Сүт тиштөөдөгү окклюзиялык белгилер, ооз жабылганда үстүңкү жана астыңкы сүт тиштеринин бири-бири менен кандай байланышта болорун, тиш жааларындагы боштуктарды жана тиштердин тыгыз жайгашуусу сыяктуу жайгашуу өзгөчөлүктөрүн сүрөттөгөн анатомиялык жана функционалдык белгилер. Бул кесилиштүү изилдөө Индиянын Тамил Наду штатындагы Намаккал аймагында мектепке чейинки балдардын сүт тиштөөсүндөгү молярдык жана ит тиш мамилелерин, overjet, overbite, ачык тиштөөнү, кайчылаш тиштөөнү, приматтык боштуктарды, физиологиялык боштуктарды жана тиштердин тыгыз жайгашуусун изилдеген. Натыйжалар жана таблица бөлүмдөрүнө ылайык баалоо 500 балада жүргүзүлгөн; алардын 254ү кыз, 246сы эркек бала. Изилдөө белгилүү бир учурдагы окклюзиялык белгилердин таралышын өлчөйт; балдардын туруктуу тиштөөгө өтүшүн убакыттын өтүшү менен байкаган эмес.

Таблица 1деги сандарга ылайык оң жактагы экинчи сүт молярларынын мамилесинде мезиалдык баскыч 500 баланын 285инде, башкача айтканда %57,0ында; flush terminal тегиздиги 195инде, башкача айтканда %39,0ында; дисталдык баскыч 22синде, башкача айтканда %4,4үндө кездешкен. Сол жакта тиешелүү көрсөткүчтөр ирети менен %55,6, %40,4 жана %3,6. Ошондуктан мезиалдык баскыч эки тарапта тең эң көп кездешкен молярдык мамиле болуп саналат.

Сүт ит тиштеринин мамилесинде I класс үстөмдүк кылган категория: оң жакта балдардын %90,4ү, сол жакта %90,6сы I класс катары классификацияланган. Таблица 1ге ылайык оң ит тиште II класстын үлүшү %8,0 жана III класстын үлүшү %1,6; сол жакта болсо II класс %7,2 жана III класс %1,2. Макаланын аннотациясындагы “II класс %4” деген билдирүү бул таблицадагы маанилерге дал келбегендиктен, Verianla баянында таблицадагы маанилер менен аннотациянын ортосундагы айырма ачык сакталат.

Үстүңкү жаада приматтык боштук 328/500 балада (%65,6), астыңкы жаадагы приматтык боштук 242/500 балада (%48,4) табылган. Физиологиялык боштуктардын жалпы таралышы үстүңкү жаада %40,4, астыңкы жаада %38,6. Чоңойгон overjet 122/500 балада (%24,4), чоңойгон overbite 129/500 балада (%25,8), ачык тиштөө 26/500 балада (%5,2), алдыңкы кайчылаш тиштөө 15/500 балада (%3,0) жана арткы кайчылаш тиштөө 2/500 балада (%0,4) кездешкен. Бул жалпы пайыздар булактагы Таблица 1де берилген кыз жана эркек балдардын сандарын бириктирүү менен түз арифметикалык эсеп аркылуу алынган.

Жыныстар арасында булакта колдонулган p<0,05 чегине ылайык маанилүү айырма табылган негизги белгилер: оң мезиалдык баскыч (p=0,027), сол мезиалдык баскыч (p=0,021), оң ит тиш II класс (p=0,011), оң ит тиш III класс (p=0,004), сол ит тиш II класс (p=0,048), сол ит тиш III класс (p=0,012) жана үстүңкү жаадагы приматтык боштук (p=0,001). Чоңойгон overbite үчүн p=0,051 деп берилгендиктен, маани %5 маанилүүлүк чегинен бир аз жогору бойдон калат жана изилдөөдө статистикалык жактан маанилүү деп эсептелбейт.

Изилдөөнүн негизги чечмелөө чеги маанилүү: кесилиштүү дизайн текшерилген балдарда ошол учурда көрүнгөн окклюзиялык белгилерди гана көрсөтөт. Изилдөө белгилүү бир бала келечекте сөзсүз Angle I, II же III класс туруктуу молярдык мамилесин өнүктүрөрүн же эрте окклюзиялык белги өзү эле келечектеги малокклюзияга себеп болорун көрсөтө албайт. Авторлор да туруктуу тиштөөдөгү натыйжаларды аныктоо үчүн узак мөөнөттүү изилдөөлөр керек экенин белгилешет.

Изилдөөнүн негизги көйгөйү

Сүт тиштөө балалык мезгилдеги жөн гана убактылуу тиш катар эмес. Сүт тиштеринин өз ара мамилеси, жаадагы боштуктардын бөлүштүрүлүшү жана үстүңкү-астыңкы жаактын жабылыш тартиби кийин чыга турган туруктуу тиштер жайгаша турган анатомиялык чөйрө жөнүндө маалымат берет. Ошондуктан балдар стоматологиясында сүт тиштөөдөгү окклюзиялык белгилердин калк деңгээлинде кандай таралганын билүү нормалдуу вариацияны мүмкүн болгон көйгөйлөрдөн айырмалоо үчүн маанилүү.

