Input–Output Relatedness (IOR), меъёри 0–100-баллаи робитамандии байнисоҳаӣ мебошад, ки аҳамияти нисбии ҷараёни самтдори молҳо ва хизматрасониҳои мобайниро байни ду бахши иқтисодӣ ҳам дар фурӯшҳои умумии байнисоҳаии таъминкунанда ва ҳам дар харидҳои умумии байнисоҳаии харидор якҷоя арзёбӣ мекунад. Таҳқиқоти баррасишуда бо истифода аз ҷадвалҳои симметрии вуруд–баромади ИА-27-и Eurostat барои солҳои 2010 ва 2022 шабакаҳои истеҳсолии вазннок ва самтдорро бар асоси IOR месозад ва мавқеи сохтории соҳаҳои эҷодиро дар иқтисоди Аврупо меомӯзад. Нӯҳ гурӯҳи соҳаҳои эҷодӣ, ки маълумоташон дастрас буд, дар як гиреҳи ягонаи Creative Industries (CI) муттаҳид шуда, дар як шабакаи 55-гиреҳӣ ҳамроҳ бо 54 бахши дигар таҳлил шуданд.
Натиҷаҳо нишон медиҳанд, ки соҳаҳои эҷодӣ ҳам дар соли 2010 ва ҳам дар соли 2022 яке аз гиреҳҳои хеле марказӣ ва зич пайвастшудаи шабакаи байнисоҳаии ИА-27 мебошанд. Дар шабакаи асосии IOR > 0,5 гиреҳи CI дар ҳар ду сол аз рӯи in-strength ва out-strength дар ҷойи аввал ва аз рӯи betweenness centrality низ дар ҷойи аввал аст. Қимати eigenvector centrality дар ҳар ду сол 1,00 буда, дар рейтинги бахшҳо ҷойи аввалро мегирад. Ин нишон медиҳад, ки соҳаҳои эҷодӣ на танҳо робитаҳои зиёди мустақим доранд, балки бо бахшҳои дигари аз ҷиҳати сохторӣ муҳими шабака низ робитаҳои қавӣ доранд.
Бо вуҷуди ин, марказият исбот намекунад, ки соҳаҳои эҷодӣ сабаби инноватсия, паҳншавии дониш, устувории иқтисодӣ ё мутобиқшавии занҷири арзиш мебошанд. Таҳқиқот сохтори робитаҳои мустақими истеҳсолиро чен мекунад; интиқоли дониш, фаъолияти ширкат, натиҷаҳои инноватсионӣ ва механизмҳои ҳамоҳангсозии иқтисодӣ алоҳида санҷида нашудаанд. Илова бар ин, муттаҳид кардани соҳаҳои эҷодӣ дар як гиреҳи агрегатӣ талаб мекунад, ки натиҷаҳои марказият бо эҳтиёт шарҳ дода шаванд.
Масъалаи асосии таҳқиқот
Адабиёти фарох оид ба соҳаҳои эҷодӣ бештар ба кластерҳои эҷодӣ, тамаркузи минтақавӣ, навоварӣ, ҳаракатпазирии кормандон, робитамандии малакаҳо ва паҳншавии дониш тамаркуз кардааст. Дар муқоиса, мавқеи сохтории фаъолияти эҷодӣ дар низоми истеҳсолии байнисоҳаии иқтисод камтар омӯхта шудааст.
Ин таҳқиқот диққатро аз саволи «соҳаҳои эҷодӣ дар куҷо мутамарказ мешаванд?» ба саволи «соҳаҳои эҷодӣ дар иқтисод бо кадом бахшҳо робита мекунанд, дар куҷои шабака ҷойгиранд ва ин мавқеъ дар солҳои 2010–2022 чӣ гуна тағйир ёфтааст?» мегузаронад.
Саволи асосии таҳқиқот чунин аст: соҳаҳои эҷодӣ дар шабакаи байнисоҳаии вуруд–баромади ИА-27 аз ҷиҳати робитамандӣ ва марказият чӣ гуна ҷойгир шудаанд ва ин мавқеи сохторӣ байни солҳои 2010 ва 2022 чӣ гуна тағйир ёфтааст?
