Mashudu ya kokwa za michikichi (Palm Kernel Meal, PKM) ni zao-tambaa la kilimo na viwanda lenye nyuzi na protini nyingi, linalobaki baada ya mafuta kuondolewa kutoka kwenye kokwa za michikichi kwa uchimbaji kwa kiyeyusho. Utafiti huu ulichunguza utofauti wa muundo wa kemikali katika vyanzo vinane vya kibiashara vya PKM na kulinganisha sifa za uchachushaji na uwezo wa kumeng’enywa kwa PKM kwenye rumen dhidi ya mashudu ya kokwa za michikichi yaliyokamuliwa kwa mashine (Palm Kernel Expeller, PKE), chakula cha gluten ya mahindi (Corn Gluten Feed, CGF) na masalia ya beet katika hali za in vitro. Vipengele vikuu vya lishe vya PKM, kama vile dutu hai ya kikaboni, nyuzi za neutral detergent na protini ghafi, vilionekana kuwa thabiti kwa kiasi kikubwa kati ya vyanzo, huku mafuta na baadhi ya sehemu za protini/nyuzi zisizoyeyuka zikionyesha utofauti mkubwa zaidi. Matokeo yaliyojitokeza zaidi ni kwamba makadirio yaliyorekebishwa ya uwezo wa kumeng’enywa wa NDF baada ya saa 48 yalikuwa %71,9 kwa PKM na %53,7 kwa PKE. Kwa upande mwingine, thamani ya jumla ya virutubisho vinavyomeng’enywa (TDN) katika utafiti huu haikupimwa moja kwa moja kwa mnyama; ilikadiriwa kwa kutumia muundo wa kemikali na uwezo wa kumeng’enywa wa NDF wa in vitro, na kuhesabiwa kuwa %68,3 kwa PKM na %63,6 kwa PKE. Kwa hiyo, utafiti unaunga mkono PKM kama malighafi yenye matumaini ya nyuzi na nishati kwa ng’ombe, lakini hautoi pendekezo la moja kwa moja kuhusu kiwango cha matumizi shambani au utendaji wa mnyama.

Ujumbe muhimu wa kisayansi wa utafiti ni kwamba mtazamo rahisi wa “mafuta mengi zaidi = lazima nishati ya chakula iwe nyingi zaidi” hautoshi kwa bidhaa hizi mbili za ziada za kokwa za michikichi. Katika ulinganisho wa in vitro, PKE ilikuwa na takribani mara nne zaidi ya ether extract, yaani mafuta, lakini sehemu ya nyuzi ya PKM ilionekana kuwa na uwezo mkubwa zaidi wa kumeng’enywa. Katika hesabu ya TDN ya waandishi, matumizi haya ya juu ya nyuzi yalifidia kiwango kidogo cha mafuta katika PKM na kusababisha thamani ya TDN iliyokadiriwa kuwa juu kwa pointi 4,7 za asilimia kuliko PKE.

Hata hivyo, kikomo cha hitimisho hili kiko wazi. Vyakula vya majaribio havikuingizwa kwenye uoteshaji pekee; kila chupa iliingizwa kwenye uoteshaji pamoja na kiasi sawa cha lishe rejea ya pamoja. Kwa hiyo, matokeo ya uzalishaji wa gesi, uwezo halisi wa kumeng’enywa wa dutu kavu na uwezo wa kumeng’enywa wa NDF ni makadirio yaliyorekebishwa kihisabati kutokana na uoteshaji wa pamoja. Athari za ushirikiano kati ya chakula cha majaribio na lishe rejea haziwezi kutenganishwa kabisa. Aidha, utafiti haukupima moja kwa moja ulaji halisi wa chakula, utendaji wa maziwa au uzito hai, tabia ya kutafuna, kasi ya kupita kwenye rumen au asilimia salama ya kujumuisha PKM kwenye mlo.

