Bayesian Structural Time Series (BSTS), müşâhede olunan iḳtiṣâdî seriyi zaman içinde tebeddül edebilen ġayr-i müşâhede trend eczâsına ayıran iḥtimâlî bir durum-uzayı modelidir; Bayesian Model Averaging (BMA) ise tek bir regresyon modelini intiḫâb etmek yerine muḫtelif model terkîbâtının posterior iḥtimâllerini müştereken taḳdîr ederek müteġayyirlerin model belirsizliği altındaki metânetini ölçen bir usûldür. İşbu tedḳîḳ, Cenûbî Afrika’nın 1960Q1–2025Q3 arasındaki üç aylık makro-iḳtiṣâdî maʿlûmâtını istiʿmâl ederek uzun müddetli büyüme yavaşlamasını ve yatırım dinamiklerinin bu yavaşlama ile münâsebetini iki usûlü birlikte kullanmak sûretiyle tetkîk eder. BSTS netîceleri latent trend büyümesinde uzun müddetli bâriz bir tedennî bulunduğunu; esâs BMA modeli ise yatırım büyümesinin tetkîk olunan dört makro-iḳtiṣâdî müteġayyir arasında büyüme ile en ḳuvvetli eş-zamanlı korelât olduğunu gösterir. Bununla beraber gecikmeli GDP büyümesi modele idḫâl edildiğinde yatırımın müstaḳil tahmin desteği şiddetle azalır; binâʾen-aleyh netîceler yatırımın büyümenin müstaḳil sebebî muharriki olduğunu isbât etmez.

BSTS posterior ortalaması, nümûnenin bidâyetinde %5’in fevḳinde bulunan latent trend büyümesinin 2025Q3 civârında taḳrîben %1,1 seviyesine tedennî ettiğini gösterir. Post-GFC/Pre-COVID devri ile Pre-GFC devri arasındaki ortalama trend büyümesi farkı −1,535 yüzde puandır ve tedennînin posterior iḥtimâli 0,996’dır. Post-COVID devri ile Pre-GFC arasındaki fark −2,188 yüzde puan olup tedennî iḥtimâli yine 0,996’dır. Buna muḳābil Post-COVID ile Post-GFC/Pre-COVID devirleri arasındaki ilâve −0,652 puanlık tedennînin %95 güvenilir aralığı sıfırı ihtivâ ettiğinden, pandemi sonrasında ayrıca bir structural break daha az ḳaṭʿiyyetle tesbît olunur.

Esâs BMA modelinde yatırım büyümesinin posterior inclusion probability (PIP) ḳıymeti 1,000, posterior ortalama żarîbi 0,214’tür. Döviz kuru büyümesinin PIP’i 0,831, faiz nisbetinin 0,612 ve hükûmet maṣârifinin büyümesinin 0,412’dir. Lâkin bir devre gecikmeli GDP büyümesi ile bir devre gecikmeli yatırım büyümesi aynı model fezâsına alındığında, gecikmeli GDP büyümesinin PIP’i 1,000’e vâṣıl olurken yatırımın PIP’i 0,238’e iner. Tedḳîḳin en mühim tefsîr ḥaddi budur: żaʿîf yatırım, Cenûbî Afrika’nın uzun müddetli düşük büyüme muḥîtinin ḳuvvetli bir ḫuṣûṣiyetidir; lâkin maʿlûmât yatırımın tek başına müstaḳil ve sebebî bir üstünlüğünü göstermemektedir.

Tedḳîḳ mesʾelesi

Cenûbî Afrika’nın iḳtiṣâdî büyümesi son birkaç on yılda bâriz sûrette żaʿîflamıştır. Tedḳîḳin esâs suʾâli yalnız büyümenin düştüğünü göstermek değil, yatırım dinamiklerinin bu uzun müddetli yavaşlama içindeki nisbî ehemmiyetini diğer makro-iḳtiṣâdî müteġayyirlerle birlikte ve model intiḫâbına müteʿallik belirsizliği ḥesâba ḳatarak taḳdîr etmektir.

