Иқтидори инноватсионии ҳамгироии фарҳанг ва сайёҳӣ, на танҳо пешниҳоди паҳлу-ба-паҳлуи захираҳои фарҳангӣ ва сайёҳиро, балки қобилияти эҷоди шаклҳои нави фарҳангӣ-сайёҳӣ тавассути бозсозии технология, маҳсулот, таҷриба, модели тиҷорат, раванди истеҳсол ва механизмҳои эҷоди арзиш ифода мекунад ва мафҳуми мураккаби таҳқиқотӣ мебошад. Ин таҳқиқот робитаи иқтисоди рақамиро бо ин иқтидор дар давраи 2009–2023 дар асоси 645 мушоҳидаи шаҳр-сол аз 43 шаҳри маҷрои миёна ва поёнии Дарёи Зард меомӯзад. Индексҳои иқтисоди рақамӣ ва инноватсияи ҳамгироии фарҳанг ва сайёҳӣ бо усули вазнгузории энтропӣ сохта шудаанд; модели таъсирҳои собити дуҷонибаи шаҳр-сол, равиши тағйирёбандаи инструменталӣ, санҷишҳои устуворӣ, моделҳои миёнаравӣ ва таҳлилҳои гетерогенӣ аз рӯйи андозаи шаҳр истифода шудаанд. Дар модели асосӣ бо тағйирёбандаҳои назоратӣ, коэффисиенти иқтисоди рақамӣ 0,6830 буда, дар сатҳи %1 аҳамиятнок аст. Бо вуҷуди ин, таҳқиқот барои ҳамаи минтақаҳо ё ҳамаи андозаҳои шаҳр як таъсирро нишон намедиҳад; махсусан коэффисиенти манфии шаҳрҳои азим бинобар зернамунаи хурд ва аҳамиятнокии танҳо дар сатҳи %10 бояд ҳамчун натиҷаи иктишофӣ арзёбӣ шавад.

Таҳқиқот нишон медиҳад, ки иқтисоди рақамӣ бо инноватсияи ҳамгироии фарҳанг ва сайёҳӣ на танҳо мустақим, балки тавассути ду роҳи миёнаравӣ низ алоқаманд аст. Ҳиссаи миёнаравие, ки тавассути иқтидори рушди фарҳанг ва сайёҳӣ ҳисоб шудааст, %15,95 ва ҳиссаи тавассути рақамикунонии корхонаҳои фарҳанг ва сайёҳӣ ҳисобшуда %2,62 мебошад. Ин фарқ дар таҳқиқот ҳамчун нишонаи он шарҳ дода мешавад, ки тақвияти экосистемаи минтақавии саноатӣ ва табдили рақамӣ дар корхонаҳои алоҳида каналҳои интиқоли ҳамандоза нестанд.

Таҳлили андозаи шаҳр ҷудошавии муҳимро нишон медиҳад. Коэффисиенти иқтисоди рақамӣ дар шаҳрҳои фавқулкалон 0,7430 ва дар шаҳрҳои калон 0,1839 буда, дар сатҳи %1 аҳамиятнок аст. Коэффисиенти мусбати 0,1527 дар шаҳрҳои хурд ва миёна аз ҷиҳати оморӣ аҳамиятнок нест. Дар шаҳрҳои азим бошад коэффисиент −1,3726 аст; азбаски p = 0,0725 мебошад, танҳо дар сатҳи %10 аҳамиятнокии марзӣ дорад. Манбаъ ин натиҷаи шаҳрҳои азимро бо ду эҳтимол шарҳ медиҳад: тамаркузи захираҳо дар бахшҳои рақамӣ метавонад сармоя ва захираҳои сиёсиро аз сармоягузории фарҳанг-сайёҳӣ дур созад ва боздеҳи ҳаддии сармоягузориҳои рақамӣ дар шаҳрҳои аллакай хеле рақамишуда кам шавад; аммо ин механизмҳоро мустақим намесанҷад.

