Akademik tadqiqotlar, tushunarli til

Verianla | O‘zbekcha akademik tadqiqotlar va ilm-fan

03 Noyabr 2026, Seshanba
VERİANLA Mustaqil ilmiy nashriyot
Verianla on Google Play
Menyuni ochish yoki yopish
...
Bosh sahifa / Amaliy fanlar / Oziq-ovqat fani / Anor Po‘sti Polifenollarining Kimyoviy Tarkibi, Antioksidant Faolligi, Charchoqqa Qarshi Funksiyasi va Sichqonlarda Jismoniy Mashqqa Bog‘liq Charchoqdagi Mexanizmi
Oziq-ovqat fani

Anor Po‘sti Polifenollarining Kimyoviy Tarkibi, Antioksidant Faolligi, Charchoqqa Qarshi Funksiyasi va Sichqonlarda Jismoniy Mashqqa Bog‘liq Charchoqdagi Mexanizmi

Anor po‘sti polifenollari (Pomegranate Peel Polyphenols, PPPs) anorni qayta ishlash yon mahsulotlari bilan bog‘liq polifenolik birikmalardan tashkil topgan va ushbu tadqiqotda tozaligi %90 dan yuqori bo‘lgan tijoriy preparat ko‘rinishida qo‘llangan biofaol aralashmadir.

26/10/2026  Veri Anla  174 marta ko‘rildi
Anor Po‘sti Polifenollarining Kimyoviy Tarkibi, Antioksidant Faolligi, Charchoqqa Qarshi Funksiyasi va Sichqonlarda Jismoniy Mashqqa Bog‘liq Charchoqdagi Mexanizmi

Anor po‘sti polifenollari (Pomegranate Peel Polyphenols, PPPs) anorni qayta ishlash yon mahsulotlari bilan bog‘liq polifenolik birikmalardan tashkil topgan va ushbu tadqiqotda tozaligi %90 dan yuqori bo‘lgan tijoriy preparat ko‘rinishida qo‘llangan biofaol aralashmadir. Tadqiqotchilar PPPs ning kimyoviy tarkibini LC–MS/MS yordamida tavsiflagan, hujayrasiz antioksidant testlar bilan faolligini o‘rgangan, H2O2 bilan oksidativ shikast hosil qilingan HepG2 hujayralarida sitoprotektiv ta’sirini baholagan va keyin 90 ta erkak ICR sichqondan iborat jismoniy mashq bilan bog‘liq charchoq modelida 25, 50 va 100 mg/kg tana vazni/kun dozalarini 28 kun davomida sinagan. Tadqiqot shuningdek Keap1/Nrf2 va AMPK/PGC-1α/PPAR-α bilan bog‘liq oqsillarni Western blot yordamida tekshirgan va tanlangan to‘rtta birikmaning Keap1 va AMPKα bilan ehtimoliy o‘zaro ta’sirini molekulyar docking orqali baholagan.

LC–MS/MS baholashida manba matnida 20 ta asosiy birikma aniqlangani aytiladi; biroq PDF dagi 1-jadvalda ko‘rinib turgan holda 19 ta birikma qatori mavjud. Ular orasida gallik kislota, epikatexin, kofein kislota, proantosiyanidin B2, protokatex kislota, ferul kislota, kversetin, kaempferol, izoramnetin va turli flavonoid glikozidlari bor. Mualliflar avvalgi adabiyotlarga tayangan holda ayniqsa kversetin, kofein kislota, epikatexin va gallik kislotani PPPs ning biologik faolligiga hissa qo‘shishi mumkin bo‘lgan asosiy nomzodlar sifatida baholagan.

PPPs 0,02–0,10 mg/mL diapazondagi hujayrasiz testlarda DPPH, gidroksil va superoksid radikallarini tozalash, lipid peroksidlanishini to‘sish va temirni qaytarish qobiliyati bo‘yicha dozaga bog‘liq antioksidant faollik ko‘rsatgan. HepG2 modelida 400 µM H2O2 hujayra tirikligini taxminan nazorat qiymatining yarmigacha tushirgan; 10, 20 va 40 µg/mL PPPs bilan oldindan ishlov berish hujayra tirikligini oshirgan va oksidativ shikastni kamaytirgan. Eng yuqori hujayra dozasidagi 40 µg/mL PPPs, H2O2 guruhi bilan taqqoslaganda hujayra ichidagi ROS fluoresans intensivligini %65,43 kamaytirgan; SOD, CAT va GSH-Px faolligini oshirar ekan, MDA ni pasaytirgan.

Sichqonlarda og‘irlik yuklangan holda holdan toyishgacha suzish vaqti suv berilgan nazoratda 16,00 ± 3,34 daqiqa bo‘lgan bo‘lsa, PPPs ning 25, 50 va 100 mg/kg dozalarida mos ravishda 21,34 ± 3,92, 35,80 ± 5,30 va 49,55 ± 16,80 daqiqagacha ko‘tarilgan. 100 mg/kg PPPs jismoniy mashq modeliga nisbatan serum BUN, sut kislotasi, qon ammiagi, LDH va CK darajalarini mos ravishda %31,21, %23,79, %27,44, %37,62 va %29,09 kamaytirgan. Xuddi shu yuqori doza qon glyukozasi, mushak glikogeni va jigar glikogenini mos ravishda %63,77, %128,99 va %100,39 oshirgan.

Western blot natijalari PPPs qo‘llanishi bilan Keap1 ning kamayishi; Nrf2, NQO1 va HO-1 ning oshishi; shuningdek p-AMPK, PGC-1α, TFAM, CPT-1 va PPAR-α darajalarining ko‘tarilishi bilan bog‘liq. Biroq tadqiqot ushbu yo‘llar PPPs ning charchoqqa qarshi ta’sirining zaruriy sababi ekanini genetik yoki farmakologik yo‘lni bloklash tajribalari bilan isbotlamagan. Molekulyar docking natijalari ham maqsadga bevosita bog‘lanishning tajribaviy dalili emas, balki ehtimoliy molekulyar o‘zaro ta’sirlarning kompyuterga asoslangan bashoratidir.