Мафҳуми соҳаҳои эҷодӣ
Дар таҳқиқоти манбаъ соҳаҳои эҷодӣ ҳамчун бахшҳое баррасӣ мешаванд, ки дар буриши эҷодкорӣ, фарҳанг, фаъолияти иқтисодӣ, моликияти зеҳнӣ ва технология қарор доранд. Дар чаҳорчӯби таснифоти Комиссияи Аврупо китобу матбуот, таҳсилоти фарҳангӣ, дизайн ва санъати тасвирӣ, реклама, меъморӣ, бойгонӣ–китобхона–мероси фарҳангӣ, мусиқӣ, санъати саҳнавӣ ва истеҳсоли бадеӣ, радио ва телевизион, нармафзор ва бозиҳо, инчунин фаъолияти видео/филм ба соҳаҳои эҷодӣ дохил мешаванд.
Аммо сатҳи тафсилоти ҷадвалҳои вуруд–баромади Eurostat барои ҷудо кардани ҳамаи ин фаъолиятҳо ба таври алоҳида кофӣ нест. Аз ин рӯ, таҳқиқот баъзе фаъолияти муфассали эҷодиро бо гурӯҳҳои васеътари NACE Rev. 2 ифода мекунад ва баъзеи дигарро ҳамчун воҳиди алоҳидаи маълумот ба модел ворид карда наметавонад.
Чаҳорчӯби назариявӣ
Чаҳорчӯби назариявии Расми 1-и манбаъ аз чор қабат иборат аст. Дар қабати аввал эҷодкорӣ ва сармояи зеҳнӣ, истеҳсоли арзиши рамзӣ, доништалабӣ, ҳамкории байнисоҳаӣ ва шабакаҳои гетерогенӣ ҳамчун хусусиятҳои асосии соҳаҳои эҷодӣ муайян мешаванд.
Қабати дуюм ифода мекунад, ки ин хусусиятҳо тавассути шабакаҳои маҳаллӣ, кластерҳо, ҳамкорӣ, муносибатҳои байнисозмонӣ ва ҳамкории байнисоҳаӣ ба низоми иқтисодӣ ҷойгир мешаванд.
Қабати сеюм робитамандии байнисоҳаиро ба се канали асосӣ ҷудо мекунад: робитаҳои меҳнат ва малака; робитаҳои дониш, инноватсия ва таҳқиқоту таҳия; робитаҳои истеҳсолӣ. Қисми эмпирикии таҳқиқот ба ҷанбаи истеҳсолии гурӯҳи сеюм, яъне ба робитаҳои вуруд–баромад, тамаркуз мекунад.
Дар қабати чорум нақшҳои васеътари иқтисодӣ, аз ҷумла ҳамгироии шабака, мубодилаи дониш, паҳншавии инноватсия ва мутобиқшавии занҷири арзиш ҷой доранд. Таҳқиқот ин натиҷаҳоро мустақиман намесанҷад; он муҳокима мекунад, ки чаро мавқеи сохторӣ дар шабакаи истеҳсолӣ барои чунин механизмҳо муҳим буда метавонад.
Индекси Input–Output Relatedness Чиро Месанҷад?
IOR аҳамияти як ҷараёни муайяни иқтисодии байнисоҳаиро ҳам барои таъминкунанда ва ҳам барои харидор бо вазни баробар муттаҳид мекунад. IOR-и баланд нишон медиҳад, ки байни ду бахш робитаи нисбатан қавии самтдори истеҳсолӣ вуҷуд дорад; қимати баланд худ аз худ маънои сабабият, инноватсия ё фаъолияти иқтисодиро надорад.
Муодилаҳои самтдори IOR
Робитамандии самтдор аз бахши \(i\) ба бахши \(j\):
\[ IOR_{ij} = \frac{1}{2} \left( \frac{F_{ij}}{\sum_k F_{ik}} + \frac{F_{ij}}{\sum_k F_{kj}} \right) \times 100 \tag{1} \]
Робитамандӣ дар самти баръакс бошад:
\[ IOR_{ji} = \frac{1}{2} \left( \frac{F_{ji}}{\sum_k F_{jk}} + \frac{F_{ji}}{\sum_k F_{ki}} \right) \times 100 \tag{2} \]
Дар ин ҷо \(F_{ij}\) арзиши молҳо ва хизматрасониҳое мебошад, ки бахши \(i\) ба бахши \(j\) пешниҳод кардааст, бо миллион евро. \(\sum_k F_{ik}\) фурӯшҳои умумии байнисоҳаии бахши \(i\)-ро ва \(\sum_k F_{kj}\) харидҳои умумии байнисоҳаии бахши \(j\)-ро нишон медиҳад.
