Санариптик башкарууга даярдык (Digital Governance Readiness, DGR) бул изилдөөдө компания маалыматтардын купуялуулугун жана киберкоопсуздукту расмий саясаттар жана башкаруу механизмдери аркылуу канчалык деңгээлде камтый турганын билдирген, стандартташтырылган эки көрсөткүчтөн түзүлгөн формативдик курама индекс болуп саналат. Изилдөө DGR менен Керектөөчүгө багытталган жашыл инновация индекси (Consumer-Oriented Green Innovation Index, COGI) ортосундагы байланышты Европада биржада катталган өнөр жай компанияларында карайт. LSEG Refinitiv Eikon маалыматтарынан түзүлгөн тең салмакталбаган панель 225 компанияны жана он финансылык жыл ичинде 1833 компания-жыл байкоосун камтыйт. Артыкчылык берилген компания жана жыл боюнча туруктуу эффекттер моделинде DGR коэффициенти β = 0,195 жана p < 0,01 деп табылган. Бирок изилдөө байкоочу мүнөздө; убакыт боюнча өзгөрүүчү компания деңгээлиндеги контролдук өзгөрмөлөр моделге кошулган эмес жана мурда жетишпей калган индекс компоненттери кандай иштетилгени толук кайра калыбына келтирилбейт. Ошондуктан натыйжа санариптик башкаруу жашыл инновацияга себеп болот дегенди эмес, DGR менен COGI ортосунда шарттуу жана оң компания ичиндеги байланыш бар экенин көрсөтөт.

COGI экологиялык технологияны же патент өндүрүшүн гана өлчөбөйт. Индекс Environmental Innovation, Product Responsibility, SDG 9 шайкештиги жана SDG 12 шайкештиги көрсөткүчтөрүн бириктирип, экологиялык инновация менен катар продукт сапатын, керектөөчүгө байланышкан жоопкерчиликти, туруктуу индустриялашууну жана жоопкерчиликтүү өндүрүш-керектөө өлчөмдөрүн да камтыйт. Ал эми DGR жалпы санариптик трансформация деңгээли эмес; санариптик инфраструктураны, жасалма интеллектти колдонууну, кызматкерлердин санариптик көндүмдөрүн, аналитикалык мүмкүнчүлүктү же технологиялык интенсивдүүлүктү өлчөбөйт. DGRдин камтуу чөйрөсү өзгөчө маалыматтардын купуялуулугу жана киберкоопсуздук башкаруусу менен чектелет.

Изилдөөнүн артыкчылык берилген моделиндеги 0,195 коэффициенти түздөн-түз “0,195 стандарттык четтөөлүк таасир” дегенди билдирбейт; анткени DGR жана COGI курамаларынын өз стандарттык четтөөлөрү тиешелүүлүгүнө жараша 0,835 жана 0,668. Изилдөөдө жасалган масштабдык өзгөртүүгө ылайык, DGRде бир стандарттык четтөөгө өсүү болжол менен 0,163 COGI индекс бирдигине жана болжол менен 0,244 COGI стандарттык четтөөсүнө туура келет. Бул чоңдук да себептик таасир катары эмес, моделде өлчөнгөн шарттуу байланыш катары чечмеленүүгө тийиш.

Натыйжалардын багыты DGRдин бир жылга кечиктирилген модели, негизги компоненттерди талдоо (Principal Component Analysis, PCA) аркылуу альтернативдүү индекс салмактоо жана %1/%99 winsorization сезгичтик талдоолорунда да оң бойдон калган. Бирок бул текшерүүлөр убакыт боюнча өзгөрүүчү байкалбаган компания өзгөчөлүктөрү көйгөйүн, жетишпеген компоненттерди түзүү эрежесиндеги белгисиздикти же себептик идентификация көйгөйүн жойбойт.

Изилдөөнүн негизги көйгөйү эмнеде?

Санариптешүү компаниялардын маалымат чогултуу, иштетүү, бөлүшүү жана координациялоо мүмкүнчүлүгүн жогорулата алат. Бирок технологияны гана сатып алуу же санариптик куралдарды колдонуу экологиялык инновация автоматтык түрдө өнүгөт дегенди билдирбейт. Маалыматтардын кандай башкарылары, ким кайсы маалыматка кире алары, маалыматтардын купуялуулугу кандай корголору жана кибер тобокелдиктер кандай көзөмөлдөнөрү да компаниялардын маалымат системаларына ишене алуусу үчүн маанилүү.

Изилдөөнүн баштапкы чекити — ушул айырмачылык. Мурунку адабияттын олуттуу бөлүгү санариптик трансформацияны технологиялык инвестициялар, санариптик технологияларды кабыл алуу, жылдык отчеттордогу санариптешүү тууралуу билдирүүлөр же кеңири санариптик интеграция көрсөткүчтөрү менен өлчөгөн. Бул изилдөө болсо тарыраак суроону коёт: Маалыматтардын купуялуулугу жана киберкоопсуздук сыяктуу расмий санариптик башкаруу практикалары кеңири экологиялык жана керектөөчүгө багытталган туруктуулук натыйжалары менен бирге өзгөрөбү?