Изилдөөнүн авторлору айрыкча Намаккал аймагындагы мектепке чейинки балдар тууралуу жергиликтүү эпидемиологиялык маалыматтын чектелүү болушун изилдөөнүн негиздемеси катары көрсөтүшөт. Гипотеза бөлүмүндө молярдык жана ит тиш мамилелери, боштук түзүлүшү, overjet, overbite, ачык тиштөө, кайчылаш тиштөө жана тиштердин тыгыз жайгашуусунун бөлүштүрүлүшү балдар арасында жана кыз-эркек топторунун арасында өзгөрүшү мүмкүн деп болжолдонгон.

Сүт Тиштөөдө Окклюзия Деген Эмне?

Сүт тиштөөдө окклюзия, ооз жабылганда үстүңкү жана астыңкы жаактагы сүт тиштеринин бири-бири менен түзгөн контакттык жана позициялык мамилелеринин тартиби. Бул түшүнүк жөн гана “тиштердин бири-бирине тийиши” дегенди билдирбейт; экинчи сүт молярларынын алды-арткы мамилеси, сүт ит тиштеринин мамилеси, кесүүчү тиштердин горизонталдык жана вертикалдык жабылышы, тиштер аралык боштуктар, тыгыз жайгашуу жана кайчылаш тиштөө сыяктуу ар кандай белгилерди бирге баалоону камтыйт.

Баштапкы же сүт тиштөө, туруктуу тиштер ооздо али үстөмдүк кыла элек балалык мезгилдеги тиш катар. Малокклюзия болсо тиштердин же үстүңкү-астыңкы тиш жааларынын нормалдуу деп эсептелген жабылыш мамилелеринен четтөөсүн билдирген жалпы термин. Окклюзиялык белгинин болушу ар дайым оору же дарылоо керек дегенди билдирбейт; белгинин түрү, даражасы, өсүү процесси жана баланын жалпы стоматологиялык өнүгүүсү чогуу бааланышы керек.

“Мезиалдык” жана “дисталдык” деген эмне?

Стоматологияда мезиалдык тиш жаасынын орто сызыгына карай багытты; дисталдык болсо орто сызыктан алыстаган багытты билдирет. Изилдөөдөгү сүт молярларынын мамилеси үстүңкү жана астыңкы экинчи сүт молярларынын дисталдык беттеринин бири-бирине салыштырмалуу алды-арткы жайгашуусуна негизделет.

Мезиалдык Баскыч, Flush Terminal Тегиздиги жана Дисталдык Баскыч Эмнени Билдирет?

Бул үч термин астыңкы экинчи сүт молярынын дисталдык бетинин үстүңкү экинчи сүт молярынын дисталдык бетине салыштырмалуу ордун сүрөттөйт: беттер бир вертикалдык тегиздикте болсо flush terminal тегиздиги, астыңкы молярдын дисталдык бети көбүрөөк мезиалдык жакта болсо мезиалдык баскыч, көбүрөөк дисталдык жакта болсо дисталдык баскыч деп классификацияланат. Бул классификация сүт тиштөөдөгү алды-арткы молярдык мамилени сүрөттөйт; келечектеги туруктуу молярдык мамиленин сөзсүз жыйынтыгы эмес.

Молярдык мамилелерди өнүгүү жагынан чечмелөө

Изилдөөнүн талкуусунда мезиалдык баскыч мамилеси туруктуу тиштөөдө Angle I класс молярдык мамилесинин өнүгүшүнө ылайыктуу белги болушу мүмкүн экени, ал эми дисталдык баскыч II класс өнүгүшү үчүн көбүрөөк көңүл бурууну талап кылышы мүмкүн экени мурунку адабияттарга таянып талкууланат. Flush terminal тегиздигинде болсо мандибуланын өсүшү жана тиштердин алдыга жылышы сыяктуу өнүгүү процесстерине жараша ар кандай туруктуу молярдык мамилелер пайда болушу мүмкүн.

Бул түшүндүрмө ушул Намаккал изилдөөсүндө түздөн-түз байкалган өтүү эмес. Изилдөө балдарды жылдар бою байкаган эмес. Ошондуктан “мезиалдык баскычы бар бул бала сөзсүз I класс болот” деген сыяктуу жеке божомол булак тарабынан далилденбейт.

Сүт Ит Тиш Мамилелеринде I, II жана III Класстар Кантип Аныкталат?

Изилдөө колдонгон Foster-Hamilton негизиндеги классификацияда I класс — үстүңкү сүт ит тишинин төмпөкчөсүнүн учу астыңкы сүт ит тишинин дисталдык бети менен вертикалдуу дал келиши; II класста үстүңкү ит тиштин төмпөкчөсүнүн учу бул референстен мезиалдык жакта, III класста болсо дисталдык жакта жайгашат. Бул класстар сүт ит тиштеринин алды-арткы мамилесин сүрөттөйт жана туруктуу тиштөөдөгү Angle классификациясы менен бирдей өлчөм эмес.

