdir.

Bir polimerin özellikleri yalnız kimyasal bileşiminden kaynaklanmaz. Zincir uzunluğu, moleküller arası etkileşimler, yük dağılımı ve polimer zincirlerinin düzenlenme biçimi de önemlidir.

Kappa-karragenanın yapısında sülfat grupları bulunduğundan moleküllerin elektriksel özellikleri ve çevrelerindeki iyonlarla etkileşimleri değişebilir. Bu özellikler su içindeki dispersiyon davranışıyla ve jel ağlarının oluşumuyla ilişkilidir.

Kaynak çalışma kappa-karragenanın temel moleküler iskeletinin ekstraksiyon sonrasında korunup korunmadığını FTIR spektroskopisi üzerinden değerlendirmiştir.

3. Kappa, iota ve lambda karragenan arasındaki fark

Karragenan tek ve tamamen değişmez bir moleküler yapıyı ifade etmez. Kappa (κ), iota (ι) ve lambda (λ) başlıca karragenan türleri arasında yer alır.

Bu türler, sülfatlanma düzenleri ve yapısal farklılıkları nedeniyle aynı koşullarda aynı reolojik özellikleri göstermezler.

Bu karşılaştırma, farklı karragenan türlerinin neden birbirinin doğrudan yerine kullanılamayacağını açıklamaktadır. Kaynak araştırmada deneysel olarak esas incelenen malzeme kappa-karragenandır. Iota ve lambda türleri üzerinde aynı kapsamda yeni deney yapılmamıştır.

4. Kappaphycus alvarezii neden araştırmada kullanılmıştır?

Kappaphycus alvarezii, karragenan üretimi bakımından önemli bir kırmızı deniz yosunu türüdür. Çalışmanın giriş bölümünde bu algin kappa-karragenan içeriği nedeniyle değerlendirildiği belirtilmektedir.

Alg türleri arasında ve aynı türün farklı varyantlarında kimyasal bileşim değişebilir. Büyüme koşulları, hasat dönemi ve biyolojik farklılıklar da elde edilen hammaddenin özellikleri üzerinde etkili olabilir.

Araştırmada kullanılan deniz yosunu Hindistan'ın Tamil Nadu bölgesindeki Mandapam kıyısından temin edilmiş ve taksonomik kimliği ilgili uzman tarafından doğrulanmıştır.

Bu nedenle çalışma sonucu doğrudan bütün coğrafyalardaki K. alvarezii biyokütlesinin aynı ekstraksiyon verimini sağlayacağı anlamına gelmez.

5. Hafif alkali ekstraksiyonun araştırmadaki amacı

Alkali ekstraksiyon, karragenanın alg dokusundan ayrılmasını ve elde edilen malzemenin belirli kimyasal özelliklerinin korunmasını veya değiştirilmesini etkileyebilen bir işleme yaklaşımıdır.

Kaynak çalışma, daha yoğun alkali ve yüksek sıcaklık kullanan yöntemlerle karşılaştırıldığında görece düşük sıcaklıklı ve hafif alkali ön işlemin polimer özellikleri açısından yararlı olabileceğini araştırmaktadır.

Araştırmacılar işlemi yalnız yüksek miktarda ürün elde etme hedefiyle değerlendirmemişlerdir. Viskozite, jel dayanımı, sülfat içeriği ve moleküler yapı gibi göstergeler de sonuçların yorumunda kullanılmıştır.

Ekstraksiyon veriminin yüksek olması ile elde edilen polimerin bütün işlevsel özelliklerinin üstün olması farklı değerlendirmelerdir. Bir ekstraksiyon işlemi daha fazla ürün sağlayabilir; ancak elde edilen ürünün zincir yapısı, jel davranışı veya başka özellikleri farklı olabilir.

Viskozite ve Jel Dayanımı Arasındaki Fark Nedir?

Viskozite, bir akışkanın akmaya karşı gösterdiği iç direnci tanımlayan fiziksel büyüklüktür. Jel dayanımı ise oluşmuş jel yapısının belirli mekanik yükleme veya deformasyon koşullarındaki direncini ifade eder. Kappa-karragenan çözeltilerinin viskozitesi ile karragenan jellerinin mekanik dayanımı aynı ölçüm değildir. Kaynak çalışmada ekstrakte karragenanın viskozitesi ticari örnekten daha yüksek bildirilirken jel dayanımının ticari örnekle karşılaştırılmasında kaynak bölümleri arasında çelişkili değerler bulunmaktadır.

6. Viskozite neden tek bir sabit sayı değildir?

Bir polimer çözeltisinin viskozitesi ölçüm sıcaklığına, derişimine, akış koşullarına ve malzemenin yapısına bağlı olabilir.

Viskozite ölçümünde kullanılan temel SI birimi Pascal-saniyedir (Pa·s). Kaynak çalışmada CA örneği için 0,285 Pa·s, CC örneği için 0,198 Pa·s raporlanmıştır.

Bir Pascal-saniye 1.000 centipoise (cP) değerine karşılık geldiğinden, raporlanan bu değerler sırasıyla 285 cP ve 198 cP olarak da ifade edilebilir.

Ancak aynı yöntemle ölçülmemiş farklı malzemelerin viskozite değerlerini doğrudan karşılaştırmak uygun olmayabilir. Ölçüm sıcaklığı ve derişim özellikle önemlidir.

Kaynak makalenin sonuç bölümünde viskozitenin %1 (w/v) çözeltide 60 °C'de ölçüldüğü belirtilirken yöntem bölümünde %1 (w/v), 25 °C ve farklı cihaz koşulları yazılıdır. Bu çelişki nedeniyle raporlanan viskozite farkı aktarılabilir, fakat kesin ölçüm sıcaklığı iki bölüm arasında tek bir değer olarak seçilemez.

