Бул кесилиштик изилдөө семиз эмес жана диабет диагнозу коюлбаган 65–90 жаштагы 143 адамда инсулинге туруктуулук, метаболизмдик синдром жана когнитивдик бузулуу ортосундагы байланышты изилдеген. Үлгү 62 Alzheimer оорусу (AD) менен ооруган бейтаптан, 41 жеңил когнитивдик бузулуу (MCI) менен ооруган бейтаптан жана когнитивдик функциялары сакталган 40 контролдук катышуучудан турган. Инсулинге туруктуулук ачкарындагы глюкоза менен ачкарындагы инсулинден эсептелген гомеостаздык моделдик баалоо–инсулинге туруктуулук (HOMA-IR) аркылуу берилген; метаболизмдик синдром International Diabetes Federation (IDF) критерийлери менен бааланган. Ачкарындагы инсулин жана HOMA-IR көрсөткүчтөрү контролдук топтон MCI тобуна, MCI тобунан AD тобуна карай айкын жогорулаган. Көп өзгөрмөлүү логистикалык регрессияда HOMA-IR, жаш, LDL-холестерин жана жыныс когнитивдик бузулуу менен өз алдынча байланыштуу болгон. Ал эми метаболизмдик синдромдун таралышы MCI жана AD топторунда жогору болгону менен, үч топтун жалпы айырмасы статистикалык маанилүүлүк деңгээлине жеткен эмес. Изилдөө кесилиштик жана бир борборлуу болгондуктан, бул байланыштарды себептүүлүктүн же убакыттык иреттүүлүктүн далили катары чечмелөөгө болбойт.
Эң күчтүү сандык жыйынтык HOMA-IR үчүн байкалган: орточо HOMA-IR контролдук топто 1,49 ± 0,98, MCI тобунда 3,35 ± 1,72 жана AD тобунда 4,59 ± 2,19 болгон. Түзөтүлгөн логистикалык регрессияда HOMA-IRдагы ар бир 1 бирдик өсүү когнитивдик бузулуу үчүн 4,82 odds катышы менен байланыштуу болгон (%95 ишеним аралыгы 2,70–8,58; p<0,001). Бул жыйынтык изилдөө үлгүсүндө метаболизмдик синдромдун экилик диагнозуна караганда инсулинге туруктуулук деңгээлинде ырааттуураак байланыш байкалганын көрсөтөт; бирок HOMA-IRдын жогору болушу өзү эле Alzheimer оорусунун себеби экенин көрсөтпөйт.
Изилдөөнүн борбордук илимий маселеси — айкын семирүү жана диабет сыяктуу күчтүү метаболизмдик чаташтыруучу факторлор чыгарылып салынганда да инсулинге туруктуулук жана метаболизмдик синдромдун компоненттери когнитивдик бузулуу менен байланыштуубу, ошону аныктоо. Ошондуктан изилдөөчүлөр дене массасынын индекси 30 kg/m²ден төмөн катышуучуларды гана баалап, 75 g ооз аркылуу глюкозага толеранттуулук тестинде диабет критерийлерине жооп берген адамдарды талдоодон чыгарган. Бул дизайн когнитивдик абал менен метаболизмдик бузулуунун байланышын толук бөлүп көрсөтпөйт; бирок ачык диабет менен жалпы семирүүнүн таасирин азайтып, инсулинге туруктуулуктун, липиддик профилдин, кан басымдын жана абдоминалдык майдын бөлүштүрүлүшүнүн салымын даана көрсөтөт.
HOMA-IR бул изилдөөдө эмнени өлчөйт?
HOMA-IR бул изилдөөдө ачкарындагы плазма глюкозасы жана ачкарындагы инсулинден эсептелген, перифериялык инсулинге туруктуулукту кыйыр түрдө чагылдырган көрсөткүч; көрсөткүч жогорулаган сайын инсулинге сезгичтик төмөндөдү деп кабыл алынат. Изилдөө HOMA-IRды түздөн-түз глюкоза клампынын өлчөөсү катары эмес, инсулинге туруктуулуктун суррогат көрсөткүчү катары колдонгон; демек жыйынтыктар HOMA-IR менен когнитивдик абалдын байланышын көрсөтөт, мээдеги инсулин сигналын түздөн-түз өлчөбөйт.