Бул изилдөөдө I класс ит тиш мамилеси оңдо да, солдо да болжол менен %90 деңгээлинде болуп, эң көп кездешкен ит тиш мамилеси. II класс мамилеси кыздарда эркек балдарга караганда көбүрөөк, III класс болсо Таблица 1ге ылайык эркек балдарда гана кездешкен.

Приматтык боштуктар деген эмне?

Приматтык боштуктар, сүт тиштөөдө белгилүү анатомиялык аймактарда болгон боштуктар. Булакта колдонулган аныктамага ылайык үстүңкү жаакта сүт ит тишинин мезиалдык жагындагы, астыңкы жаакта болсо сүт ит тишинин дисталдык жагындагы боштуктар приматтык боштук деп классификацияланган.

Бул боштуктардын болушу “тиштер сейрек жана анормалдуу” дегенди билдирбейт. Алар сүт тиштери менен көлөмү чоңураак туруктуу тиштердин ортосундагы айырманы компенсациялоого жардам бере турган өнүгүү боштуктарынын бири. Изилдөөнүн талкуусу айрыкча үстүңкү жаадагы приматтык боштуктарды туруктуу тиштердин чоңураак мезиалдык-дисталдык туурасы үчүн колдонулушу мүмкүн болгон орун катары карайт.

Физиологиялык боштук деген эмне?

Физиологиялык боштук, приматтык аймак менен гана чектелбеген жана сүт тиштеринин арасында жалпы түрдө кездешкен боштуктарды билдирет. Изилдөө Baume классификациясына ылайык сүт тиштөөнү боштуктуу же боштуксуз деп баалап, приматтык боштуктарды физиологиялык/жалпыланган боштуктардан өзүнчө каттайт.

Тиштердин тыгыз жайгашуусу деген эмне?

Тиштердин тыгыз жайгашуусу, тиш жаасындагы жеткиликтүү орун тиштердин туура жайгашуусу үчүн жетишсиз болгондо чыккан тиштердин бири-биринин үстүнө келип же тартипсиз жайгашуусу. Булак Таблица 1 жана Булак Сүрөт 3тө үстүңкү жаадагы тыгыз жайгашуу кыз жана эркек балдарда %0, астыңкы жаадагы тыгыз жайгашуу кыздарда %8,7 жана эркек балдарда %6,5 деп көрсөтүлгөн.

Булактын талкуу текстинде болсо тескерисинче, үстүңкү жаадагы тыгыз жайгашуу кыздарда %3,9 жана эркек балдарда %2,4 деп жазылган. Бул билдирүү Таблица 1 жана Сүрөт 3 менен дал келбейт. Чийки катышуучу маалыматтары жок болгондуктан, кайсы билдирүү баштапкы өлчөөнү чагылдырганы өз алдынча чечилбейт; ошондуктан карама-каршылык оңдолгон маалымат катары берилген эмес.

Overjet деген эмне?

Overjet, үстүңкү алдыңкы тиштердин астыңкы алдыңкы тиштерге салыштырмалуу горизонталдык багытта алдыга чыгуу өлчөмү. Изилдөөдө эң алдыда жайгашкан үстүңкү кесүүчү тиштин палатиналдык бети менен астыңкы кесүүчү тиштин лабиалдык бетинин ортосундагы горизонталдык аралык divider жана шкала колдонуу менен бааланган, 3 mmден жогору маанилер чоңойгон overjet деп классификацияланган.

Булакта чоңойгон overjet кыздардын %20,9унда жана эркек балдардын %28,0ында кездешкен. Топтор ортосундагы p мааниси 0,062; демек изилдөөнүн алдын ала белгилеген p<0,05 чегине ылайык бул айырма статистикалык жактан маанилүү эмес.

Overbite деген эмне?

Overbite, үстүңкү кесүүчү тиштер астыңкы кесүүчү тиштерди вертикалдык багытта канчалык жаап турарын билдирет. Изилдөө 3 mmден жогору жабылышты чоңойгон overbite катары баалаган.

Чоңойгон overbite кыздарда %22,0, эркек балдарда %29,7. Булак p=0,051 деп билдирет. Бул маани 0,05 чекке абдан жакын болсо да, изилдөө протоколунда колдонулган маанилүүлүк чегинен жогору; ошондуктан “статистикалык жактан маанилүү айырма” деп берилбеши керек.

Ачык тиштөө деген эмне?

Ачык тиштөө (open bite), үстүңкү жана астыңкы кесүүчү тиштер жабылганда вертикалдуу түрдө бири-бирин жаппаган абал. Изилдөөдө ачык тиштөө кыздарда %3,9, эркек балдарда %6,5 кездешип, жыныстык айырма статистикалык жактан маанилүү болгон эмес (p=0,196).

Талкуу бөлүмүндө манжа соруу же тилди түртүү сыяктуу адаттар ачык тиштөө менен байланыштуу болушу мүмкүн экени белгиленет. Бирок бул изилдөөдө бул адаттар өзүнчө экспозиция өзгөрмөсү катары өлчөнгөн эмес. Ошондуктан бул балдардагы ачык тиштөөнүн себеби ошол адаттар экенин бул маалымат топтому көрсөтпөйт.