Tadqiqot odamlarda o‘tkazilmagan. Inson ekvivalent dozasi, og‘iz orqali biofoydalanish, faol metabolitlar, to‘qimalarda taqsimlanish, uzoq muddatli xavfsizlik, klinik samaradorlik va haqiqiy sport natijalariga ko‘chiriluvchanlik aniqlanmagan. Bundan tashqari, qo‘llangan HepG2 hujayralari inson gepatosellyulyar karsinoma hujayralari bo‘lib, skelet mushaklarining jismoniy mashq fiziologiyasini bevosita ifodalamaydi.

Nega anor po‘sti o‘rganilgan?

Anor (Punica granatum L.) qayta ishlanganda po‘st qismi ko‘pincha qishloq xo‘jaligi-oziq-ovqat yon mahsuloti sifatida hosil bo‘ladi. Anor po‘sti flavonoidlar, fenolik kislotalar, antosianinlar va gidrolizlanadigan taninlarni o‘z ichiga olgan turli polifenolik birikmalarga boy. Tadqiqotchilar jismoniy mashq bilan bog‘liq charchoqda oksidativ stress muhim biologik komponentlardan biri bo‘lgani sababli anor po‘sti polifenollarining antioksidant qobiliyati jismoniy charchoq ko‘rsatkichlari bilan bog‘liq yoki bog‘liq emasligini o‘rgangan.

Tadqiqotda muhim metodologik tafsilot mavjud: tadqiqotchilar anor po‘stini yig‘ib, o‘z ekstraksiya jarayonlarini ishlab chiqmagan. Qo‘llangan PPPs Shanxi Jinrun Biotechnology Co., Ltd. dan olingan, tozaligi %90 dan yuqori tijoriy polifenol preparatidir. Tadqiqotchilar umumiy polifenol miqdorini Folin–Ciocalteu usuli va gallik kislota standarti bilan qayta tasdiqlagan va uchta mustaqil partiyada barqaror sifat olinganini bildirgan.

Charchoq qaysi biologik doiralarda ko‘rib chiqildi?

Manba tadqiqoti jismoniy mashq bilan bog‘liq charchoqni bitta mexanizm bilan izohlamaydi. Tadqiqotchilar uchta asosiy doirani birgalikda ko‘rib chiqadi: metabolik yon mahsulotlarning to‘planishi, energiya zaxiralarining kamayishi va oksidativ stress.

Intensiv mashq vaqtida sut kislotasi, qon mochevina azoti va ammiak kabi metabolik mahsulotlar ortishi mumkin. Mushak va jigar glikogenining sarflanishi energiya mavjudligini cheklashi mumkin. Shu bilan birga reaktiv kislorod turlarining hosil bo‘lishi antioksidant himoya imkoniyatidan oshib ketishi lipidlar, oqsillar va boshqa hujayra komponentlarida oksidativ shikastni kuchaytirishi mumkin.

Shu sababli tadqiqot faqat suzish vaqtini o‘lchamagan; serum metabolitlari, qon glyukozasi, mushak va jigar glikogeni, ATPaza faolligi, oksidativ stress ko‘rsatkichlari, yallig‘lanish sitokinlari, gistologik tuzilish va energiya/antioksidant signal oqsillarini birgalikda baholagan.

LC–MS/MS tahlili PPPs tarkibida nimani ko‘rsatdi?

PPPs ning kimyoviy profili UHPLC-Q Exactive HF-X tizimi bilan ikki ionlanish rejimida LC–MS/MS yordamida o‘rganilgan. ACQUITY UPLC HSS T3 kolonnasining o‘lchamlari 100 mm × 2,1 mm va zarracha o‘lchami 1,8 µm; kolonna harorati 40 °C, mobil faza oqim tezligi 0,40 mL/daqiqa va inyeksiya hajmi 3,0 µL qilib belgilangan.

Mass-spektrometriya skanerlash diapazoni m/z 70–1050 qilib o‘rnatilgan; to‘liq MS rezolyutsiyasi 60.000, MS2 rezolyutsiyasi 7500 sifatida qo‘llangan. Xom spektral ma’lumotlar Progenesis QI 3.0 bilan qayta ishlangan.

Manba matni “20 ta asosiy birikma” aniqlanganini bildirsa-da, chop etilgan 1-jadvalda quyidagi 19 qator ko‘rinadi. Yetishmayotgan bo‘lishi mumkin bo‘lgan boshqa birikma Verianla tomonidan taxmin qilinmagan.

Birikmam/zUshlanish vaqti (daqiqa)Molekulyar formulaFragmentatsiya balli
Gallik kislota169,011,69C7H6O590,5
Adenozin268,101,90C10H13N5O495,4
Epikatexin290,082,61C15H14O683,4
Kofein kislota179,032,86C9H8O480,2
Proantosiyanidin B2577,142,97C30H26O1292,4
4-kumarik kislota165,053,04C9H8O385,9
Riboflavin377,153,06C17H20N4O691,7
Protokatex kislota153,023,19C7H6O491,2
Ferul kislota193,053,41C10H10O487,2
Isoquercetin465,103,57C21H20O1292,9
Genistein271,063,79C15H10O580,2
Kaempferol285,043,81C15H10O663,8
Hyperin465,104,09C21H20O1295,4
Kversetin303,054,10C15H10O788,6
Kaempferol-3-O-rutinoside595,174,37C27H30O1594,3
Isorhamnetin317,074,48C16H12O787,9
Isoquercitrin463,094,67C21H20O1267,9
Astragalin447,095,05C21H20O1181,6
Biochanin A285,085,28C16H12O577,1

Bu jadval birikmalar PPPs tarkibida aniqlanganini ko‘rsatadi; har bir birikmaning preparatdagi miqdoriy konsentratsiyasini bermaydi. Shuning uchun, masalan, kversetin ma’lum foizda PPPs ning ustun komponenti degan xulosani bu jadvaldan chiqarib bo‘lmaydi.

Nega kversetin, kofein kislota, epikatexin va gallik kislota alohida ajratildi?

Mualliflar ushbu to‘rtta birikmani LC–MS/MS identifikatsiyasidan so‘ng avvalgi adabiyotlarda qayd etilgan antioksidant va charchoq bilan bog‘liq biologik faolligi sababli ehtimoliy asosiy faol komponentlar sifatida tanlagan. Bu tanlov keyinchalik Keap1 va AMPKα uchun o‘tkazilgan molekulyar docking tahlillarida ham qo‘llangan.