7. Jel dayanımı nasıl yorumlanmalıdır?

Jel, sıvı içeren fakat üç boyutlu moleküler veya parçacıklı ağ yapısı nedeniyle belirli mekanik bütünlük gösterebilen bir malzeme sistemidir.

Kaynak araştırmada jel dayanımının ölçülmesi için mekanik analiz cihazı kullanılmıştır. Sonuç g/cm² birimiyle raporlanmıştır.

Bu birimin doğrudan SI basınç birimi olduğu varsayılmamalıdır. Kuvvetin gram-kuvvet olarak yorumlanması ve cihazın kullanılan değerlendirme yaklaşımı, fiziksel dönüşüm açısından önemlidir.

Önemli bir kaynak tutarsızlığı vardır. Sonuçlar bölümünde CA için 85 ± 16,4 g/cm², CC için 342 ± 19,2 g/cm² verilmiştir. Tartışma bölümünde ise aynı CA değeri korunurken CC için 74 ± 19,2 g/cm² bildirilmiştir.

Bu iki karşılaştırma birbirinden farklı sonuçlara yol açtığından, çalışmanın son redaksiyonu veya yazar açıklaması olmadan ticari örneğin jel dayanımı hakkında kesin üstünlük sıralaması yapılmamalıdır.

8. Sülfat grupları, fenolik bileşikler ve biyolojik özellikler

Karragenanın sülfat içeriği polimerin kimyasal yapısının önemli bir özelliğidir. Ancak toplam sülfat miktarı tek başına bütün jel, viskozite veya biyolojik özellikleri açıklayan bağımsız bir belirleyici değildir.

Kaynakta ekstrakte malzemede sülfat miktarı 11,02 ± 0,90 mg/g, ticari örnekte 14,87 ± 0,70 mg/g olarak verilmiştir. EDX analizinde ise örneklerin elementel kükürt ağırlık yüzdeleri ayrıca değerlendirilmiştir.

Sülfat miktarı (mg/g) ile elementel kükürt yüzdesi (wt% S) aynı ölçülen büyüklük değildir. Bunlar farklı analitik yöntemlerle elde edilen, kimyasal açıdan ilişkili fakat birbirinin yerine doğrudan yazılamayan sonuçlardır.

Ekstrakte karragenanın toplam fenolik içeriği 25,79 ± 0,31 mg GAE/g olarak raporlanmıştır. Fenolik bileşikler, araştırmacılar tarafından malzemenin olası biyolojik davranışına katkıda bulunabilecek bileşenler arasında tartışılmıştır.

Ancak fenolik içeriğin yüksek olması, antibakteriyel etkideki belirli mekanizmanın yalnız bu bileşiklerden kaynaklandığını kanıtlamaz.

FTIR, XRD, SEM ve DLS Analizleri Neyi Ölçer?

FTIR, malzemedeki kimyasal bağların kızılötesi ışınımla etkileşimlerine ilişkin spektral bilgi sağlar. XRD, X-ışını kırınımından yararlanarak kristal düzen ve kristalit boyutuyla ilgili verilerin değerlendirilmesine yardımcı olur. SEM, numunenin yüzey morfolojisini görüntüler. DLS ise sulu dispersiyondaki parçacıkların hareketine dayalı hidrodinamik boyut bilgisini verir. Bu yöntemler aynı özelliği tekrar ölçmek yerine karragenanın farklı yapısal ve fiziksel yönlerini tamamlayıcı biçimde değerlendirmektedir.

9. FTIR: Moleküler yapının spektral olarak değerlendirilmesi

Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FTIR), moleküldeki kimyasal bağların titreşimleriyle ilişkili soğurma özelliklerini inceleyen yöntemdir.

FTIR spektrumunun yatay ekseni genellikle dalga sayısını cm⁻¹ birimiyle gösterir. Dikey eksen geçirgenlik veya soğurma ile ilişkili olabilir. Spektrumdaki karakteristik bantlar farklı fonksiyonel grupların değerlendirilmesine yardımcı olur.

Kaynak Şekil 1'de CA ve CC için raporlanan bantların büyük ölçüde örtüştüğü ifade edilmektedir. Bu durum, ekstraksiyon sonrasında kappa-karragenanın temel yapısal özelliklerinin korunduğu yorumunu desteklemektedir.

Ancak FTIR bantlarının örtüşmesi tek başına bütün kimyasal safsızlıkların bulunmadığını veya numunelerin moleküler açıdan tamamen aynı olduğunu kesin olarak kanıtlamaz.

FTIR yöntem aralığı kaynak sonuçlarında 4.000–500 cm⁻¹, yöntem bölümünde 4.000–400 cm⁻¹ olarak verildiğinden alt sınırda da metinsel farklılık bulunmaktadır.

10. XRD: Kristalit boyutu ve düzenli bölgeler

X-ışını kırınımı (XRD), malzemede düzenli atomik veya moleküler yerleşimlerden kaynaklanan kırınım desenlerini incelemeye yardımcı olur.

Kristalit, belirli bir düzenli yapının birlikte kırınım veren bölgesini ifade eder. Kristalit boyutu ile bir toz taneciğinin mikrometre ölçeğindeki fiziksel büyüklüğü aynı değildir.

Kaynak çalışmada CA ve CC örnekleri yarı kristalin malzemeler olarak değerlendirilmiştir.

Ortalama kristalit boyutları birbirine yakındır; CA için bildirilen değer biraz daha yüksektir. Ancak tek başına bu iki ortalama, malzemenin bütün mekanik özelliklerinin daha iyi olduğunu göstermez.

Kaynak tablosunda verilen kristallik yüzdelerinin hesaplama tanımı ile bazı pik özel değerleri ayrıca değerlendirme gerektirmektedir.