Алдыңкы жана арткы кайчылаш тиштөө деген эмне?

Алдыңкы кайчылаш тиштөө, булактагы аныктама боюнча үстүңкү кесүүчү же ит тиштердин астыңкы кесүүчү/ит тиштердин тил тарап жагында жабылышы. Арткы кайчылаш тиштөө болсо үстүңкү молярлардын астыңкы молярларга салыштырмалуу тил тарапта жабылышы катары бааланган.

Алдыңкы кайчылаш тиштөө кыздарда %2,8 жана эркек балдарда %3,3; арткы кайчылаш тиштөө кыздарда %0 жана эркек балдарда %0,8 болгон. Эки жынысты салыштырганда тең p<0,05 деңгээлине жеткен эмес.

Кесилиштүү Изилдөө Туруктуу Тиштөөдөгү Малокклюзияны Далилдей Алабы?

Жок. Кесилиштүү изилдөө катышуучуларды белгилүү бир учурда баалайт жана ошол учурдагы белгилердин таралышын көрсөтө алат; ошол эле балдарды сүт тиштөөдөн туруктуу тиштөөгө чейин байкабагандыктан, белгилүү бир сүт тиштөө белгиси кийин кайсы малокклюзияга айланарын түздөн-түз далилдей албайт. Бул изилдөөдөгү келечекке байланыштуу чечмелөөлөр мурдагы стоматологиялык өнүгүү билими менен байланышкан ыктымалдыктар; жеке прогноз же себептүүлүк жыйынтыгы эмес.

Бул айырма айрыкча изилдөөнүн аннотациясындагы “туруктуу тиштөөдө малокклюзия коркунучу азыраак” деген чечмелөөнү окууда маанилүү. Учурдагы изилдөөдө туруктуу тиштөө жыйынтыгы өлчөнгөн эмес. Авторлордун жыйынтык бөлүмүндө узагыраак longitudinal изилдөө керек экенин белгилеши да бул чекти колдойт.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Изилдөө дизайны

Изилдөө Тамил Наду штатынын Намаккал аймагындагы мектепке чейинки балдар арасында жүргүзүлгөн кесилиштүү таралыш изилдөөсү. Ар бир катышуучу учурдагы сүт тиштөө белгилери боюнча клиникалык бааланган; дарылоо жүргүзүлгөн эмес, эксперименталдык таасир түзүлгөн эмес жана балдар убакыт боюнча байкалган эмес.

Аталышы, аннотация жана жыйынтык бөлүмдөрү изилдөөнүн жаш аралыгын 3-5 жаш деп берет. Бирок гипотеза жана материал-метод бөлүмүндө 3-6 жаш деген билдирүү бар. Булак бул айырманы түшүндүрбөгөндүктөн, Verianla жаш аралыгын унчукпай бир мааниге айлантпайт. Негизги библиографиялык изилдөө идентификациясы аталыш жана аннотацияга ылайык 3-5 жаш изилдөөсү; бирок метод текстиндеги 3-6 билдирүүсү булак ичиндеги белгисиздик.

Үлгү көлөмү кантип пландалган?

Булак үлгү эсептөөсүндө %95 ишеним деңгээли, %46 күтүлгөн таралыш жана 0,05 кабыл алынуучу ката чеги колдонулганын; минималдуу үлгү көлөмү 381 деп эсептелгенин жана максаттуу сан болжол менен 500гө жеткирилгенин билдирет.

Макала үлгү көлөмүн эсептөөдө колдонулган так математикалык теңдемени көрсөтпөйт. Ошондуктан Verianla баянында белгилүү бир үлгү формуласы изилдөөчүлөр колдонгон теңдеме катары кошулган эмес. Мындан тышкары, аннотация “көп баскычтуу үлгүлөө” деген терминди колдонсо, метод бөлүмүндө жеке жана мамлекеттик мектептерден кокустук тандоо жүргүзүлгөнү жана чүчүкулакка окшогон chit method колдонулганы түшүндүрүлөт; көп баскычтуу үлгүлөө канча баскычтан турганы, канча мектеп тандалганы жана ар бир баскычтагы үлгүлөө алкагы билдирилген эмес.

Чыныгы талдоо үлгүсү

Жыйынтык бөлүмүндө 500 бала, 246 эркек бала жана 254 кыз деп билдирилген. Бул эки сан так 500гө жетет жана Таблица 1деги ар бир белгинин бар/жок суммасы да ошол эле топ көлөмдөрүнө туура келет.

Аннотацияда болсо “жалпы 529 бала текшерилди” деген билдирүү бар. 529 саны жыйынтык таблицасындагы жыныс суммалары жана метод бөлүмүндөгү 500 адамдык үлгү менен дал келбейт. Чийки катышуучулар агымы берилбегендиктен, 529 скринингден өткөндөрдүн, ылайыктуу деп табылгандардын саныбы же жазуу катасыбы — аныктоо мүмкүн эмес. Ошондуктан сандык талдоолордо булак Таблица 1 жана жыйынтык бөлүмү колдогон n=500 колдонулган.