Формула боюнча эскертүү: Булак PDF HOMA-IR ачкарындагы глюкоза менен инсулинден “стандарттык формула” боюнча эсептелгенин жана тиешелүү ыкмага эки шилтеме берилгенин билдирет; бирок формуланын өзү булак PDFтин тиешелүү бетинде көрүнүктүү түрдө басылган эмес. Ошондуктан Verianla тексти булакта көрүнбөгөн теңдемени булактын формуласы катары кайра түзбөйт.
Метаболизмдик синдром менен инсулинге туруктуулук бир эле нерсе эмес
Метаболизмдик синдром бир гана лабораториялык көрсөткүчтөн турбайт. Бул изилдөөдө IDF ыкмасына ылайык борбордук семирүүгө кошумча катары глюкозанын жогору болушу, HDL-холестериндин төмөн болушу, триглицериддин жогору болушу же кан басымдын жогору болушу сыяктуу кардиометаболизмдик компоненттердин кеминде экөөсүнүн болушуна негизделген синдромдук классификация колдонулган. Инсулинге туруктуулук HOMA-IR аркылуу үзгүлтүксүз метаболизмдик өзгөрмө катары каралган. Бул айырма жыйынтыктарды чечмелөөдө маанилүү: метаболизмдик синдромдун үч топтогу жалпы таралуу айырмасы p=0,079 менен статистикалык маанилүүлүктүн чегинен сыртта калган, ал эми HOMA-IR топтор боюнча ырааттуу жогорулап, регрессия моделинде когнитивдик бузулуу менен өз алдынча байланыш көрсөткөн.
Когнитивдик топтор кантип бөлүнгөн?
Катышуучулар бир гана скрининг тестине жараша классификацияланган эмес. Жалпы когнитивдик функция Mini-Mental State Examination (MMSE) жана Addenbrooke's Cognitive Examination-Revised (ACE-R) менен; сөз аркылуу үйрөнүү жана эпизоддук эс Rey Auditory Verbal Learning Test менен; аткаруучу функция фонемалык сөз агымдуулугу менен; семантикалык эс категориялык агымдуулук менен; тил Boston Naming Test жана ACE-R тил субдоменинин жардамы менен; көрүү-мейкиндик жана көрүү-конструктивдик функциялар Clock Drawing Test жана ACE-R көрүү-мейкиндик субдомени менен бааланган. MCI жана ыктымал Alzheimer деменциясы диагноздору 2011 NIA-AA негизги клиникалык критерийлерине ылайык, бир гана кесүү баллынын ордуна жалпы клиникалык жана нейропсихологиялык профиль боюнча коюлган.
Когнитивдик бузулуунун башка себептерин четтетүү үчүн бардык катышуучуларга лабораториялык баалоо жана мээнин структуралык сүрөттөөсү жүргүзүлгөн; сүрөттөө MRI же CT аркылуу жасалган. Изилдөө учурунда амилоид жана tau биомаркерлер колдонулган эмес. Когнитивдик функциялары сакталган контролдук топто субъективдүү когнитивдик даттануунун жоктугу, MMSE баллы кеминде 28 болушу, неврологиялык оорунун тарыхынын жоктугу жана CT/MRIда клиникалык маанилүү өзгөрүүнүн жоктугу талап кылынган.
Семиз эмес жана диабети жок үлгү эмне үчүн маанилүү?
2-типтеги диабет жана айкын семирүү инсулинге туруктуулук менен тыгыз байланышкандыктан, когнитивдик жыйынтыктарды чечмелөөнү татаалдаштырышы мүмкүн. Бул изилдөөдө жалпы семирүү BMI <30 kg/m² катары чыгарылып, диабет 75 g ооз аркылуу глюкозага толеранттуулук тести менен өзүнчө текшерилген. Ошого карабастан, абдоминалдык майлануу толук жок болгон эмес: IDF бел айланасы критерийине жооп бергендердин үлүшү AD тобунда %50,0, MCI тобунда %70,7 жана контролдук топто %80,0 болгон. Бул BMI менен абдоминалдык майдын бөлүштүрүлүшү бир эле түшүнүк эместигин жана “семиз эмес” деген классификация борбордук майланууну сөзсүз четтетпей турганын көрсөтөт.
Липиддик профиль жана глюкоза метаболизми эмнени көрсөттү?