11. Scherrer denklemi nasıl çalışır?

Kaynak çalışmanın ikinci denklemi, XRD pik genişliğinden kristalit boyutu tahmini için kullanılan Scherrer eşitliğidir.

\[D=\frac{K\lambda}{\beta\cos\theta}\]

D: Kristalit boyutu; kaynak sonuçlarında nm birimiyle bildirilmiştir.

K: Şekil faktörü; kaynakta 0,9 alınmıştır ve boyutsuzdur.

λ: Kullanılan X-ışını dalga boyu; kaynakta 0,154 nm olarak belirtilmiştir.

β: Yarı maksimumdaki tam pik genişliği (FWHM), radyan cinsindendir.

θ: Bragg açısıdır; 2θ değerinin yarısıdır.

Bu denklemde diğer koşullar sabitken pik genişliğinin artması, hesaplanan kristalit boyutunun küçülmesine karşılık gelir. Ancak pik genişliği yalnız kristalit boyutuna bağlı olmayabilir; örgü gerinimi ve cihazın katkısı da önemlidir.

Kaynak Tablo 1'de bazı FWHM derece ve radyan değerlerinin birbirine matematiksel dönüşümü tutarlı görünmemektedir. Bu nedenle kaynakta verilen kristalit boyutları raporlanan sonuçlar olarak korunmuş, tabloyu yeniden hesaplayarak sessizce değiştirme yoluna gidilmemiştir.

12. Kristallik yüzdesi denklemi

Kaynak çalışmada kristal pik alanları ile amorf katkının alanları üzerinden bir kristallik göstergesi tanımlanmıştır.

\[\frac{I_c}{I_c+I_a}\]

Burada \(I_c\), kristalin piklerin toplam alanını; \(I_a\), amorf bölgenin alanını temsil eder.

Matematiksel olarak bu oran, uygun ve tutarlı alan ayrıştırması yapıldığında 0 ile 1 arasında bir pay oluşturur. Yüzde cinsinden ifade için oranın 100 ile çarpılması gerekir.

Kaynakta denklem yüzde başlığıyla sunulmuş ancak sağ tarafta açık bir 100 çarpanı gösterilmemiştir. Bu nedenle yüzdeye dönüştürme gereği öğretici olarak açıklanmış, kaynak formülünün kendisi sessizce düzeltilmiş kabul edilmemiştir.

Bu gösterimin doğruluğu kristal ve amorf katkıların nasıl ayrıştırıldığına bağlıdır. Kaynak, bütün ham kırınım verilerinin ayrıştırılmasına ilişkin ayrıntılı yeniden hesaplama çıktısını ana metinde sunmamaktadır.

13. SEM: Kuru tozun morfolojisi

Taramalı elektron mikroskobu (SEM), numune yüzeyinden gelen elektron sinyalleriyle yüzey morfolojisini görüntüleyen bir yöntemdir.

Kaynak mikroskopi gözlemlerinde ekstrakte edilen CA tozunun daha gözenekli ve düzensiz ağ yapısıyla, ticari CC örneğinin ise daha kompakt morfolojiyle ilişkili olduğu belirtilmiştir.

Bu farklar, kurutulmuş malzemenin yüzey yapısına ilişkin gözlemlerdir. SEM görüntüsünde görülen bir parçacık, sulu ortamda mutlaka aynı boyuta veya şekle sahip olmak zorunda değildir.

Kaynakta kuru parçacıkların ortalama boyutları CA için 154,25 ± 26,6 µm, CC için 129,14 ± 40,15 µm olarak raporlanmıştır.

Bu değerler, ekstre edilen örneğin ortalama kuru parçacık boyutunun daha yüksek olduğunu göstermektedir. Ancak kaynakta CA için bildirilen yaklaşık dağılım sınırı ile ortalama arasındaki ilişki ayrıca açıklama gerektirmektedir.

Özellikle CA dağılımının esas olarak 50–140 µm aralığında bulunduğu ifade edilirken aritmetik ortalamanın 154,25 µm olarak verilmesi, bütün örnek dağılımının yalnız bu aralıktan oluşmadığını ya da raporlama düzeylerinin farklı olduğunu düşündüren bir tutarsızlıktır. Ham parçacık sayım verileri olmadan kesin çözüm üretilemez.

14. DLS: Hidrodinamik boyutun ölçülmesi

Dinamik Işık Saçılması (Dynamic Light Scattering, DLS), dispersiyon içindeki parçacıkların Brown hareketinden yararlanarak hidrodinamik boyut hakkında bilgi sağlar.

Hidrodinamik çap, yalnız parçacığın katı çekirdeğinin geometrik boyutunu temsil etmek zorunda değildir. Parçacığın çevresindeki sıvıyla birlikte hareket etme biçimi ve dispersiyon koşulları da ölçümü etkiler.

CA örneğinin DLS ile ölçülen Z-average boyutu, CC örneğinden daha küçüktür. Bu sonuç kuru SEM parçacık boyutlarının sıralamasıyla ters görünmektedir. İki yöntemin farklı fiziksel durumları ölçmesi nedeniyle bu fark doğrudan çelişki olarak değerlendirilmemelidir.

Polidispersite indeksi (PDI), dispersiyondaki boyut dağılımıyla ilgili bir göstergedir. Kaynak CA için daha düşük değer raporlamaktadır; bununla birlikte 0,7218 değeri dar ve tek boyutlu bir parçacık dağılımını gösteren düşük bir PDI değildir. Bu nedenle CA'nın tamamen homojen bir kolloidal sistem olduğu iddia edilmemelidir.

15. Zeta potansiyeli ve kolloidal kararlılık

Zeta potansiyeli, dispersiyon içindeki parçacıkların elektrokinetik davranışıyla ilişkili bir elektriksel potansiyeldir. Ölçüm genellikle milivolt (mV) birimiyle ifade edilir.