Этикалык уруксат жана катышуу шарттары

Изилдөө Institutional Review Board тарабынан VDCW/IEC/349/2023 номери менен этикалык жактыруу алган. Мектеп жетекчиликтеринен уруксат алынган, мекеме жетекчилери ата-энелерди маалымдаганы жана ата-энелерден жазуу жүзүндөгү макулдук алынганы билдирилген.

Киргизүү шарттары булакта: эрте тиш жоготуусу жок балдар, кариессиз тиштер, ата-энелеринен жазуу жүзүндөгү макулдук алынган балдар жана Frankl жүрүм-турум баалоосунда 3 же 4 деп бааланган кызматташууга ылайыктуу балдар деп берилген. Булак Frankl 3 жана 4 категорияларынын операциялык аныктамаларын өзүнчө түшүндүрбөгөндүктөн, бул жерде булактан тышкары деталдуу категория аныктамасы кошулган эмес.

Клиникалык кароо кантип жүргүзүлгөн?

Булак ADA Type IV клиникалык кароо колдонулганын, кароо табигый жарыкта жана бир гана текшерүүчү тарабынан жүргүзүлгөнүн билдирет. Макала ADA Type IV процедурасынын бардык операциялык деталдарын, колдонулган divider жана шкаланын марка/моделин же өлчөө калибрациясын билдирбейт.

Ошондой эле байкоочунун калибрациясы, ошол эле өлчөөнү кайталоодогу ишенимдүүлүк же kappa/ICC сыяктуу байкоочу ишенимдүүлүгүнүн көрсөткүчтөрү булакта берилген эмес. Бул маалыматтар билдирилбегендиктен кийин кошулган эмес.

Таралыш Бул Изилдөөдө Эмнени Билдирет?

Таралыш, белгилүү бир окклюзиялык белгинин изилденген топто баалоо учурунда канчалык кеңири кездешерин көрсөткөн үлүш. Бул изилдөөдө белгилүү бир белгиси бар балдардын саны тиешелүү кыз, эркек же жалпы бала санына бөлүнүп пайызга айландырылганда булак графиктериндеги таралыш маанилери алынат; таралыш жаңы учурлардын убакыт ичиндеги пайда болуу ылдамдыгын билдирген инциденттүүлүк менен бир түшүнүк эмес.

Окутуу үчүн колдонулган негизги катыш төмөнкүдөй; бул билдирүү булак макалада номерленген теңдеме катары берилген эмес, Таблица 1деги сандар кантип пайызга айландырылганын түшүндүрүү үчүн көрсөтүлгөн:

\[ \mathrm{Prevalans}(\%)= \frac{\text{İlgili özelliğin görüldüğü kişi sayısı}} {\text{İlgili grubun toplam kişi sayısı}} \times100 \]

Мисалы, оң жакта мезиалдык баскыч 254 кыздын 157синде кездешкен:

\[ \frac{157}{254}\times100 \approx 61{,}8\% \]

Булак Сүрөт 1де кыздар үчүн берилген %61,8 маани ушул эсеп менен тастыкталат. Ошондой эле эркек балдарда 128/246 ≈ %52,0.

Молярдык мамилелердин жыйынтыктары

Мезиалдык баскыч эки тарапта тең кыздарда эркек балдарга караганда жогору үлүштө кездешкен жана булактагы p маанилерине ылайык айырма статистикалык маанилүүлүк чегинен өткөн. Flush terminal тегиздиги эркек балдарда сандык жактан жогору болсо да, оңдо p=0,065 жана солдо p=0,053 болгондуктан, булак тарабынан маанилүү деп кабыл алынбайт.

Аннотациядагы “мезиалдык %57, дисталдык %4, flush %39” маанилери сандык жактан Таблица 1дин оң тарап суммаларына дал келет: оң мезиалдык 285/500=%57,0; оң дисталдык 22/500=%4,4; оң flush 195/500=%39,0. Аннотация бул маанилерди ачык “оң тарап” деп белгилебегендиктен, бул жагдай көрсөтүү белгисиздиги катары сакталууга тийиш.

Ит тиш мамилелеринин жыйынтыктары

I класс ит тиш мамилеси эки жыныста да жана эки тарапта тең болжол менен %89-92 аралыгында болуп, үстөм мамиле. II класс мамилеси эки тарапта тең кыздарда эркек балдарга караганда көбүрөөк жана p<0,05. III класс мамилеси таблицада кыздарда такыр кездешкен эмес, эркек балдарда оңдо %3,3 жана солдо %2,4 деп катталган.

Бул жерде статистикалык айырма клиникалык чоңдук менен бир нерсе эмес экенин унутпоо керек. Макала p маанилерин гана берет; тобокелдик катышы, odds ratio, ишеним интервалы же башка эффект өлчөмүн бербейт.