Изилдөөнүн эки негизги суроосу төмөнкүдөй:

1. Санариптик башкарууга даярдык Европада биржада катталган өнөр жай компанияларынын Керектөөчүгө багытталган жашыл инновация индекси менен кандай байланышта?
2. Бул байланыш альтернативдүү панелдик моделдерде, кечиктирилген өзгөрмөнү колдонууда жана ар түрдүү индекс түзүү ыкмаларында сакталабы?

Эмне үчүн DGR жалпы санариптик трансформация көрсөткүчү эмес?

DGR компаниянын маалыматтардын купуялуулук саясатын жана киберкоопсуздук саясатын билдирген эки компоненттен гана түзүлгөн; санариптик инфраструктура, жасалма интеллектти колдонуу, аналитикалык мүмкүнчүлүк, кызматкерлердин көндүмдөрү, технологиялык инвестициялар же жалпы санариптик жетилгендик DGRдин компоненттери эмес. Ошондуктан изилдөөнүн жыйынтыгын “көбүрөөк санариптешкен компаниялар көбүрөөк жашыл” деген кеңири дооматка айландырууга болбойт.

Изилдөөнүн теориялык ыкмасында маалыматтардын купуялуулугу жана киберкоопсуздук технологиянын өзү эмес, компаниянын маалымат ресурстарын ишенимдүү колдонушуна жардам бере ала турган уюмдук башкаруу көнүмүштөрү катары каралат. Маалыматты колдонуунун так эрежелери, маалыматтын бүтүндүгүн сактоо, уруксатсыз кирүү тобокелдигин азайтуу жана кызыкдар тараптардын маалымат бөлүшүүгө болгон ишеними теориялык жактан маалымат алмашууну жана координацияны жеңилдетиши мүмкүн. Бирок изилдөө бул механизмдерди себептик жактан текшерген эмес.

COGI “жашыл патентти” же экологиялык инновацияны гана билдиреби?

Жок. COGI экологиялык инновацияны керектөөчү жана жоопкерчиликтүү өндүрүш өлчөмдөрү менен бирге кароочу төрт компоненттүү формативдик индекс. Environmental Innovation экологияга багытталган продукт, технология жана процесс инновациясын; Product Responsibility продукт сапатын, коопсуздугун, бүтүндүгүн жана керектөөчүгө байланышкан жоопкерчиликтерди; SDG 9 өнөр жай, инновация жана инфраструктура багытын; SDG 12 болсо жоопкерчиликтүү өндүрүш жана керектөө багытын билдирет.

Бул тандоо маанилүү, анткени патент саны сыяктуу бир гана көрсөткүч патенттелбеген процесс жакшыртууларын, кызмат инновацияларын, продукт коопсуздугун же керектөөчүгө болгон таасирлерди камтыбай калышы мүмкүн. Ошол эле учурда COGI да “жашыл инновациянын толук жана жалгыз туура өлчөмү” катары берилбейт. Изилдөөчүлөр индексти экологиялык, продуктка байланышкан, өнөр жайлык жана керектөөчүгө багытталган натыйжаларды бирге камтыган портфелдик көрсөткүч катары аныкташат.

Формативдик курама индекс эмнени билдирет?

Формативдик курама ыкмасында компоненттер бир эле жашыруун касиеттин бири-бирин алмаштыра алган кайталанма өлчөөлөрү катары каралбайт; ар түрдүү компоненттер бирге индексти түзөт. Ошондуктан DGRдеги маалыматтардын купуялуулугу жана киберкоопсуздук же COGIдеги экологиялык инновация, продукт жоопкерчилиги, SDG 9 жана SDG 12 көрсөткүчтөрүнүн бири-бири менен абдан жогорку корреляция көрсөтүшү милдеттүү эмес.

Бул айырманы reflective, башкача айтканда чагылдыруучу өлчөө логикасынан ажыратуу керек. Reflective шкалада байкалган пункттар бир эле жашыруун түзүмдүн натыйжалары деп болжолдонот жана пункттар арасында жогорку ички ырааттуулук күтүлүшү мүмкүн. Формативдик түзүмдө болсо багыт тескери: компоненттер концептуалдык жактан бирге кураманы түзөт.

Ошондуктан изилдөөдө COGI үчүн 0,550 жана DGR үчүн 0,404 деп берилген Cronbach альфа маанилери изилдөөчүлөр тарабынан “шкаланын ишенимдүүлүгү ишке ашкан жок” деп чечмеленбейт. Cronbach альфа сүрөттөмө максатта берилген; формативдик түзүмдүн негизги жарактуулук критерийи катары колдонулган эмес. Ошол эле себептен ырастоочу фактордук талдоо (Confirmatory Factor Analysis, CFA) колдонулган эмес; CFA бул жерде изилдөө кабыл албаган reflective latent өзгөрмө божомолун таңууламак.

Эмне үчүн чийки көрсөткүчтөр стандартташтырылган?

Изилдөөдө колдонулган алты чийки көрсөткүчтүн өлчөө шкалалары бирдей эмес. Environmental Innovation, Product Responsibility жана Policy Data Privacy 0–100 аралыгындагы үзгүлтүксүз баллдар болсо, SDG 9, SDG 12 жана Policy Cyber Security 0/1 бинардык көрсөткүчтөр. Эгер бул маанилер чийки түрүндө түздөн-түз орточолонсо, 0–100 аралыгындагы өзгөрмө шкаласы гана чоң болгондуктан курамга көбүрөөк сандык салмак бере алат.