Tedḳîḳ bilḫâṣṣa yatırımın rolüne temerküz eder; lâkin yatırımı iḳtiṣâdın yegâne yahut nihâʾî sebebi addetmez. Menbaʿ, elektrik arzındaki müşkilât, lojistik darboğazlar, altyapı noḳṣanları, devlet ḳudretindeki maḥdûdiyetler ve siyâset belirsizliği gibi daha derin structural şerâʾitin yatırımın beklenen getirisini tenḳîṣ edebileceğini ve yatırım vâsıtasıyla büyümeye intikāl edebileceğini müzâkere eder.

Tedḳîḳin literatürde hedeflediği ḫalâ

Evvelki tedḳîḳler yatırım, altyapı, müʾesseseler, makro-iḳtiṣâdî istiḳrâr ve büyüme arasındaki münâsebetleri vâsiʿ sûrette incelemiştir. Menbaʿın işâret ettiği ḫalâ, Cenûbî Afrika için yatırımın diğer münteḫab makro-iḳtiṣâdî büyüme korelâtlarına nisbetle metânetini, hem değişen uzun müddetli trendi hem de model belirsizliğini aynı anda nazar-ı dikkate alan mürekkeb bir Bayesian çerçevede taḳdîr eden tedḳîḳlerin maḥdûd oluşudur.

İki usûl niçin birlikte istiʿmâl olunur?

BSTS ile BMA aynı suʾâle cevâb vermez. BSTS, Cenûbî Afrika’nın altında yatan trend büyüme sürʿatinin zaman içinde nasıl tebeddül ettiğini taḳdîr eder. BMA ise müşâhede olunan reel GDP büyümesinin münteḫab makro-iḳtiṣâdî müteġayyirlerle münâsebetini muḫtelif model terkîbâtı altında değerlendirir. Böylece tedḳîḳ “büyümenin uzun müddetli temâyülü nasıl değişti?” suʾâli ile “hangi makro müteġayyirler muḫtelif spesifikasyonlarda büyüme ile en mütteṣıl sûrette alâḳalıdır?” suʾâlini tefrîḳ eder.

Yatırım büyümesi niçin ḳuvvetli görünür, lâkin sebebî netîce sayılmaz?

Zîrâ esâs BMA modelinde yatırım büyümesi PIP=1,000 ile bütün yüksek posterior iḥtimâlli spesifikasyonlarda yer alsa da GFCF aynı zamanda GDP’nin maṣraf eczâsından biridir ve yatırım ile çıktı ḳuvvetle pro-cyclical’dır. Bir devre gecikmeli GDP büyümesi aynı model fezâsına ilâve olunduğunda yatırımın PIP’i 0,238’e inerken gecikmeli GDP büyümesinin PIP’i 1,000 olur. Bu sebeple esâs netîce ḳuvvetli eş-zamanlı münâsebeti teʾyîd eder; müstaḳil sebebî teʾsîri teʾyîd etmez.

Neoklasik ve endojen büyüme çerçevesi

Tedḳîḳin nazarî çerçevesi neoklasik ve endojen büyüme nazariyelerine müsteniddir. Neoklasik yaklaşımda yatırım sermâye stoğunu ve istihṣâl ḳudretini artırır. Endojen büyüme modelleri ise sermâye teşekkülünün teknoloji benimseme, verimlilik, maʿrifet intişârı ve beşerî sermâye kanalları vâsıtasıyla daha uzun müddetli teʾsîrler hâsıl edebileceğini vurgular.

Menbaʿ bu nazarî kanalları doğrudan ayrı ayrı taḳdîr etmez. Ampirik taḥlîl yalnız yatırım, hükûmet maṣârifleri, para şerâʾiti ve döviz kuru dinamikleri gibi münteḫab makro müteġayyirlerin büyüme ile münâsebetini değerlendirir.

Üç iḳtiṣâdî rejim

Nümûne üç rejime tefrîḳ edilmiştir:

Bu rejimler deterministik sûrette taḳdîr olunmuş structural break târîḫleri değildir; mühim makro-iḳtiṣâdî devirleri muḳāyese etmek için tedḳîḳde evvelden taʿrîf olunmuş zaman ḳısımlarıdır.