Biroq tadqiqot PPPs ichidan ushbu to‘rtta molekulani alohida ajratib, sichqonlarda taqqoslamagan. Shu sababli PPPs ning kuzatilgan ta’sirlarining qanchasi alohida kversetin, kofein kislota, epikatexin yoki gallik kislotaga tegishli ekani tajribaviy ravishda ajratib ko‘rsatilmagan.

Hujayrasiz antioksidant skriningida nima aniqlandi?

PPPs 0,02–0,10 mg/mL konsentratsiyalarda DPPH radikalini tozalash, gidroksil radikalini tozalash, superoksid anionini tozalash, lipid peroksidlanishini bostirish va temirni qaytarish qobiliyati bo‘yicha tekshirilgan.

Barcha besh testda faollik umuman olganda konsentratsiya bilan birga oshgan. Manba ayniqsa 0,06 mg/mL PPPs darajasida DPPH radikalini tozalash faolligi va lipid peroksidlanishini ingibitsiya qilish ijobiy nazorat sifatida ishlatilgan askorbin kislotasi bilan taqqoslanadigan darajaga yetganini bildiradi. Grafikdagi barcha ustunlarning aniq xom qiymatlari matnda berilmagani sababli yetishmaydigan nuqtalar Verianla tomonidan raqamlashtirilmagan.

HepG2 oksidativ shikast modeli qanday yaratildi?

HepG2 inson gepatosellyulyar karsinomasidan kelib chiqqan hujayra liniyasidir. Tadqiqotchilar hujayralarni %10 fetal qoramol zardobi va %1 penitsillin-streptomitsin saqlagan DMEM da, 37 °C va %5 CO2 muhitida yetishtirgan.

H2O2 uchun 100, 150, 200, 250, 300, 350 va 400 µM konsentratsiyalar baholangan. 400 µM H2O2 hujayra tirikligini taxminan nazoratning %50 igacha tushirgani uchun oksidativ shikast modeli sifatida tanlangan.

PPPs ning o‘zi hujayra toksikligi 5–320 µg/mL diapazonda tekshirilgan; 5–80 µg/mL darajalarda nazorat guruhiga nisbatan sezilarli sitotoksiklik kuzatilmagan. Keyingi himoya tajribalarida 10, 20 va 40 µg/mL PPPs ishlatilgan; 40 µg/mL askorbin kislotasi ijobiy nazorat sifatida olingan.

Hujayralar PPPs bilan 24 soat oldindan ishlovdan so‘ng 400 µM H2O2 bilan 4 soat stimulyatsiya qilingan.

Hujayra tirikligi qanday hisoblandi?

Tadqiqotdagi CCK-8 o‘lchovida hujayra tirikligi quyidagi formula bilan hisoblangan:

Hujayra tirikligi (%) = (ODsample / ODcontrol) × 100

ODsample tajriba guruhining 450 nm da o‘lchangan optik zichligini; ODcontrol esa nazorat guruhining optik zichligini bildiradi. Nisbatning %100 ga yaqin bo‘lishi nazorat guruhiga o‘xshash metabolik CCK-8 signalini, pastroq qiymat esa pastroq hujayra tirikligiga mos signalni ko‘rsatadi.

PPPs HepG2 hujayralaridagi oksidativ stressga qanday ta’sir qildi?

H2O2 qo‘llanishi hujayra ichidagi ROS fluoresansini oshirgan, SOD, CAT va GSH-Px faolligini kamaytirgan va lipid peroksidlanish ko‘rsatkichi MDA ni oshirgan. PPPs ushbu o‘zgarishlarga konsentratsiyaga bog‘liq tarzda teskari yo‘nalishda ta’sir qilgan.

Eng yuqori hujayra dozasidagi 40 µg/mL PPPs H2O2 model guruhiga nisbatan nisbiy ROS fluoresans intensivligini %65,43 kamaytirgan. Xuddi shu dozada SOD, CAT va GSH-Px faolligi sezilarli oshgan, MDA sezilarli kamaygan.

Manba 5-rasmda haqiqiy DCFH2-DA fluoresans mikroskopiya tasvirlari mavjud. Bu tasvirlar bevosita tajribaviy kuzatuv bo‘lgani sababli sintetik hujayra mikroskopiyasi yaratilmagan.

Anor Po‘sti Polifenollari Sichqonlarda Jismoniy Mashqqa Bog‘liq Charchoqni Kamaytirdimi?

Ushbu tajribaviy model doirasida ha: 28 kunlik PPPs qo‘llanishi og‘irlik yuklangan holda holdan toyishgacha suzish vaqtini dozaga bog‘liq oshirgan va 100 mg/kg dozada ko‘plab charchoq, energiya metabolizmi, oksidativ stress va to‘qima shikasti ko‘rsatkichlarini model guruhiga nisbatan yaxshilagan; biroq natijalar erkak ICR sichqonlarga tegishli bo‘lib, odamlarda charchoqqa qarshi samaradorlik yoki mos doza ko‘rsatilmagan.

Nega 90 ta sichqon ikki alohida tajriba tarmog‘iga bo‘lindi?

Jami 90 ta, 6 haftalik, vazni 22 ± 2 g bo‘lgan erkak ICR sichqon ishlatilgan. Hayvonlar 23 ± 2 °C, %45 ± 5 nisbiy namlik va 12 soat yorug‘lik/12 soat qorong‘ilik siklida saqlangan. Bir haftalik moslashuvdan so‘ng ikkita asosiy tajriba tarmog‘i tuzilgan.

A guruhi jismoniy mashq chidamliligini bevosita o‘lchash uchun ishlatilgan. To‘rtta kichik guruhda o‘ntadan sichqon bo‘lgan: suv berilgan nazorat, 25 mg/kg PPPs, 50 mg/kg PPPs va 100 mg/kg PPPs. Qo‘llashlar 28 kun davomida kuniga bir marta oral gavage orqali bajarilgan.

B guruhi qon va to‘qima tahlillari uchun ishlatilgan. Beshta kichik guruhda o‘ntadan sichqon bo‘lgan: suzdirilmagan normal nazorat, suv berilgan suzish modeli va 25, 50 yoki 100 mg/kg PPPs berilgan suzish guruhlari. Ushbu tarmoq sichqonlari 30 daqiqalik suzishdan so‘ng biokimyoviy va gistologik tekshiruvga olingan.

Manba tadqiqotining 1-rasmi va Materiallar-usullar bo‘limiga asoslanib Verianla uchun qayta yaratilgan tajriba oqimi. Manba rasmining vizual tuzilishi ko‘chirilmagan.

