Input–Output Relatedness (IOR), эки экономикалык сектордун ортосундагы багытталган аралык товарлар жана кызматтар агымынын жеткирүүчүнүн жалпы секторлор аралык сатууларындагы да, сатып алуучунун жалпы секторлор аралык сатып алууларындагы да салыштырмалуу маанисин биргелешип баалаган 0–100 шкаласындагы секторлор аралык байланыштуулук көрсөткүчү. Каралып жаткан изилдөө Eurostatтын 2010 жана 2022-жылдардагы ЕБ-27 симметриялуу киргизүү–чыгаруу таблицаларынан IOR негизиндеги салмакталган жана багытталган өндүрүш тармактарын түзүп, чыгармачыл индустриялардын Европа экономикасындагы түзүмдүк ордун изилдейт. Маалыматы жеткиликтүү тогуз чыгармачыл сектордук топ бир Creative Industries (CI) түйүнүнө бириктирилип, 54 башка сектор менен кошо 55 түйүндүү тармак талданган.
Натыйжалар чыгармачыл индустриялар 2010-жылы да, 2022-жылы да ЕБ-27 секторлор аралык тармагынын өтө борбордук жана тыгыз байланышкан түйүндөрүнүн бири экенин көрсөтөт. IOR > 0,5 негизги тармагында CI түйүнү эки жылда тең in-strength жана out-strength боюнча биринчи орунда, betweenness centrality боюнча да биринчи орунда турат. Eigenvector centrality мааниси эки жылда тең 1,00 жана сектордук рейтингде биринчи. Бул чыгармачыл индустриялар көп сандагы түз байланыштарга гана эмес, тармактагы түзүмдүк жактан маанилүү башка секторлор менен да күчтүү байланыштарга ээ экенин көрсөтөт.
Ошол эле учурда борборлуулук чыгармачыл индустриялар инновацияга, билимдин жайылышына, экономикалык туруктуулукка же нарк чынжырынын шайкештешүүсүнө себеп болорун далилдебейт. Изилдөө түз өндүрүштүк байланыштардын түзүмүн өлчөйт; билим берүү, фирманын натыйжалуулугу, инновациялык натыйжалар жана экономикалык координация механизмдери өзүнчө текшерилген эмес. Мындан тышкары, чыгармачыл индустриялардын бир агрегаттык түйүнгө бириктирилиши борборлуулук жыйынтыктарын этияттык менен чечмелөөнү талап кылат.
Изилдөөнүн негизги көйгөйү
Чыгармачыл индустриялар боюнча кеңири адабият чыгармачыл кластерлерге, аймактык топтолууга, инновациялуулукка, кызматкерлердин мобилдүүлүгүнө, көндүмдөрдүн байланыштуулугуна жана билимдин жайылышына басым жасаган. Ал эми чыгармачыл ишмердүүлүктүн экономиканын секторлор аралык өндүрүш системасындагы түзүмдүк орду азыраак изилденген.
Бул изилдөө көңүлдү «чыгармачыл индустриялар кайда топтолот?» деген суроодон «чыгармачыл индустриялар экономикада кайсы секторлор менен байланыш түзөт, тармактын кайсы жеринде жайгашат жана бул орун 2010–2022-жылдары кандай өзгөрдү?» деген суроого бурат.
Изилдөөнүн негизги суроосу мындай: чыгармачыл индустриялар ЕБ-27 секторлор аралык киргизүү–чыгаруу тармагында байланыштуулук жана борборлуулук боюнча кандай орунда турат жана бул түзүмдүк орун 2010 менен 2022-жылдардын ортосунда кандай өзгөргөн?
Чыгармачыл индустрия түшүнүгү
Булак изилдөөдө чыгармачыл индустриялар чыгармачылык, маданият, экономикалык ишмердүүлүк, интеллектуалдык менчик жана технология кесилишинде жайгашкан секторлор катары каралат. Европа Комиссиясынын классификациялык алкагында китеп жана басма сөз, маданий билим берүү, дизайн жана көркөм өнөр, жарнама, архитектура, архив–китепкана–маданий мурас, музыка, сахналык өнөр жана көркөм өндүрүш, радио жана телекөрсөтүү, программалык камсыздоо жана оюндар, ошондой эле видео/фильм ишмердүүлүгү чыгармачыл индустрияларга кирет.