Kwa mtazamo wa uendelevu, maana ya utafiti ni uwezekano wa kubadilisha zao-tambaa linalotokana na uzalishaji wa mafuta ya michikichi na ambalo linaweza kuwa na thamani ndogo, kuwa malighafi ya pili ya chakula inayoweza kutumiwa kwa wanyama wanaocheua. Hata hivyo, utafiti huu si uchambuzi wa mzunguko wa maisha, jaribio la gesi chafuzi au uchambuzi wa kiuchumi wa shamba; kwa hiyo, faida za kimazingira na kiuchumi zinapaswa kutazamwa si kama matokeo yaliyopimwa moja kwa moja, bali kama maana inayowezekana ya matumizi kwa upande wa ufanisi wa rasilimali.

Tutenganishe kwanza dhana za PKM, PKE na rumen

PKM na PKE ni bidhaa mbili tofauti zinazotokana na malighafi moja, yaani kokwa ya tunda la mchikichi; tofauti kuu ni namna mafuta yanavyoondolewa. Katika PKE, mafuta hutolewa kwa kukamua kwa mashine. Katika PKM, mafuta huondolewa kwa uchimbaji kwa kiyeyusho; katika mbinu ya uzalishaji iliyotajwa katika utafiti huu, hexane ilitumika. Matokeo yake ni kwamba PKM kwa kawaida hubaki na mafuta kidogo kuliko PKE.

Rumen ni sehemu kubwa ya uchachushaji wa vijidudu katika mfumo wa mmeng’enyo wa wanyama wanaocheua. Miundo mingi ya mimea, kama selulosi na hemiselulosi, ambayo vimeng’enya vya mnyama mwenyewe haviwezi kuivunja moja kwa moja, huchachushwa na jamii ya vijidudu ndani ya rumen inayojumuisha bakteria, archaea, protozoa na kuvu. Kwa hiyo, thamani ya chakula haitegemei tu “kina nyuzi kiasi gani” kwa kemikali, bali pia kiwango ambacho nyuzi hizo zinaweza kutumiwa na vijidudu vya rumen.

Tofauti Kuu Kati ya Mashudu ya Kokwa za Michikichi na Mashudu Yaliyokamuliwa kwa Mashine ni Nini?

Mashudu ya kokwa za michikichi (PKM) na mashudu ya kokwa za michikichi yaliyokamuliwa kwa mashine (PKE) ni bidhaa za ziada za kokwa za michikichi ambapo mafuta ya PKM huondolewa kwa uchimbaji kwa kiyeyusho, ilhali katika PKE huondolewa kwa kukamua kwa mashine; katika ulinganisho wa utafiti huu, tofauti ya kemikali iliyo wazi zaidi ni kwamba PKE ilikuwa na ether extract karibu mara nne zaidi kuliko PKM.

Katika uchambuzi wa kemikali wa vyakula vilivyotumiwa kwenye uchachushaji wa in vitro, ether extract ya PKM iliripotiwa kuwa 17 g/kg ya dutu kavu na ya PKE kuwa 67 g/kg ya dutu kavu. Kwa upande mwingine, viwango vya protini ghafi vilikuwa karibu sana: PKM 184 g/kg na PKE 180 g/kg ya dutu kavu. Kiasi cha jumla cha aNDF pia kilikuwa 764 kwa PKM na 739 g/kg ya dutu kavu kwa PKE. Kwa hiyo, haitoshi kutofautisha bidhaa hizi mbili kwa kusema tu “moja ina mafuta, nyingine haina”; hasa sehemu za nyuzi/protini zinazoweza na zisizoweza kutumika pia ni muhimu.

NDF, ADF na lignin zinamaanisha nini?

Nyuzi za neutral detergent (Neutral Detergent Fiber, NDF) ni sehemu ya uchambuzi wa nyuzi inayowakilisha sehemu muhimu ya miundo ya ukuta wa seli za mmea wa chakula. Thamani ya juu ya NDF inaonyesha kuwa chakula kina kiasi kikubwa cha wanga wa kimuundo, lakini kiasi cha NDF peke yake hakisemi ni kiasi gani cha nyuzi hizo kinaweza kumeng’enywa. Kwa hiyo, utafiti ulitathmini kiasi cha NDF na uwezo wa kumeng’enywa wa NDF kwa njia tofauti.