Таносуби аввал вазни ин ҷараёнро дар фурӯшҳои умумии байнисоҳаии бахши таъминкунанда чен мекунад. Таносуби дуюм вазни ҳамин ҷараёнро дар харидҳои умумии байнисоҳаии харидор чен мекунад. Ду таносуб бо вазни баробар миёна шуда, ба 100 зарб мешаванд.
Азбаски ҳар ду каср аз тақсими як воҳиди пулӣ ба ҳамон воҳид ҳосил мешаванд, IOR беандоза аст. Дар усули манбаъ қимати IOR дар доираи 0 то 100 шарҳ дода мешавад.
Чаро матритсаи IOR асимметрӣ аст?
\(IOR_{ij}\) ва \(IOR_{ji}\) ҷараёнҳои гуногуни иқтисодӣ ва ҷамъҳои гуногуни фурӯш/харидро дар бар мегиранд. Масалан, вазни иқтисодии робитаи нисбии истеҳсолӣ аз соҳаҳои эҷодӣ ба телекоммуникатсия ҳатман бо вазни робита аз телекоммуникатсия ба соҳаҳои эҷодӣ баробар нест. Аз ин рӯ, шабака самтдор аст.
Аз 64 гурӯҳи бахшӣ ба шабакаи 55-гиреҳӣ
Маҷмӯи маълумоти Eurostat дар ибтидо 64 гурӯҳи бахширо дар бар мегирад. Нӯҳ гурӯҳи бахшӣ, ки намояндаи фаъолияти эҷодӣ дониста шудаанд, барои таҳлил дар як гиреҳи CI муттаҳид карда шуданд. Амалиётҳои байни ин нӯҳ бахш ба амалиёти дохилии гиреҳи муттаҳид табдил ёфта, ҳамчун робитаҳои алоҳидаи шабака нишон дода нашуданд.
Дар натиҷа шабака:
- 54 гиреҳи бахшҳои ғайриэҷодӣ,
- 1 гиреҳи муттаҳиди Creative Industries,
- дар маҷмӯъ 55 гиреҳ
-ро дар бар мегирад. Пас аз хориҷ кардани робитаҳои худӣ, шумораи назариявии максималии робитаҳои самтдор \(55\times54=2970\) мебошад.
Чаро ҳадди IOR истифода шуд?
Дар шабакаҳои вуруд–баромад метавонад шумораи зиёди ҷараёнҳои иқтисодии бисёр хурд вуҷуд дошта бошад. Агар ҳамаи робитаҳо нигоҳ дошта шаванд, шабака қариб пурра мешавад ва фарқ кардани робитаҳои қавии сохторӣ ҳам аз ҷиҳати визуалӣ ва ҳам таҳлилӣ душвор мегардад.
Манбаъ дар натиҷаи таҳлили ҳассосият \(IOR>0.5\)-ро ҳамчун ҳадди асосӣ истифода кардааст. Ин ҳадд %93,9 аз strength-и умумии вазнноки шабакаи 2010 ва %93,5 аз шабакаи 2022-ро нигоҳ дошта, қисми муҳими робитаҳои заифро ҷудо мекунад.