Ошондуктан ар бир чийки көрсөткүч адегенде тандалманын орточо мааниси жана стандарттык четтөөсү колдонулуп z-балга айландырылган.

Түшүндүрүүчү математикалык эскертүү: Булак изилдөө стандартташтыруу z-балл экенин көрсөтөт, бирок стандарттык z-балл теңдемесин өзүнчө жазбайт. Төмөнкү теңдеме изилдөө чыгарган жаңы жыйынтык эмес, колдонулган стандартташтыруу ыкмасынын жалпы математикалык аныктамасы:

\[ z=\frac{x-\bar{x}}{s} \]

• x: белгилүү бир компания-жыл байкоосундагы чийки маани,
• \(\bar{x}\): тиешелүү көрсөткүчтүн тандалмадагы орточо мааниси,
• s: тандалманын стандарттык четтөөсү,
• z: байкоонун орточо мааниден канча стандарттык четтөө алыста экенин билдирген өлчөмсүз стандартташтырылган маани.

Мисалы, z = 0 байкоо тандалманын орточо маанисинде экенин; z = +1 болжол менен бир стандарттык четтөө жогору, z = −1 болсо болжол менен бир стандарттык четтөө төмөн экенин билдирет. Бул жердеги максат ар башка өлчөө шкалаларын жалпы сандык негизге келтирүү.

DGR кантип эсептелет?

Булакта DGRдин эки компоненти тең байкалган жазуулар үчүн каралган тең салмактуу түзүм төмөнкү теңдеме менен берилет:

\[ DGR_{it}=\frac{z\_DataPrivacy_{it}+z\_CyberSecurity_{it}}{2} \]

• i: компанияны,
• t: финансылык жылды,
• \(z\_DataPrivacy_{it}\): компаниянын Policy Data Privacy баллынын стандартташтырылган маанисин,
• \(z\_CyberSecurity_{it}\): Policy Cyber Security көрсөткүчүнүн стандартташтырылган маанисин,
• DGR_it: ошол эле компания-жыл үчүн Санариптик башкарууга даярдык курамасын билдирет.

Бөлүүчүдөгү 2 эки компонентке тең салмак берилгенин көрсөтөт. Стандартташтыруу аркылуу чийки шкалада 0–100 болгон Data Privacy өзгөрмөсү сандык диапазону гана чоң болгондуктан 0/1 Cyber Security көрсөткүчүн басып кетпейт.

COGI кантип эсептелет?

Төрт компоненттин баары байкалган жазуулар үчүн булакта каралган тең салмактуу COGI түзүмү төмөнкүдөй:

\[ COGI_{it}= \frac{ z\_EnvInnovation_{it} + z\_ProductResponsibility_{it} + z\_SDG9_{it} + z\_SDG12_{it} }{4} \]

Төрт мүчө тиешелүүлүгүнө жараша Environmental Innovation, Product Responsibility, SDG 9 шайкештиги жана SDG 12 шайкештигинин стандартташтырылган маанилери. Бөлүүчүдөгү 4 ар бир компонент тең салмактуу орточого киргенин көрсөтөт.

Бул жерде абдан маанилүү бир жагдай бар: төмөнкү компоненттерди z-балга айландыруу түзүлгөн DGR жана COGI курамалары автоматтык түрдө стандарттык четтөөсү 1 болгон z-балдарга айланат дегенди билдирбейт. Чынында, изилдөөдө DGRдин стандарттык четтөөсү 0,835, COGIники 0,668.

Жетишпеген компонент маселеси эмне үчүн мынчалык маанилүү?

Бул макаланын эң маанилүү методологиялык чектөөлөрүнүн бири курама индекстердин кайра өндүрүлө алышы. Policy Cyber Security өзгөрмөсүндө 1772, SDG 9 жана SDG 12 көрсөткүчтөрүндө 1676 компания-жыл байкоосу бар болсо да, DGR жана COGI курамалары 1833 байкоо үчүн берилген.

Адатта мындай учурда “жетишпеген компоненттер эске алынбай, бар компоненттердин орточосу алынган болушу мүмкүн”, “жетишпеген маани нөл деп алынган болушу мүмкүн” же “импутация колдонулган болушу мүмкүн” деген божомолдор айтылышы мүмкүн. Бирок изилдөөчүлөр бул божомолдордун эч бирин кабыл алышпайт.

Макаланын учурдагы аналитикалык жазуусунда тарыхый сап-деңгээлдеги курама түзүү коду сакталган эмес. Ошондуктан жетишпеген компоненти бар байкоолордо кайсы эреже колдонулганы так аныкталбайт. Булакта берилген DGR жана COGI теңдемелери бардык керектүү компоненттер байкалган жазуулар үчүн каралган тең салмактуу түзүмдү аныктайт; жетишпеген компоненттер үчүн ырасталган алгоритм эмес.