Kaynakta CA için −32,9 mV, CC için −17,67 mV raporlanmıştır.

CA örneğinin zeta potansiyeli daha negatiftir. Araştırmacılar bu sonucu daha güçlü elektrostatik itme ve daha elverişli dispersiyon davranışıyla ilişkilendirmektedir.

Ancak yalnız zeta potansiyelinden uzun dönem depolama kararlılığı, bütün pH koşullarında davranış veya her tuz derişiminde agregasyonun önlenmesi kesin olarak çıkarılamaz.

16. EDX: Elementel bileşim

Enerji Dağılımlı X-Işını Spektroskopisi (EDX), numunedeki elementlerin karakteristik X-ışını sinyallerine dayanan analitik bir yöntemdir.

EDX, belirli elementlerin varlığını ve göreli miktarlarını değerlendirmeye yardımcı olur. Ancak moleküler fonksiyonel grupların tam kimyasal bağlanma biçimini tek başına göstermez.

CA örneğinin üç bildirilen element yüzdesi toplamı %100 iken CC örneğinin üç yüzdesinin toplamı %85,26'dır. Kaynak tabloda gösterilmeyen olası başka elementler veya farklı normalizasyon koşulları hakkında yeterli açıklama bulunmadığından eksik yüzdeye kimyasal bileşen atanmamıştır.

Kükürt bulunması sülfatlanmış bir polisakkarit için anlamlıdır; fakat EDX'deki kükürt değeri ile bağımsız sülfat analizinin sonuçları aynı sayısal ölçüm değildir.

MIC ve MBC Değerleri Antibakteriyel Araştırmalarda Neyi Gösterir?

Minimum İnhibitör Konsantrasyon (MIC), belirlenmiş deney koşullarında görünür mikrobiyal büyümenin engellendiği en düşük test edilen madde derişimidir. Minimum Bakterisidal Konsantrasyon (MBC) ise tanımlanmış öldürme ölçütüne göre başlangıçtaki canlı bakteri miktarında yeterli azalma sağlayan en düşük derişimi ifade eder. MIC büyümenin engellenmesini, MBC ise canlılık kaybını değerlendirdiğinden iki ölçüm birbirinin yerine kullanılamaz. Kaynak çalışmanın MIC/MBC sonuçları laboratuvar ortamına aittir ve klinik tedavi etkinliğini göstermez.

17. Antibakteriyel araştırmanın bilimsel kapsamı

Kaynak çalışma, ekstrakte kappa-karragenan ile ticari karragenanı yedi bakteri türü karşısında değerlendirmiştir. Araştırmada agar difüzyonu, büyüme inhibisyonu, bakterisidal değerlendirme, protein sızıntısı ve mikroskobik morfoloji gibi farklı kanıt türleri kullanılmıştır.

Bu yöntemlerin her biri farklı biyolojik soruları yanıtlar. Bir malzemenin agar ortamında büyüme inhibisyonu oluşturması, ilgili malzemenin hücre içindeki bütün etkilerinin açıklanmış olduğu anlamına gelmez.

Benzer biçimde protein sızıntısı veya hücre yüzeyinde değişim gözlenmesi, bütün bakteri türlerinde aynı moleküler mekanizmanın işlediğini göstermez.

Çalışmanın bu bölümünde seçilmiş bakterilere ilişkin laboratuvar sonuçları açıklanmaktadır. Deneylerin ayrıntılı mikrobiyal uygulama protokolü için kaynak makalenin yöntem bölümü esas alınmalıdır.

18. Agar inhibisyon zonunun anlamı

Agar difüzyon analizinde bir malzemenin etkisi, ilgili test koşullarında gözlenen büyümenin engellendiği bölgenin çapıyla değerlendirilebilir.

İnhibisyon zonunun ölçüm birimi milimetredir (mm). Ancak zon çapı yalnız biyolojik etkinliğe bağlı olmayabilir. Maddenin agar içindeki yayılması ve fizikokimyasal özellikleri de ölçümü etkileyebilir.

Kaynakta en büyük CA inhibisyon zonu S. marcescens için 17,00 ± 1,00 mm olarak verilmiştir. Ticari örneğin aynı bakteri üzerindeki değeri 8,83 ± 2,36 mm'dir.

S. aureus üzerinde CA için 13,67 ± 2,08 mm, CC için 14,00 ± 1,00 mm bildirilmiştir. Bu örnekte iki değer birbirine oldukça yakındır.

Sonuçlar, antibakteriyel etkinin bakteri türüne ve incelenen malzemeye göre değiştiğini göstermektedir. Bu nedenle kappa-karragenanın bütün bakterilere karşı aynı düzeyde etkili olduğu söylenemez.

19. MIC ve MBC oranının yorumlanması

Kaynak çalışmada MIC ve MBC değerlerinin birbirine oranı, gözlenen etkinin bakteriyostatik veya bakterisidal niteliğini değerlendirmek için kullanılmıştır.

\[\mathrm{MBC/MIC}=\frac{\mathrm{MBC}}{\mathrm{MIC}}\]

İki büyüklük aynı derişim birimiyle yazıldığında sonuç boyutsuz bir orandır.

Örneğin MBC değeri MIC değerinin iki katıysa oran 2'dir. Kaynak, dört veya daha düşük oranları bakterisidal etkiyle uyumlu kabul etmektedir.

Ancak bu sınıflandırma, bütün mikrobiyolojik bağlamlar için tek başına kesin bir mekanizma kanıtı değildir. Sonucun yorumu kullanılan deney düzeni ve canlılık değerlendirme koşullarına bağlıdır.