Herufi “a” katika aNDF iliyotumiwa katika utafiti inaonyesha kuwa uchambuzi ulifanywa kwa kutumia amylase inayostahimili joto. Chanzo kiliripoti aNDF ikiwa na majivu yaliyobaki.

Nyuzi za acid detergent (Acid Detergent Fiber, ADF) ni sehemu ya uchambuzi inayowakilisha sehemu ya nyuzi iliyo sugu zaidi. Acid detergent lignin (ADL) ilitumika kubainisha kiasi cha lignin. Lignin ni sehemu muhimu inayoweza kupunguza upatikanaji wa kibayolojia wa nyuzi za chakula kwa sababu muundo wake hauvunjwi kwa urahisi na vijidudu na unaweza kuzuia ufikiaji wa vipengele vingine vya ukuta wa seli.

Protini ghafi, SOLP, NDICP na ADICP ni nini?

Protini ghafi (Crude Protein, CP) haimaanishi kwamba kila molekuli ya protini hupimwa moja kwa moja moja baada ya nyingine katika uchambuzi wa chakula. Katika utafiti, nitrojeni jumla ilipimwa kwa mbinu ya uchomaji ya Dumas, kisha kiasi cha nitrojeni kikazidishwa kwa kipengele 6,25 ili kukokotoa protini ghafi:

\[ CP = N \times 6.25 \]

Hapa N ni kiasi cha jumla cha nitrojeni kilichopimwa. Kipengele 6,25 ni kipengele cha kawaida cha ubadilishaji katika uchambuzi wa chakula kinachotokana na dhana kwamba wastani wa nitrojeni katika protini ni takribani %16. Kwa hiyo, “protini ghafi” ni makadirio ya kiuchambuzi; yenyewe haionyeshi uwezo wa protini kumeng’enywa au ubora wa amino acid.

SOLP ni sehemu ya protini ghafi inayoyeyuka. NDICP ni sehemu ya protini ghafi isiyoyeyuka kwenye suluhisho la neutral detergent na iliyofungamana na muundo wa nyuzi; ADICP ni sehemu ya protini iliyo sugu zaidi ambayo hubaki bila kuyeyuka hata katika suluhisho la acid detergent. ADICP mara nyingi hutumiwa kama kiashiria kinachohusishwa na uharibifu wa joto na upatikanaji mdogo wa protini; hata hivyo, katika utafiti huu ADICP si kipimo cha moja kwa moja cha mwitikio wa Maillard.

Vyanzo vinane vya kibiashara vya PKM vilikuwa na utofauti kiasi gani?

Katika hatua ya kwanza ya utafiti, sampuli nane za PKM kutoka asili na wazalishaji tofauti zilichunguzwa. Coefficient of variation za dutu hai ya kikaboni, aNDF na protini ghafi zilikuwa mtawalia %0,5, %2,2 na %3,1 tu. Hii inaonyesha kuwa muundo mkuu wa makro ulikuwa thabiti kwa kiasi kikubwa kati ya vyanzo. Kwa upande mwingine, CV ya ether extract ilikuwa %48,3, ya NDICP %32,6, ya ADICP %56,5 na ya lignin %29,1. Kwa maneno mengine, jibu la swali “kuna nyuzi jumla na protini jumla kiasi gani?” lilikuwa thabiti kiasi, lakini jibu la “protini na nyuzi hizi ziko katika sehemu gani ya ubora?” lilitofautiana zaidi kulingana na chanzo.

CV, yaani coefficient of variation, ni kipimo cha utofauti wa uwiano kinachoonyesha ukubwa wa mkengeuko wa kawaida ukilinganishwa na wastani. CV ya juu sana ya %125,7 kwa wanga inaweza kuonekana kama utofauti mkubwa, lakini wastani wa wanga ulikuwa 2 g/kg ya dutu kavu tu. Chanzo pia kinaeleza wazi kuwa CV hii ya juu ilitokana hasa na wastani kuwa karibu sana na sifuri. Kwa hiyo, kutafsiri kwamba “wanga wa PKM hubadilika sana kati ya vyanzo” kwa kutegemea CV pekee kunaweza kupotosha.