Мунун натыйжасы мындай: жарыяланган төмөнкү өзгөрмөлөрдүн кыскача көрсөткүчтөрүнүн негизинде архивделген DGR жана COGI катарларын өз алдынча толук кайра өндүрүү мүмкүн эмес. Ошондуктан регрессия натыйжалары да “өз алдынча кайра түзүлгөн индекстерден алынган баалоолор” эмес, архивделген курама катарлар шарттуу түрдө кабыл алынганда алынган натыйжалар катары чечмелениши керек.

Тандалма кантип түзүлгөн?

Маалыматтар LSEG Refinitiv Eikon маалымат базасынан алынган. Баштапкы жыйынды Европада баш кеңсеси жайгашкан жана Thomson Reuters Business Classification (TRBC) системасында Industrials секторуна классификацияланган 1754 биржада катталган компаниядан турат. Камтуу маалымат алынган учурда жеткиликтүү болгон эң жакын он финансылык жылды билдирген FY-9дан FY0гө чейинки он финансылык жыл. Макала бул мезгилдерди конкреттүү календардык жылдарга дал келтирбегендиктен, бул жерде өзүнчө жыл ойлоп табылган эмес.

ESG отчеттуулугу ыктыярдуу болгондуктан жана айрыкча ири же көрүнүктүү компанияларда көбүрөөк топтолгондуктан, баштапкы компаниялардын олуттуу бөлүгүндө изилдөө үчүн колдонууга жарактуу көрсөткүчтөрдүн айкалышы жок. Акыркы аналитикалык тандалма 225 компаниядан жана 1833 компания-жыл байкоосунан турат. Бул баштапкы аныкталган 1754 компаниянын болжол менен %12,8ине туура келет.

Жылдык камтуу FY-9да 104 компаниядан FY0дө 225 компанияга чейин өсөт. Улуу Британия, Швеция, Германия, Швейцария жана Франция тандалмадагы компаниялардын көпчүлүгүн түзөт. Бирок учурдагы аналитикалык кыскача маалымат ар бир өлкө же TRBC көмөкчү секторундагы компаниялардын санын сактабайт. Ошондуктан изилдөө бардык Европа өнөр жай компанияларына эмес, айрыкча ESG маалыматтарын отчеттогон жана аналитикалык тандалмага кире алган Европада биржада катталган өнөр жай компанияларына байланыштуу далил катары окулушу керек.

Изилдөөдө колдонулган алты негизги көрсөткүч

Эки багыттуу туруктуу эффекттер модели эмнени ажыратууга аракет кылат?

Эки багыттуу туруктуу эффекттер модели ошол эле компаниянын убакыт ичиндеги DGR өзгөрүүсү менен ошол эле компаниянын убакыт ичиндеги COGI өзгөрүүсү бирге кыймылдайбы же жокпу дегенди баалоодо компанияларга мүнөздүү убакыт боюнча өзгөрбөгөн касиеттерди да, бардык компанияларга ошол эле жылы таасир эте турган жалпы убакыт шокторун да көзөмөлдөөгө аракет кылат.

Булакта колдонулган негизги модель төмөнкүдөй:

\[ COGI_{it}=\beta_0+\beta_1DGR_{it}+\alpha_i+\lambda_t+\varepsilon_{it} \]

• \(COGI_{it}\): i компаниясынын t финансылык жылындагы COGI мааниси.
• \(DGR_{it}\): ошол эле компания жана жылдагы DGR мааниси.
• \(\beta_0\): туруктуу мүчө.
• \(\beta_1\): изилдөөнүн негизги кызыгуусундагы DGR–COGI байланыш коэффициенти.
• \(\alpha_i\): компаниянын туруктуу эффекттери.
• \(\lambda_t\): финансылык жылдын туруктуу эффекттери.
• \(\varepsilon_{it}\): моделде түшүндүрүлбөгөн компания-жыл деңгээлиндеги ката компоненти.

Компаниянын туруктуу эффекттери убакыт боюнча өзгөрбөйт деп болжолдонгон туруктуу компания өзгөчөлүктөрүн сиңирет. Мисалы, узак мөөнөттүү менчик түзүмү, туруктуу башкаруу маданияты же өзгөрбөгөн сектордук абал сыяктуу касиеттердин DGR менен COGI ортосундагы коэффициентке түздөн-түз аралашуусун чектейт.

Жылдын туруктуу эффекттери болсо ошол эле финансылык жылда көп компанияларга бирге таасир эте турган жалпы өзгөрүүлөрдү сиңирет. Жөнгө салуучу чөйрө, ESG отчеттуулугунун кеңейиши же экономикадагы жалпы өзгөрүүлөр буга мисал боло алат. Булар изилдөө өзүнчө өлчөгөн өзгөрмөлөр эмес; алар жылдын туруктуу эффекттери методологиялык жактан көзөмөлдөгөн жалпы убакыт вариациясынын мүмкүн болгон түрлөрү.

Стандарттык каталар компания деңгээлинде кластерленген. Мунун себеби ошол эле компаниянын ар башка жылдардагы ката мүчөлөрү бири-биринен толук көз карандысыз болбошу мүмкүн. Компания деңгээлиндеги clustering компания ичиндеги сериялык корреляцияга карата стандарттык ката эсептөөнү ылайыктуураак кылууга багытталган.

Эмне үчүн эки багыттуу туруктуу эффекттер модели гана колдонулган эмес?