Масъалаи таҳқиқот ва холигӣ дар адабиёт

Технологияҳои рақамӣ тавассути додаҳои бузург, ҳисоббарории абрӣ, зеҳни сунъӣ, воқеияти маҷозӣ, платформаҳои онлайн ва истеҳсоли муҳтавои рақамӣ метавонанд маҳсулот, каналҳои тақсимот, шаклҳои таҷриба ва моделҳои тиҷоратии бахшҳои фарҳанг ва сайёҳиро тағйир диҳанд. Бо ин ҳол, манбаи таҳқиқот бар он аст, ки аксари пажӯҳишҳои пешин таъсири иқтисоди рақамиро ба бахши фарҳанг ё сайёҳӣ ҷудогона баррасӣ кардаанд ё ҳамгироии фарҳанг-сайёҳиро ҳамчун тағйирёбандаи натиҷавии умумӣ омӯхта, механизмҳои дохилии онро ба қадри кофӣ боз накардаанд.

Холигии дувуме, ки таҳқиқот муайян мекунад, ба қадри кофӣ ҷудо нашудани роҳҳое мебошад, ки иқтисоди рақамӣ тавассути онҳо ба инноватсияи ҳамгироӣ таъсир мерасонад. Таҳқиқот махсусан ду канали эҳтимолиро ҷудо мекунад: иқтидори рушди фарҳанг ва сайёҳӣ ва рақамикунонии корхонаҳои фарҳанг ва сайёҳӣ.

Холигии сеюм андозаи шаҳр аст. Инфрасохтори рақамӣ, зичии захираҳо, ҳаҷми бозор, иқтидори корхона ва сохтори бахш дар шаҳрҳои андозаашон гуногун яксон нест. Аз ин рӯ гипотезае санҷида мешавад, ки робитаи як сатҳи иқтисоди рақамӣ бо инноватсияи фарҳанг-сайёҳӣ метавонад дар шаҳрҳои азим, фавқулкалон, калон ва хурду миёна фарқ кунад.

Инноватсияи ҳамгироии фарҳанг ва сайёҳӣ чиро ифода мекунад?

Мувофиқи консептуализатсияи манбаъ, инноватсияи ҳамгироии фарҳанг ва сайёҳӣ танҳо бастабандӣ ё маркетинги муштараки бахшҳои фарҳанг ва сайёҳӣ нест. Он бозсозии намоиши фарҳангӣ, таҷрибаи сайёҳӣ, тақсимоти муҳтаво, шакли маҳсулот, мантиқи тиҷорат ва равандҳои эҷоди арзишро дар заминаи муштараки технологие ифода мекунад, ки технологияи рақамӣ ба вуҷуд меорад.

Дар ин равиш унсурҳои фарҳангӣ ва сайёҳӣ дар сарҳадҳои бахшҳо бо ҳам вомехӯранд, ба ҳам нуфуз мекунанд ва аз нав созмон меёбанд. Дар натиҷа, дар занҷире аз дониш ва эҷодкорӣ то арзиши бозорӣ, маҳсулот, хизматрасониҳо, таҷрибаҳо, моделҳои тиҷорат ва сохторҳои институтсионалӣ метавонанд тағйир ёбанд.

Нақши технологияи рақамӣ

Дар бахши назариявии таҳқиқот додаҳои бузург бо таҳлили дақиқтари афзалиятҳои сайёҳон ва бозорҳои манбаъ; воқеияти маҷозӣ ва воқеияти афзуда бо пешниҳоди таҷрибаҳои таърихӣ ва фарҳангӣ дар шаклҳои нав; платформаҳои рақамӣ бо тақсимот, фармоиш, мубодилаи муҳтаво ва маркетинги ҳадафнок; ва зеҳни сунъӣ бо фароҳам кардани абзорҳои нав барои равандҳои таҳияи муҳтаво ва маҳсулот алоқаманд карда мешаванд.

Аммо манбаъ таъкид мекунад, ки танҳо мавҷудияти технология худ аз худ маҳсулоти бештар инноватсионӣ эҷод намекунад. Омилҳое чун иқтидори азхудкунии технологӣ, захираҳои инсонии эҷодкор, дарки дурусти афзалиятҳои сайёҳон, назорати сифат, хароҷоти омӯзиш, амнияти додаҳо, қулфшавии технологӣ ва мутобиқати танзимӣ метавонанд натиҷаи табдили рақамиро тағйир диҳанд.