Sehemu za kabohidrati zilikokotolewa vipi?

Utafiti uliainisha sehemu za kabohidrati na protini kwa kutumia mbinu ya Cornell Net Carbohydrate and Protein System (CNCPS). Milinganyo ifuatayo ndiyo hesabu zilizotolewa katika sehemu ya mbinu ya chanzo.

1. Kabohidrati zisizo nyuzi (NFC):

\[ NFC = 100 - Ash - EE - CP - (aNDF - NDICP) \]

Mlinganyo huu umeandikwa kwa msingi wa asilimia ya dutu kavu. Ash ni majivu, EE ni ether extract, CP ni protini ghafi, aNDF ni nyuzi za neutral detergent zilizochambuliwa kwa amylase, na NDICP ni protini isiyoyeyuka iliyo ndani ya NDF. Sababu ya kutoa NDICP kutoka aNDF ni kuzuia protini iliyo katika uchambuzi wa nyuzi kuhesabiwa mara mbili kama kabohidrati. Ikiwa pembejeo zitatumika kwa g/kg, vipengele vyote lazima vigeuzwe kwenye msingi mmoja wa kipimo; mlinganyo wa chanzo ulioandikwa kwa “100” ni wa msingi wa asilimia.

2. CHO_A: Chanzo kilitumia kabohidrati zinazoyeyuka katika ethanol, yaani sukari na asidi za kikaboni, kama CHO_A.

3. CHO_B1: Sehemu ya wanga ilifafanuliwa kama CHO_B1.

4. Nyuzi zinazoyeyuka, CHO_B2:

\[ CHO_{B2} = NFC - CHO_A - CHO_{B1} \]

Mlinganyo huu hukokotoa sehemu ya nyuzi zinazoyeyuka inayobaki baada ya kutoa sehemu za sukari/asidi za kikaboni zinazoyeyuka haraka na wanga kutoka kwenye jumla ya kabohidrati zisizo nyuzi.

5. Nyuzi zisizoyeyuka zinazoweza kutumika, CHO_B3:

\[ CHO_{B3} = (aNDF - NDICP) - (2.4 \times ADL) \]

Hapa ADL ni acid detergent lignin. Mlinganyo kwanza huondoa sehemu ya protini ndani ya aNDF, kisha hutenganisha sehemu ya kabohidrati isiyoweza kutumika inayohusishwa na lignin. Hivyo, sehemu ya nyuzi zisizoyeyuka inayoweza kutumika hubaki.

6. Kabohidrati zisizoweza kutumika, CHO_C:

\[ CHO_C = 2.4 \times ADL \]

CHO_C inawakilisha sehemu ya kabohidrati isiyoweza kutumika katika mbinu ya CNCPS. Kipengele 2,4 kutoka kwenye chanzo kimehifadhiwa bila kubadilishwa; hakuna kipengele kipya kilichotengenezwa katika maelezo ya Verianla.

Sehemu za protini zilikokotolewa vipi?

Chanzo pia kilitenganisha sehemu za protini kulingana na viwango tofauti vya matumizi katika rumen:

\[ PROT_{A+B1} = SOLP \]

PROT_A+B1 ilichukuliwa kuwa sawa na SOLP kama sehemu ya haraka/inayoyeyuka inayojumuisha nitrojeni isiyo ya protini na protini halisi inayoyeyuka.

\[ PROT_{B2} = 100 - NDICP - SOLP \]

PROT_B2 ni sehemu ya protini inayovunjika kwa kasi ya kati.

\[ PROT_{B3} = NDICP - ADICP \]

PROT_B3 ni sehemu ya protini iliyofungamana na muundo wa nyuzi na inayovunjika polepole zaidi.

\[ PROT_C = ADICP \]

PROT_C ilichukuliwa kuwa sawa na ADICP kama sehemu ya protini isiyoweza kutumika. Inapaswa kuzingatiwa kuwa sehemu hizi zimeonyeshwa katika jedwali la mwisho kama g/kg ya jumla ya protini ghafi.