Maʿlûmât mecmûʿası ve müteġayyirler

Bütün esâs makro-iḳtiṣâdî seriler South African Reserve Bank’tan alınmıştır. Reel GDP, reel hükûmet maṣârifleri ve gayrisâfî sâbit sermâye teşekkülü (Gross Fixed Capital Formation, GFCF) reel miḳdarlardır. Faiz nisbeti esâs modelde seviye olarak, döviz kuru ise Rand/ABD doları sûretinde istiʿmâl olunur.

Stasionerlik murâḳabeleri

Uzun nümûne ve bâriz structural tebeddüller sebebiyle Augmented Dickey–Fuller (ADF) ve Kwiatkowski–Phillips–Schmidt–Shin (KPSS) testleri tatbîḳ olunmuştur. ADF testinde sıfır faraziyesi unit root; KPSS testinde ise seviye stasionerliğidir.

Log reel GDP ve faiz nisbeti seviyesi için stasioner olmama cihetinde bâriz delîl vardır. Yatırım büyümesi ve döviz kuru büyümesi daha ḳuvvetli stasionerlik ḫuṣûṣiyetleri gösterirken, reel GDP ve hükûmet maṣârifleri büyümesinde testler ḳısmen muḫtelif işâretler verir. BSTS modeli log reel GDP’nin latent seviye ve meylini stoḫastik sûrette değiştirdiğinden sâbit deterministik trend etrâfında stasionerliği mecbûr tutmaz.

Yatırım nisbeti ile yatırım büyümesi niçin muḫtelif netîce verir?

Yatırım nisbeti muʿayyen bir devirde sermâye teşekkülünün GDP’ye nisbetle miḳdârını, yatırım büyümesi ise sermâye teşekkülünün ne ḳadar sürʿatle arttığını veya azaldığını gösterir. Post-GFC/Pre-COVID devrinde yatırım nisbeti %17,67 ile Pre-GFC devrindeki %14,50’nin fevḳinde iken yatırım büyümesi %4,67’den −%0,06’ya ve GDP büyümesi %3,31’den %1,43’e düşmüştür. Bu sebeple menbaʿ, büyüme yavaşlamasını îżâḥda yatırımın GDP içindeki seviyesinden ziyâde yatırım momentumunun żaʿîflamasını daha müfîd bulur.

Tedḳîḳin Usûlü ve Netîceleri

Bayesian Structural Time Series modeli

Müşâhede olunan log reel GDP şu sûretle ayrılır:

\[ y_t = \mu_t + \varepsilon_t, \qquad \varepsilon_t \sim N(0,\sigma_\varepsilon^2) \tag{1} \]

\(y_t\) müşâhede olunan log reel GDP, \(\mu_t\) müşâhede olunamayan trend seviyesi ve \(\varepsilon_t\) gayr-i muntazam cüzʾdür.

Trend, local linear trend modeliyle inkişaf ettirilir:

\[ \mu_t = \mu_{t-1}+\beta_{t-1}+\eta_t, \qquad \eta_t \sim N(0,\sigma_\eta^2) \tag{2} \]

\[ \beta_t=\beta_{t-1}+\zeta_t, \qquad \zeta_t \sim N(0,\sigma_\zeta^2) \tag{3} \]

\(\beta_t\), trendin zamanla tebeddül edebilen meylini, yaʿnî esâs büyüme momentumunu temsil eder. \(\eta_t\) ve \(\zeta_t\) yekdiğerinden müstaḳil Gaussian bozuculardır.

Trend büyümesinin senelikleştirilmesi

Esâs usûl ḳısmında trend büyümesi:

\[ g_t=400(\mu_t-\mu_{t-1}) \tag{4} \]

sûretinde yazılmıştır. Bu, üç aylık log-trend tebeddülünün linearized senelik yüzde nisbetidir.

Menbaʿın Şekil 3 ḳaydında ise posterior meyil çekimleri:

\[ 100[\exp(4\beta)-1] \]

ifâdesiyle senelikleştirildiği bildirilir. Bu iki sûret küçük büyüme nisbetlerinde yekdiğerine yaḳın olmakla beraber teknik cihetten ayniyet göstermez. Verianla burada menbaʿda mevcut iki gösterimi ayrı tutar.