Иқтисоди рақамӣ бо кадом роҳҳо ба инноватсияи ҳамгироии фарҳанг ва сайёҳӣ таъсир мерасонад?

Чаҳорчӯбаи таҳқиқот се роҳро месанҷад: роҳи мустақими H1 аз иқтисоди рақамӣ ба инноватсияи ҳамгироии фарҳанг-сайёҳӣ; роҳи миёнаравии H2 тавассути иқтидори рушди фарҳанг ва сайёҳӣ; ва роҳи миёнаравии H3 тавассути рақамикунонии корхонаҳои фарҳанг ва сайёҳӣ. Натиҷаҳои эмпирикӣ бо ҳар се гипотеза мувофиқанд, аммо набояд фарз кард, ки махсусан таҳлилҳои миёнаравӣ ва тағйирёбандаи инструменталӣ ҳамаи мушкилоти сабабиятро дар додаҳои панелии мушоҳидавӣ аз байн мебаранд.

Чаро ҷуғрофияи таҳқиқот минтақаи Дарёи Зард аст?

Таҳқиқот маҷрои миёна ва поёнии Дарёи Зардро бинобар ғановати захираҳои фарҳангӣ, татбиқи сиёсати фарҳанг-сайёҳӣ, фарқиятҳои равшани рушд миёни андозаҳои шаҳр ва дастрасии додаҳои дарозмуддат интихоб кардааст. Намуна дар маҷмӯъ 43 шаҳри Gansu, Shanxi, Shaanxi, Henan ва Shandong-ро фаро мегирад.

Шакли 2 дар манбаъ тақсимоти ҷуғрофии ин шаҳрҳоро дар низоми Дарёи Зард, хатти асосии дарё ва ҳудудҳои шаҳрӣ дар харита нишон медиҳад. Аз ин рӯ, таҳқиқот намунаи ҳамаи шаҳрҳои Чин дар сатҳи миллӣ нест, балки таҳлили панелии як низоми муайяни минтақавии шаҳрӣ мебошад.

Тағйирёбандаи вобаста чӣ гуна чен карда мешавад?

Иқтидори инноватсионии ҳамгироии фарҳанг ва сайёҳӣ бо мантиқи “асос–интиқолдиҳанда–таъсир” аз рӯйи чор нишондиҳанда сохта шудааст. Вазнҳои энтропӣ чунинанд:

Ин сохтор инноватсияро танҳо бо шумораи технологияҳо намесанҷад; захираҳои инсонӣ, пояи сармоягузорӣ, корхонаҳои муҳтавои рақамӣ ва натиҷаи иқтисодиро дар як индекси таркибӣ муттаҳид мекунад.

Индекси иқтисоди рақамӣ чӣ гуна сохта мешавад?

Барои иқтисоди рақамӣ манбаъ мантиқи “интиқолдиҳанда–татбиқ–муҳит”-ро истифода мекунад. Андозаҳои сатҳи боло ва вазнҳои умумии онҳо ба чор гурӯҳ муттаҳид мешаванд:

Дар байни зернишондиҳандаҳо муштариёни фарохмаҷрои собит, истифодабарандагони телефони мобилӣ, инфрасохтори технологияҳои нав ва ҳисоббарорӣ, истеҳсол ва хизматрасонии маҳсулоти рақамӣ, хизматрасониҳои татбиқи технологияҳои рақамӣ, чаканафурӯшӣ ва молияи интернетӣ, фаъолияти муҳтавои рақамӣ-расонаӣ, корхонаҳои технологияҳои баланд, молияи фарогири рақамӣ, хароҷоти таҳқиқот ва рушд ва кормандони соҳаи технологияҳои иттилоотӣ ҷой доранд.