Og‘irlik yuklangan suzish testi qanday o‘tkazildi?

Oxirgi gavagedan 30 daqiqa o‘tgach A guruhi sichqonlarining dumiga o‘z tana vaznining %5 iga teng qo‘rg‘oshin yuk bog‘langan. Sichqonlar 25 °C haroratli va 30 cm chuqurlikdagi suvda alohida suzdirilgan. Suv doimiy harakatlantirilib, sichqonlarning yuzada dam olishi yoki passiv suzishi oldi olingan.

Holdan toyish sichqon suv ostida qolganidan keyin 8 soniya ichida nafas olish uchun yuzaga chiqa olmaganida sodir bo‘lgan deb hisoblangan. Boshlanishdan shu nuqtagacha o‘tgan vaqt holdan toyishgacha suzish vaqti sifatida qayd etilgan.

GuruhPPPs dozasiHoldan toyishgacha suzish vaqti
Nazorat0 mg/kg/kun16,00 ± 3,34 daqiqa
Past doza25 mg/kg/kun21,34 ± 3,92 daqiqa
O‘rta doza50 mg/kg/kun35,80 ± 5,30 daqiqa
Yuqori doza100 mg/kg/kun49,55 ± 16,80 daqiqa

O‘rta va yuqori doza guruhlaridagi farq manbada p < 0,01 sifatida qayd etilgan. Natijalar doza ortishi bilan suzish vaqti uzayadigan tendensiyani ko‘rsatadi. Biroq yuqori doza guruhidagi ±16,80 daqiqalik standart og‘ish ayni guruh hayvonlari orasida sezilarli o‘zgaruvchanlik borligini ham ko‘rsatadi.

Tana vazni va organ indekslari o‘zgardimi?

28 kunlik qo‘llash oxirida barcha guruhlarda tana vazni normal o‘sish bilan ortgan. Nazorat, model va PPPs guruhlari orasida tana vazni ortishi yoki jigar, buyrak, taloq va timus indekslari bo‘yicha sezilarli farq topilmagan.

Organ indeksi manbada quyidagi formula bilan hisoblangan:

Organ indeksi (%) = (Organ vazni / Sichqon tana vazni) × 100

XususiyatNormal nazoratModel25 mg/kg50 mg/kg100 mg/kg
Boshlang‘ich vazn (g)22,94 ± 1,0123,10 ± 1,3622,88 ± 0,7922,51 ± 0,7022,64 ± 0,53
Yakuniy vazn (g)36,80 ± 1,3535,81 ± 2,9135,66 ± 2,0936,28 ± 1,4935,76 ± 1,58
Vazn o‘zgarishi (g)13,86 ± 0,3412,71 ± 1,5512,78 ± 1,3013,77 ± 0,7913,12 ± 1,05
Jigar indeksi (%)5,60 ± 0,305,68 ± 0,195,78 ± 0,265,68 ± 0,335,77 ± 0,31
Buyrak indeksi (%)1,65 ± 0,121,68 ± 0,131,66 ± 0,071,61 ± 0,081,68 ± 0,07
Taloq indeksi (%)0,32 ± 0,030,30 ± 0,020,33 ± 0,020,32 ± 0,040,32 ± 0,03
Timus indeksi (%)0,16 ± 0,040,15 ± 0,020,16 ± 0,030,15 ± 0,020,16 ± 0,02

Bu o‘lchovlarda sezilarli o‘zgarish topilmagani to‘liq xavfsizlik sinovi degani emas. Tadqiqot 28 kunlik sichqon tajribasi bo‘lib, toksikologiya, reproduktiv toksiklik, surunkali qo‘llash va inson xavfsizligi uchun ishlab chiqilmagan.

Serumdagi charchoq ko‘rsatkichlari

30 daqiqalik suzishdan keyin model guruhida BUN, sut kislotasi (LA), qon ammiagi (BA), laktat degidrogenaza (LDH) va kreatin kinaza (CK) nazorat guruhiga nisbatan oshgan. PPPs bu ko‘rsatkichlarni dozaga bog‘liq tarzda kamaytirgan.

Ko‘rsatkichManbada qayd etilgan o‘zgarishAsosiy ma’nosi
BUN−%31,21Oqsil/azot metabolizmi bilan bog‘liq ko‘rsatkich
Sut kislotasi−%23,79Intensiv mashq metabolizmi bilan bog‘liq
Qon ammiagi−%27,44Azot metabolizmi bilan bog‘liq
LDH−%37,62To‘qima va mushak shikasti bilan bog‘liq ferment
CK−%29,09Mushak hujayrasi shikasti bilan bog‘liq ferment

Ushbu ko‘rsatkichlarning kamayishi suzishdan keyingi metabolik va to‘qima stressining pastroq bo‘lishiga mos keladi; biroq har bir biomarkerning o‘zi “charchoq miqdorini” bevosita o‘lchaydigan maxsus test emas.

Energiya zaxiralari qanday o‘zgardi?

Model sichqonlarida qon glyukozasi (BG), mushak glikogeni (MG) va jigar glikogeni (LG) normal nazorat guruhidan past topilgan. PPPs ushbu uch ko‘rsatkichni dozaga bog‘liq tarzda oshirgan.

Ko‘rsatkichO‘zgarish
Qon glyukozasi+%63,77
Mushak glikogeni+%128,99
Jigar glikogeni+%100,39

Bu natijalar PPPs berilgan sichqonlarda 30 daqiqalik suzishdan so‘ng o‘lchanadigan energiya zaxiralari yuqoriroq bo‘lganini ko‘rsatadi. Biroq tadqiqot glikogen sintezi va parchalanishi tezliklarini bevosita izotop yoki flux tahlili bilan o‘lchamagan.

Nega ATPaza faolligi o‘lchandi?

Na+-K+-ATPaza va Ca2+-Mg2+-ATPaza ion gradientlarini saqlashda ATP energiyasidan foydalanadigan membrana fermentlaridir. T-ATPaza esa tadqiqotdagi kitga asoslangan umumiy ATPaza faolligi o‘lchovidir. Intensiv mashq modelida ushbu faolliklar mushak va jigarda kamaygan, PPPs qo‘llanishi bilan tiklangan.