Kaynak sonuçlarında çoğu bakteri türü için CA'nın MIC değerinin CC'den daha düşük olduğu raporlanmıştır. Ancak MIC yönteminde bildirilen derişim aralığı ile sonuç tablosundaki bazı sayılar arasında uyuşmazlık bulunduğu için kesin yeniden üretilebilirlik değerlendirmesi sınırlıdır.

20. Protein sızıntısı neyi gösterir?

Bakteriyel hücreden çevre ortamına protein geçişinin artması, hücre zarfı bütünlüğüyle ilgili değişikliklerin değerlendirilmesine yardımcı olabilir.

Kaynakta antibakteriyel etkiyle ilişkili protein sızıntısı sonuçları raporlanmıştır. S. marcescens için 103 µg/mL, S. aureus için 88 µg/mL değerleri bildirilmiştir.

Diğer incelenen türlerde de farklı düzeylerde protein sızıntısı gözlenmiştir. Araştırmacılar bu bulguları mikroskobik yüzey değişiklikleriyle birlikte değerlendirmiştir.

Ancak hücre dışındaki protein artışından hareketle tek bir moleküler hedefin kesin olarak belirlenmesi mümkün değildir. Protein sızıntısı, belirli bir zar bütünlüğü bozulmasıyla uyumlu olabilir; bütün moleküler olayları tek başına çözümlemez.

21. Antibakteriyel sonuçların istatistiksel değerlendirilmesi

Kaynakta iki yönlü varyans analizi (two-way ANOVA), bakteri türü ve uygulama gruplarıyla ilişkili farklılıkları değerlendirmek için kullanılmıştır.

ANOVA, uygun istatistiksel varsayımlar altında grup ortalamaları arasındaki değişkenliğin modellenmesini sağlar. İki yönlü ANOVA'da iki açıklayıcı faktör ve bunların etkileşimi değerlendirilebilir.

Kaynakta bütün ana faktörler ve etkileşim için istatistiksel açıdan anlamlı sonuçlar raporlanmıştır.

Etkileşimin anlamlı bulunması, uygulamanın ölçülen yanıtla ilişkisinin bakteri türleri arasında aynı olmayabileceğini gösterir.

F değerinin yüksek olması tek başına etki büyüklüğünün belirli bir klinik veya biyolojik düzeyde olduğu anlamına gelmez. Bu sonuçların değerlendirilmesi deney tasarımı, tekrar sayısı ve ölçüm belirsizliğiyle birlikte yapılmalıdır.

22. SEM'de bakteriyel hücre yüzeyi değişiklikleri

Kaynakta kontrol hücreleriyle karragenan uygulaması görmüş hücrelerin yüzey morfolojisi karşılaştırılmıştır.

Araştırmacılar uygulama sonrasında gözenekli görünüm, yüzey düzensizliği, hücrelerde biçimsel bozulma ve bazı örneklerde kümelenme gibi değişiklikler raporlamıştır.

Bu görüntüsel gözlemler protein sızıntısı sonuçlarıyla birlikte değerlendirilmiştir. Ancak mikroskopi görüntüsünün görünümü, örnek hazırlama sürecinden de etkilenebilir.

Kaynakta sunulan özgün mikroskopi görüntüleri bilimsel gözlem kayıtlarıdır. Bu nedenle burada yeniden üretilmiş veya yapay olarak oluşturulmuş mikroskopi görüntüleri kullanılmamıştır.

HasA Proteini ve Moleküler Kenetlenme Analizi Neyi Açıklar?

HasA, Serratia marcescens bakterisinin hem edinimiyle ilişkili hemofor proteinidir. Hem, demir içeren bir moleküler yapıdır ve bazı bakterilerin demire erişim süreçlerinde rol oynayabilir. Moleküler kenetlenme (molecular docking), iki molekülün belirli yapısal bölgelerde nasıl konumlanabileceğini ve kullanılan hesaplama modeline göre hangi etkileşimlerin elverişli göründüğünü tahmin eden yöntemdir. Kaynak çalışmada kappa-karragenanın bir moleküler parçasının HasA hem bağlanma cebine yerleşebileceği hesaplanmıştır. Ancak HasA'nın işlevinin deneysel olarak engellendiği gösterilmemiştir.

23. HasA hemofor proteininin biyolojik rolü

Demir, canlı sistemlerde birçok biyokimyasal süreç bakımından önemli bir elementtir. Bazı bakteriler, çevrelerinde demir sınırlı olduğunda demir içeren moleküllere erişmek için özel protein sistemlerinden yararlanabilir.

HasA, hem taşıma ve edinim süreçleriyle ilişkili bir hemofor proteini olarak incelenmektedir. Kaynak çalışma S. marcescens bakterisinin HasA proteinini, olası ikincil antibakteriyel mekanizmanın hesaplamalı hedefi olarak seçmiştir.

Bu araştırmanın HasA bölümü, bakteriyel demir edinim sisteminin tamamının deneysel çözümlemesi değildir. Tek bir protein yapısıyla belirli bir karragenan parçası arasındaki hesaplamalı etkileşim olasılığına odaklanmaktadır.

24. Moleküler kenetlenme sonucu ne anlama gelir?

Moleküler kenetlenme çalışmalarında hedef proteinin üç boyutlu yapısı ve bağlanması araştırılan molekülün yapısı kullanılarak olası bağlanma pozları değerlendirilir.

Kaynakta HasA proteini için Protein Data Bank tanımlayıcısı 1DK0 kullanılmıştır. Hesaplamalı çalışma Discovery Studio 2020 ve CDOCKER yaklaşımıyla yürütülmüştür.

Kappa-karragenanın tamamı yerine tekrarlayan bir disakkarit parçası modellenmiştir. Bu tercih, tam polimerin büyük ve karmaşık yapısının hesaplamalı temsili açısından önemlidir.

Ancak küçük moleküler parçanın davranışı, bütün karragenan polimerinin aynı şekilde bağlandığını kanıtlamaz.