Ду тағйирёбандаи миёнарав

Иқтидори рушди фарҳанг ва сайёҳӣ аз чор андозаи асосӣ таркиб ёфтааст: иқтидори дастгирии муҳитӣ %20,95, иқтидори талаботи фарҳанг ва сайёҳӣ %19,62, иқтидори пешниҳоди фарҳанг ва сайёҳӣ %24,57 ва иқтидори инноватсияи илмӣ-технологӣ %34,86. Ин сохтори таркибӣ зернишондиҳандаҳои зиёдеро, аз ҷумла нақлиёт, муҳити зист, телекоммуникатсия, талаботи сайёҳӣ, қобилияти харидорӣ, пешниҳоди сайёҳӣ ва фарҳангӣ, даромади сайёҳӣ, кормандон, таҳқиқот ва рушд ва патентҳоро дар бар мегирад.

Рақамикунонии корхонаҳои фарҳанг ва сайёҳӣ бо нисбати корхонаҳои рақамии фарҳанг ва сайёҳӣ ба шумораи умумии корхонаҳои фарҳанг ва сайёҳӣ чен карда мешавад. Ин тағйирёбанда ҳамчун нишондиҳандаи паҳншавии минтақавии табдили рақамӣ дар сатҳи корхона истифода мешавад.

Усули вазнгузории энтропӣ дар ин таҳқиқот барои чӣ истифода мешавад?

Усули вазнгузории энтропӣ барои вазнгузории нишондиҳандаҳо аз рӯйи фарқияти иттилоотии онҳо дар додаҳо ҳангоми табдил додани нишондиҳандаҳои сершумори андозаҳои гуногун ба индексҳои таркибӣ истифода мешавад. Дар таҳқиқот ин усул ҳамчун абзори марказии ченкунӣ барои ба як нишондиҳанда табдил додани мафҳумҳои бисёрченака, аз қабили иқтидори инноватсионии ҳамгироии фарҳанг-сайёҳӣ, иқтисоди рақамӣ ва иқтидори рушди фарҳанг-сайёҳӣ хизмат мекунад.

Тағйирёбандаҳои назоратӣ

Моделҳои асосии эконометрӣ ММД-и шаҳр, хароҷоти маориф аз буҷети умумӣ, дастрасии нақлиётиро, ки бо дарозии роҳ ифода мешавад, ва кушодагии берунаро, ки бо нисбати арзиши умумии воридот-содироти мол ба ММД-и шаҳр чен мешавад, назорат мекунанд. Таъсирҳои собити шаҳр ва сол низ ба модел дохил шудаанд.

Усул ва натиҷаҳои таҳқиқот

Додаҳои панелӣ ва коркарди додаҳо

Барои 43 шаҳр давраи 15-солаи байни 2009–2023 асосан 645 мушоҳидаи шаҳр-солро ташкил медиҳад. Додаҳо аз солномаҳои омории шаҳрӣ, сайёҳӣ, илмӣ-технологӣ ва иқтисоди минтақавии Чин, воҳидҳои сайёҳии шаҳрҳои дахлдор, солномаҳои шаҳрӣ ва пойгоҳи додаҳои EPSDATA ҷамъоварӣ шудаанд.

Додаҳои индексӣ нормализатсия шуда, холҳои таркибӣ бо усули энтропӣ ҳисоб шудаанд. Ба тағйирёбандаҳои назоратии калонҳаҷм, аз қабили ММД, хароҷоти маориф ва дастрасии нақлиётӣ, табдили логарифмӣ татбиқ шудааст. Мушоҳидаҳои гумшуда дар манбаъ бо ҳамворсозии экспоненсиалӣ ва интерполятсияи хаттӣ пур карда шудаанд. Тағйирёбандаҳои пайваста барои кам кардани таъсири арзишҳои канорӣ дар процентилҳои 1 ва 99 winsorize шудаанд.

Модели асосии таъсирҳои собит

Модели асосии таҳқиқот:

\[ C\&T_{it} = \alpha_0 + \alpha_1 Digital_{it} + \alpha_2 Controls_{it} + City_i + Year_t + \varepsilon_{it} \]

Дар ин ҷо \(C\&T_{it}\) индекси инноватсияи ҳамгироии фарҳанг ва сайёҳии шаҳри i дар соли t; \(Digital_{it}\) индекси иқтисоди рақамӣ; \(Controls_{it}\) тағйирёбандаҳои назоратӣ; \(City_i\) ва \(Year_t\) таъсирҳои собити шаҳр ва сол; ва \(\varepsilon_{it}\) аъзои хаторо ифода мекунанд.