AD жана MCI топторунда ачкарындагы глюкоза, жалпы холестерин жана LDL-холестерин контролдук топко караганда жогору, HDL-холестерин төмөн болгон. Триглицерид деңгээли топтор ортосунда маанилүү айырма көрсөткөн эмес (p=0,266). Ошентип, когнитивдик бузулуу топторунда көбүрөөк атерогендик липиддик профиль байкалганы менен, триглицерид ошол эле багытта айырмаланган эмес. Көп өзгөрмөлүү моделде LDL-холестерин да өз алдынча байланыш көрсөткөн; ар бир 1 mmol/L өсүү үчүн түзөтүлгөн odds катышы 2,20 болгон (%95 CI 1,07–4,53; p=0,032).
Инсулинге туруктуулук менен когнитивдик бузулуунун ортосундагы ыктымал биологиялык байланыш кандай каралган?
Изилдөө түздөн-түз өлчөгөн механизм мээдеги инсулин сигнализациясы эмес. Авторлордун талкуусу мурдагы адабиятка таянып, перифериялык инсулинге туруктуулук жана гиперинсулинемия липид метаболизминин бузулушу, төмөн даражадагы сезгенүү, оксиданттык стресс, микроваскулярдык зыян жана нейросезгенүү сыяктуу жолдор аркылуу когнитивдик функция менен байланыштуу болушу мүмкүн экенин карайт. Alzheimer оорусунда мээнин инсулин рецепторунун/сигнализациясынын төмөндөшү “церебралдык инсулинге туруктуулук” алкагында талкууланат. Бирок учурдагы изилдөө кесилиштик болгондуктан, бул механизмдердин бирин да катышуучуларда себептик чынжыр катары далилдебейт.
Метаболизмдик синдром эмне үчүн MCI тобунда эң жогору көрүнгөн?
Метаболизмдик синдромдун таралышы контролдук топто %22,5, MCI тобунда %46,3 жана AD тобунда %35,5 болгон. MCI менен контролдун экилик салыштыруусунда айырма маанилүү; бирок үч топтун жалпы салыштыруусу p=0,079 болгон. MCI тобунда жогорку кан басым критерийине жооп бергендердин үлүшү %73,2 менен эң жогору. Ал эми эң жогорку HOMA-IR жана ачкарындагы инсулин AD тобунда байкалган. Бул көрүнүш метаболизмдик синдромдун “бар/жок” экилик классификациясы, синдромдун компоненттери жана инсулинге туруктуулук когнитивдик абалга жараша бирдей өзгөрбөй турганын көрсөтөт.
AD тобундагы төмөнүрөөк бел айланасын кантип чечмелөө керек?
Эркектерде AD тобунун бел айланасы MCI жана контролдук топтордон төмөн; аялдарда топтор арасында бел айланасынын маанилүү айырмасы билдирилген эмес. Авторлор бул байкоо калыптанган деменция мезгилинде эрксиз салмак жоготуу жана дене курамынын өзгөрүүлөрү болушу мүмкүн экенин көрсөткөн мурдагы изилдөөлөргө шайкеш келиши мүмкүн экенин талкуулашат. Бирок кесилиштик дизайндан улам бел айланасынын төмөндөшү когнитивдик бузулуудан мурдабы же кийинби пайда болгонун бул маалыматтар менен аныктоого болбойт.
Дарылоо жагынан эмнени айтууга болот, эмнени айтууга болбойт?
Изилдөө эч кандай дары-дармек же жашоо образына байланыштуу кийлигишүүнү сынаган эмес. Ошондуктан “инсулинге туруктуулукту азайтуу Alzheimer оорусун дарылайт” деген жыйынтык бул изилдөөдөн чыгарылбайт. Талкуу бөлүмүндө GLP-1 рецептор агонисттери жана SGLT2 ингибиторлору сыяктуу метаболизмдик дарылоолор нейродегенерация жагынан изилденип жатканы айтылат. Авторлор ошондой эле эрте симптомдуу Alzheimer оорусунда оозеки semaglutideди баалаган EVOKE жана EVOKE+ фаза 3 изилдөөлөрү клиникалык прогрессияны маанилүү түрдө жайлатпаганын, айрым биомаркерлерде оң өзгөрүүлөр болгону менен клиникалык натыйжалуулук көрсөтүлбөгөнүн баса белгилешет. Бул жагдай метаболизмдик механизм менен клиникалык дарылоонун натыйжалуулугу бир эле нерсе эмес экенин көрсөтөт.