Изилдөө негизги натыйжа модель тандоосуна ашыкча көз карандыбы же жокпу дегенди көрүү үчүн төрт ар башка негизги спецификацияны отчеттогон:

Төрт моделдин баарында DGR коэффициенти оң жана булакта статистикалык жактан маанилүү деп берилген. Изилдөөчүлөр негизги чечмелөө үчүн компания жана жыл туруктуу эффекттерин бирге камтыган үчүнчү моделге артыкчылык беришет.

Компаниянын туруктуу эффекттер моделинде коэффициент 0,356 болсо, жылдын туруктуу эффекттери кошулганда 0,195ке түшөт. Бул төмөндөө илимий жактан маанилүү: компаниялар ортосундагы туруктуу айырмачылыктар көзөмөлдөнгөндөн кийин да компания ичиндеги убакыт өзгөрүүсүн гана колдонгон байланыштын бир бөлүгү бардык компанияларга жалпы жылдык кыймылдар менен түшүндүрүлүшү мүмкүн. Ошондуктан 0,356 менен 0,195 ортосундагы айырманы эске албоо байланыштын чоңдугун ашыкча жалпылоого алып келиши мүмкүн.

β = 0,195 так эмнени билдирет?

Артыкчылык берилген моделде β = 0,195 ошол эле компаниянын ичинде DGR бир индекс бирдигине көбөйгөндө, компаниянын туруктуу эффекттери жана жалпы жыл эффекттери көзөмөлдөнгөндөн кийин COGI орточо эсеп менен 0,195 индекс бирдигине жогору болушу менен байланышканын билдирет. Бирок бул коэффициент себептик эмес жана аны 0,195 стандарттык четтөө деп окууга болбойт.

DGRдин тандалмадагы стандарттык четтөөсү 0,835, COGIнин стандарттык четтөөсү 0,668. DGRдеги бир стандарттык четтөөлүк өзгөрүүнүн COGI бирдиктериндеги эквиваленти:

\[ 0,195\times0,835\approx0,163 \]

Бул 0,163 COGI индекс бирдигин COGI стандарттык четтөөсүнө айландыруу үчүн:

\[ \frac{0,163}{0,668}\approx0,244 \]

Демек, булакта да көрсөтүлгөндөй, DGRдеги бир стандарттык четтөөгө өсүү артыкчылык берилген моделде болжол менен 0,244 COGI стандарттык четтөөсү менен байланышкан. Бул өзгөртүү коэффициентти жалпы стандарттык четтөө шкаласында билдирет; изилдөөнүн байкоочу мүнөзүн өзгөртпөйт.

Сүрөттөмө статистика

Корреляциялар эмнени көрсөтөт?

Pearson корреляция матрицасы берилген бардык жуптарда оң корреляцияны көрсөтөт. DGR менен COGI ортосундагы жөнөкөй эки өзгөрмөлүү корреляция r = 0,399. Бирок бул корреляция туруктуу эффекттер регрессиясы менен бирдей нерсе эмес; ал эки өзгөрмөнүн жалпы тандалма боюнча бирге өзгөрүү даражасын гана көрсөтөт.

DGRдин өз компоненттери болгон Data Privacy жана Cyber Security менен корреляциялары тиешелүүлүгүнө жараша 0,810 жана 0,802 болушу күтүлгөн бөлүк-бүтүн байланышын камтыйт. Ошо сыяктуу COGIнин өз компоненттери SDG 9 жана SDG 12 менен корреляциялары 0,723. Бул маанилер компоненттер “көбүрөөк жарактуу” экенин далилдебейт; анткени курама индекс менен анын компонентинин ортосундагы корреляция жарым-жартылай математикалык жактан орток маалымат камтыганынан келип чыгат.

Data Privacy менен Environmental Innovation ортосундагы корреляция болгону r = 0,087. Бул натыйжа өзгөчө маанилүү: маалыматтардын купуялуулук саясаты экологиялык технология баллынын түз проксиси эмес. DGR–COGI байланышы эки өзүнчө өзгөрмөнүн дал келишинен көбүрөөк, кеңири курама түзүмдөрдүн бирге өзгөрүшүн чагылдырат.

PCA сезгичтик талдоосу эмне үчүн жүргүзүлгөн?

Негизги индекстер стандартташтырылган компоненттердин тең салмактуу орточолору. Бирок тең салмак тандоосу натыйжаны аныктап койобу же жокпу дегенди көрүү үчүн изилдөөчүлөр альтернативдүү түрдө Principal Component Analysis (PCA) негизиндеги курамаларды түзүшкөн.

PCA аркылуу алынган COGI жана DGR баллдары тең салмактуу курамалар менен тиешелүүлүгүнө жараша r = 0,967 жана r = 0,998 корреляция көрсөтүшү эки салмактоо ыкмасы абдан окшош иреттөөлөрдү түзөрүн көрсөтөт. PCA негизиндеги эки багыттуу туруктуу эффекттер моделинде DGR коэффициенти β = 0,242 деп берилген.

Бирок изилдөөчүлөр PCAны курамалар бир өлчөмдүү жашыруун түзүмдөр экенин “далилдөө” үчүн колдонушпайт. PCA бул жерде альтернативдүү салмактоо тартибине карата сезгичтик текшерүүсү гана.