Барои санҷиши Hausman манбаъ арзиши p = 0,000-ро гузориш дода, модели таъсирҳои собитро ба ҷойи модели таъсирҳои тасодуфӣ интихоб мекунад.

*** сатҳи аҳамиятнокии %1 ва * сатҳи %10-ро нишон медиҳанд. Пас аз илова кардани тағйирёбандаҳои назоратӣ, гарчанде коэффисиенти иқтисоди рақамӣ аз 0,6955 то 0,6830 коҳиш ёфтааст, мусбат ва аз ҷиҳати оморӣ қавӣ ва аҳамиятнок боқӣ мондани он бо H1 мувофиқ аст.

Манбаъ коэффисиентро чунин шарҳ медиҳад: “афзоиши яквоҳидаи индекси иқтисоди рақамӣ бо афзоиши тақрибан 0,683 воҳидаи индекси инноватсия алоқаманд аст”. Бояд дар хотир дошт, ки ин коэффисиенти индекс аст; дар ҷадвали тавсифӣ ҳадди ақали мушоҳидашудаи индекси иқтисоди рақамӣ 0,005 ва ҳадди аксар 0,533 мебошад.

Моделҳои миёнаравӣ

Системаи асосии муодилаҳо барои ду роҳи миёнаравӣ чунин аст:

\[ M_{it} = \beta_0 + \beta_1 Digital_{it} + \beta_2 Controls_{it} + \varepsilon_{it} \]

\[ C\&T_{it} = \gamma_0 + \gamma_1 Digital_{it} + \gamma_2 M_{it} + \gamma_3 Controls_{it} + \epsilon_{it} \]

\(M_{it}\) дар моделҳои ҷудогона тағйирёбандаи иқтидори рушди фарҳанг ва сайёҳӣ ё рақамикунонии корхонаҳои фарҳанг ва сайёҳӣ мебошад.

Манбаъ ин фарқро чунин шарҳ медиҳад: иқтидори рушд канали васеи “экосистемаи саноатӣ” мебошад, ки муҳит, талабот, пешниҳод ва иқтидори инноватсиониро фаро мегирад; рақамикунонии корхонаҳо бошад канали тангтарест, ки бо корхонаҳои амалисозандаи табдил маҳдуд мешавад. Ҳамчунин гуфта мешавад, ки бисёр корхонаҳои фарҳанг-сайёҳии минтақа ҳанӯз дар марҳилаи ибтидоии иттилоотонӣ ё сармоягузорӣ қарор доранд ва боздеҳи табдили рақамӣ метавонад бо таъхир пайдо шавад.

Равиши тағйирёбандаи инструменталӣ барои эндогенӣ

Таҳқиқот эҳтимоли сабабияти баръаксро мепазирад, зеро инноватсияи фарҳанг-сайёҳӣ метавонад рушди иқтисоди рақамиро низ ташвиқ кунад. Санҷиши Durbin–Wu–Hausman ҳамчун нишондиҳандаи мавҷудияти мушкили эндогенӣ шарҳ дода шуда, арзиши як давра ақибмондаи индекси иқтисоди рақамӣ ҳамчун тағйирёбандаи инструменталӣ истифода шудааст.

Манбаъ хабар медиҳад, ки омори F-и марҳилаи аввал аз 10 боло аст ва санҷиши инструменти заиф гузашта шудааст. Коэффисиенти 0,6449 дар марҳилаи дуюм низ дар сатҳи %1 аҳамиятнок аст. Бо вуҷуди ин, муаллифон дар анҷоми таҳқиқот ошкоро қайд мекунанд, ки механизми дуҷониба ба қадри кофӣ омӯхта нашудааст ва дар оянда тағйирёбандаҳои инструменталии дақиқтар лозиманд.

Таҳлилҳои устуворӣ

Дар ҳамаи ин санҷишҳо коэффисиенти иқтисоди рақамӣ мусбат ва дар сатҳи %1 аҳамиятнок боқӣ монд. Таҳлилҳои устуворӣ далел медиҳанд, ки натиҷаҳо ба як давраи муайяни намуна, як мушаххасоти ягонаи панелӣ ё маҷмӯи пурраи нишондиҳандаҳои индекси иқтисоди рақамӣ вобаста нестанд.