Kaynakta karragenan parçası için −6,9 kcal/mol, hem için −8,7 kcal/mol değerleri raporlanmıştır.

Bu sayılar kullanılan hesaplamalı puanlama yönteminin sonuçlarıdır. Kaynakta bağlanma serbest enerjisi olarak yorumlandıkları yerler bulunsa da CDOCKER puanını bağımsız ölçülmüş termodinamik serbest enerjiyle otomatik olarak eşitlemek doğru değildir.

İki değerin farkı, ilgili hesaplamalı modelde doğal hem molekülünün daha elverişli puanlandığını göstermektedir. Bu farktan tek başına fizyolojik ortamda rekabetçi inhibisyonun gerçekleşeceği sonucu çıkarılamaz.

25. Moleküler etkileşimlerde hangi yapılar raporlanmıştır?

Kaynakta karragenan parçasının HasA bağlanma bölgesiyle ilişkili birden fazla etkileşimi tartışılmıştır.

Kaynakta beş konvansiyonel hidrojen bağı ve üç karbon-hidrojen bağı olmak üzere sekiz etkileşimden söz edilmektedir.

Ancak hidrojen bağı teriminin farklı sınıflandırmaları, bağ uzunluğunun tek başına bağ gücünü belirlememesi ve su moleküllerine ilişkin modelleme koşulları nedeniyle bu etkileşimlerin tümü eşdeğer kanıt düzeyinde kabul edilmemelidir.

Kaynakta hesaplama öncesinde su moleküllerinin çıkarıldığının belirtilmesine rağmen sonuçlarda su aracılı etkileşimlerin raporlanması ayrıca yöntemsel açıklama gerektirmektedir.

26. HasA üzerinden demir edinimini engelleme hipotezi

Araştırmacıların önerdiği olası mekanizma, karragenan parçasının HasA'nın hem bağlanma bölgesine yakın konumlanmasının hem edinimiyle ilişkili işlemleri etkileyebileceğidir.

Bu fikir bir hesaplamalı hipotezdir. Kaynak çalışma, bu mekanizma üzerinden gerçek bakteriyel demir ediniminin azaldığını gösteren doğrudan bir deney raporlamamaktadır.

27. Araştırmada doğrulanmayan biyolojik mekanizmalar

Kaynak çalışmada HasA proteininin hem alımının gerçekten engellendiğini ölçen doğrudan deneyler yapılmamıştır.

Ayrıca demir ediniminin engellenmesi, biyofilm oluşumunun azalması veya virülans faktörlerinin değişmesi gibi sonuçlar bu çalışmada doğrudan test edilmiş değildir.

Araştırmacılar bu nedenle gelecekte işlevsel doğrulama, bağlanma analizleri ve moleküler dinamik değerlendirmeleri yapılmasını önermektedir.

Bu sınır özellikle önemlidir. Kaynak başlığında moleküler kenetlenme doğrulamasından söz edilmesi, hesaplanan etkileşimin biyolojik sistemde doğrulanmış olduğu anlamına gelmemektedir.

Çalışmanın Yöntemi ve Bulguları

28. Araştırma tasarımının üç kanıt düzeyi

29. Deniz yosunu numuneleri ve karşılaştırma materyali

Araştırmada kullanılan Kappaphycus alvarezii, Hindistan'daki Mandapam kıyısından toplanmış ve uzman tarafından tanımlanmıştır.

Ek olarak ticari olarak temin edilmiş kurutulmuş deniz yosunu materyalinden söz edilmektedir. Ticari karragenan referans örneği Central Drug House (CDH) Pvt. Ltd. tarafından sağlanmış, ürün kodu 044855 ve CAS numarası 9000-07-1 olarak belirtilmiştir.

Çalışmadaki CA ve CC kısaltmaları örnek kimliği açısından önemlidir: CA araştırmada ekstrakte edilmiş karragenanı, CC ise ticari karşılaştırma karragenanını temsil etmektedir.

30. Ekstraksiyon iş akışı

Kaynakta raporlanan yöntem; deniz yosununun hazırlanması, hafif alkali ön işlem, temizleme, sulu ekstraksiyon, süzme, yoğunlaştırma ve kurutma aşamalarından oluşmaktadır.

Hafif alkali işlemin amacı, araştırmada daha sert işlem koşullarına alternatif bir ekstraksiyon yaklaşımını değerlendirmektir.

Kaynakta ön işlem için %2 KOH ve 40 °C koşulları, daha sonraki sulu ekstraksiyon için 50–60 °C sıcaklık aralığı raporlanmıştır.

Yöntem bölümünde ayrıca alkali işlem sırasında pH'ın 7,5 düzeyinde tutulduğu belirtilmektedir. Bu pH bilgisiyle alkali derişimi arasındaki ilişki, kullanılan çözeltinin kimyasal durumu açısından ayrıca açıklama gerektirmektedir.

Çalışmanın amacı tekrarlanabilir malzeme üretimi ve özellik değerlendirmesidir. Ancak bu metin bir laboratuvar uygulama kılavuzu değildir; kullanılan yöntemin bilimsel rolünü ve raporlanan koşulların sonuçlarla ilişkisini açıklamaktadır.

31. Ekstraksiyon verimi formülü

Kaynağın ekstraksiyon verimi hesabı şöyledir:

\[\mathrm{Verim}(\%)=\frac{m_{\mathrm{karragenan}}}{m_{\mathrm{başlangıç}}}\times100\]

m_karragenan: Kurutulmuş karragenan tozunun kütlesi.

m_başlangıç: Başlangıçtaki kuru deniz yosunu biyokütlesinin kütlesi.

İki kütle aynı birimle ifade edildiğinde kütle oranı boyutsuzdur. Sonucun yüzdeye dönüştürülmesi için oran 100 ile çarpılır.