Меъёрҳои шабака чиро нишон медиҳанд?
| Меъёр | Маънои илмӣ |
|---|---|
| Network density | Таносуби робитаҳои самтдори воқеӣ ба ҳамаи робитаҳои назариявӣ. |
| Degree | Шумораи робитаҳои мустақими як бахш. |
| In-degree | Шумораи робитаҳои мустақиме, ки ба бахш ворид мешаванд. |
| Out-degree | Шумораи робитаҳои мустақиме, ки аз бахш хориҷ мешаванд. |
| Strength | Ҷамъи вазнҳои робитаҳои вобаста ба гиреҳ. |
| In-strength | Ҷамъи вазнҳои воридшавандаи IOR. |
| Out-strength | Ҷамъи вазнҳои хориҷшавандаи IOR. |
| Betweenness centrality | Нишон медиҳад, ки бахш то чӣ андоза дар роҳҳои кӯтоҳи байни ҷуфтҳои дигари бахшҳо мавқеи миёнаравӣ дорад. |
| Closeness centrality | Нишон медиҳад, ки бахш аз ҷиҳати сохторӣ то чӣ андоза ба дигар бахшҳои шабака наздик аст. |
| Eigenvector centrality | Меъёри марказият, ки на танҳо шумораи робитаҳои бахш, балки дараҷаи марказии бахшҳои бо он пайвастро низ ба назар мегирад. |
Табдили IOR ба масофаи шабака
Барои меъёрҳои shortest-path, ба монанди betweenness ва closeness, робитаи қавии иқтисодӣ бояд аз нуқтаи назари шабака масофаи кӯтоҳтар дошта бошад. Аз ин рӯ, манбаъ вазни IOR-ро:
\[ d_{ij}=\frac{1}{IOR_{ij}} \]
бо ин табдил ба масофа табдил додааст. Бо афзоиши IOR масофаи шабака кам мешавад. Eigenvector centrality бошад, мустақиман аз рӯи вазнҳои аслии IOR ҳисоб шудааст.
Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот
Муқоисаи шабакаҳои ИА-27 дар солҳои 2010 ва 2022
| Хусусияти шабака | 2010 | 2022 | Маънои тағйирот |
|---|---|---|---|
| Network density | 0.576 | 0.590 | Ҳиссаи робитаҳои воқеӣ каме афзуд. |
| Шумораи робитаҳо | 1711 | 1751 | 40 робитаи иловагии самтдор нигоҳ дошта шуд. |
| Degree-и миёнаи умумӣ | 62.22 | 63.67 | Шумораи миёнаи робитаҳои мустақим каме афзуд. |
| Strength-и миёна | 156.77 | 148.24 | Шиддати миёнаи робитаҳои вазннок коҳиш ёфт. |
Муҳим аст, ки ин чор меъёр якҷоя хонда шаванд. Шабака дар соли 2022 каме робитаҳои бештар дорад, аммо вазни миёнаи умумии робитаҳо коҳиш меёбад. Аз ин рӯ, шабакаи истеҳсолии Аврупо тағйироти якҷонибаи «робитаҳои бештар ва ҳамзамон қавитар»-ро нишон намедиҳад.
Шабакаи истеҳсолии disassortative чӣ маъно дорад?
Шабакаи disassortative шабакаест, ки гиреҳҳои дорои сатҳи баланди робита ба ҷои гурӯҳбандӣ бо гиреҳҳои дигари хеле пайваст бештар майл доранд бо гиреҳҳои камтар пайваст робита кунанд. Дар ин таҳқиқот манфӣ будани ҳам робитаи degree–ANND ва ҳам strength–ANNS нишон медиҳад, ки шабакаи байнисоҳаии ИА-27 чунин сохтор дорад; аммо ин намуна худ аз худ механизми паҳншавии дониш ё устувориро исбот намекунад.
| Робита | 2010 Spearman ρ | 2022 Spearman ρ |
|---|---|---|
| Degree – ANND | −0.271 | −0.430 |
| Strength – ANNS | −0.849 | −0.928 |
Хеле манфитар будани робитаи вазнноки strength–ANNS нишон медиҳад, ки намунаи disassortativity бештар дар шиддати робитаҳо намоён аст, на дар шумораи онҳо.
Санҷиши OLS
| Робита | Сол | β | қимати p | R² |
|---|---|---|---|---|
| Degree → ANND | 2010 | −0.086 | 0.019 | 0.099 |
| Degree → ANND | 2022 | −0.108 | 0.0049 | 0.140 |
| Strength → ANNS | 2010 | −0.152 | <0.001 | 0.672 |
| Strength → ANNS | 2022 | −0.174 | <0.001 | 0.684 |
Натиҷаҳои OLS бо натиҷаҳои коррелятсия ҳамсамтанд. Хусусан дар робитаи strength–ANNS тақрибан %67–68-и вариатсияи шарҳдодашуда нишон медиҳад, ки намунаи disassortative-и шабакаи вазннок нисбат ба робитаи асосёфта ба degree қавитар аст.