Чаро иқтисоди рақамӣ дар шаҳрҳои азим бо коэффисиенти манфӣ алоқаманд ёфт шуд?

Манбаъ ду шарҳи эҳтимолиро пешниҳод мекунад: тамаркузи баланди бахшҳои рақамӣ дар шаҳрҳои азим метавонад сармоя ва захираҳои сиёсиро аз ҳамгироии фарҳанг-сайёҳӣ дур карда, таъсири “берунрондани захираҳо”-ро ба вуҷуд орад; ва дар шаҳрҳои азиме, ки аллакай ба сатҳи баланди рақамикунонӣ расидаанд, боздеҳи ҳаддии сармоягузории иловагии рақамӣ кам шавад. Аммо азбаски додаҳои сармоягузории дороиҳои асосӣ аз рӯйи бахшҳо мавҷуд нестанд, механизми берунрондани захираҳо мустақим санҷида нашудааст; илова бар ин, намунаи шаҳрҳои азим N = 30 ва p = 0,0725 аст, бинобар ин натиҷаи манфӣ бояд иктишофӣ ҳисобида шавад.

Таснифи андозаи шаҳр ба аҳолии доимии шаҳрии 2023 асос ёфтааст: зиёда аз 10 миллион — шаҳри азим, 5–10 миллион — шаҳри фавқулкалон, 1–5 миллион — шаҳри калон ва камтар аз 1 миллион — шаҳри хурд-миёна.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад

• Барои 43 шаҳри омӯхташуда ва давраи 2009–2023 байни индекси иқтисоди рақамӣ ва иқтидори инноватсионии ҳамгироии фарҳанг-сайёҳӣ робитаи қавии мусбати модели асосӣ вуҷуд дорад.
• Дар таҳлили 2SLS, ки индекси як давра ақибмондаи иқтисоди рақамиро ҳамчун тағйирёбандаи инструменталӣ истифода мебарад, робитаи мусбат нигоҳ дошта мешавад.
• Иқтидори рушди фарҳанг ва сайёҳӣ ва рақамикунонии корхонаҳо ҳамчун ду роҳи ҷудогонаи миёнаравӣ дастгирии оморӣ мегиранд.
• Ҳиссаи миёнаравии иқтидори рушд аз ҳиссаи миёнаравии рақамикунонии корхонаҳо ба таври намоён калонтар аст.
• Натиҷаҳо аз рӯйи андозаи шаҳр гетерогенӣ мебошанд; як коэффисиентро ба ҳамаи намудҳои шаҳр татбиқ кардан мумкин нест.
• Дар шаҳрҳои фавқулкалон ва калон робитаи мусбат қавӣ аст.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ ё қатъӣ намекунад

• Нишон дода нашудааст, ки иқтисоди рақамӣ дар ҳамаи кишварҳо ва ҳамаи андозаҳои шаҳр ба як андоза фоида медиҳад.
• Исбот нашудааст, ки коэффисиенти манфӣ дар шаҳрҳои азим ҳатман аз механизми берунрондани захираҳо ба вуҷуд омадааст.
• Коэффисиенти мусбат дар шаҳрҳои хурд ва миёна таъсири аз ҷиҳати оморӣ тасдиқшуда нест.
• Нишон дода нашудааст, ки ҳиссаи миёнаравии %2,62-и рақамикунонии корхонаҳо дар оянда тағйир намеёбад.
• Таҳлили тағйирёбандаи инструменталӣ маънои онро надорад, ки ҳамаи робитаҳои эҳтимолии дуҷониба ва омилҳои омехтакунандаи мушоҳиданашуда пурра аз байн бурда мешаванд.
• Наметавон хулоса кард, ки коэффисиентҳои дар маҷрои миёна ва поёнии Дарёи Зард бадастомада барои кишварҳои дигар ё муҳитҳои институтсионалӣ мустақиман ҳамин гуна хоҳанд буд.