Muundo wa kemikali wa PKM na vyakula vya kulinganisha

Jedwali hili linaonyesha kwa uwazi zaidi tofauti muhimu kati ya PKM na PKE. Ingawa kiasi cha protini ghafi ni karibu sawa, sehemu ya protini isiyoweza kutumika PROT_C katika PKE ni 385 g/kg CP, ikilinganishwa na 177 g/kg CP katika PKM. Sehemu ya kabohidrati isiyoweza kutumika CHO_C pia ni 565 katika PKE na 464 g/kg kabohidrati katika PKM. Kwa hiyo, namba za jumla za protini ghafi au NDF pekee hazielezi upatikanaji wa kibayolojia wa malighafi hizi mbili.

Wasifu wa amino acid ulionyesha nini?

Mgawanyo wa amino acid katika PKM na PKE unafanana sana. Katika bidhaa zote mbili, arginine iko juu na lysine iko chini kwa kiasi. Katika PKM, arginine ilipimwa kuwa 112,0 g/kg CP, lysine 24,0 g/kg CP na methionine 18,2 g/kg CP. Thamani zinazolingana katika PKE zilikuwa mtawalia 98,9, 21,9 na 18,0 g/kg CP.

Kikomo muhimu cha ulinganisho: Thamani za SBM, yaani mashudu ya soya, na DDGS hazikupimwa katika jaribio hili; zilitolewa kutoka maktaba ya vyakula ya CNCPS v6.5. Kwa hiyo, chanzo kinaeleza wazi kwamba vipimo vya PKM/PKE havipaswi kulinganishwa kitakwimu na thamani za maktaba za SBM/DDGS.

Wasifu wa asidi za mafuta ulionyesha nini?

Ingawa jumla ya mafuta ilikuwa tofauti sana, mgawanyo wa asidi za mafuta ndani ya mafuta ulikuwa sawa katika PKM na PKE. Katika malighafi zote mbili, sehemu kubwa ya jumla ya asidi za mafuta ilikuwa asidi zilizojaa. Asidi ya lauric ilikuwa ndiyo iliyo nyingi zaidi: 471,0 katika PKM na 484,0 g/kg ya jumla ya asidi za mafuta katika PKE. Asidi ya myristic ilikuwa mtawalia 161,0 na 169,0; asidi ya palmitic ilikuwa 98,2 na 99,9 g/kg.

Dokezo la kipimo ndani ya chanzo: Katika Jedwali asilia la 4, ingawa kichwa cha safu ya tofauti “PKM − PKE” kimetolewa kama g/kg, tanbihi ya 3 ya jedwali inasema tofauti imeelezwa kwa “percentage points”. Kwa kuwa thamani za tofauti zinaendana moja kwa moja na hesabu ya g/kg kama 471,0 − 484,0 = −13,0, kuna kutolingana kwa lebo/tanbihi katika chanzo. Kwa hiyo, safu ya tofauti yenye utata haikurudiwa katika jedwali la Verianla; safu mbili za vipimo asilia pekee zimehifadhiwa bila kubadilishwa.

Utafiti hausimami nini kuhusu asidi ya lauric na methane?

Katika sehemu ya majadiliano, waandishi wanaeleza kwa kutegemea fasihi ya awali kwamba asidi ya lauric inaweza kukandamiza methanogens za rumen. Hata hivyo, katika jaribio hili uzalishaji wa methane haukupimwa. Kwa hiyo, haiwezekani kuhitimisha kwamba PKM ilipunguza methane katika jaribio hili. Vivyo hivyo, njia zinazowezekana kati ya wasifu wa asidi za mafuta na mmeng’enyo wa nyuzi zilijadiliwa kama maelezo yanayolingana na fasihi; si vipimo vya moja kwa moja vya njia ya kibayolojia katika jaribio hili.

Je, maelezo ya mwitikio wa Maillard ni njia iliyothibitishwa?