Kaynakta verim %52,3 ± 2,1 olarak raporlanmıştır. Bu değer, başlangıçtaki kuru biyokütleye göre elde edilen kuru ürün miktarının oransal karşılığıdır.

Verim, karragenanın mutlak kimyasal saflığı veya bütün biyolojik özelliklerinin ölçüsü değildir.

32. Fizikokimyasal karşılaştırmanın ana sonuçları

Bu ölçümlerin tamamı farklı fiziksel veya kimyasal özellikleri ifade eder. Bir ölçütte CA'nın daha yüksek değer göstermesi diğer bütün ölçütlerde de üstün olduğu anlamına gelmemektedir.

Örneğin CA'nın viskozitesi daha yüksek bildirilirken ticari ürünün sülfat miktarı ve elementel kükürt oranı daha yüksektir.

Parçacık boyutları da ölçüm ortamına bağlıdır. SEM'in kuru toz verileriyle DLS'nin sulu dispersiyon verileri aynı fiziksel büyüklük olarak yorumlanmamalıdır.

33. Seçilmiş ölçümlerin karşılaştırmalı bilimsel grafiği

34. Fenolik ve flavonoid içerik denklemleri

Kaynakta fenolik ve flavonoid içeriklerin standart eşdeğer maddeler kullanılarak hesaplandığı belirtilmiştir.

Kaynak Denklem (3):

\[\mathrm{PC}=\frac{C\times V}{M}\]

PC, toplam fenolik içerik için kullanılan hesaplama yapısıdır. Sonuç mg GAE/g olarak ifade edilir.

C: Kalibrasyon üzerinden belirlenen gallik asit eşdeğeri derişimi.

V: Hesapta kullanılan hacim.

M: Numune kütlesi.

Hacim ve derişim birimleri tutarlı olduğunda paydaki çarpım eşdeğer madde kütlesini, paydanın kullanılması ise numunenin birim kütlesine karşılık gelen içeriği ifade eder.

Kaynak Denklem (4):

\[\mathrm{TFC}=\frac{C\times V}{M}\]

Bu eşitlik toplam flavonoid içerik hesabına uygulanır. Buradaki C, kuersetin eşdeğerine dayalı derişimdir; sonuç mg QE/g olarak ifade edilir.

İki denklemin sembolik yapısı aynı olsa da kullanılan kalibrasyon standardı farklıdır. Gallik asit eşdeğeri ile kuersetin eşdeğeri aynı kimyasal miktar değildir.

Kaynakta ekstrakte karragenan için fenolik içerik değeri raporlanmış olsa da flavonoidlerin bütün karşılaştırmalı sonuçlarına ait aynı ayrıntıda sayısal bir veri tablosu sunulmamaktadır. Eksik veriler tamamlanmamıştır.

35. Kaynak içi yöntem ve sonuç uyuşmazlıklarının değerlendirilmesi

Bu uyuşmazlıklar, çalışmanın tamamının değersiz olduğu anlamına gelmez. Ancak özellikle malzemelerin kesin performans sıralaması ve yöntemin yeniden üretilebilirliği açısından önemli sınırlamalardır.

Kaynak metnin henüz son yayın redaksiyonundan geçmemiş olması da bu farklılıkların önemini artırmaktadır. Doğru bilimsel yaklaşım, doğrulanmayan bir değeri sessizce seçmek yerine belirsizliğin bulunduğunu göstermektir.

36. Araştırmanın gösterdiği sonuçlar ve göstermediği sonuçlar

37. Endüstriyel ve biyomedikal uygulama açısından sınırlar

Karragenanın farklı uygulamalarda kullanılabilmesi için yalnız laboratuvardaki malzeme özelliklerinin bilinmesi yeterli değildir.

Gıda teknolojisinde uygunluk, malzemenin ilgili üründeki konsantrasyonu, diğer bileşenlerle etkileşimi, işleme koşulları ve düzenleyici gereksinimlerle ilişkilidir.

Biyomedikal uygulamalarda ise güvenlik, biyouyumluluk ve amaçlanan kullanım koşullarına uygun işlevsel değerlendirmeler gerekir.

Kaynak çalışma, bu alanlarda gelecekteki araştırmalar için potansiyel öngörmektedir. Ancak kappa-karragenanın bu çalışma sonucunda yeni bir onaylı ilaç, klinik antibakteriyel tedavi veya doğrulanmış yara bakım ürünü olduğu ileri sürülmemelidir.

38. Araştırmanın güçlü yönleri

Çalışmanın güçlü yönlerinden biri, ekstrakte edilen malzemenin farklı karakterizasyon yöntemleriyle incelenmesidir. FTIR kimyasal yapı hakkında, XRD düzenli bölgeler hakkında, SEM yüzey morfolojisi hakkında, DLS dispersiyondaki boyut hakkında ve EDX elementel bileşim hakkında ayrı bilgiler sağlamaktadır.

Bu ölçümlerin ticari örnekle karşılaştırılması, tek bir malzeme sonucunun bağlamını genişletmektedir.

Antibakteriyel değerlendirmenin büyüme inhibisyonu, protein sızıntısı ve mikroskopik yüzey değişikliği gibi birden fazla gözlemle ele alınması da bilimsel açıdan tamamlayıcıdır.

Bununla birlikte aynı çalışmada HasA bağlanması için hesaplamalı inceleme yapılması, doğrudan deneysel mekanizma doğrulamasının yerine geçmez.

39. Araştırmanın sınırlılıkları ve gelecek çalışmalar

Kaynak çalışma, HasA hedefi üzerinden önerilen ikincil etkinin yalnız bilgisayar destekli kenetlenme sonucuna dayandığını kabul etmektedir.