Latent trend büyümesi netîcesi

Şekil 3’te posterior ortalama latent trend büyümesi nümûnenin bidâyetinde %5’in fevḳindedir. 1970’ler ve 1980’lerde tedrîcî tedennî, 1990’ların âḫiri ve 2000’lerin evâʾilinde muvakkat ıṣlâḥ, 2000’lerin ortasından sonra yeniden bâriz żaʿaf görülür. 2025Q3’e gelindiğinde posterior ortalama taḳrîben %1,1’dir.

Birinci ve üçüncü muḳāyeselerde güvenilir aralık tamâmen menfîdir. İkinci muḳāyesede aralık sıfırı ihtivâ eder. Binâʾen-aleyh uzun müddetli yavaşlama için posterior delîl ḳuvvetlidir; COVID sonrası ayrıca ilâve bir break’in miḳdârı ise daha belirsizdir.

Reel büyüme ve yatırımın rejimlere göre tebeddülü

Bu cedveller müştereken değerlendirildiğinde, Post-GFC/Pre-COVID devrindeki yüksek yatırım nisbetinin yatırım momentumundaki bâriz bozulmayı mestûr ettiği görülür.

Yatırım nisbetinin ḥesâbı

Menbaʿ üç aylık GFCF’yi senelikleştirerek yatırım nisbetini taḳrîben şu sûretle taʿrîf eder:

\[ Investment\ Ratio_t = 100\times\frac{4\,GFCF_t}{RGDP_t} \]

Burada \(GFCF_t\) üç aylık gayrisâfî sâbit sermâye teşekkülü, \(RGDP_t\) reel GDP’dir. 4 ʿâmili, üç aylık GFCF’nin senelikleştirilmesini temin eder.

Bayesian Model Averaging

Esâs büyüme muʿâdelesi:

\[ g_t= \alpha +\beta_1 GFCF_t +\beta_2 GE_t +\beta_3 InRate_t +\beta_4 ExRate_t +\epsilon_t \tag{5} \]

\(g_t\) reel GDP büyümesini, \(GFCF_t\) yatırım büyümesini, \(GE_t\) hükûmet maṣârifleri büyümesini, \(InRate_t\) faiz nisbetini ve \(ExRate_t\) döviz kuru büyümesini temsil eder.

Dört namzed müteġayyir bulunduğundan model fezâsı \(2^4=16\) mümkün spesifikasyondan müteşekkildir. BMA tek bir modeli intiḫâb etmez; her modelin posterior iḥtimâlini ḥesâba ḳatar.

Bir \(M_k\) modelinin \(D\) maʿlûmâtı verildiğinde posterior iḥtimâli umûmî sûrette:

\[ P(M_k\mid D) = \frac{P(D\mid M_k)P(M_k)} {\sum_j P(D\mid M_j)P(M_j)} \tag{6} \]

şeklinde ifâde olunur.

Bir müteġayyirin posterior inclusion probability ḳıymeti ise:

\[ PIP_j = \sum_{M_k:x_j\in M_k} P(M_k\mid D) \tag{7} \]

olarak ḥesâb olunur. Yüksek PIP, alâḳalı namzed müteġayyirin tetkîk olunan model fezâsında birçok yüksek posterior iḥtimâlli modelde yer aldığını gösterir. PIP sebebiyet iḥtimâli değildir.

Esâs BMA netîceleri

Esâs modelde yatırım büyümesi, dört namzed arasında büyüme ile en metîn eş-zamanlı korelâttır. Döviz kuru büyümesinin menfî posterior ortalaması da nisbeten ḳuvvetli posterior destek görür.

Bir devre gecikmeli yatırım

GFCF büyümesi bir çeyrek geciktirildiğinde yatırımın PIP’i yine 1,000, posterior ortalaması 0,151’dir. Döviz kuru büyümesinin PIP’i 0,942, faiz nisbetinin 0,706 ve hükûmet maṣârifleri büyümesinin 0,616’dır.

Bu test, esâs yatırım–GDP münâsebetinin yalnız aynı çeyrekte GFCF’nin GDP muḥâsebe cüzʾü olmasından neşʾet etmediğini düşündürür. Lâkin gecikme kullanmak tek başına sebebiyet mesʾelesini veya iḳtiṣâdî sürekliliği ḥalletmez.