Робитаҳои қавии хориҷшавандаи соҳаҳои эҷодӣ дар соли 2022
| Бахш/зербахш | Outgoing IOR |
|---|---|
| Фаъолияти варзишӣ, фароғатӣ ва рекреатсионӣ | 10.63 |
| Ҳуқуқ, муҳосибӣ, идораҳои марказӣ ва машварати идоракунӣ | 10.40 |
| Фаъолияти иҷора ва лизинг | 10.01 |
| Нигоҳубини иқоматӣ ва хизматрасониҳои иҷтимоии бе ҷойи зист | 8.82 |
| Савдои яклухт ба истиснои воситаҳои нақлиёти автомобилӣ | 8.37 |
| Таҳқиқот ва рушди илмӣ | 8.03 |
| Истеҳсоли коғаз ва маҳсулоти коғазӣ | 7.52 |
| Фаъолияти амният, муҳити зист, идора ва дастгирии маъмурӣ | 7.40 |
| Телекоммуникатсия | 7.08 |
| Фаъолияти ташкилотҳои узвиятӣ | 6.95 |
Робитаҳои қавии воридшавандаи соҳаҳои эҷодӣ дар соли 2022
| Бахш/зербахш | Incoming IOR |
|---|---|
| Таҳқиқот ва рушди илмӣ | 12.12 |
| Ҳуқуқ, муҳосибӣ, идораҳои марказӣ ва машварати идоракунӣ | 10.32 |
| Идоракунии давлатӣ, мудофиа ва таъминоти иҷтимоии ҳатмӣ | 9.03 |
| Фаъолияти шуғл | 8.41 |
| Фаъолияти ташкилотҳои узвиятӣ | 8.13 |
| Телекоммуникатсия | 7.98 |
| Фаъолияти варзишӣ, фароғатӣ ва рекреатсионӣ | 7.49 |
| Фаъолияти амният, муҳити зист, идора ва дастгирии маъмурӣ | 7.46 |
| Савдои яклухт ба истиснои воситаҳои нақлиёти автомобилӣ | 7.22 |
| Хизматрасониҳои молиявӣ ба истиснои суғурта ва таъминоти нафақа | 7.16 |
Ин сохтор нишон медиҳад, ки соҳаҳои эҷодӣ на танҳо бо бахшҳои фарҳанг ва фароғат, балки бо муҳити васеи иқтисодӣ, аз ҷумла таҳқиқоту рушди илмӣ, хизматрасониҳои касбӣ, телекоммуникатсия, савдо, идоракунии давлатӣ ва хизматрасониҳои иҷтимоӣ низ робита доранд.
Натиҷаҳои марказият
| Нишондиҳанда | IOR > 0.5 — 2010 | IOR > 0.5 — 2022 | IOR > 1 — 2010 | IOR > 1 — 2022 |
|---|---|---|---|---|
| Betweenness | 0.459 (1) | 0.384 (1) | 0.459 (1) | 0.384 (1) |
| Closeness | 6.06 (1) | 5.02 (2) | 6.06 (1) | 5.02 (2) |
| In-degree | 53 (1) | 53 (1) | 53 (1) | 52 (1) |
| Out-degree | 49 (2) | 50 (2) | 44 (3) | 44 (1) |
| In-strength | 235.21 (1) | 233.07 (1) | 235.21 (1) | 232.11 (1) |
| Out-strength | 213.2 (1) | 201.4 (1) | 209.27 (1) | 196.58 (1) |
Дар ҷойи аввал мондани соҳаҳои эҷодӣ аз рӯи in-strength, out-strength ва betweenness нишон медиҳад, ки бахш на танҳо аз ҷиҳати шумораи робитаҳо, балки аз ҷиҳати муносибатҳои иқтисодии пуршиддат ва миёнаравии дохилишабакавӣ низ мавқеи қавӣ дорад.