Hapana. Waandishi wanajadili uwezekano kwamba joto na msuguano unaoweza kutokea wakati wa kukamua kwa mashine katika uzalishaji wa PKE unaweza kuongeza vifungo vya aina ya Maillard kati ya sukari zinazotokana na nyuzi zenye mannan nyingi na vikundi vya amino vya protini, na hivyo kupunguza upatikanaji wa protini na nyuzi. Uchunguzi unaounga mkono maelezo haya ni kwamba ADICP ilikuwa 69 g/kg ya dutu kavu katika PKE na 33 g/kg katika PKM.

Hata hivyo, alama za moja kwa moja za mwitikio wa Maillard hazikupimwa katika utafiti. ADICP ni kiashiria kisicho cha moja kwa moja cha uharibifu wa joto pekee. Kwa hiyo, kusema “kukamua kwa mashine kulisababisha mwitikio wa Maillard na tofauti hiyo ilisababishwa moja kwa moja na jambo hilo” kungekuwa dai lenye nguvu zaidi kuliko data ya chanzo inavyoruhusu. Kauli sahihi ni kwamba njia hii ni maelezo yanayolingana na sehemu za protini zilizopimwa.

Kitendawili cha TDN ni Nini na Kwa Nini Kilijitokeza Katika Utafiti Huu?

“Kitendawili cha TDN” katika utafiti huu kinaelezea hali ambapo PKM, licha ya kuwa na mafuta kidogo sana, ilikuwa na thamani ya makadirio ya jumla ya virutubisho vinavyomeng’enywa iliyo juu kuliko PKE; kwa tafsiri ya waandishi, uwezo wa kumeng’enywa wa NDF wa PKM baada ya saa 48 kuwa juu kwa kiasi kikubwa ulifidia mafuta yake machache katika hesabu ya nishati.

Ether extract ya PKE ilikuwa 67 g/kg ya dutu kavu, wakati ya PKM ilikuwa 17 g/kg tu. Hata hivyo, makadirio yaliyorekebishwa ya uwezo wa kumeng’enywa wa NDF baada ya saa 48 yalikuwa %71,9 kwa PKM na %53,7 kwa PKE. Tofauti hii ya pointi 18,2 za asilimia ina maana kwamba PKM inaweza kuchangia nishati zaidi kutoka katika sehemu ya nyuzi inayomeng’enywa kweli.

Matokeo yake, TDN iliyokadiriwa ilikuwa %68,3 kwa PKM na %63,6 kwa PKE. Thamani ya PKM ilikuwa karibu na TDN iliyokadiriwa ya masalia ya beet ya %70,3, lakini chini ya thamani ya CGF ya %80,5.

Tofauti muhimu hapa: TDN haikupimwa moja kwa moja katika mnyama kwa kumlisha katika jaribio hili. Chanzo kilikokotoa TDN ndani ya mfumo wa mbinu ya NRC kwa kutumia muundo wa kemikali uliopimwa na makadirio yaliyorekebishwa ya uwezo wa kumeng’enywa wa NDF baada ya saa 48. Kwa kuwa makala haikutoa mlinganyo kamili wa jumla wa TDN ndani ya maandishi, hakuna fomula ya TDN nje ya chanzo iliyoundwa katika maelezo ya Verianla.

“Uchachushaji wa kutolewa polepole” unamaanisha nini?

Katika saa za kwanza, uzalishaji wa jumla wa gesi ulikuwa wa haraka zaidi katika CGF na masalia ya beet kuliko katika bidhaa za ziada za kokwa za michikichi. Uchachushaji wa mapema wa PKM ulikuwa wa polepole kiasi; hata hivyo, baada ya saa 48 sehemu kubwa ya NDF ilikuwa imemeng’enywa. Waandishi wanafasiri mchanganyiko huu kama utoaji wa nishati unaotokea polepole zaidi kupitia nyuzi kuliko kupitia wanga unaochachuka haraka.