Маҳдудиятҳои илмӣ

Маҳдудияти аввал он аст, ки механизми пешниҳодшудаи берунрондани захираҳо барои шаҳрҳои азим мустақим санҷида нашудааст. Муҳаққиқон мегӯянд, ки дар сатҳи шаҳр додаҳои сармоягузории дороиҳои асосии махсуси бахши фарҳанг-сайёҳиро ба даст оварда натавонистанд.

Маҳдудияти дуюм ҳаҷми зернамуна аст. N = 30 барои шаҳрҳои азим ва N = 75 барои шаҳрҳои хурд-миёна қудрати омориро маҳдуд мекунад. Аз ин рӯ, махсусан натиҷаи шаҳрҳои азим хусусияти иктишофӣ дорад.

Маҳдудияти сеюм эҳтимоли дуҷониба будани робитаи иқтисоди рақамӣ ва инноватсияи ҳамгироии фарҳанг-сайёҳӣ мебошад. Гарчанде таҳлили тағйирёбандаи инструменталӣ истифода шудааст, таҳқиқот бозхӯрди динамикиро пурра модел намекунад.

Маҳдудияти чорум эътибори беруна аст. Маҷрои миёна ва поёнии Дарёи Зард дар дохили Чин контексти минтақаи рӯ ба рушдро пешниҳод мекунад; дар минтақаҳое бо шароити дигари институтсионалӣ, иқтисодӣ ва инфрасохтори рақамӣ ин робитаҳо бояд аз нав санҷида шаванд.

Муаллифон барои таҳқиқоти оянда стратегияҳои қавитари муайянсозӣ, аз қабили моделҳои динамикии панелӣ ё таҷрибаҳои табиӣ, додаҳои микро дар сатҳи корхона, санҷишҳои эътибори беруна дар минтақаҳои гуногун ва тағйирёбандаҳои инструменталии дақиқтарро пешниҳод мекунанд.

Маънои сиёсӣ

Тавсияҳои сиёсии манбаъ ба андешае асос меёбанд, ки танҳо сармоягузорӣ ба инфрасохтори рақамӣ кофӣ нест. Дар шаҳрҳои фавқулкалон ва калон ташвиқи корхонаҳо барои табдил додани технологияи рақамӣ ба инноватсияи маҳсулот ва хизматрасонӣ пешниҳод мешавад, дар ҳоле ки дар шаҳрҳои хурд ва миёна авлавият ба рушди инфрасохтори асосии рақамӣ ва иқтидори рақамии корхонаҳои маҳаллӣ дода мешавад.

Барои шаҳрҳои азим тавсия эҳтиёткортар аст. Пешниҳод мешавад, ки сармоягузориҳои бузурги рақамии фарҳанг-сайёҳӣ пеш ва баъд аз сармоягузорӣ аз рӯйи фоида арзёбӣ шаванд, аз равиши “рақамикунонӣ барои худи рақамикунонӣ” худдорӣ гардад ва санҷида шавад, ки технология воқеан таҷрибаи сайёҳ ва арзиши фарҳангиро зиёд мекунад ё не.

Азбаски ҳиссаи миёнаравии рақамикунонии корхонаҳо бо %2,62 нисбатан паст аст, манбаъ ба ҷои ҳадафҳои кӯтоҳмуддати табдил, механизмҳои дарозмуддати рушди иқтидор — малакаҳои рақамӣ, платформаҳои хизматрасонии технологӣ ва коҳиши хароҷоти табдилро — бештар таъкид мекунад.

Ёддошт оид ба манбаъ ва усул

Таҳқиқоти аслӣ: How the Digital Economy Enhances the Innovation Capacity of Cultural and Tourism Integration: Empirical Evidence from Cities in the Middle and Lower Reaches of the Yellow River.

Муаллифон: Yuying Chen; Zhihun Duan; Qi Jin; Yajie Li; Qian Wang; Yilan Guo.

Муаллифи масъул: Qi Jin.

Муассисаҳо: School of Culture and Tourism, Henan University; Key Research Institute of Tourism, Henan University; Business School, Hohai University; School of Business, Guangxi University; College of Humanities and Social Sciences, Silla University.

Маҷалла: Economies.

Нашриёт: MDPI.