Коҳиши closeness аз 6.06 ба 5.02 ва паст шудани рейтинг аз ҷойи аввал ба ҷойи дуюм нишон медиҳад, ки наздикии нисбии гиреҳи CI ба қисми боқимондаи шабака то андозае заиф шудааст.
Коҳиши betweenness аз 0.459 ба 0.384 низ нишон медиҳад, ки нақши миёнаравӣ пурра аз байн нарафтааст, аммо андозаи мутлақ коҳиш ёфтааст. Бо вуҷуди ин, соҳаҳои эҷодӣ дар ҳар ду сол дар ҷойи авваланд.
Eigenvector centrality
Eigenvector centrality барои соҳаҳои эҷодӣ дар солҳои 2010 ва 2022 ба 1.00 баробар буда, гиреҳ дар ҳар ду сол дар байни ҳамаи бахшҳо ҷойи аввалро мегирад. Ин натиҷа нишон медиҳад, ки соҳаҳои эҷодӣ на танҳо робитаҳои зиёд доранд, балки бо бахшҳое низ пайвастанд, ки худашон дар шабака мавқеи марказӣ доранд.
Оё Марказияти Баланди Соҳаҳои Эҷодӣ Паҳншавии Инноватсияро Исбот Мекунад?
Не. Betweenness, strength ё eigenvector centrality-и баланд метавонад нишон диҳад, ки соҳаҳои эҷодӣ барои интиқоли дониш ва паҳншавии инноватсия мавқеи сохтории мувофиқ доранд; аммо таҳқиқот ҷараёни дониш, натиҷаҳои инноватсионӣ, фаъолияти ширкат ё таъсирҳои сабабии spillover-ро мустақиман чен намекунад. Ин механизмҳо дар манбаъ ҳамчун натиҷаҳои эҳтимолӣ баррасӣ мешаванд.
Ҳассосият ба ҳадд
| Ҳадд | Network density | Шумораи робитаҳо | Degree-и миёнаи умумӣ | Strength-и миёна | Strength-и умумии нигоҳдошташуда |
|---|---|---|---|---|---|
| Ҳамаи робитаҳо | 0.997 | 2962 | 107.71 | 158.50 | 100% |
| IOR > 0.5 | 0.590 | 1751 | 63.67 | 148.24 | 93.5% |
| IOR > 1 | 0.379 | 1127 | 40.98 | 131.92 | 83.2% |
Вақте ҳадд аз 0.5 ба 1 баланд карда мешавад, шумораи робитаҳо аз 1751 ба 1127 коҳиш меёбад. Бо вуҷуди ин, %83,2 аз strength-и шабакаи вазннок нигоҳ дошта мешавад ва мавқеи асосии марказияти соҳаҳои эҷодӣ асосан тағйир намеёбад. Ин натиҷа дастгирӣ мекунад, ки натиҷаи асосии сохторӣ танҳо ба интихоби як филтр вобаста нест.
Ҷанбаи нархии тағйироти 2010–2022
Ҷадвалҳои вуруд–баромади солҳои 2010 ва 2022 бо нархҳои ҷорӣ дода шудаанд. Аз ин рӯ, тағйироти weighted strength байни ду сол метавонад на танҳо тағйироти муносибатҳои истеҳсолии ҷисмонӣ ё воқеиро ифода кунад. Тағйирёбии сатҳи нархҳои бахшӣ бо суръатҳои гуногун низ метавонад ба вазнҳои ҷараёнҳои пулӣ таъсир расонад.
Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад
- Соҳаҳои эҷодӣ дар солҳои 2010 ва 2022 дар шабакаи байнисоҳаии ИА-27 мавқеи хеле пайваст ва аз ҷиҳати сохторӣ марказӣ доранд.
- Гиреҳи CI аз рӯи in-strength, out-strength ва betweenness дар ҳар ду сол дар ҷойҳои боло қарор дорад.
- Eigenvector centrality дар ҳар ду сол 1.00 ва дар ҷойи аввал аст.
- Шабакаи истеҳсолии ИА-27 дар соли 2022 нисбат ба 2010 density, шумораи робитаҳо ва average degree-и каме баландтарро нишон медиҳад.