Dağıtılmış gecikme modeli

Birinci gecikme ḳuvvetli ve müsbettir; ikinci ve üçüncü gecikmeler żaʿîftir; dördüncü gecikme yüksek PIP fakat menfî posterior ortalama; beşinci gecikme ise orta derecede destek ve müspet işâret gösterir. Menbaʿ, mütecâvir yatırım gecikmelerinin mütedâḫil maʿlûmât ihtivâ ettiğini vurguladığından bu żarîbler yekdiğerinden müstaḳil structural teʾsîrler olarak tefsîr olunmamalıdır.

Prior ḥassâsiyeti

Yatırım büyümesi üç prior altında da PIP=1,000 ḳıymetini muḥâfaza eder. İkinci derecedeki müteġayyirlerin posterior desteği bir miḳdâr tebeddül etse de esâs tertîb büyük ölçüde bâḳîdir.

Çıktı sürekliliğini murâḳabe eden kritik metânet testi

Bu model beş namzed müteġayyir ihtivâ ettiğinden \(2^5=32\) mümkün spesifikasyonun tamâmı değerlendirilmiştir. Netîce, yatırımın evvelki gecikmeli modellerdeki yüksek posterior desteğinin mühim bir ḳısmının umûmî iḳtiṣâdî süreklilik ile tedâḫül ettiğini gösterir.

Faiz nisbetinin taḥvîline karşı metânet

Esâs modelde faiz nisbeti seviye olarak kullanılır. Ek A’daki alternatif model faiz nisbetini birinci fark olarak kullanmaktadır.

Yatırımın PIP=1,000 netîcesi faiz nisbetinin taḥvîlinden müteʾessir olmaz. Buna muḳābil para şerâʾitine dâʾir posterior destek, faiz nisbetinin seviyesi kullanıldığında tebeddülüne nisbetle çok daha yüksektir.

Alternatif büyüme miḳyâsları

BSTS trendine ilâveten Hodrick–Prescott filtresi kullanılmış ve üç aylık maʿlûmât için \(\lambda=1600\) intiḫâb olunmuştur. Menbaʿ, HP trendinin küresel mâlî buḥrândan sonraki büyüme yavaşlamasını ve COVID devrindeki şiddetli daralmayı aynı umûmî cihette yakaladığını bildirir.

Ayrıca senelik tebeddül yerine senelikleştirilmiş üç aylık GDP büyümesi kullanılmıştır. Bu miḳyâs ile ortalama büyüme Pre-GFC devrinde %3,24, Post-GFC/Pre-COVID devrinde %1,33 ve COVID/Post-COVID devrinde %0,62’dir. Son devrin standard inḥirâfı %20,1’e yükselir ve pandemiden mütevellid yüksek kısa müddetli volatiliteyi gösterir.

Tedḳîḳin teʾyîd ettiği netîceler

• Cenûbî Afrika’nın latent trend büyümesi uzun târîḫî nümûne boyunca bâriz sûrette żaʿîflamıştır.
• Post-GFC devri, Pre-GFC devrine nisbetle daha düşük trend büyümesiyle ḳuvvetli posterior delîl altında münâsebetlidir.
• Yatırım büyümesi esâs BMA modelinde seçilen dört müteġayyir arasında GDP büyümesinin en metîn eş-zamanlı korelâtıdır.
• Bu esâs tertîb UIP, BRIC ve hyper-g priorlarında muḥâfaza olunur.
• Yatırım momentumundaki żaʿaf, yalnız GDP içindeki yatırım nisbetine nazar etmekten daha ziyâde maʿlûmât verir.
• Döviz kuru büyümesi de birçok spesifikasyonda yüksek posterior destek görür.
• Bir devre gecikmeli GDP büyümesi modele idḫâl edildiğinde çıktı sürekliliği, gecikmeli yatırımın tahmin desteğini büyük ölçüde gölgeler.