Изилдөө колдогон жана колдобогон жыйынтыктар
Колдойт: Бул үлгүдө когнитивдик бузулушу бар топтордо ачкарындагы инсулин жана HOMA-IR жогору; HOMA-IR жаш, LDL-холестерин жана жыныс менен бирге көп өзгөрмөлүү моделде когнитивдик бузулуу менен өз алдынча байланыштуу. AD тобунда инсулинге туруктуулук деңгээли эң жогору. MCI жана AD топторунда контролдук топко салыштырмалуу глюкоза жана липид профили жагымсызраак.
Колдобойт: Инсулинге туруктуулук Alzheimer оорусуна себеп болот дегенди; HOMA-IR төмөндөтүлсө когнитивдик начарлоо алдын алынат дегенди; метаболизмдик синдром деменциянын түздөн-түз себеби экенин; жыйынтыктарды бардык улгайган калкка, семиз адамдарга же диабети бар бейтаптарга ошол бойдон жалпылоого болорун; амилоид/tau биомаркерлери менен Alzheimer патологиясы ырасталганын бул изилдөө көрсөткөн эмес.
Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары
Изилдөө Сербияда University Clinical Centre of Serbia жана University of Belgrade менен байланышкан клиникаларда жүргүзүлгөн бир борборлуу кесилиштик изилдөө. Жалпысынан 143 катышуучу катары менен изилдөөгө киргизилген: 62 AD, 41 MCI жана когнитивдик функциялары сакталган 40 контролдук катышуучу. Катышуучулардын жашы 65–90 аралыгында болгон. Бардык топтор BMI боюнча семиз эмес адамдардан түзүлгөн; борбордук нерв системасынын башка бузулуулары, прогрессивдүү когнитивдик жана эс жоготуу менен байланышкан системалык оорулар, ошондой эле когнитивдик баалоого же метаболизмдик синдром өлчөөлөрүнө таасир этиши мүмкүн болгон кортикостероид, атипиялык антипсихотик же ушуга окшош дарылоолор чыгаруу критерийлерине кирген. Гипертония диагнозу коюлган катышуучулардын кан басымы оптималдуу көзөмөлдө болгону, эч бир катышуучу липидди төмөндөтүүчү дарылоо албаганы билдирилген.
Үлгүнүн клиникалык өзгөчөлүктөрү
| Өзгөрмө | AD | MCI | Контроль |
|---|---|---|---|
| Катышуучулардын саны | 62 | 41 | 40 |
| Жыныс (эркек/аял) | 18/44 | 15/26 | 20/20 |
| Жаш (жыл) | 73,1 ± 5,8 | 71,2 ± 5,6 | 68,4 ± 5,5 |
| Оорунун узактыгы (жыл) | 2,5 ± 2,5 | 2,3 ± 3,0 | Колдонулбайт |
| BMI (kg/m²) | 23,9 ± 4,4 | 25,2 ± 3,4 | 25,7 ± 2,9 |
| Бел айланасы, эркек (cm) | 86,7 ± 8,6 | 95,1 ± 8,4 | 100,1 ± 4,7 |
| Бел айланасы, аял (cm) | 86,1 ± 12,9 | 87,0 ± 11,6 | 83,4 ± 10,3 |
Жаш үч топтун ортосунда маанилүү айырмаланган (p<0,001); AD жана MCI топтору контролдон улгайыраак, AD менен MCI арасында жаш боюнча маанилүү айырма билдирилген эмес. AD жана MCI үчүн оорунун узактыгы окшош (p=0,918). BMI топторду маанилүү айырмалаган эмес. Эркектерде AD тобунун бел айланасы MCI жана контролдук топко караганда маанилүү төмөн болгон, аялдарда маанилүү айырма табылган эмес.