Hem ediniminin engellenmesini, demir alımındaki değişimi veya bakterinin virülansına ilişkin işlevsel sonuçları doğrudan ölçen deneyler yapılmamıştır.

Ayrıca antibakteriyel etkiler laboratuvar düzeyinde değerlendirilmiştir. Canlı organizma içindeki etkinlik ve güvenlik doğrudan incelenmemiştir.

Kaynakta gelecekte bağlanmanın deneysel doğrulanması, moleküler dinamik değerlendirmesi, farklı karragenan türlerinin karşılaştırılması ve geleneksel antibakteriyel ajanlarla olası etkileşimlerin araştırılması önerilmektedir.

Ek olarak verim ve ürün özellikleri arasındaki değişimlerin farklı alg kaynakları ve işlem koşulları için araştırılması, elde edilen sonuçların genellenebilirliği bakımından önem taşıyabilir.

40. Genel bilimsel değerlendirme

James ve çalışma arkadaşlarının araştırması, Kappaphycus alvarezii kırmızı deniz yosunundan elde edilen kappa-karragenanın fizikokimyasal özelliklerini ticari karragenanla karşılaştıran ve seçilmiş bakteriler karşısındaki laboratuvar düzeyindeki etkilerini değerlendiren bir çalışmadır.

Ekstrakte malzemenin viskozitesi, kristalit boyutu ve zeta potansiyeli gibi ölçütlerde ticari örnekten farklı sonuçlar gösterdiği bildirilmiştir. Bazı bakteri türlerinde büyüme inhibisyonu, protein sızıntısı ve hücre yüzeyi değişiklikleri gözlenmiştir.

HasA proteinine yönelik hesaplamalı kenetlenme, bakteriyel demir edinimine müdahale edilebileceğine ilişkin araştırılabilir bir hipotez ortaya koymaktadır. Ancak bu hipotezin gerçek biyolojik sistemde doğrulanması gerekmektedir.

Kaynağın önemli katkısı, deniz kaynaklı bir polisakkaritin ekstraksiyonunu, malzeme özelliklerini ve biyolojik potansiyelini birden fazla kanıt türüyle değerlendirmesidir.

Sonuçların yorumunda gel dayanımı ve ölçüm koşullarıyla ilgili tutarsızlıklar, in vitro araştırmanın sınırları ve moleküler kenetlenmenin hesaplamalı niteliği korunmalıdır.

Dolayısıyla çalışma, kappa-karragenanın belirli laboratuvar koşullarında incelenmeye değer özelliklerini raporlamaktadır; tüm biyolojik mekanizmaların çözüldüğünü veya ticari ve klinik kullanım başarısının kanıtlandığını göstermemektedir.

Kaynak ve Yöntem Notu

Özgün akademik yayının kimliği

Özgün başlık: Extraction, characterization, and antimicrobial potential of Kappa-Carrageenan from Kappaphycus alvarezii with HasA-targeted molecular docking validation

Yazarlar: Jerin James; Ameer Abbas Mohammed; Amar Yasser Jassim; Joseph S. Gboyo; Ashiya Naaz; Harish Chandra Joshi; Arun Karnwal; Nishesh Sharma.

Sorumlu yazarlar: Joseph S. Gboyo, Arun Karnwal ve Nishesh Sharma.

Kurumlar: Department of Biotechnology, Uttaranchal University, Dehradun, Hindistan; Department of Marine Vertebrates, Marine Science Center, University of Basrah, Irak; Department of Biological Sciences, University of Liberia, Liberya; Department of Microbiology, Graphic Era University, Hindistan; Department of Chemistry, Graphic Era University, Hindistan.

Dergi: npj Science of Food.

Yayınevi: Springer Nature.

Alınma tarihi: 25 Şubat 2026.

Kabul tarihi: 20 Haziran 2026.

Çevrimiçi yayın tarihi: 10 Temmuz 2026.

DOI: 10.1038/s41538-026-00964-8.

Resmî yayın: Springer Nature makale sayfası.

Kaynak sürümü: Yüklenen PDF, Article in Press ibaresi taşıyan ve yayıncı tarafından henüz son redaksiyonu tamamlanmadığı belirtilen erken erişim metnidir.

Lisans: Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0). Lisans bağlantısı.

Çıkar çatışması: Yazarlar çıkar çatışması bulunmadığını beyan etmiştir.

Veri erişilebilirliği: Çalışmaya ait veri ve sonuçların makale ile destekleyici materyallerde bulunduğu, ek bilginin makul talep üzerine sorumlu yazardan edinilebileceği belirtilmiştir.

Finansman: Kaynakta ayrı ve doğrulanmış bir finansman desteği beyanı sunulmamaktadır. Kurum bağlantıları finansman kanıtı olarak değerlendirilmemiştir.

Yazar katkıları

Kavramsallaştırma Arun Karnwal ve Nishesh Sharma'ya; metodoloji Jerin James ve Ashiya Naaz'a; veri düzenleme Ameer Abbas Mohammed, Amar Yasser Jassim ve Nishesh Sharma'ya atfedilmiştir.

Biçimsel analizde Jerin James, Amar Yasser Jassim, Ashiya Naaz, Harish Chandra Joshi, Arun Karnwal ve Nishesh Sharma katkı sağlamıştır. Yazılım bileşeninde Ameer Abbas Mohammed, Amar Yasser Jassim, Ashiya Naaz, Joseph S. Gboyo ve Nishesh Sharma'nın katkıları belirtilmiştir.

Denetim Arun Karnwal ve Nishesh Sharma; doğrulama Jerin James, Ameer Abbas Mohammed ve Nishesh Sharma tarafından yürütülmüştür. Kaynakta diğer araştırma, kaynak sağlama, görselleştirme, özgün metin hazırlama ve gözden geçirme katkıları da yazarlar arasında ayrı ayrı bildirilmiştir.