Tedḳîḳin teʾyîd etmediği netîceler

• Yatırım tedennîsinin Cenûbî Afrika’daki büyüme yavaşlamasının yegâne sebebi olduğu gösterilmemiştir.
• BMA netîceleri yatırımın structural veya sebebî teʾsîrini taḳdîr etmez.
• PIP=1,000 ḳıymeti “yatırımın büyümeye sebeb olma iḥtimâli %100’dür” maʿnâsına gelmez.
• Post-COVID devrindeki ilâve trend tedennîsinin ḳaṭʿî ayrı bir structural break olduğu gösterilmemiştir.
• Yüksek yatırım/GDP nisbetinin kendiliğinden yüksek büyüme temin edeceği teʾyîd edilmemektedir.
• Namzed müteġayyirler beşerî sermâye, müʾessese keyfiyeti, ticâret açıklığı ve sair bütün muḥtemel büyüme müʿayyinlerini ihtivâ etmemektedir.
• Netîcelerin diğer gelişmekte olan iḳtiṣâdlara kendiliğinden taʿmîm edilebileceği gösterilmemiştir.

Siyâset maʿnâsı

Menbaʿın siyâset netîcesi yalnız “daha fazla yatırım yapılmalıdır” değildir. Yatırımın müstahsil ḳudrete dönüşebilmesi için elektrik arzı emniyeti, yük ve demiryolu lojistiği, liman ḳapasitesi, altyapı tatbîḳ faʿâliyeti, belediye altyapısı, müʾessese ḳudreti ve siyâsetin öngörülebilirliği gibi şerâʾitin ıṣlâḥı lâzım geldiği müdâfaʿa olunur.

Tedḳîḳ ayrıca yatırımın miḳdârı ile keyfiyetini tefrîḳ eder. Maḥdûd mâlî fezâ altında menbaʿ, tefrîḳsiz geniş mâlî teşvîḳ yerine yüksek iḳtiṣâdî dışsallığı olan altyapı yatırımlarına, mevcûd sermâye bütçelerinin daha müessir tatbîḳine ve münâsib sûrette tertîb edilmiş devlet–husûsî ortaklıklara evleviyet verilmesini müzâkere eder.

Para ve mâliye siyâsetindeki istiḳrâr lâzım olmakla beraber, uzun müddetli trend yavaşlamasının yalnız bu vâsıtalarla tersine çevrilebileceği netîcesine varılmaz. Menbaʿın yaklaşımı makro-iḳtiṣâdî istiḳrârı, structural ıṣlâḥâtı ve müstahsil husûsî sermâye teşekkülünü yekdiğerini tamamlayan unsurlar olarak görür.

Maḥdûdiyetler ve gelecek tedḳîḳ

BMA model intiḫâbı belirsizliğini değerlendirir, lâkin endogeneity mesʾelesini ḥalletmez. Namzed müteġayyirlerin adedi ḳaṣden maḥdûddur. Taḳrîben 65 senelik nümûne büyük müʾessesî, siyâsî ve structural taḥavvülleri ihtivâ eder; bu tebeddülâtın tamâmı ayrı structural rejimler olarak modellenmemiştir. Sektörel yatırım ve istihṣâl farkları da esâs modelde yer almaz.

Menbaʿ gelecek tedḳîḳler için structural veya instrumental variable temelli identification stratejileri, daha zengin büyüme müʿayyinleri mecmûʿaları, açık structural break modelleri, sektör seviyesinde yatırım/istihṣâl maʿlûmâtı ve structural ḳayıtları bulunan sair gelişmekte olan iḳtiṣâdlarla muḳāyeseli tedḳîḳler tavsiye eder.

Menbaʿ ve Usûl Ḳaydı

Aṣlî tedḳîḳ: Investment Decline and South Africa’s Growth Slowdown: Evidence from Bayesian Model Averaging.

Müʾellifler: Kazeem Abimbola Sanusi; Zandri Dickason-Koekemoer.

Mesʾûl müʾellif: Kazeem Abimbola Sanusi.

Müʾessese: Trade Research Unit, Economic and Management Sciences, North-West University, Potchefstroom, South Africa.

Mecmûʿa: Economies.

Nâşir: MDPI.

Bibliyografik ḳayıt: Economies, 2026, 14, 423.

DOI: 10.3390/economies14090423.

Neşir süreci: Vürûd: 20 Ağustos 2026; taʿdîl: 16 Eylül 2026; ḳabûl: 18 Eylül 2026; neşir: 21 Eylül 2026.

Menbaʿ nevʿi: Hakemli, açık erişimli aṣlî tedḳîḳ maḳālesi.