FermentMushakJigar
Na+-K+-ATPaza+%62,67+%90,32
Ca2+-Mg2+-ATPaza+%111,25+%84,31
T-ATPaza+%65,41+%34,64

Jigar va mushak gistologiyasi

H&E bo‘yashda normal nazorat jigarida gepatik kordlar va sinusoidlar tartibli ko‘ringan bo‘lsa, mashq modelida gepatik kordlarning tartibsizligi, kengaygan va noaniq sinusoidlar hamda yengil yallig‘lanish hujayra infiltratsiyasi kuzatilgan. PPPs bilan bu o‘zgarishlar dozaga bog‘liq tarzda yengillashgan; manba yuqori dozada jigar tuzilishi normaga yaqin ekanini bildirgan.

Gastroknemius mushagida model guruhi mushak tolalarining tartibsizlashishi va to‘qima shikastini ko‘rsatgan, PPPs qo‘llanishi bilan tolalar shikasti kamaygani qayd etilgan. Manba 6-rasmda haqiqiy H&E mikrograflari mavjud bo‘lgani sababli ularning sun’iy nusxasi yaratilmagan.

Oksidativ stress va yallig‘lanish

Mashq modeli mushak va jigar to‘qimasida SOD va GSH-Px faolligini kamaytirar ekan, MDA ni oshirgan. 100 mg/kg PPPs guruhida SOD va GSH-Px faolligi normaga yaqin darajalarga qaytgan va MDA sezilarli kamaygan.

Xuddi shu modelda IL-6, IL-1β va TNF-α mushak va jigarda oshgan. PPPs qo‘llanishi ushbu yallig‘lanish markerlarini kamaytirgan. Manba grafiklarning barcha aniq ustun qiymatlarini matnda bermagani sababli Verianla bu ko‘rsatkichlar uchun faqat statistik yo‘nalishni bayon qiladi.

Keap1/Nrf2 va AMPK/PGC-1α/PPAR-α Yo‘llarining PPPs Ta’siridagi Roli Isbotlandimi?

Tadqiqot ushbu yo‘llar bilan kuchli bog‘liqlikni ko‘rsatadi, biroq bevosita sababiylikni isbotlamaydi: PPPs sichqon jigarida Keap1 ni kamaytirib Nrf2, NQO1 va HO-1 ni oshirgan; p-AMPK, PGC-1α, TFAM, CPT-1 va PPAR-α darajalarini ko‘targan, ammo yo‘l ingibitori, gen susaytirish yoki genetik yo‘qotish tajribasi qo‘llanmagani uchun bu o‘zgarishlar charchoqqa qarshi ta’sirning zaruriy sababi ekani ko‘rsatilmagan.

Keap1/Nrf2 o‘qi nimani anglatadi?

Keap1/Nrf2 o‘qi hujayraviy oksidativ stress javobidagi muhim tartibga soluvchi tizimdir. Normal sharoitda Keap1 Nrf2 ning hujayra ichida nazorat ostida saqlanishiga hissa qo‘shadi. Oksidativ stress sharoitida Nrf2 faollashuvi antioksidant javob elementi (ARE) bilan bog‘liq genlar transkripsiyasini oshirishi mumkin; NQO1 va HO-1 ushbu himoya tizimining manba tadqiqotida kuzatilgan quyi oqim oqsillari qatoriga kiradi.

Suzish modeli Keap1 oqsilini oshirgan, Nrf2, NQO1 va HO-1 ni esa kamaytirgan. PPPs bu o‘zgarishlarni teskari yo‘nalishda tartibga solgan. Biroq Western blot faqat oqsil darajasidagi birga kuzatilishni ko‘rsatadi. Manba muhokamada Nrf2 yadro translokatsiyasini tilga olsa-da, usullar bo‘limida bevosita yadro/sitoplazmatik fraksiyalash yoki Nrf2 lokalizatsiyasini tasvirlash qayd etilmagan; shu sababli yadro translokatsiyasi alohida bevosita o‘lchov sifatida taqdim etilmasligi kerak.

AMPK/PGC-1α/PPAR-α o‘qi nimani anglatadi?

AMPK hujayraning energiya holatiga sezgir oqsil kinazadir. Manbaning mexanistik doirasida AMPK faollashuvi PGC-1α bilan bog‘liq holda mitoxondrial biogenez va energiya metabolizmini qo‘llab-quvvatlashi mumkin. TFAM mitoxondrial DNK ni saqlash va transkripsiya bilan; PPAR-α va CPT-1 esa yog‘ kislotasidan foydalanish va β-oksidlanish bilan bog‘liq.

Suzish modelida p-AMPK, PGC-1α, TFAM, CPT-1 va PPAR-α oqsillari kamaygan, PPPs berilgan guruhlarda esa ushbu oqsillar darajasi oshgan. Bu topilmalar energiya metabolizmi bilan bog‘liq signal o‘qi PPPs qo‘llanishi bilan birga o‘zgarganini ko‘rsatadi; biroq AMPK ingibitori yoki genetik aralashuv qilinmagani sababli signal zanjiri charchoqqa qarshi ta’sir uchun zarur ekani isbotlanmagan.

Manba tadqiqotining 13-rasmidagi ilmiy aloqalardan kelib chiqib Verianla uchun mustaqil ravishda qayta yaratilgan masshtabsiz mexanizm sxemasi. Manba rasmining vizual kompozitsiyasi ko‘chirilmagan; strelkalar manbada muhokama qilingan aloqalarni ifodalaydi va barcha bosqichlarda bevosita sababiylik isbotlangan degani emas.

Molekulyar docking nimani sinadi?

Molekulyar docking kichik molekulaning maqsad oqsilning muayyan hududlariga qanday geometrik joylashishi mumkinligini va kompyuter modeli ushbu joylashuv uchun qanchalik qulay bog‘lanish energiyasini bashorat qilishini hisoblaydigan in silico usuldir. Ushbu tadqiqot docking uchun Keap1 oqsilida PDB 2FLU va AMPK oqsilida PDB 4CFF tuzilmalaridan foydalangan.

Kversetin, kofein kislota, epikatexin va gallik kislotaning uch o‘lchamli molekulyar tuzilmalari PubChem dan olingan; AutoDock Vina 1.1.2 bilan docking bajarilgan, PyMOL 2.4.0 va Discovery Studio 2019 bilan vizuallashtirilgan.