Бирок Eurostat киргизүү–чыгаруу таблицаларынын деталдуулук деңгээли бул ишмердүүлүктөрдүн баарын өз-өзүнчө бөлүп көрсөтүүгө жетишсиз. Ошондуктан изилдөө айрым майда чыгармачыл ишмердүүлүктөрдү кеңири NACE Rev. 2 топтору менен көрсөтөт, ал эми айрымдарын өзүнчө маалымат бирдиги катары моделге киргизе албайт.
Теориялык алкак
Булактагы 1-сүрөттүн теориялык алкагы төрт катмардан турат. Биринчи катмарда чыгармачылык жана интеллектуалдык капитал, символдук нарк өндүрүү, билим сыйымдуулугу, секторлор аралык кызматташтык жана гетерогендик тармактар чыгармачыл индустриялардын негизги өзгөчөлүктөрү катары аныкталат.
Экинчи катмар бул өзгөчөлүктөрдүн жергиликтүү тармактар, кластерлер, кызматташтык, уюмдар аралык мамилелер жана секторлор аралык өз ара аракеттенүү аркылуу экономикалык системага камтылышын билдирет.
Үчүнчү катмар секторлор аралык байланыштуулукту үч негизги каналга бөлөт: эмгек жана көндүм байланыштары; билим, инновация жана ИӨКТ байланыштары; өндүрүштүк байланыштар. Изилдөөнүн эмпирикалык бөлүгү үчүнчү топтун өндүрүш өлчөмүнө, башкача айтканда киргизүү–чыгаруу байланыштарына басым жасайт.
Төртүнчү катмарда тармактык интеграция, билим алмашуу, инновациянын жайылышы жана нарк чынжырынын шайкештешүүсү сыяктуу кеңири экономикалык ролдор орун алат. Изилдөө бул натыйжаларды түз өлчөбөйт; өндүрүш тармагындагы түзүмдүк орун мындай механизмдер үчүн эмне себептен маанилүү болушу мүмкүн экенин талкуулайт.
Input–Output Relatedness индекси эмнени өлчөйт?
IOR белгилүү бир секторлор аралык экономикалык агымдын жеткирүүчү үчүн канчалык маанилүү экенин жана сатып алуучу үчүн канчалык маанилүү экенин бирдей салмак менен айкалыштырат. Жогорку IOR эки сектордун ортосунда салыштырмалуу күчтүү багытталган өндүрүштүк байланыш бар экенин көрсөтөт; жогорку маанинин өзү себептүүлүктү, инновацияны же экономикалык натыйжалуулукту билдирбейт.
Багытталган IOR теңдемелери
\(i\) секторунан \(j\) секторуна багытталган байланыштуулук:
\[ IOR_{ij} = \frac{1}{2} \left( \frac{F_{ij}}{\sum_k F_{ik}} + \frac{F_{ij}}{\sum_k F_{kj}} \right) \times 100 \tag{1} \]
Тескери багыттагы байланыштуулук болсо:
\[ IOR_{ji} = \frac{1}{2} \left( \frac{F_{ji}}{\sum_k F_{jk}} + \frac{F_{ji}}{\sum_k F_{ki}} \right) \times 100 \tag{2} \]
Бул жерде \(F_{ij}\) — \(i\) сектору \(j\) секторуна берген товарлар менен кызматтардын миллион евро түрүндөгү наркы. \(\sum_k F_{ik}\) — \(i\) секторунун жалпы секторлор аралык сатууларын; \(\sum_k F_{kj}\) — \(j\) секторунун жалпы секторлор аралык сатып алууларын көрсөтөт.
Биринчи катыш бул агымдын жеткирүүчү сектордун жалпы секторлор аралык сатууларындагы салмагын өлчөйт. Экинчи катыш ошол эле агымдын сатып алуучунун жалпы секторлор аралык сатып алууларындагы салмагын өлчөйт. Эки катыш бирдей салмак менен орточолонуп, 100гө көбөйтүлөт.
Эки бөлчөк тең бир эле акча бирдигинин өз ара бөлүнүшүнөн түзүлгөндүктөн, IOR өлчөмсүз. Булак методунда IOR мааниси 0 менен 100дүн ортосунда чечмеленет.
IOR матрицасы эмне үчүн асимметриялуу?