Lisâns: Creative Commons Attribution (CC BY).

Esâs maʿlûmât: Cenûbî Afrika için 1960Q1–2025Q3 devrinde üç aylık makro-iḳtiṣâdî seriler.

Maʿlûmât menbaʿı: South African Reserve Bank.

Esâs usûller: Local linear trendli Bayesian Structural Time Series; Bayesian Model Averaging; ADF ve KPSS stasionerlik testleri; iḳtiṣâdî rejim muḳāyeseleri; gecikmeli ve dağıtılmış gecikmeli BMA; prior ḥassâsiyeti; çıktı sürekliliği murâḳabesi; HP-filter ve alternatif büyüme miḳyâsı metânet taḥlîlleri.

Esâs BMA model fezâsı: Yatırım büyümesi, hükûmet maṣârifleri büyümesi, faiz nisbeti ve döviz kuru büyümesi olmak üzere dört namzed müteġayyir ve cemʿan 16 mümkün model. Model priorı uniform, esâs żarîb priorı Unit Information Prior’dır; BRIC ve hyper-g priorları ḥassâsiyet murâḳabesi olarak istiʿmâl edilmiştir.

Çıktı sürekliliği metânet modeli: Bir devre gecikmeli GDP büyümesinin ilâvesiyle beş namzed müteġayyir ve cemʿan 32 model değerlendirilmiştir.

Mâlî destek: Hâricî mâlî destek alınmamıştır.

Aḫlâḳ heyʾeti: Tatbîḳ olunmaz.

Maʿlûmâtlı muvâfaḳat: Tatbîḳ olunmaz.

Maʿlûmât erişilebilirliği: Tedḳîḳde istiʿmâl olunan 1960Q1–2025Q3 üç aylık müteġayyir maʿlûmâtının South African Reserve Bank’tan elde edildiği bildirilmiştir.

Menfaʿat teʿârużu: Müʾellifler menfaʿat teʿârużu bildirmemiştir.

Müʾellif ḫidmetleri: Kavramsallaştırma K.A.S. ve Z.D.-K.; usûl, yazılım, formal taḥlîl, tedḳîḳ ve maʿlûmât tanzîmi K.A.S.; taṣdîḳ K.A.S. ve Z.D.-K.; menâbiʿ K.A.S. ve Z.D.-K.; ilk müsvedde K.A.S.; murâcaʿa ve taḥrîr K.A.S. ve Z.D.-K.; görselleştirme K.A.S. ve Z.D.-K.; nezâret Z.D.-K.; proje idâresi K.A.S.; mâlî desteğin temîni Z.D.-K. tarafından icrâ edilmiştir.

Esâs tefsîr ḥaddi: Tedḳîḳin Bayesian netîceleri model fezâsındaki münâsebeti ve posterior desteği ölçer. Endogeneity’yi ortadan kaldıran ayrı bir identification stratejisi mevcut değildir. Yatırım büyümesinin esâs modelde PIP=1,000 olması sebebiyet delîli değildir; gecikmeli GDP büyümesiyle yapılan metânet taḥlîli yatırımın müstaḳil tahmin ḳudretini ehemmiyetli derecede maḥdûd eder.

Menbaʿ içi usûlî nüans: Trend büyümesinin senelikleştirilmesi esâs usûl metninde \(400(\mu_t-\mu_{t-1})\) olarak, Şekil 3 ḳaydında ise posterior meyil çekimleri için \(100[\exp(4\beta)-1]\) olarak ifâde edilmiştir. İki gösterim burada sessizce yekdiğerinin yerine istiʿmâl olunmamıştır.

Görsel yeniden inşâ ḳaydı: Rejimler arasındaki posterior trend farkları, GDP büyümesi–yatırım büyümesi muḳāyeseleri, esâs PIP cedveli, prior ḥassâsiyeti ve çıktı sürekliliği metânet testi ḳaṭʿî cedvel maʿlûmâtıyla Verianla için özgün grafikler sûretinde yeniden çizilebilir. PDF’deki uzun zaman serilerinin ara müşâhedeleri ḫam maʿlûmât olmadan grafikten ḳaṭʿî raḳamlar olarak yeniden inşâ edilmemelidir.