Макаланын аннотациясындагы “I класс %90, II класс %4, III класс %2” деген билдирүү Таблица 1 менен толук дал келбейт. Оң тараптын суммалары Таблица 1ден ирети менен %90,4, %8,0 жана %1,6; сол тараптын суммалары %90,6, %7,2 жана %1,2 деп эсептелет. Ошондуктан аннотацияда II класс үчүн берилген %4 маани таблица маалыматынан түздөн-түз кайра алынбайт.

Приматтык боштуктар, физиологиялык боштуктар жана тыгыз жайгашуу

*Булактын ырааттуулугу боюнча эскертүү: Үстүңкү жаадагы тыгыз жайгашууда Таблица 1 жана Сүрөт 3 эки топто тең “0 бар” деп көрсөтсө да, таблицада p=0,341 деп жазылган жана талкуу текстинде кошумча түрдө кыздарда %3,9, эркек балдарда %2,4 үстүңкү жаа тыгыздыгы билдирилет. Бул үч маалымат бири-бири менен толук дал келбейт. Чийки маалыматсыз p мааниси кайсы байкоолордон алынганы же талкуудагы пайыздар кайсы сапка таандык экени ишенимдүү чечилбейт.

Эң күчтүү боштук табылгасы үстүңкү жаадагы приматтык боштук: эркек балдарда %72,8, кыздарда %58,7 жана p=0,001. Астыңкы жаадагы приматтык боштук жана үстүңкү-астыңкы физиологиялык боштуктарда эркек балдардын үлүшү сандык жактан жогору болсо да, p маанилери 0,05тен жогору.

Overjet, overbite, ачык тиштөө жана кайчылаш тиштөө жыйынтыктары

Чоңойгон overjet жана overbite бул беш белгинин ичинде эң көп кездешкен эки табылга. Эркек балдарда экөөнүн тең үлүшү кыздарга караганда жогору; бирок overjet үчүн p=0,062 жана overbite үчүн p=0,051 болгондуктан, булак колдонгон %5 чекте маанилүү жыныстык айырма көрсөтүлгөн эмес.

Статистикалык талдоо кантип жүргүзүлгөн?

Макала маалыматтар SPSS Version 25 менен талданганын билдирет. Нормалдуулукту баалоо үчүн Shapiro-Wilk тести колдонулганы; маалыматтар жыштык жана бөлүштүрүү менен сүрөттөлгөнү; статистикалык маанилүүлүк деңгээли %5, башкача айтканда p<0,05 деп кабыл алынганы жазылган.

p мааниси, нөлдүк гипотеза шартында байкалган же андан да экстремалдуу айырманы алуу канчалык шайкеш экенин баалаган статистикалык көрсөткүч. Бул изилдөөдө колдонулган чечим эрежесинде p<0,05 болгон салыштыруулар “статистикалык жактан маанилүү” деп кабыл алынган. Бирок p мааниси айырманын чоңдугун, клиникалык маанисин же себептүүлүктү өз алдынча көрсөтпөйт.

Маанилүү кайра өндүрүү чектөөсү бар: Макала Таблица 1де кыз жана эркек топтору үчүн берилген p маанилери кайсы салыштыруу тести менен эсептелгенин так атабайт. Shapiro-Wilk тести нормалдуулук тести катары көрсөтүлгөн; бирок категориялык “бар/жок” сандарды жыныстар арасында салыштырууда колдонулган так инференциалдык тест булак текстинде түшүндүрүлгөн эмес. Ошондуктан Verianla баянында хи-квадрат, Fisher так тести же башка тест колдонулган деп божомол жасалган эмес.

Булакта маанилүү деп табылган жыныстык айырмачылыктар

• Оң мезиалдык баскыч: кыздарда %61,8, эркек балдарда %52,0; p=0,027.
• Сол мезиалдык баскыч: кыздарда %60,6, эркек балдарда %50,4; p=0,021.
• Оң ит тиш II класс: кыздарда %11,0, эркек балдарда %4,9; p=0,011.
• Оң ит тиш III класс: кыздарда %0, эркек балдарда %3,3; p=0,004.
• Сол ит тиш II класс: кыздарда %9,4, эркек балдарда %4,9; p=0,048.
• Сол ит тиш III класс: кыздарда %0, эркек балдарда %2,4; p=0,012.
• Үстүңкү жаа приматтык боштук: кыздарда %58,7, эркек балдарда %72,8; p=0,001.

Бул айырмачылыктар текшерилген үлгүдөгү кыз жана эркек топторунун бөлүштүрүлүшүнө гана тиешелүү. Изилдөө жаш, социалдык-экономикалык абал, ооз адаттары, жаак өсүшү же башка мүмкүн болгон аралаштыруучу өзгөрмөлөрдү көп өзгөрмөлүү модель менен түзөткөн эмес; жок дегенде булак текстинде мындай модель билдирилген эмес.

Авторлордун талкуудагы негизги чечмелөөсү

Авторлор мезиалдык баскычтын изилдөөдө эң көп молярдык мамиле болушун жана I класс ит тиш мамилесинин үстөмдүгүн жалпысынан жагымдуу сүт тиштөө белгилеринин контекстинде чечмелешет. Үстүңкү приматтык боштуктардын өзгөчө эркек балдарда көп кездешиши кеңирээк туруктуу тиштердин чыгышы үчүн колдонулушу мүмкүн болгон жаа мейкиндиги жагынан талкууланган.