Метаболизмдик өлчөө протоколу
Катышуучулар метаболизмдик баалоого чейин 12 саат ачка болушкан. Ачкарындагы плазма глюкозасы, ачкарындагы инсулин, жалпы холестерин, HDL-холестерин, LDL-холестерин жана триглицерид өлчөнгөн. Бардык катышуучуларга 75 g ооз аркылуу глюкозага толеранттуулук тести жүргүзүлүп, American Diabetes Association критерийлери боюнча диабет диагнозу коюлган адамдар кийинки талдоодон чыгарылган. Плазма глюкозасы глюкоза оксидаза ыкмасы менен Beckman глюкоза анализаторунда, плазма инсулини INEP берген radioimmunoassay менен өлчөнгөн. Жалпы холестерин, HDL-холестерин жана триглицерид ферменттик ыкма менен өлчөнүп, LDL-холестерин Friedewald формуласы менен эсептелген. Кан басымы отурган абалда 15 мүнөт эс алгандан кийин беш мүнөт аралык менен жасалган эки сфигмоманометр өлчөөсүнүн орточосу катары алынган.
Метаболизмдик параметрлердеги топтук айырмалар
| Параметр | AD | MCI | Контроль |
|---|---|---|---|
| Глюкоза (mmol/L) | 5,6 ± 1,0 | 5,5 ± 0,7 | 5,1 ± 0,4 |
| Жалпы холестерин (mmol/L) | 6,5 ± 1,1 | 6,4 ± 1,2 | 5,7 ± 0,9 |
| HDL-холестерин (mmol/L) | 1,3 ± 0,3 | 1,40 ± 0,3 | 1,59 ± 0,3 |
| LDL-холестерин (mmol/L) | 4,3 ± 1,0 | 4,2 ± 1,1 | 3,3 ± 0,8 |
| Триглицерид (mmol/L) | 1,5 ± 0,7 | 1,4 ± 0,7 | 1,6 ± 1,1 |
| Плазма инсулини (mU/L) | 18,58 ± 8,19 | 13,76 ± 6,89 | 7,18 ± 4,32 |
| HOMA-IR | 4,59 ± 2,19 | 3,35 ± 1,72 | 1,49 ± 0,98 |
AD жана MCI топторунда глюкоза, жалпы холестерин жана LDL-холестерин контролдон жогору; HDL-холестерин төмөн болгон жана бул салыштыруулар үчүн p<0,05 билдирилген. AD менен MCI арасында бул липиддик параметрлерде маанилүү айырма табылган эмес. Триглицерид боюнча үч топтун ортосунда айырма жок (p=0,266). Ал эми ачкарындагы инсулин жана HOMA-IR үчүн баскычтуу көрүнүш бар: контролдук < MCI < AD жана үч экилик салыштыруунун баарында маанилүү айырма билдирилген.
Инсулинге туруктуулук когнитивдик бузулуу менен өз алдынча байланыштуу беле?
Ооба. Изилдөөнүн экилик логистикалык регрессиясында когнитивдик абал контрол=0 жана AD/MCI=1 деп коддолгондо HOMA-IR, жаш, LDL-холестерин жана жыныс менен бирге когнитивдик бузулуу менен өз алдынча байланыш көрсөткөн. HOMA-IR үчүн түзөтүлгөн OR 4,82 болгон (%95 CI 2,70–8,58; p<0,001); бул моделдеги башка билдирилген өзгөрмөлөр эске алынганда HOMA-IR өсүшү когнитивдик бузулуу ыктымалдыгы менен күчтүү байланыштуу экенин көрсөтөт, бирок кесилиштик дизайн себептик таасирди далилдебейт.
Метаболизмдик синдром жана анын компоненттери
| IDF критерийи | AD | MCI | Контроль | Жалпы p |
|---|---|---|---|---|
| Метаболизмдик синдром | 22 (%35,5) | 19 (%46,3) | 9 (%22,5) | 0,079 |
| Борбордук семирүү | 31 (%50,0) | 29 (%70,7) | 32 (%80,0) | 0,005 |
| Төмөн HDL-холестерин | 23 (%37,1) | 12 (%29,3) | 2 (%5,0) | 0,001 |
| Жогорку триглицерид | 19 (%30,6) | 12 (%29,3) | 11 (%27,5) | 0,944 |
| Жогорку ачкарындагы плазма глюкозасы | 24 (%38,7) | 19 (%46,3) | 2 (%5,0) | <0,001 |
| Жогорку кан басым | 30 (%48,4) | 30 (%73,2) | 20 (%50,0) | 0,031 |
IDF борбордук семирүү чеги Europid популяция үчүн эркектерде бел айланасы ≥94 cm жана аялдарда ≥80 cm. Төмөн HDL чеги эркектерде <1,03 mmol/L, аялдарда <1,29 mmol/L; жогорку триглицерид чеги ≥1,7 mmol/L; жогорку ачкарындагы плазма глюкозасы чеги ≥5,6 mmol/L; жогорку кан басым критерийи систолалык ≥130 mmHg же диастолалык ≥85 mmHg же мурда коюлган гипертония диагнозу. Метаболизмдик синдром үчүн борбордук семирүүгө бул компоненттердин каалаган экөөсү коштолушу керек.