- Average strength дар ҳамин давра коҳиш ёфтааст.
- Шабака ҳам аз нуқтаи назари degree ва ҳам strength сохтори disassortative нишон медиҳад.
- Disassortativity махсусан дар робитаи вазнноки strength–ANNS қавӣ аст.
- Соҳаҳои эҷодӣ бо таҳқиқоту рушди илмӣ, хизматрасониҳои касбӣ, телекоммуникатсия, савдо ва дигар бахшҳои доништалаб робитаҳои қавӣ доранд.
- Натиҷаи асосии марказият дар шабакаҳои IOR > 0.5 ва IOR > 1 умуман нигоҳ дошта мешавад.
Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад
- Исбот нашудааст, ки марказияти баланди соҳаҳои эҷодӣ сабаби мустақими инноватсия аст.
- Паҳншавии дониш ва фаъолияти ширкат мустақиман чен карда нашудаанд.
- Марказият далели сабабии устувории иқтисодӣ нест.
- Наметавон гуфт, ки ҳамаи кишварҳои узви ИА як сохтори шабакавӣ доранд; таҳқиқот ИА-27-ро ҳамчун як иқтисоди агрегатии ягона баррасӣ мекунад.
- Ҳамаи фарқиятҳои strength дар солҳои 2010–2022-ро ба тағйироти сохтори воқеии истеҳсолӣ нисбат додан мумкин нест; маълумот бо нархҳои ҷорӣ мебошанд.
- Рейтинги марказияти гиреҳи муттаҳиди CI маънои онро надорад, ки ҳар як зербахши эҷодӣ алоҳида ба ҳамон дараҷа марказӣ аст.
- Барои фаъолияти эҷодие, ки сатҳи тафсилоти маълумоти манбаъ фаро намегирад, натиҷаҳои алоҳидаи шабакавӣ мавҷуд нест.
Маҳдудиятҳо
Маҳдудияти аввал агрегатсияи ҷуғрофӣ аст. ИА-27 ҳамчун як низоми ягонаи иқтисодӣ баррасӣ шудааст; фарқиятҳои сохтории байни Литва, Олмон, Испания ва дигар давлатҳои узв намоён нестанд.
Маҳдудияти дуюм агрегатсияи бахшӣ аст. Нӯҳ гурӯҳи васеи маълумот дар як гиреҳи CI муттаҳид шудаанд. Азбаски гиреҳи муттаҳид фаъолияти зиёди гуногунро дар бар мегирад, шумораи умумии робитаҳо ва сатҳи марказият метавонад сохтори зербахшҳои эҷодиро мустақиман ифода накунад.
Маҳдудияти сеюм фарогирии маълумот аст. Таҳсилоти фарҳангӣ, дизайн ва санъати тасвирӣ, бойгонӣ–китобхона–мероси фарҳангӣ ва баъзе фаъолияти саҳнавию истеҳсоли бадеӣ дар тафсилоти вуруд–баромади Eurostat мустақилона пайгирӣ намешаванд.
Маҳдудияти чорум интихоби ҳадд аст. Филтри IOR робитаҳои хеле заифро хориҷ карда, сохтори шабакаро содда мекунад; ҳаддҳои гуногун метавонанд қиматҳои degree ва зичии шабакаро мустақиман тағйир диҳанд.
Маҳдудияти панҷум нархгузории маълумот аст. Азбаски ҷадвалҳои солҳои 2010 ва 2022 бо нархҳои ҷорӣ мебошанд, таваррум ва ҳаракатҳои нархии хоси бахшҳо метавонанд ба робитаҳои вазнноки вуруд–баромад таъсир расонанд.
Маҳдудияти шашум сатҳи шарҳ аст. Таҳқиқот ҷойгиршавии сохториро чен мекунад; паҳншавии дониш, spillover-и инноватсия, ҳамоҳангсозӣ, устувории иқтисодӣ, мутобиқшавии занҷири арзиш ё ҳамкориҳои сатҳи ширкатро мустақиман намесанҷад.
Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул
Унвони аслӣ: Creative Industries in the EU-27 Intersectoral Network: A Relatedness-Based Input–Output Analysis
Муаллифон: Deimantė Krisiukėnienė; Asta Gaigalienė.
Муаллифи масъул: Deimantė Krisiukėnienė.
Муассиса: Faculty of Economics and Management, Vytautas Magnus University, Kaunas, Lithuania.
Маҷалла: Economies.
Ношир: MDPI.
Сабти библиографӣ: 2026, Ҷилди 14, Шумораи 9, Мақолаи 367.
DOI: 10.3390/economies14090367.
Санаҳо: Қабул барои баррасӣ 16 июни 2026; бознигарӣ 24 августи 2026; қабул 24 августи 2026; нашр 2 сентябри 2026.
Литсензия: Creative Commons Attribution (CC BY).
Навъи манбаъ: Таҳлили эмпирикии шабакаи иқтисодии вазннок ва самтдор, ки ба ҷадвалҳои байнисоҳаии вуруд–баромади Eurostat асос ёфтааст.
Солҳои маълумот: 2010 ва 2022.
Фарогирии ҷуғрофӣ: ИА-27; кишварҳои узв на ҳамчун шабакаҳои алоҳида, балки ҳамчун як низоми ягонаи ҳамгирои иқтисодӣ моделсозӣ шудаанд.
Воҳиди пулӣ: Миллион евро, нархҳои асосӣ, нархҳои ҷорӣ.
Манбаи маълумот: Пойгоҳи додаҳои симметрии supply-use/input-output-и Eurostat.
Нармафзор: RStudio 2025.05.0+496.pro5 ва бастаи R igraph.
Сохтори шабака: Шабакаи вазннок ва самтдори 55-гиреҳӣ; 54 бахши дигар + як гиреҳи агрегатии Creative Industries.
Усули асосӣ: Input–Output Relatedness (IOR)-и самтдор; \(IOR>0.5\) филтри асосӣ; density; degree; in-degree; out-degree; strength; in-strength; out-strength; ANND; ANNS; коррелятсияи Spearman; регрессияи иловагии OLS; betweenness; closeness; eigenvector centrality.
Табдили масофаи роҳ: \(d_{ij}=1/IOR_{ij}\).
Санҷиши устуворӣ: Шабакаи бе филтр, муқоисаҳои \(IOR>0.5\) ва \(IOR>1\); манбаъ инчунин қайд мекунад, ки ҳаддҳои сахттар низ дар доираи таҳлили ҳассосият баррасӣ шудаанд.
Маблағгузорӣ: Таҳқиқот қисми лоиҳаи “Identification and Assessment of Creative Industries Innovation Diffusion Network” мебошад, ки аз ҷониби Research Council of Lithuania дастгирӣ мешавад; рақами лоиҳа P-PD-24-176.
Этика: Талаботи Institutional Review Board ва informed consent татбиқ намешаванд.
Дастрасии маълумот: Маълумоти вуруд–баромади истифодашуда дар анбори маълумоти Eurostat барои умум дастрас аст.
Бархӯрди манфиатҳо: Муаллифон бархӯрди манфиатҳоро гузориш надодаанд.
Саҳми муаллифон: D.K.; консептуализатсия, усул, таҳлили маълумот, тарҳи аввал ва бозбинӣ/таҳрир. A.G.; консептуализатсия ва назорат.
Ҳадди асосии тафсир: Робитамандии шабака ва марказият муносибатҳои сохторӣ мебошанд. Онҳо ченаки мустақими сабабии паҳншавии инноватсия, устувории иқтисодӣ, интиқоли дониш ё ҳамоҳангсозии занҷири арзиш нестанд.
Маҳдудияти асосии маълумот: Гиреҳи Creative Industries муттаҳидсозии якчанд агрегати васеи NACE мебошад ва баъзе агрегатҳо метавонанд фаъолияти ғайриэҷодиро низ дар бар гиранд. Баъзе фаъолияти эҷодӣ аз сабаби нокифоя будани тафсилоти бахшӣ мустақилона мушоҳида намешавад.
Шарҳ гузоред
Нишонии почтаи электронии шумо нашр намешавад. Майдонҳои ҳатмӣ бо * нишон дода шудаанд