BirikmaKeap1 docking energiyasiAMPKα docking energiyasi
Kversetin−9,9 kcal/mol−7,6 kcal/mol
Kofein kislota−7,1 kcal/mol−5,7 kcal/mol
Epikatexin−8,9 kcal/mol−7,1 kcal/mol
Gallik kislota−6,7 kcal/mol−5,5 kcal/mol

Ko‘proq manfiy docking energiyasi ishlatilgan model doirasida qulayroq deb bashorat qilingan bog‘lanishga mos keladi. Kversetin ushbu to‘rtta molekula orasida ham Keap1, ham AMPKα uchun eng manfiy hisoblangan energiyaga ega.

Keap1 tahlilida kversetin, kofein kislota va epikatexinning Kelch domenidagi P1 cho‘ntagi bilan bog‘liq ayrim muhim qoldiqlar bilan o‘zaro ta’sir qilishi mumkinligi bashorat qilingan. Gallik kislota boshqa o‘zaro ta’sir modelini ko‘rsatgan.

Docking natijasi oqsilga haqiqiy biologik bog‘lanishning tajribaviy dalili emas. Bog‘lanish kinetikasi, maqsad bandligi, hujayraviy konsentratsiya va bevosita maqsadni tasdiqlash bajarilmagani uchun docking topilmalari faqat mexanistik gipotezani qo‘llab-quvvatlaydigan kompyuter bashoratlari sifatida baholanishi kerak.

Tadqiqotni odamlarga ko‘chirishdagi asosiy to‘siqlar

Sichqonlarda qo‘llangan 25, 50 va 100 mg/kg/kun dozalarini faqat tana vazni nisbatiga ko‘ra odamlarga aylantirish ilmiy jihatdan to‘g‘ri emas. Manba tadqiqoti inson ekvivalent dozasini hisoblamagan va klinik doza belgilash tajribasini o‘tkazmagan.

PPPs ning ovqat hazm qilish tizimidagi barqarorligi, ichakdan so‘rilishi, metabolitlarga aylanishi, qon aylanishidagi haqiqiy faol komponentlari, maqsad to‘qimalarga yetib boradigan miqdori va chiqarilish kinetikasi aniqlanmagan. Bundan tashqari, 28 kunlik sichqon qo‘llanishi surunkali inson qo‘llanishi xavfsizligini ko‘rsatmaydi.

Tadqiqotning hujayra bosqichida ishlatilgan HepG2 liniyasi oksidativ stress skriningi uchun mos model bo‘lsa-da, jismoniy mashqqa bog‘liq charchoqning markaziy to‘qimalaridan biri bo‘lgan skelet mushagini bevosita ifodalamaydi. Mualliflar kelajakda C2C12 miotublari yoki birlamchi skelet mushak hujayralari kabi fiziologikroq mushak modellaridan foydalanishni tavsiya qiladi.

Tadqiqot Usuli va Natijalari

Tadqiqot zanjiri

  1. Tozaligi %90 dan yuqori tijoriy PPPs preparati olindi va umumiy polifenol miqdori uchta mustaqil partiyada tasdiqlandi.
  2. PPPs ning kimyoviy profili ikki qutbli LC–MS/MS bilan tavsiflandi.
  3. 0,02–0,10 mg/mL PPPs bilan bir nechta hujayrasiz antioksidant test o‘tkazildi.
  4. HepG2 hujayralarida H2O2 doza skriningi orqali oksidativ shikast modeli yaratildi.
  5. 10, 20 va 40 µg/mL PPPs bilan hujayra tirikligi, ROS, MDA, SOD, CAT va GSH-Px baholandi.
  6. 90 erkak ICR sichqon ikki tajriba tarmog‘iga bo‘linib, 28 kun davomida 25, 50 yoki 100 mg/kg/kun PPPs oldi.
  7. A guruhida og‘irlik yuklangan holda holdan toyishgacha suzish vaqti o‘lchandi.
  8. B guruhida 30 daqiqalik suzishdan keyin serum, jigar va mushak biokimyosi hamda gistologiya baholandi.
  9. Keap1/Nrf2 va AMPK/PGC-1α/PPAR-α bilan bog‘liq oqsillar Western blot yordamida o‘lchandi.
  10. Tanlangan to‘rtta polifenol Keap1 va AMPKα bilan molekulyar docking tahliliga olindi.

Hujayra tajribasi guruhlari

Qo‘llashKonsentratsiya / muddatMaqsad
H2O2 doza skriningi100–400 µMOksidativ shikast model dozasini tanlash
Tanlangan H2O2400 µM, 4 soatTaxminan %50 hujayra tirikligi bilan model yaratish
PPPs past doza10 µg/mL, 24 soat oldindan ishlovHimoya ta’sirini baholash
PPPs o‘rta doza20 µg/mL, 24 soat oldindan ishlovHimoya ta’sirini baholash
PPPs yuqori doza40 µg/mL, 24 soat oldindan ishlovHimoya ta’sirini baholash
Ijobiy nazoratVitamin C, 40 µg/mLAntioksidant taqqoslash

Sichqon tajribasining asosiy sharoitlari

ParametrQiymat
Tur / zotErkak ICR sichqon
Jami hayvon90
Yosh6 hafta
Boshlang‘ich vazn22 ± 2 g
Muhit harorati23 ± 2 °C
Nisbiy namlik%45 ± 5
Yorug‘lik/qorong‘ilik12 soat / 12 soat
Moslashuv1 hafta
PPPs dozalari25, 50, 100 mg/kg tana vazni/kun
Qo‘llashOral gavage
Muddat28 kun
Suzish suvi25 °C
Suv chuqurligi30 cm
YukTana vaznining %5 i

Biokimyoviy o‘lchovlar

Serumda sut kislotasi, BUN, qon glyukozasi, qon ammiagi, LDH va CK o‘lchangan. Jigar va mushak to‘qimalarida glikogen, MDA, SOD, GSH-Px, Na+-K+-ATPaza, Ca2+-Mg2+-ATPaza, T-ATPaza, IL-1β, IL-6 va TNF-α baholangan.

Jigar va mushak to‘qimalari %4 paraformaldegidda fiksatsiya qilingan, parafinga joylashtirilgan va taxminan 4 µm kesimlarda H&E bilan bo‘yalgan.