Sifa hii ndiyo msingi wa kuichukulia PKM kama non-forage fiber source (NFFS), yaani chanzo cha nyuzi kisicho forage. Hata hivyo, “chanzo cha nyuzi” na “forage yenye ufanisi wa kimwili” si dhana moja. Utafiti haukupima jinsi ukubwa wa chembe ulivyochochea kutafuna, muda wa kucheua au NDF yenye ufanisi wa kimwili. Kwa hiyo, haiwezekani kuamua kutoka katika jaribio hili ni kwa kiwango gani PKM inaweza kuchukua nafasi ya majani makavu au forage yenye ubora.

Matokeo yana maana gani kuhusu subacute ruminal acidosis?

Waandishi wanajadili kwamba malighafi inayotegemea uchachushaji wa nyuzi wa polepole badala ya uchachushaji wa haraka wa wanga inaweza kutoa faida ya kinadharia katika kupunguza hatari ya kushuka ghafla kwa pH ya rumen. Hata hivyo, jaribio hili la in vitro halikupima matukio ya subacute ruminal acidosis (SARA). Utamaduni wa chupa hauwezi kuiga kikamilifu kutafuna, buffer ya mate, uchaguzi wa chakula, mienendo ya rumen, upitishaji wa chembe na uingizaji endelevu wa chakula kwa mnyama. Kwa hiyo, athari ya kinga dhidi ya SARA si matokeo yaliyothibitishwa ya utafiti huu, bali ni nadharia inayohitaji kupimwa.

Mbinu na Matokeo ya Utafiti

Muundo wa utafiti

Utafiti ni uchunguzi wa maabara wa kemia ya chakula na uchachushaji wa rumen wa in vitro. Itifaki inayohusiana na wanyama ilikubaliwa na Chungnam National University Animal Research Ethics Committee tarehe 20 Aprili 2024 kwa namba ya idhini 202404A-CNU-097.

Jaribio lilijumuisha vyanzo vinane tofauti vya kibiashara vya PKM. PKE, chakula cha gluten ya mahindi na masalia ya beet pia vilitumika kwa kulinganisha. Hivyo, watafiti walitathmini utofauti wa kemikali kati ya vyanzo vya PKM pamoja na tabia ya uchachushaji/umeng’enyaji wa PKM ikilinganishwa na aina mbalimbali za chakula.

Maandalizi ya sampuli

Sampuli zote za chakula zilikauka katika oveni kwa 60 °C kwa saa 96 kabla ya uoteshaji wa in vitro, kisha zikagandamizwa kwa kutumia kinu cha mzunguko cha chapa Foss hadi ziweze kupita kwenye ungo wa 1 mm. Katika kila kundi la uoteshaji, vyakula vitatu au vinne vya majaribio viligawiwa kwa nasibu na kila chakula kikaoteshwa kwa marudio matatu.

Kwa nini lishe rejea ilitumika?

Katika kila kundi la uoteshaji, lishe rejea ileile ilitumika kufuatilia utofauti wa maabara unaotokana na kundi. Lishe rejea iliandaliwa kwa uwiano sawa wa nafaka ya mahindi, chakula cha gluten ya mahindi na nyasi kavu ya mwaka mmoja kwa uwiano wa 1:1:1. Hivyo, nafaka, bidhaa ya ziada yenye nyuzi na protini, na forage ziliwakilishwa katika matriksi moja ya rejea.

Kila chakula cha majaribio kilioteshwa pamoja na kiasi sawa cha lishe rejea. Ingawa muundo huu husaidia kusanifisha makundi ya maabara, pia huleta kikomo muhimu: associative effect, yaani mwingiliano unaotokana na kuwepo pamoja kwa chakula cha majaribio na lishe rejea, hauwezi kutenganishwa kikamilifu kwa hesabu.

Maji ya rumen yalipatikana vipi?

Maji ya rumen yalichukuliwa kabla ya ulishaji wa asubuhi kutoka kwa ng’ombe wawili wa Holstein waliokuwa na rumen cannula na ambao hawakuwa katika lactation. Ng’ombe wafadhili walilishwa mara mbili kwa siku; lishe yao ilikuwa na 600 g/kg ya nyasi kavu ndefu na 400 g/kg ya chakula cha kibiashara kilichokolezwa.