Сабти библиографӣ: 2026, 14(8), 314.

DOI: 10.3390/economies14080314.

Раванди нашр: Қабул шуд: 3 июни 2026; бознигарӣ шуд: 20 июли 2026; пазируфта шуд: 22 июли 2026; нашр шуд: 5 августи 2026.

Навъи манбаъ: Мақолаи таҳқиқотии тақризшуда.

Иҷозатнома: Creative Commons Attribution (CC BY), дастрасии кушода.

Маблағгузорӣ: Henan Philosophy and Social Sciences Planning Project, рақами лоиҳа 2024XWH044.

Дастрасии додаҳо: Манбаъҳои асосии додаҳои панелӣ China City Statistical Yearbook, China Tourism Statistical Yearbook, China Statistical Yearbook on Science and Technology, China Statistical Yearbook for Regional Economy, омори расмии сайёҳии шаҳрҳои дахлдор ва солномаҳои шаҳрӣ мебошанд. Додаҳои иловагӣ оид ба саноати рақамӣ, корхонаҳои рақамӣ ва рақамикунонии корхонаҳои фарҳанг-сайёҳӣ аз EPSDATA гирифта шудаанд. Муаллифон мегӯянд, ки додаҳои ибтидоии нав истеҳсол накардаанд ва маҷмӯаҳои додаҳои таҳлилшударо метавон бо дархости асоснок аз муаллифи масъул гирифт.

Бархӯрди манфиатҳо: Муаллифон бархӯрди манфиатҳоро гузориш надодаанд.

Саҳми муаллифон: Консептуализатсия Yuying Chen ва Qi Jin; усул Yuying Chen ва Zhihun Duan; санҷиш Yuying Chen ва Zhihun Duan; таҳлили формалӣ Zhihun Duan; захираҳо Qian Wang, Yajie Li ва Yilan Guo; коркарди додаҳо Zhihun Duan, Yilan Guo ва Yajie Li; лоиҳаи аввал Yuying Chen, Zhihun Duan ва Qi Jin; бозбинӣ/таҳрир Yuying Chen ва Qi Jin; визуализатсия ва идоракунии лоиҳа Yuying Chen; ҷалби маблағгузорӣ аз ҷониби Yuying Chen анҷом дода шудааст.

Ёддошти усул дар дохили манбаъ: Хулоса равиши тағйирёбандаи инструменталиро ҳамчун “тағйирёбандаҳои ақибмонда ва аъзои ҳамтаъсирии таърихӣ” тавсиф мекунад; усули муфассал ва Ҷадвали 7 бошад арзиши як давра ақибмондаи индекси иқтисоди рақамиро ошкоро гузориш медиҳанд. Азбаски барои “historical interaction terms” дар манбаъ модели муфассали алоҳида ё ҷадвали натиҷаҳои алоҳида пешниҳод нашудааст, дар ин ҷо натиҷаи ададӣ истеҳсол нашудааст.

Ёддошти ҷадвал дар дохили манбаъ: Дар Ҷадвали 11, дар блоки M43–M44, ки ба рақамикунонии корхонаҳо бахшида шудааст, сарлавҳаи сутуни M43 дар ҷадвали визуалӣ ҳамчун “Development Potential of Culture and Tourism” такрор шудааст. Сарлавҳаи болоӣ, сатрҳои тағйирёбанда ва баёни манбаъ дар ҳамон ҷадвал нишон медиҳанд, ки механизми дуюм рақамикунонии корхонаҳо мебошад. Ин носозгории типографӣ бо роҳи хомӯшона тағйир додани додаҳои манбаъ ислоҳ нашудааст.

Ҳадди асосии тафсир: Натиҷаҳо робитаҳои қавии панелӣ, санҷишҳои устуворӣ ва таҳлили тағйирёбандаи инструменталиро пешниҳод мекунанд; бо вуҷуди ин, механизми шаҳрҳои азим мустақим чен нашудааст, баъзе зернамунаҳои андозаи шаҳр хурданд, робитаи дуҷониба пурра ҳал нашудааст ва умумисозии натиҷаҳо ба ҷуғрофияҳои институтсионалии дигар бояд алоҳида санҷида шавад.