Western blot usuli

Jigar oqsillari proteaza va fosfataza ingibitorlarini saqlagan RIPA buferi bilan tayyorlangan, oqsil miqdori BCA usuli bilan aniqlangan va namunalar %12 SDS-poliakrilamid gelda ajratilgan. Oqsillar PVDF membranaga o‘tkazilgan, birlamchi va ikkilamchi antitanachalar bilan belgilangan va ECL bilan tasvirlangan. Bantlar FluorChem FC3 tizimi va AlphaView 6.0 dasturi bilan tahlil qilingan.

Tekshirilgan asosiy oqsillar Keap1, Nrf2, NQO1, HO-1, p-AMPK, AMPK, TFAM, PGC-1α, PPAR-α va CPT-1 dir.

Statistik tahlil

Ma’lumotlar o‘rtacha ± standart og‘ish ko‘rinishida taqdim etilgan. Hujayra tajribalarida uchta mustaqil biologik takror (n = 3), hayvon tajribalarida esa har bir kichik guruhda 10 ta sichqon (n = 10) ishlatilgan.

Statistikadan oldin normallik va dispersiya bir xilligi tekshirilgan. Guruhlar orasidagi farqlar bir yo‘nalishli dispersiya tahlili (one-way ANOVA), undan keyin Tukey ko‘p martalik taqqoslash testi bilan baholangan. Ahamiyatlilik chegarasi p < 0,05.

Tadqiqot bevosita qo‘llab-quvvatlagan topilmalar

  • PPPs preparati hujayrasiz antioksidant testlarda 0,02–0,10 mg/mL diapazonda dozaga bog‘liq faollik ko‘rsatgan.
  • 400 µM H2O2 HepG2 hujayra tirikligini taxminan %50 gacha tushiradigan tajribaviy oksidativ shikast modelini yaratgan.
  • 10–40 µg/mL PPPs H2O2 bilan shikastlangan HepG2 hujayralari tirikligini oshirgan va ROS/MDA ni kamaytirar ekan, antioksidant ferment faolligini oshirgan.
  • 28 kunlik PPPs qo‘llanishi sichqonlarda og‘irlik yuklangan suzish vaqtini doza bilan birga uzaytirgan.
  • 100 mg/kg PPPs suzish modelida BUN, LA, BA, LDH va CK ni kamaytirgan.
  • 100 mg/kg PPPs qon glyukozasi, mushak glikogeni va jigar glikogenini model guruhiga nisbatan oshirgan.
  • PPPs mushak va jigar ATPaza faolligidagi mashqqa bog‘liq pasayishlarni qisman qaytargan.
  • PPPs mushak va jigarda oksidativ stress va yallig‘lanish ko‘rsatkichlarini kamaytiruvchi yo‘nalishdagi o‘zgarishlar bilan bog‘liq.
  • Western blot PPPs Keap1/Nrf2 va AMPK/PGC-1α/PPAR-α bilan bog‘liq oqsil ekspressiyalaridagi o‘zgarishlar bilan birga kechganini ko‘rsatgan.
  • Tanlangan to‘rtta PPP birikmasi Keap1 va AMPKα bilan qulay hisoblangan docking energiyalarini ko‘rsatgan.

Tadqiqot bevosita qo‘llab-quvvatlamaydigan xulosalar

  • PPPs odamlarda surunkali charchoq, mashq charchog‘i yoki biror klinik kasallikni davolashi ko‘rsatilmagan.
  • 25–100 mg/kg sichqon dozalarining odamlarda ishlatilishi mumkin bo‘lgan doza ekani ko‘rsatilmagan.
  • PPPs sportchilarning haqiqiy musobaqa yoki mashg‘ulot natijalarini oshirishi ko‘rsatilmagan.
  • Kversetin, kofein kislota, epikatexin va gallik kislota PPPs ning barcha ta’sirlariga yakka o‘zi javobgar ekani ko‘rsatilmagan.
  • Docking natijalari Keap1 yoki AMPK bilan haqiqiy hujayraviy bog‘lanishni isbotlamaydi.
  • Keap1/Nrf2 yoki AMPK/PGC-1α/PPAR-α yo‘llari charchoqqa qarshi ta’sir uchun zarur ekani ko‘rsatilmagan.
  • Western blot ma’lumoti o‘zi Nrf2 ning bevosita yadro translokatsiyasini isbotlamaydi.
  • HepG2 hujayralari skelet mushagi fiziologiyasi o‘rnini bosa olmaydi.
  • 28 kunlik sichqon tajribasi uzoq muddatli inson xavfsizligini isbotlamaydi.

Asosiy cheklovlar

Birinchi muhim cheklov shundaki, PPPs laboratoriyada standartlashtirilgan alohida birikmalardan tayyorlangan aniq tarkibli aralashma emas, balki tijoriy polifenol preparatidir. Tadqiqotchilar umumiy polifenol miqdorining partiyalararo barqarorligini tasdiqlagan bo‘lsa-da, har bir birikmaning preparatdagi mutlaq miqdori qayd etilmagan.

Ikkinchi cheklov manba matnida 20 ta asosiy birikma aytilgan bo‘lsa-da, chop etilgan 1-jadvalda ko‘rinib turgan holda 19 ta birikma qatori mavjudligidir. Bu farq tajribaviy natijaning umumiy yo‘nalishini o‘zgartirmaydi, biroq kimyoviy tavsiflash hisobotida izohlanmagan sonli nomuvofiqlik tug‘diradi.

Uchinchi cheklov hujayra modeli HepG2 ekanidir. HepG2 oksidativ shikast skriningi uchun ishlatilishi mumkin, biroq mashqqa bog‘liq charchoq markazidagi skelet mushagi biologiyasini bevosita modellashtirmaydi.

To‘rtinchi cheklov mexanistik signal natijalari oqsil ekspressiyasi va docking bashoratlariga tayanganidir. Keap1/Nrf2 uchun ingibitor yoki genetik yo‘qotish tajribasi, AMPK uchun ingibitor yoki susaytirish tajribasi va tanlangan polifenollar uchun bevosita maqsadga bog‘lanish tajribasi o‘tkazilmagan.

Beshinchi cheklov translatsion noaniqlikdir. PPPs ning biofoydalanishi, faol metabolitlari, ichakdan so‘rilishi, to‘qimalarda taqsimlanishi, uzoq muddatli xavfsizligi va inson ekvivalent dozasi aniqlanmagan.