Башка сезгичтик талдоолору

Бир жылга кечиктирилген DGR коэффициентинин 0,195тен 0,097ге түшүшү маанилүү. Бул оң байланыш кийинки жылы да толук жоголбой турганын көрсөтүү менен бирге, бир учурдагы DGR–COGI кыймылы негизги натыйжанын маанилүү бөлүгүн түзөрүн да болжолдойт. Булак кечиктирилген моделди убакыттык ирээтке байланышкан сезгичтик текшерүүсү катары гана аныктайт; кечиктирилген өзгөрмөнү колдонуу өзүнчө эле себептүүлүктү камсыз кылбайт.

Winsorization бөлүштүрүүнүн четтериндеги маанилер натыйжага ашыкча таасир этеби же жокпу дегенди баалоо үчүн үзгүлтүксүз өзгөрмөлөрдү %1 жана %99 чектеринде кыркууга негизделген сезгичтик ыкмасы. Winsorized моделде коэффициент кайрадан 0,195 болушу негизги байланыш ушул белгилүү четки-маани иштетүүсүнө сезгич эмес экенин көрсөтөт.

Макаланын мурдагы бир долбоорунда Heckman sample-selection спецификациясы болгон, бирок азыркы версияда robustness далили катары сакталбаганы өзгөчө белгиленет. Мунун себеби биринчи этаптагы толук predictor set менен exclusion restriction азыркы аналитикалык жазуудан документтештирилбей турганы жана Eastern Europe үчүн complete separation отчеттолгону. Ошондуктан изилдөөчүлөр Heckman баалоолорунун сандык натыйжаларын азыркы макаланын натыйжалар жана robustness кыскача бөлүгүнөн алып салышкан.

Изилдөө эмне үчүн себептүүлүк жөнүндө доомат койбойт?

Анткени туруктуу эффекттер күчтүү байкоочу көзөмөл ыкмасы болгону менен, ошол эле компаниянын ичинде убакыт боюнча өзгөрүүчү бардык мүмкүн болгон аралаштыруучу өзгөрмөлөрдү автоматтык түрдө жок кылбайт. Моделде компаниянын көлөмү, кирешелүүлүк, leverage, R&D интенсивдүүлүгү, капиталдык чыгымдар, өсүү, финансылык чектөөлөр же директорлор кеңешинин өзгөчөлүктөрү сыяктуу убакыт боюнча өзгөрүшү мүмкүн болгон компания деңгээлиндеги контролдор жок.

Мисалы, ошол эле мезгилде компания киберкоопсуздук саясатын күчөтүп, ошол эле учурда R&D чыгымдарын көбөйтүшү мүмкүн. Эгер R&D өсүшү COGIге өзүнчө таасир этсе жана моделде өлчөнбөсө, DGR коэффициентинин бир бөлүгү ушул биргелешкен өзгөрүүгө байланыштуу болушу мүмкүн. Изилдөө мындай сценарий чындап болгонун көрсөтпөйт; бирок учурдагы дизайн муну толук жокко чыгара албасын мойнуна алат.

Ошондуктан β₁:

• DGRдин өз алдынча себептик таасири катары,
• саясат колдонулганда кепилденген COGI өсүшү катары,
• келечектеги компания көрсөткүчтөрүн так божомолдогон коэффициент катары

чечмеленбеши керек. Булактын ылайыктуу аныктамасы conditional descriptive within-firm association, башкача айтканда шарттуу сүрөттөмө компания ичиндеги байланыш.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Изилдөө дизайны

Изилдөө компания деңгээлиндеги ESG көрсөткүчтөрүн колдонгон байкоочу панелдик маалымат изилдөөсү. Маалымат булагы LSEG Refinitiv Eikon. Панель тең салмакталбаган; ар бир компания бардык финансылык жылдарда бирдей байкалбайт.

Башында 40 Европа өлкөсүнөн TRBC Industrials классындагы 1754 биржада катталган компания аныкталган. Көрсөткүчтөрдүн жеткиликтүүлүк критерийлеринен кийин аналитикалык панелге 225 компания жана 1833 компания-жыл байкоосу кирген.

Көз карандысыз жана көз каранды өзгөрмө

Көз карандысыз өзгөрмө: Digital Governance Readiness (DGR).

DGR эки стандартташтырылган компоненттен турат:

• Policy Data Privacy Score,
• Policy Cyber Security.

Көз каранды өзгөрмө: Consumer-Oriented Green Innovation Index (COGI).

COGI төрт стандартташтырылган компоненттен турат:

• Environmental Innovation Score,
• Product Responsibility Score,
• SDG 9 alignment,
• SDG 12 alignment.

Негизги регрессия натыйжасы

Артыкчылык берилген компания жана жыл туруктуу эффекттер моделинде DGR коэффициенти 0,195, стандарттык ката 0,030 жана булакта берилген маанилүүлүк p < 0,01. Модель 1833 байкоону жана 225 компанияны колдонот.

Компаниянын туруктуу эффекттер моделинде коэффициент 0,356 болсо, жыл эффекттери кошулганда 0,195ке түшөт. Бул өзгөрүү жалпы убакыттык кыймылдар бир учурдагы DGR–COGI байланышынын маанилүү бөлүгүн түшүндүрөрүн көрсөтөт.