Чоңойгон overjet жана overbite башка ачык тиштөө жана кайчылаш тиштөө белгилерине караганда көбүрөөк кездешкен. Авторлор бул белгилер керек болсо эрте баалоодо маанилүү болушу мүмкүн экенин белгилешет. Бирок бул изилдөө кандайдыр бир ортодонтиялык кийлигишүүнүн натыйжалуулугун, эрте дарылоонун жыйынтыгын же дарыланбаган балдардын келечектеги табигый жүрүшүн текшерген эмес.

Изилдөө колдогон жыйынтыктар

• Текшерилген 500 балада мезиалдык баскыч сүт молярдык мамилеси эки тарапта тең эң көп кездешкен молярдык мамиле категориясы.
• I класс сүт ит тиш мамилеси болжол менен %90 деңгээли менен эки тарапта жана эки жыныста тең үстөм.
• Үстүңкү жаадагы приматтык боштуктар өзгөчө кеңири таралган жана эркек балдарда кыздарга караганда маанилүү түрдө жогору таралыш көрсөткөн.
• Чоңойгон overjet жана overbite ачык тиштөө жана кайчылаш тиштөөгө караганда көбүрөөк байкалган.
• Айрым молярдык жана ит тиш мамиле категорияларында кыз жана эркек топторунун арасында статистикалык айырмачылыктар билдирилген.
• Арткы кайчылаш тиштөө текшерилген үлгүдө өтө сейрек.

Изилдөө колдобогон жалпылоолор

Изилдөө бул балдар келечекте сөзсүз нормалдуу туруктуу окклюзияга ээ болорун далилдебейт. Сүт тиштөө белгиси кийинки малокклюзияга себеп болорун көрсөтпөйт. Намаккалдагы жыйынтыктарды бүт Индияга же башка өлкөлөргө ошол эле үлүштөр менен жалпылоону тастыктабайт. Изилдөө ортодонтиялык дарылоонун натыйжалуулугун баалабайт жана клиникалык дарылоо чечими үчүн өз алдынча жетиштүү прогностикалык модель түзбөйт.

Ошондой эле изилдөө манжа соруу, тилди түртүү же башка ооз адаттары байкалган ачык тиштөөнүн себеби экенин түздөн-түз текшерген эмес; мындай механизмдерди талкууда мурдагы адабияттардын контекстинде караган.

Негизги методологиялык жана отчеттук чектөөлөр

• Кесилиштүү дизайн себептүү сүт тиштөөдөн туруктуу тиштөөгө чыныгы өтүү байкалган эмес.
• Булакта жаш аралыгы 3-5 жана 3-6 деп эки башка түрдө берилген.
• Аннотацияда 529 бала деген билдирүү болсо да, жыйынтык жана таблицалар n=500 менен шайкеш.
• Аннотациядагы ит тиш II класс таралышы Таблица 1деги маанилерге дал келбейт.
• Үстүңкү жаа тыгыз жайгашуусу боюнча Таблица 1/Сүрөт 3 менен талкуу тексти карама-каршы.
• “Көп баскычтуу үлгүлөө” деген билдирүүнүн баскычтары деталдаштырылган эмес.
• Таблица 1 p маанилерин чыгарган так салыштыруу тести көрсөтүлгөн эмес.
• Ишеним интервалдары жана эффект өлчөмдөрү берилген эмес.
• Текшерүүчү калибрациясы жана өлчөөнүн кайталоо ишенимдүүлүгү үчүн сандык коэффициент билдирилген эмес.
• Изилдөөдө композиттик “жалпы малокклюзия” көрсөткүчү аныкталган эмес; ар кандай окклюзиялык белгилер өзүнчө бааланган.

Изилдөөнүн илимий мааниси

Изилдөөнүн эң ишенимдүү салымы Намаккалдагы текшерилген мектепке чейинки балдар тобунун сүт тиштөө окклюзиялык белгилерин кеңири сүрөттөшү. Изилдөө өзгөчө мезиалдык молярдык баскычтын, I класс ит тиш мамилесинин жана тиш жаасындагы боштуктардын бул үлгүдөгү бөлүштүрүлүшү жөнүндө жергиликтүү эпидемиологиялык маалымат берет.

Бул маалыматтар балдар стоматологиясы жана ортодонтиялык скрининг изилдөөлөрүндө баштапкы маалымат боло алат; бирок келечектеги туруктуу тиштөө жыйынтыгын аныктоо үчүн ошол эле балдарды убакыт боюнча байкаган longitudinal изилдөөлөр керек. Булактын өз жыйынтык бөлүмү да туруктуу тиштөөдө оптималдуу окклюзияга өтүүнү аныктоо үчүн көбүрөөк узак мөөнөттүү изилдөө керектигин баса белгилейт.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түпнуска изилдөө: PREVALENCE OF OCCLUSAL TRAITS IN PRESCHOOLER’S OF 3-5 YEARS OLD OF NAMAKKAL DISTRICT TAMIL NADU: A CROSS- SECTIONAL STUDY

Авторлор: Kamatchi Mohanraj; Aishwaryaa Kandhan; Vinodh Selvaraj; Gawtaman M.; Manoharan Muthusamy; Vijayakumar.