Manba va Usul Haqida Izoh

Asl tadqiqot: Chemical Composition, Antioxidant Activity, Anti-Fatigue Function and Mechanism of Pomegranate Peel Polyphenols on Exercise-Induced Fatigue in Mice

Mualliflar: Xing-Yu Ma; Yu-Mei Wang; Yu-Dong Hu; Bin Wang; Li Xu.

Corresponding authors: Bin Wang va Li Xu.

Muassasa: Zhejiang Provincial Engineering Technology Research Center of Marine Biomedical Products, School of Food and Pharmacy, Zhejiang Ocean University, Zhoushan, China.

Jurnal: Foods.

Nashriyot: MDPI, Basel, Switzerland.

Jild / son / maqola raqami: 15(9), 1576.

DOI: 10.3390/foods15091576.

Received: 24 Mart 2026.

Revised: 24 Aprel 2026.

Accepted: 29 Aprel 2026.

Published: 3 May 2026.

Maqola turi: Article; hujayrasiz antioksidant testlar, hujayra modeli, hayvon modeli, Western blot va molekulyar docking tahlillarini birlashtirgan tajribaviy preklinik tadqiqot.

Taqriz: Foods, MDPI tomonidan nashr etiladigan xalqaro taqrizli ochiq kirishli ilmiy jurnaldir.

Litsenziya: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0).

PPPs materiali: Shanxi Jinrun Biotechnology Co., Ltd. dan olingan, tozaligi >%90 tijoriy preparat. Umumiy polifenol miqdori uchta mustaqil partiyada Folin–Ciocalteu usuli bilan tasdiqlangani bildirilgan.

Hayvon namunasi: 90 erkak ICR sichqon; 6 haftalik; 22 ± 2 g.

Hayvon PPPs dozalari: 25, 50 va 100 mg/kg tana vazni/kun; 28 kun oral gavage.

Hujayra modeli: HepG2; 400 µM H2O2 bilan 4 soat oksidativ shikast; 10, 20 va 40 µg/mL PPPs bilan 24 soat oldindan ishlov.

Statistika: O‘rtacha ± SD; hujayra tajribalarida n = 3 mustaqil biologik takror, hayvon kichik guruhlarida n = 10; normallik va dispersiya bir xilligini tekshirish; one-way ANOVA + Tukey; p < 0,05.

Molekulyar docking: Keap1 PDB 2FLU; AMPK PDB 4CFF; AutoDock Vina 1.1.2; PyMOL 2.4.0; Discovery Studio 2019.

Etika qo‘mitasi: Zhejiang Ocean University Ethics Committee for Experimental Animal; sertifikat SYXK (Zhejiang) 2019-0031; 30 Noyabr 2022.

Moliyalashtirish: National Natural Science Foundation of China, No. 82073764.

Ma’lumotlar mavjudligi: Asl hissalar maqola va Qo‘shimcha materiallar ichida ekani, qo‘shimcha savollar corresponding author larga yo‘naltirilishi mumkinligi aytilgan.

Manfaatlar to‘qnashuvi: Mualliflar manfaatlar to‘qnashuvi yo‘qligini bildirgan.

Muallif hissalari: Xing-Yu Ma ma’lumotlar kuratsiyasi, tadqiqot, tasdiqlash va dastlabki qoralama; Yu-Mei Wang tadqiqot va metodologiya; Yu-Dong Hu ma’lumotlar kuratsiyasi va metodologiya; Bin Wang konseptuallashtirish, moliyalashtirishni jalb qilish, resurslar, nazorat va ko‘rib chiqish/tahrirlash; Li Xu resurslar, nazorat va ko‘rib chiqish/tahrirlash vazifalarini bajargan.

Qo‘shimcha materiallar: LC–MS/MS umumiy ion xromatogrammasi; Keap1/Nrf2 va AMPK/PGC-1α/PPAR-α tajribalarining xom Western blot tasvirlari.

Manba ichidagi kimyoviy profil izohi: Asosiy matn 20 ta muhim birikma aniqlanganini bildiradi; chop etilgan 1-jadvalda ko‘rinib turgan holda 19 ta birikma qatori mavjud. Verianla yetishmayotgan 20-birikmani taxmin qilmagan.

Asosiy ilmiy chegara: Topilmalar hujayrasiz tajribalar, HepG2 hujayralari, erkak ICR sichqonlar va kompyuterga asoslangan docking tahlillariga tayangan. Bu odamlarda samaradorlik, doza, xavfsizlik yoki klinik qo‘llash dalili emas.

Mexanizm chegarasi: Keap1/Nrf2 va AMPK/PGC-1α/PPAR-α bilan bog‘liq oqsil o‘zgarishlari o‘lchangan; biroq yo‘l ingibitsiyasi yoki genetik yo‘qotish tajribalari qilinmagani sababli PPPs ning charchoqqa qarshi ta’siri bevosita aynan shu yo‘llar orqali sodir bo‘lishi qat’iy sababiy tarzda ko‘rsatilmagan.

Docking chegarasi: Hisoblangan bog‘lanish energiyalari ehtimoliy ligand–oqsil o‘zaro ta’sirlarini qo‘llab-quvvatlovchi in silico bashoratlardir; ular bevosita biofizik bog‘lanish yoki hujayraviy maqsad bandligini o‘lchash emas.

Vizual qayta qurish: Manba 1-rasmning tajriba dizayni va 13-rasmning mexanistik aloqalari semantik jihatdan saqlanib, original, masshtabsiz Verianla SVG sxemalari shaklida qayta yaratilgan. Manba 5-rasmdagi ROS fluoresansi, 6-rasmdagi gistologiya, 9–10-rasmlardagi Western blotlar va 11–12-rasmlardagi docking tasvirlari tajribaviy/raster dalillar bo‘lgani uchun sun’iy ravishda taqlid qilinmagan.

Verianla Live mosligi: Qisman mos. Tajriba oqimi, doza taqqoslashlari va manbada qat’iy berilgan suzish/docking taqqoslashlari Live Compare yoki Live Process uchun mos; biroq sayt mexanizmi tasdiqlanmagani sababli ushbu HTML statik va self-contained holda saqlangan.


Ulashish:

Izohlar ko‘rib chiqilgandan keyin e’lon qilinadi. Izohingiz tasdiqlash jarayoniga yuboriladi va ma’qullangach ko‘rinadi.

Izoh qoldiring

E-pochta manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy maydonlar * bilan belgilangan