Сезгичтик жыйынтыктары

Бир жылга кечиктирилген DGR модели 1608 байкоо жана 223 компания менен β = 0,097 маанисин берген. Булак текстинин кеңири жыйынтыктар бөлүмүндө бул коэффициент үчүн p < 0,001 деген билдирүү колдонулат. Кийинки robustness кыскача бөлүгүндө натыйжа кеңири түрдө p < 0,01 чегинен төмөн деп жалпыланат; p < 0,001 ансыз да p < 0,01 шартын аткаргандыктан, бул билдирүүлөр математикалык жактан бири-бирине карама-каршы келбейт.

PCA негизиндеги курамалар менен эки багыттуу туруктуу эффекттер модели β = 0,242 натыйжасын берген. %1/%99 winsorized моделде коэффициент негизги моделдегидей 0,195 деп табылган.

Изилдөө колдогон жыйынтыктар

• ESG отчет берген Европада биржада катталган өнөр жай компанияларынан турган тандалмада DGR менен COGI ортосунда оң статистикалык байланыш бар.
• Байланыштын багыты pooled OLS, компаниянын туруктуу эффекттери, компания+жыл туруктуу эффекттери жана random effects моделдеринде оң.
• Байланыштын багыты бир жылга кечиктирилген DGR, PCA негизиндеги курамалар жана winsorization сезгичтик талдоолорунда да оң.
• DGR жалпы санариптик трансформация эмес, маалыматтардын купуялуулугу жана киберкоопсуздук башкаруусун билдирген тар чөйрөдөгү курама.
• COGI жалгыз экологиялык технология көрсөткүчү эмес, бири-бирин толуктаган төрт өлчөмдөн түзүлгөн формативдик натыйжа индекси.
• Тең салмактуу жана PCA негизиндеги курамалардын ортосунда абдан жогорку корреляция бар.

Изилдөө колдобогон жалпылоолор

• “Санариптик башкаруу жашыл инновацияга себеп болот” деген жыйынтык колдоого алынбайт.
• 0,195 коэффициенти бардык компанияларга колдонулуучу кепилденген натыйжа өсүшү эмес.
• DGR компаниялардын жалпы санариптик жетилгендигинин толук өлчөмү эмес.
• COGI технологиялык жашыл инновациянын же патент натыйжаларынын гана түз өлчөмү эмес.
• Натыйжаларды ESG маалыматы жок бардык Европа өнөр жай компанияларына автоматтык түрдө жалпылоого болбойт.
• Бир жылга кечиктирилген модель себептүүлүктүн далили эмес.
• PCA натыйжасы курамалар бир өлчөмдүү reflective latent шкалалар экенин далилдебейт.

Негизги чектөөлөр

1. Байкоочу дизайн: Изилдөө рандомизацияланган эксперимент же табигый эксперимент эмес. Себептик таасир аныкталган эмес.

2. Убакыт боюнча өзгөрүүчү контролдордун жоктугу: Компаниянын көлөмү, кирешелүүлүк, leverage, R&D, капиталдык чыгымдар, финансылык чектөөлөр жана ар түрдүү башкаруу өзгөчөлүктөрү негизги моделге кошулган эмес.

3. Тандалма тандоо: Баштапкы 1754 компаниянын 225и гана акыркы аналитикалык тандалмага кирген. Бул ESG маалыматтарын отчеттогон компаниялардын тандалмада көбүрөөк өкүлчүлүк алышына алып келиши мүмкүн.

4. Өлкө жана көмөкчү сектор деталдарынын жетишсиздиги: Акыркы тандалма үчүн өлкө боюнча жана TRBC көмөкчү сектор деңгээлинде толук бөлүштүрүү азыркы аналитикалык кыскача маалыматта сакталбагандыктан тышкы жарактуулукту кеңири баалоо мүмкүн эмес.

5. Жетишпеген компонентти түзүү эрежеси: DGR жана COGI 1833 байкоо үчүн берилсе да, айрым компоненттердин N маанилери төмөн. Тарыхый курама түзүү кодунун сакталбаганы толук кайра өндүрүлүүнү чектейт.

6. Формативдик түзүм: Индекстер ар башка шкала жана түшүнүктөргө ээ үзгүлтүксүз жана бинардык компоненттерди атайын бириктирет. Бул түзүм бир өлчөмдүү latent шкала катары чечмеленбеши керек.

Изилдөөнүн практикалык мааниси

Натыйжалар маалыматтардын купуялуулугун жана киберкоопсуздукту мыйзамдык талаптарга шайкештик чыгымы катары гана эмес, ишенимдүү маалымат колдонууну колдой турган толуктоочу уюмдук мүмкүнчүлүктөр катары кароо идеясына шайкеш келет. Компаниялар туруктуулук, продукт жоопкерчилиги, инновация жана маалыматтарды башкаруу функцияларын бири-биринен толугу менен өзүнчө башкарбашы керек деген институционалдык тыянак чыгарууга болот.