\(IOR_{ij}\) жана \(IOR_{ji}\) ар башка экономикалык агымдарды жана ар башка сатуу/сатып алуу жыйынтыктарын камтыйт. Мисалы, чыгармачыл индустриялардан телекоммуникацияга кеткен салыштырмалуу өндүрүштүк байланыштын экономикалык салмагы телекоммуникациядан чыгармачыл индустрияларга келген байланыштын салмагына тең болушу шарт эмес. Ошондуктан тармак багытталган.
64 сектордук топтон 55 түйүндүү тармакка
Eurostat маалымат топтому башында 64 сектордук топту камтыйт. Чыгармачыл ишмердүүлүктү көрсөтөт деп кабыл алынган тогуз сектордук топ талдоо үчүн бир CI түйүнүнө бириктирилген. Бул тогуз сектордун ортосундагы операциялар бириктирилген түйүндүн ички операцияларына айланып, өзүнчө тармактык байланыш катары көрсөтүлгөн эмес.
Натыйжада тармак:
- 54 чыгармачыл эмес сектор түйүнүн,
- 1 бириктирилген Creative Industries түйүнүн,
- жалпы 55 түйүндү
камтыйт. Өзүн-өзү байланыштар алып салынганда теориялык максималдуу багытталган байланыштардын саны \(55\times54=2970\) болот.
IOR босогосу эмне үчүн колдонулган?
Киргизүү–чыгаруу тармактарында өтө майда экономикалык агымдар көп болушу мүмкүн. Бардык байланыштар сакталганда тармак дээрлик толугу менен толуп, күчтүү түзүмдүк мамилелерди визуалдык жана аналитикалык жактан айырмалоо кыйын болот.
Булак сезимталдык талдоосунун натыйжасында негизги босого катары \(IOR>0.5\) колдонулган. Бул босого 2010-жылдагы тармактын жалпы салмакталган күчүнүн %93,9ун жана 2022-жылдагы тармактын %93,5ин сактап, алсыз байланыштардын олуттуу бөлүгүн бөлүп чыгарат.
Тармактык көрсөткүчтөр эмнени түшүндүрөт?
| Көрсөткүч | Илимий мааниси |
|---|---|
| Network density | Ишке ашкан багытталган байланыштардын бардык теориялык байланыштарга катышы. |
| Degree | Сектордун түз байланыштарынын саны. |
| In-degree | Секторго кирген түз байланыштардын саны. |
| Out-degree | Сектордон чыккан түз байланыштардын саны. |
| Strength | Түйүн менен байланышкан байланыш салмактарынын суммасы. |
| In-strength | Кирген IOR салмактарынын суммасы. |
| Out-strength | Чыккан IOR салмактарынын суммасы. |
| Betweenness centrality | Сектордун башка сектор жуптарынын ортосундагы кыска жолдордо канчалык деңгээлде ортомчу позицияда экенин көрсөтөт. |
| Closeness centrality | Сектордун тармактагы башка секторлорго түзүмдүк жактан канчалык жакын экенин көрсөтөт. |
| Eigenvector centrality | Сектордун байланыштарынын саны гана эмес, ал байланышкан секторлордун да канчалык борбордук экенин эске алган борборлуулук көрсөткүчү. |
IORдон тармак аралыкка өтүү
Betweenness жана closeness сыяктуу shortest-path негизиндеги көрсөткүчтөр үчүн күчтүү экономикалык байланыш тармак көз карашынан кыскараак аралык болушу керек. Ошондуктан булак IOR салмагын:
\[ d_{ij}=\frac{1}{IOR_{ij}} \]
өзгөртүүсү менен аралыкка айландырган. IOR жогорулаган сайын тармак аралыгы кыскарат. Eigenvector centrality болсо түздөн-түз баштапкы IOR салмактары боюнча эсептелген.
Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары
2010 жана 2022-жылдардагы ЕБ-27 тармактарын салыштыруу
| Тармактын өзгөчөлүгү | 2010 | 2022 | Өзгөрүүнүн мааниси |
|---|---|---|---|
| Network density | 0.576 | 0.590 | Ишке ашкан байланыштардын үлүшү бир аз өстү. |
| Байланыштардын саны | 1711 | 1751 | 40 кошумча багытталган байланыш сакталды. |
| Орточо жалпы degree | 62.22 | 63.67 | Орточо түз байланыштардын саны бир аз өстү. |
| Орточо strength | 156.77 | 148.24 | Орточо салмакталган байланыш интенсивдүүлүгү азайды. |
Бул төрт көрсөткүчтү чогуу окуу маанилүү. Тармак 2022-жылы бир аз көбүрөөк байланышты камтыйт, бирок байланыштардын орточо жалпы салмагы төмөндөйт. Демек, Европанын өндүрүш тармагы «көбүрөөк жана ошол эле учурда күчтүүрөөк байланыштар» багытында бир өлчөмдүү өзгөрүүнү көрсөтпөйт.