Жооптуу автор: Kamatchi Mohanraj.

Аффилиация: PDF 1-5 номерлүү авторлор үчүн Department of Paediatric Dentistry, Vivekanandha Dental College for Women аффилиациясын көрсөтөт. Алтынчы автор Vijayakumarдын өзүнчө аффилиациясы PDFдин көрүнгөн библиографиялык бөлүмүндө көрсөтүлгөн эмес.

Тең салым: Булакта тең салым/биргелешкен биринчи авторлук билдирүүсү көрүнгөн эмес.

Журнал: European Journal of Pharmaceutical and Medical Research (EJPMR).

Том / сан / бет: 13(1), 314-320.

ISSN: ISSN (O) 2394-3211; ISSN (P) 3051-2573.

DOI: 10.5281/zenodo.18093982.

Туруктуу DOI шилтемеси: https://doi.org/10.5281/zenodo.18093982

Журнал сайты: https://www.ejpmr.com/

Макала кабыл алынган күн: 4 Декабрь 2025.

Ревизия күнү: 25 Декабрь 2025.

Жарыяланган күн: 1 Январь 2026.

Булак түрү: Research Article; адамдарда жүргүзүлгөн кесилиштүү байкоочу таралыш изилдөөсү. Клиникалык кийлигишүү же longitudinal байкоо изилдөөсү эмес.

Рецензия абалы: EJPMR өзүн рецензияланган журнал катары сүрөттөйт жана расмий баалоо процедурасында кош сокур рецензия колдонорун билдирет. Макала журналдын көзөмөл системасында кабыл алынган изилдөө катары көрүнөт. Жеке рецензент отчеттору бул кароодо бааланган эмес.

Лицензия: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0).

Этикалык жактыруу: Institutional Review Board, VDCW/IEC/349/2023.

Макулдук: Булак ата-энелерден жазуу жүзүндөгү макулдук алынганын жана мектеп өкүлдөрүнөн уруксат камсыздалганын билдирет.

Үлгү: Жыйынтык жана Таблица 1ге ылайык 500 бала; 254 кыз жана 246 эркек бала. Аннотациядагы 529 бала деген билдирүү башка бөлүмдөр менен шайкеш эмес.

Жаш аралыгы: Аталыш, аннотация жана жыйынтыктарда 3-5 жаш; гипотеза жана метод бөлүмүндө 3-6 жаш деп жазылган. Булак бул айырманы түшүндүрбөйт.

Үлгүлөө: Аннотация көп баскычтуу үлгүлөө стратегиясын билдирет. Методдо жеке жана мамлекеттик мектептерден үлгү алынганы, тандоо чүчүкулак/chit ыкмасы менен жүргүзүлгөнү көрсөтүлөт; үлгүлөө баскычтарынын деталдаштырылган агымы билдирилген эмес.

Клиникалык баалоо: Табигый жарыкта, бир текшерүүчү менен ADA Type IV клиникалык кароо катары сүрөттөлгөн.

Өлчөнгөн негизги белгилер: Сүт молярдык мамилеси, сүт ит тиш мамилеси, overjet, overbite, ачык тиштөө, алдыңкы жана арткы кайчылаш тиштөө, приматтык боштуктар, физиологиялык боштуктар жана тыгыз жайгашуу.

Статистика: SPSS Version 25; Shapiro-Wilk нормалдуулук тести; жыштык жана бөлүштүрүү; маанилүүлүк чеги p<0,05. Таблица 1деги жыныстык салыштыруулар үчүн p маанилерин чыгарган так инференциалдык тест булакта ачык көрсөтүлгөн эмес.

Каржылоо: Булакта өзүнчө каржылоо билдирүүсү көрүнгөн эмес.

Ыраазычылык: Авторлор Vivekanandha Dental College for Women, Tiruchengode мекемесиндеги Pedodontics & Preventive Dentistry бөлүмүнө ыраазычылык билдиришет.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Булак текстинде көрүнгөн өзүнчө кызыкчылыктардын кагылышы билдирүүсү аныкталган эмес.

Маалымат жеткиликтүүлүгү: Катышуучу деңгээлиндеги чийки маалыматтарга байланыштуу өзүнчө маалымат жеткиликтүүлүгү билдирүүсү берилген эмес. Жарыя Таблица 1 жана төрт график менен топтолгон сандарды жана пайыздарды берет.

Автор салымдары / CRediT: Булакта өзүнчө CRediT же автор салымы билдирүүсү көрүнгөн эмес.

Негизги чечмелөө чеги: Кесилиштүү табылгалар учурдагы сүт тиштөө белгилеринин таралышын көрсөтөт; туруктуу тиштөөдөгү жеке натыйжаны, себептүүлүктү же ортодонтиялык дарылоонун натыйжалуулугун далилдебейт.