Бирок бул тыянак саясаттык рецепт же далилденген себептик механизм эмес. Изилдөө “киберкоопсуздукка инвестиция салынса COGI мынча өсөт” деген түрдө интервенциялык таасирди эсептебейт. Күчтүүрөөк себептик чечмелөөлөр үчүн убакыт боюнча өзгөрүүчү контролдук өзгөрмөлөр толук сакталган, жетишпеген маалымат эрежелери толук документтештириле алган жана күчтүүрөөк identification стратегиялары колдонулган изилдөөлөр талап кылынат.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түпнуска изилдөө: Digital Governance Readiness and Consumer-Oriented Green Innovation: Evidence from European Listed Firms

Авторлор: Alexandros Garefalakis, Christos Papademetriou, Erasmia Angelaki, Stavros Garefalakis, Ioannis Passas.

Авторлордун ирети: Булактагы ирет так сакталган.

Тең салым: Булакта тең биринчи автор же тең салым тууралуу билдирүү көрсөтүлгөн эмес.

Corresponding author: Alexandros Garefalakis.

Мекеме 1: Department of Business Administration and Tourism, Hellenic Mediterranean University, 714 10 Iraklio, Greece.

Мекеме 2: Department of Economics and Business, Neapolis University Pafos, Pafos 8042, Cyprus.

Журнал: Sustainability.

Басма: MDPI, Basel, Switzerland.

Жарыя маалыматы: Sustainability 2026, 18(18), 9287.

DOI: 10.3390/su18189287.

Жөнөтүлгөн күнү: 3-август 2026.

Кайра кароо күнү: 7-сентябрь 2026.

Кабыл алынган күнү: 8-сентябрь 2026.

Жарыяланган күнү: 10-сентябрь 2026.

Булак түрү: Рецензияланган изилдөө макаласы; компания деңгээлиндеги байкоочу панелдик маалымат талдоосу.

Рецензия статусу: Рецензияланган журналдык басылма. Булакта жөнөтүү, кайра кароо жана кабыл алуу даталары берилген.

Preprint статусу: Каралган PDF жана расмий жарыя жазуусунда бул изилдөө үчүн өзүнчө preprint версиясы көрсөтүлгөн эмес; ошондуктан preprint маалыматы божомолдонгон эмес.

Расмий жарыя жазуусу: MDPI Sustainability, макала 9287; туруктуу жарыя идентификатору DOI 10.3390/su18189287.

Лицензия: Creative Commons Attribution, CC BY.

Маалымат булагы: LSEG Refinitiv Eikon компания деңгээлиндеги ESG маалыматтары.

Баштапкы тандалма: 40 Европа өлкөсүнөн 1754 биржада катталган TRBC Industrials компаниясы.

Акыркы аналитикалык тандалма: 225 компания, 1833 компания-жыл байкоосу, он финансылык жылдык тең салмакталбаган панель.

Негизги ыкма: Pooled OLS, компаниянын туруктуу эффекттери, компания жана жыл туруктуу эффекттери жана random-effects салыштыруулары; компания деңгээлинде clustered стандарттык каталар; бир жылга кечиктирилген DGR, PCA негизиндеги курамалар жана %1/%99 winsorization сезгичтик талдоолору.

Негизги натыйжа: Артыкчылык берилген компания жана жыл туруктуу эффекттер моделинде DGR коэффициенти β = 0,195, SE = 0,030, p < 0,01. Булакта берилген стандарттык четтөөлөр колдонулганда DGRдеги бир стандарттык четтөөгө өсүү болжол менен 0,244 COGI стандарттык четтөөсү менен байланышкан.

Негизги чечмелөө чеги: Натыйжа себептик эмес. Убакыт боюнча өзгөрүүчү компания деңгээлиндеги контролдор жок жана курамалардын тарыхый жетишпеген-компонент түзүү эрежеси учурдагы аналитикалык жазуудан кайра калыбына келтирилбейт.

Каржылоо: Изилдөө тышкы каржылоо алган эмес.

Institutional Review Board: Колдонулбайт.

Informed Consent: Колдонулбайт.

Маалыматтын жеткиликтүүлүгү: Изилдөөнүн түпнуска салымдары макаланын ичинде экени, кошумча суроолор corresponding authorга багытталышы мүмкүн экени көрсөтүлгөн.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Авторлор кызыкчылыктардын кагылышы жок экенин билдиришкен.

Авторлордун салымдары: Conceptualization: A.G. жана E.A.; methodology: A.G.; software: A.G. жана E.A.; validation: A.G., E.A. жана I.P.; formal analysis: A.G. жана C.P.; investigation: A.G., C.P., E.A., S.G. жана I.P.; resources: S.G.; data curation: A.G. жана S.G.; writing—original draft: A.G., C.P., E.A., S.G. жана I.P.; writing—review and editing: бардык авторлор; visualization: бардык авторлор; supervision: A.G.; project administration: A.G. жана C.P.; funding acquisition: C.P.

Методологиялык кайра өндүрүлүү боюнча эскертүү: DGR жана COGIнин жетишпеген компоненти бар тарыхый жазууларында кайсы сап-деңгээлдеги түзүү эрежеси колдонулганы учурдагы аналитикалык жазууда сакталбагандыктан, жарыяланган компоненттердин кыскача көрсөткүчтөрүнөн толук өз алдынча кайра өндүрүү мүмкүн эмес. Бул белгисиздик изилдөө тарабынан ачык таанылган.