Disassortative өндүрүш тармагы эмнени билдирет?
Disassortative тармак — байланыш деңгээли жогору түйүндөр дагы жогорку байланышкан түйүндөр менен топтолуунун ордуна байланыш деңгээли төмөн түйүндөр менен байланыш түзүүгө жакын болгон тармак. Бул изилдөөдө degree–ANND жана strength–ANNS мамилелеринин экөө тең терс болушу ЕБ-27 секторлор аралык тармагы ушундай түзүмгө ээ экенин көрсөтөт; бирок бул көрүнүш өзүнчө билимдин жайылышы же туруктуулук механизмин далилдебейт.
| Мамиле | 2010 Spearman ρ | 2022 Spearman ρ |
|---|---|---|
| Degree – ANND | −0.271 | −0.430 |
| Strength – ANNS | −0.849 | −0.928 |
Салмакталган strength–ANNS мамилесинин алда канча терс болушу disassortativity көрүнүшү байланыштардын санынан көбүрөөк байланыш интенсивдүүлүгүндө айкын экенин көрсөтөт.
OLS текшерүүсү
| Мамиле | Жыл | β | p мааниси | R² |
|---|---|---|---|---|
| Degree → ANND | 2010 | −0.086 | 0.019 | 0.099 |
| Degree → ANND | 2022 | −0.108 | 0.0049 | 0.140 |
| Strength → ANNS | 2010 | −0.152 | <0.001 | 0.672 |
| Strength → ANNS | 2022 | −0.174 | <0.001 | 0.684 |
OLS жыйынтыктары корреляциялык табылгалар менен бир багытта. Айрыкча strength–ANNS мамилесинде түшүндүрүлгөн вариациянын болжол менен %67–68 болушу салмакталган тармактын disassortative көрүнүшү degree негизиндеги мамилеге караганда күчтүүрөөк экенин көрсөтөт.
Чыгармачыл индустриялардын 2022-жылдагы күчтүү чыгуучу байланыштары
| Сектор/кичи сектор | Outgoing IOR |
|---|---|
| Спорт, көңүл ачуу жана рекреация ишмердүүлүгү | 10.63 |
| Укук, бухгалтердик эсеп, башкы кеңселер жана башкаруу боюнча кеңеш берүү | 10.40 |
| Ижара жана лизинг ишмердүүлүгү | 10.01 |
| Стационардык камкордук жана жатаканасыз социалдык кызматтар | 8.82 |
| Автотранспорт каражаттарынан башка дүң соода | 8.37 |
| Илимий изилдөө жана иштеп чыгуу | 8.03 |
| Кагаз жана кагаз буюмдарын өндүрүү | 7.52 |
| Коопсуздук, айлана-чөйрө, кеңсе жана административдик колдоо ишмердүүлүгү | 7.40 |
| Телекоммуникация | 7.08 |
| Мүчөлүк уюмдардын ишмердүүлүгү | 6.95 |
Чыгармачыл индустриялардын 2022-жылдагы күчтүү кирүүчү байланыштары
| Сектор/кичи сектор | Incoming IOR |
|---|---|
| Илимий изилдөө жана иштеп чыгуу | 12.12 |
| Укук, бухгалтердик эсеп, башкы кеңселер жана башкаруу боюнча кеңеш берүү | 10.32 |
| Мамлекеттик башкаруу, коргонуу жана милдеттүү социалдык камсыздандыруу | 9.03 |
| Иш менен камсыз кылуу ишмердүүлүгү | 8.41 |
| Мүчөлүк уюмдардын ишмердүүлүгү | 8.13 |
| Телекоммуникация | 7.98 |
| Спорт, көңүл ачуу жана рекреация ишмердүүлүгү | 7.49 |
| Коопсуздук, айлана-чөйрө, кеңсе жана административдик колдоо ишмердүүлүгү | 7.46 |
| Автотранспорт каражаттарынан башка дүң соода | 7.22 |
| Камсыздандыруу жана пенсиялык камсыздоодон башка финансылык кызматтар | 7.16 |
Бул түзүм чыгармачыл индустриялар маданият жана көңүл ачуу секторлору менен гана эмес, ИӨКТ, кесиптик кызматтар, телекоммуникация, соода, мамлекеттик башкаруу жана социалдык кызматтар сыяктуу кеңири экономикалык чөйрө менен да байланыштуу экенин көрсөтөт.