Көп өзгөрмөлүү логистикалык регрессия
| Өзгөрмө | Түзөтүлгөн OR (%95 CI) | p |
|---|---|---|
| Жаш, ар бир 1 жыл | 1,19 (1,02–1,39) | 0,026 |
| Жыныс, аял vs. эркек | 5,51 (1,48–20,48) | 0,011 |
| HOMA-IR, ар бир 1 бирдик | 4,82 (2,70–8,58) | <0,001 |
| LDL-холестерин, ар бир 1 mmol/L | 2,20 (1,07–4,53) | 0,032 |
Жыныс үчүн ишеним аралыгы кең; ошондуктан авторлор байланыштын чоңдугу белгисиз экенин жана этият чечмелениши керектигин белгилешет. HOMA-IR байланышы жаш жана жыныс боюнча түзөтүүдөн кийин да маанилүү бойдон калган. Ошондуктан изилдөөнүн негизги чечмелөөсү метаболизмдик синдром диагнозунун өзүнө караганда инсулинге туруктуулук когнитивдик абал менен ырааттуураак байланыштуу деген багытта.
Статистикалык талдоо
Өзгөрмөлөрдүн нормалдуу бөлүштүрүлүшү жана дисперсиянын бир тектүүлүгү Kolmogorov-Smirnov тести менен бааланган. Маалыматтар орточо ± стандарттык четтөө түрүндө берилген. Топтор аралык салыштырууларда параметрдик t тесттери жана дисперсиялык талдоо (ANOVA), дисперсиянын абалына жараша Bonferroni же Games-Howell post hoc тесттери колдонулган. Когнитивдик бузулуу менен өз алдынча байланышкан өзгөрмөлөрдү аныктоо үчүн экилик логистикалык регрессия колдонулуп, түзөтүлгөн ORлор %95 ишеним аралыгы менен билдирилген. Талдоолор SPSS 22.0 менен жүргүзүлгөн.
Методологиялык чектөөлөр жана кайра өндүрүмдүүлүк
Изилдөөнүн эң маанилүү чектөөсү — кесилиштик жана бир борборлуу дизайн. Ошондуктан метаболизмдик бузулуулар когнитивдик начарлоодон мурдабы же кийинби пайда болгону аныкталбайт жана себептүүлүк түзүлбөйт. Топтор жаш жана жыныс бөлүштүрүлүшү боюнча айырмаланган; изилдөөчүлөр бул эки өзгөрмөнү логистикалык регрессияда ковариат катары колдонушкан. Үлгүнүн көлөмү 143 адам менен чектелген жана чоңураак популяцияларда ырастоо талап кылынат. Alzheimer жана MCI классификациясы кеңири нейропсихологиялык баалоо жана структуралык сүрөттөө менен жүргүзүлгөнү менен, амилоид жана tau биомаркерлер колдонулган эмес. HOMA-IR да инсулинге сезгичтиктин түз өлчөмү эмес, ачкарындагы көрсөткүчтөрдөн алынган суррогат көрсөткүч.
Кайра өндүрүмдүүлүк жагынан булак топ аныктамаларын, BMI жана бел айланасы критерийлерин, 12 сааттык ачкачылыкты, 75 g OGTTни, биохимиялык өлчөө ыкмаларын, кан басым протоколун, нейропсихологиялык тесттерди, диагноз алкагын жана колдонулган негизги статистикалык ыкмаларды билдирет. Бирок HOMA-IR үчүн “стандарттык формула” деген сөз бар болгону менен, формуланын өзү PDFтин тиешелүү метод бетинде көрүнбөйт; Verianla бул боштукту булакта бардай кылып толтурган эмес.
Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү
Түпнуска изилдөө: Association of Insulin Resistance and Metabolic Syndrome with Cognitive Impairment in Nonobese, Nondiabetic Older Adults: A Cross-Sectional Study.
Авторлор: Marija Macesic; Katarina Lalic; Ljiljana Lukic; Tanja Milicic; Gorana Mandic Stojmenovic; Tanja Stojkovic; Jelena Stanarcic Gajovic; Milica Stoiljkovic; Jelena Milin; Mina Bozic; Djurdja Rafailovic; Stefan Maric; Milica Vujasevic; Aleksandra Jotic.
Жооптуу автор: Marija Macesic.
Мекемелер: University Clinical Center of Serbia, Clinic of Endocrinology, Diabetes and Metabolic Diseases; University of Belgrade Faculty of Medicine; University Clinical Center of Serbia Clinic of Neurology; University of Belgrade Institute for Medical Statistics and Informatics.
Журнал жана басмачы: Diabetology, MDPI. Том 7, 2026, макала 186. Жарыяланган күнү: 20 сентябрь 2026.
DOI: 10.3390/diabetology7090186.
Булактын түрү: Рецензияланган, ачык жеткиликтүү, кесилиштик оригиналдуу изилдөө макаласы.
Лицензия: Creative Commons Attribution (CC BY). Verianla тексти булак макаланын сүйлөм/абзац түзүмүн кайра чыгаруунун ордуна илимий фактыларды, ыкмаларды жана сандык натыйжаларды өз алдынча окутуучу түзүмдө берет. Булак таблицаларынын визуалдык дизайны көчүрүлгөн эмес, билдирилген фактылык маалыматтар гана жаңы HTML таблицаларында кайра уюштурулган.
Каржылоо: Republic of Serbia Ministry of Science, Technological Development and Innovation; долбоор номерлери 145057 жана 145089.
Этика: Helsinki Декларациясына ылайыктуулук билдирилген. University of Belgrade Faculty of Medicine Ethics Committee уруксаты 29/I-10 (21 январь 2011) жана University Clinical Centre of Serbia Ethics Committee уруксаты 635/24 (9 июль 2026) деп көрсөтүлгөн. Катышуучулардан маалымдалган макулдук алынган.
Маалыматтардын жеткиликтүүлүгү: Изилдөө маалыматтары негиздүү суроо-талап боюнча жооптуу автордон алынышы мүмкүн экени билдирилген.
Кызыкчылыктардын кагылышы: Авторлор мазмунга байланыштуу кызыкчылыктардын кагылышын билдиришкен эмес.
Авторлордун салымы: Концепциялаштыруу Marija Macesic жана Aleksandra Jotic; методология Marija Macesic жана Aleksandra Jotic; валидация Marija Macesic, Tanja Milicic, Ljiljana Lukic, Katarina Lalic жана Aleksandra Jotic; формалдуу талдоо кеңири авторлор тобу тарабынан; изилдөө, жазуу жана көзөмөл милдеттери булакта кеңири CRediT сымал бөлүштүрүү менен берилген.
Визуалдык кайра куруу эскертүүсү: Булак изилдөөдө өз алдынча илимий график же схема жок; негизги сандык визуалдык далил Таблица 1–4. Ошондуктан өзүнчө SVG график ойлоп чыгарылган эмес, маанилүү маалыматтар өз алдынча HTML таблицалары катары кайра курулган.
Verianla Live / Live Figure ылайыктуулугу: Жарым-жартылай ылайыктуу. Таблица 2-деги глюкоза, липид, инсулин жана HOMA-IR топтук салыштыруулар менен Таблица 4-төгү түзөтүлгөн OR көрсөткүчтөрү туруктуу параметрлүү Live Data/Live Compare көрсөтмөсүнө ылайыктуу. Булакта убакыттык катар же чыныгы кыймылдуу процесс маалыматтары болбогондуктан, Live Figure анимациясы илимий кошумча баалуулук бербейт.
Негизги чечмелөө чеги: Изилдөө байланыш көрсөтөт; себептүүлүктү, оорунун өнүгүү багытын же дарылоонун натыйжалуулугун көрсөтпөйт.
Пикир калтырыңыз
E-mail дарегиңиз жарыяланбайт. Милдеттүү талаалар * менен белгиленген