Борборлуулук жыйынтыктары
| Көрсөткүч | IOR > 0.5 — 2010 | IOR > 0.5 — 2022 | IOR > 1 — 2010 | IOR > 1 — 2022 |
|---|---|---|---|---|
| Betweenness | 0.459 (1) | 0.384 (1) | 0.459 (1) | 0.384 (1) |
| Closeness | 6.06 (1) | 5.02 (2) | 6.06 (1) | 5.02 (2) |
| In-degree | 53 (1) | 53 (1) | 53 (1) | 52 (1) |
| Out-degree | 49 (2) | 50 (2) | 44 (3) | 44 (1) |
| In-strength | 235.21 (1) | 233.07 (1) | 235.21 (1) | 232.11 (1) |
| Out-strength | 213.2 (1) | 201.4 (1) | 209.27 (1) | 196.58 (1) |
Чыгармачыл индустриялар in-strength, out-strength жана betweenness боюнча туруктуу түрдө биринчи орунда турушу сектордун байланыштардын саны жагынан гана эмес, интенсивдүү экономикалык мамилелер жана тармак ичиндеги ортомчулук жагынан да күчтүү позицияда экенин көрсөтөт.
Closeness маанисинин 6.06дан 5.02ге төмөндөшү жана рейтингдин биринчиден экинчи орунга түшүшү CI түйүнүнүн тармактын калган бөлүгүнө салыштырмалуу жакындыгы бир аз алсыраганын көрсөтөт.
Betweennessтин 0.459дан 0.384кө төмөндөшү да ортомчулук ролу толугу менен жоголбогонун, бирок абсолюттук көрсөткүч азайганын билдирет. Ошого карабастан чыгармачыл индустриялар эки жылда тең биринчи орунда.
Eigenvector centrality
Eigenvector centrality чыгармачыл индустриялар үчүн 2010 жана 2022-жылдары 1.00 жана түйүн эки жылда тең бардык секторлор арасында биринчи орунда. Бул табылга чыгармачыл индустриялар көп санда байланыш түзүп гана койбостон, өздөрү да тармакта борбордук позицияда турган секторлор менен байланышканын көрсөтөт.
Чыгармачыл индустриялардын жогорку борборлуулугу инновациянын жайылышын далилдейби?
Жок. Жогорку betweenness, strength же eigenvector centrality чыгармачыл индустриялар билим берүү жана инновацияны жайылтуу үчүн ылайыктуу түзүмдүк позицияга ээ болушу мүмкүн деген ойду жаратат; бирок изилдөө билим агымын, инновациялык натыйжаны, фирманын натыйжалуулугун же себептик spillover таасирлерин түздөн-түз өлчөбөйт. Бул механизмдер булакта мүмкүн болгон тыянактар катары каралат.
Босого сезимталдыгы
| Босого | Network density | Байланыштардын саны | Орточо жалпы degree | Орточо strength | Сакталган жалпы strength |
|---|---|---|---|---|---|
| Бардык байланыштар | 0.997 | 2962 | 107.71 | 158.50 | 100% |
| IOR > 0.5 | 0.590 | 1751 | 63.67 | 148.24 | 93.5% |
| IOR > 1 | 0.379 | 1127 | 40.98 | 131.92 | 83.2% |
Босого 0.5тен 1ге көтөрүлгөндө байланыштардын саны 1751ден 1127ге түшөт. Ошого карабастан салмакталган тармак күчүнүн %83,2си сакталат жана чыгармачыл индустриялардын негизги борборлуулук позициясы негизинен өзгөрбөйт. Бул жыйынтык негизги түзүмдүк табылга бир гана чыпка тандоосуна көз каранды эмес экенин колдойт.
2010–2022-жылдардагы өзгөрүүнүн баа өлчөмү
2010 жана 2022-жылдардагы киргизүү–чыгаруу таблицалары учурдагы баалар менен берилген. Ошондуктан эки жылдын ортосундагы weighted strength өзгөрүүсү физикалык же реалдуу өндүрүш мамилелериндеги өзгөрүүнү гана билдирбеши мүмкүн. Секторлордун баа деңгээлдеринин ар башка ылдамдыкта өзгөрүшү да акчалай агымдардын салмагына таасир этиши мүмкүн.
Изилдөө колдогон жыйынтыктар
- Чыгармачыл индустриялар 2010 жана 2022-жылдары ЕБ-27 секторлор аралык тармагында жогорку деңгээлде байланышкан жана түзүмдүк жактан борбордук позицияда.
- CI түйүнү in-strength, out-strength жана betweenness боюнча эки жылда тең жогорку орундарда.
- Eigenvector centrality эки жылда тең 1.00 жана биринчи орунда.
- ЕБ-27 өндүрүш тармагы 2022-жылы 2010-жылга салыштырмалуу бир аз жогорку density, байланыштардын саны жана average degree көрсөтөт.
- Average strength ошол эле мезгилде азайган.
- Тармак degree жана strength көз караштарынын экөөндө тең disassortative түзүм көрсөтөт.
- Disassortativity өзгөчө салмакталган strength–ANNS мамилесинде күчтүү.
- Чыгармачыл индустриялар илимий ИӨКТ, кесиптик кызматтар, телекоммуникация, соода жана башка билим сыйымдуу секторлор менен күчтүү байланыштарды көрсөтөт.
- Негизги борборлуулук жыйынтыгы IOR > 0.5 жана IOR > 1 тармактарында жалпысынан сакталат.
Изилдөө колдобогон жыйынтыктар
- Чыгармачыл индустриялардын жогорку борборлуулугу инновациянын түздөн-түз себеби экендиги далилденген эмес.
- Билимдин жайылышы жана фирманын натыйжалуулугу түздөн-түз өлчөнгөн эмес.
- Борборлуулук экономикалык туруктуулуктун себептик далили эмес.
- ЕБге мүчө бардык өлкөлөрдө бирдей тармак түзүмү бар деп айтууга болбойт; изилдөө ЕБ-27ни бирдиктүү агрегаттык экономика катары карайт.
- 2010–2022-жылдардагы strength айырмаларынын баарын реалдуу өндүрүш түзүмүндөгү өзгөрүүгө байланыштыруу мүмкүн эмес; маалыматтар учурдагы бааларда.
- Бириктирилген CI түйүнүнүн борборлуулук рейтинги ар бир чыгармачыл кичи сектор өзүнчө ошол эле даражада борбордук дегенди билдирбейт.
- Булак маалыматтарынын деталдуулугу камтыбаган чыгармачыл ишмердүүлүктөр үчүн өзүнчө тармактык жыйынтыктар жок.
Чектөөлөр
Биринчи чектөө — географиялык агрегаттоо. ЕБ-27 бирдиктүү экономикалык система катары каралган; Литва, Германия, Испания жана башка мүчө мамлекеттердин ортосундагы түзүмдүк айырмачылыктар көрүнбөйт.
Экинчи чектөө — сектордук агрегаттоо. Тогуз кеңири маалымат тобу бир CI түйүнүнө бириктирилген. Бириктирилген түйүн көптөгөн ар башка ишмердүүлүктөрдү камтыгандыктан жалпы байланыштардын саны жана борборлуулук деңгээли айрым чыгармачыл кичи секторлордун түзүмүн түздөн-түз көрсөтпөшү мүмкүн.
Үчүнчү чектөө — маалыматтын камтуусу. Маданий билим берүү, дизайн жана көркөм өнөр, архив–китепкана–маданий мурас, ошондой эле айрым сахналык жана көркөм өндүрүш ишмердүүлүктөрү Eurostat киргизүү–чыгаруу деталдарында өз алдынча байкалбайт.
Төртүнчү чектөө — босогону тандоо. IOR чыпкасы өтө алсыз байланыштарды чыгарып, тармак түзүмүн жөнөкөйлөтөт; ар башка босоголор degree негизиндеги маанилерди жана тармактын тыгыздыгын түздөн-түз өзгөртө алат.
Бешинчи чектөө — маалыматты баалоо. 2010 жана 2022-жылдардагы таблицалар учурдагы бааларда болгондуктан инфляция жана секторго мүнөздүү баа кыймылдары салмакталган киргизүү–чыгаруу мамилелерине таасир этиши мүмкүн.
Алтынчы чектөө — чечмелөө деңгээли. Изилдөө түзүмдүк камтылууну өлчөйт; билимдин жайылышын, инновациялык spilloverду, координацияны, экономикалык туруктуулукту, нарк чынжырынын шайкештешүүсүн же фирма деңгээлиндеги өз ара аракеттенүүлөрдү түздөн-түз текшербейт.
Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү
Түпнуска аталышы: Creative Industries in the EU-27 Intersectoral Network: A Relatedness-Based Input–Output Analysis
Авторлор: Deimantė Krisiukėnienė; Asta Gaigalienė.
Жооптуу автор: Deimantė Krisiukėnienė.
Мекеме: Faculty of Economics and Management, Vytautas Magnus University, Kaunas, Lithuania.
Журнал: Economies.
Басмакана: MDPI.
Библиографиялык жазуу: 2026, 14-том, 9-саны, 367-макала.
DOI: 10.3390/economies14090367.
Даталар: Алынган 16-июнь 2026; кайра каралган 24-август 2026; кабыл алынган 24-август 2026; жарыяланган 2-сентябрь 2026.
Лицензия: Creative Commons Attribution (CC BY).
Булак түрү: Eurostat секторлор аралык киргизүү–чыгаруу таблицаларына негизделген эмпирикалык, салмакталган жана багытталган экономикалык тармак талдоосу.
Маалымат жылдары: 2010 жана 2022.
Географиялык камтуу: ЕБ-27; мүчө өлкөлөр өзүнчө тармактар катары эмес, бирдиктүү интеграцияланган экономикалык система катары моделденген.
Акча бирдиги: Миллион евро, базалык баалар, учурдагы баалар.
Маалымат булагы: Eurostat симметриялуу supply-use/input-output маалымат базасы.
Программалык камсыздоо: RStudio 2025.05.0+496.pro5 жана R igraph пакети.
Тармак түзүмү: 55 түйүндүү салмакталган жана багытталган тармак; 54 башка сектор + бир агрегаттык Creative Industries түйүнү.
Негизги ыкма: Багытталган Input–Output Relatedness (IOR); \(IOR>0.5\) негизги чыпка; density; degree; in-degree; out-degree; strength; in-strength; out-strength; ANND; ANNS; Spearman корреляциясы; кошумча OLS регрессиясы; betweenness; closeness; eigenvector centrality.
Жол аралыгынын өзгөртүлүшү: \(d_{ij}=1/IOR_{ij}\).
Туруктуулук текшерүүсү: Чыпкаланбаган тармак, \(IOR>0.5\) жана \(IOR>1\) салыштыруулары; булак мындан да катуу босоголор сезимталдык алкагында каралганын белгилейт.
Каржылоо: Изилдөө Research Council of Lithuania тарабынан колдоого алынган “Identification and Assessment of Creative Industries Innovation Diffusion Network” долбоорунун бөлүгү; долбоордун номери P-PD-24-176.
Этика: Institutional Review Board жана informed consent талаптары колдонулбайт.
Маалымат жеткиликтүүлүгү: Колдонулган киргизүү–чыгаруу маалыматтары Eurostat маалымат репозиторийинде коомчулук үчүн ачык.
Кызыкчылыктардын кагылышы: Авторлор кызыкчылыктардын кагылышын билдиришкен эмес.
Авторлордун салымы: D.K.; концептуалдаштыруу, ыкма, маалыматтарды талдоо, алгачкы долбоор жана карап чыгуу/редакциялоо. A.G.; концептуалдаштыруу жана көзөмөл.
Негизги чечмелөө чеги: Тармактык байланыштуулук жана борборлуулук түзүмдүк мамилелер болуп саналат. Алар инновациянын жайылышынын, экономикалык туруктуулуктун, билим берүүнүн же нарк чынжырын координациялоонун түздөн-түз себептик өлчөмү эмес.
Негизги маалымат чектөөсү: Creative Industries түйүнү бир нече кеңири NACE агрегаттарынын бирикмеси жана айрым агрегаттар чыгармачыл эмес ишмердүүлүктөрдү да камтышы мүмкүн. Айрым чыгармачыл ишмердүүлүктөр болсо сектордук детал жетишсиз болгондуктан өз алдынча байкалбайт.
Пикир калтырыңыз
E-mail дарегиңиз жарыяланбайт. Милдеттүү талаалар * менен белгиленген