Muundo wa chakula kilichokolezwa cha wanyama wafadhili uliainishwa kuwa 123 ± 8,8 g/kg protini ghafi, 265 ± 6,9 g/kg NDF, 35 ± 6,4 g/kg ether extract na 109 ± 1,2 g/kg majivu.

Takribani 600 mL ya yaliyomo kwenye rumen yalichukuliwa kutoka kwa kila ng’ombe, nyenzo kutoka kwa wanyama hao wawili zikachanganywa kwa uwiano sawa, zikapelekwa maabara katika thermos iliyofungwa na kuchujwa kupitia tabaka nane za gauze.

Mfumo wa chupa wa in vitro

Maji ya rumen yaliyochujwa yalichanganywa na suluhisho la buffer la in vitro kwa uwiano wa 1:4 chini ya hali zisizo na oksijeni. Wakati mchanganyiko ukiendelea kuoshwa kwa CO₂ isiyo na oksijeni, sehemu za 30 mL zilihamishiwa kwenye chupa za serum za 125 mL.

Jumla ya substrate katika kila chupa ilikuwa 0,30 g, ambapo 0,15 g ilikuwa chakula cha majaribio na 0,15 g ilikuwa lishe rejea. Chupa zilifungwa kwa vizibo vya mpira wa butyl na vifuniko vya alumini, kisha zikaoteshwa kwa 39 °C kwa saa 4, 6, 24 au 48.

Uzalishaji wa gesi, pH na uwezo wa kumeng’enywa vilipimwa vipi?

Katika kila muda wa uoteshaji, shinikizo katika nafasi ya juu ya chupa lilipimwa kwa transducer ya shinikizo ya Sun Bee Instruments na kubadilishwa kuwa ujazo wa gesi kwa kutumia mbinu iliyorejelewa katika chanzo. Baada ya kupima shinikizo, gesi iliyokusanyika ilitolewa hadi shinikizo la chupa likaribie shinikizo la anga.

Mwishoni mwa muda uliowekwa wa uoteshaji, chupa husika zilifunguliwa na pH ya kimiminika cha utamaduni ikapimwa kwa mita ya pH Delta 340. Uwezo halisi wa kumeng’enywa wa dutu kavu (True Dry Matter Digestibility, TDMD) ulitathminiwa kwa mbinu ya Goering na Van Soest, huku uvunjaji wa NDF ukitathminiwa kwa utaratibu uliorekebishwa wa micro-NDF unaotegemea mbinu ya Pell na Schofield.

Uchambuzi wa kemikali

Uchambuzi wa dutu kavu, protini ghafi, ether extract, ADF na majivu ulifanywa kwa mbinu za AOAC. Nitrojeni jumla ilibainishwa kwa mbinu ya uchomaji ya Dumas kwa kutumia FP-528 Leco Nitrogen Combustion Analyzer. Uchambuzi wa NDF ulifanywa mbele ya amylase inayostahimili joto na kuripotiwa ikiwa na majivu yaliyobaki.

Amino acid zilibainishwa kwa mbinu ya AOAC 994.12; maandalizi tofauti ya awali yalitumika kulingana na amino acid. Hydrolysis ya asidi ilitumika kwa amino acid za kawaida, huku hydrolysis ya barium hydroxide ikitumika kwa tryptophan. Asidi za mafuta zilibadilishwa kwanza kuwa methyl esters na kisha kupimwa kwa kiasi kwa gas chromatography.

Mlinganyo wa usanifishaji kati ya makundi

Kwa kuwa uoteshaji haukukamilika katika kundi moja la maabara, watafiti walijaribu kurekebisha athari ya kundi kwa kutumia tabia ya lishe rejea ya pamoja katika makundi yote. Mlinganyo wa usanifishaji uliotolewa katika chanzo ni huu:

\[ \mu_{\mathrm{sample}} = \bar{x}_{\mathrm{sample}} \times \frac{1} {1 + Z_{\mathrm{ref}}\times\frac{CV_{\mathrm{ref}}}{100}} \]

Fomula inakokotoa nini? Badala ya kutumia tu wastani wa chakula cha majaribio katika kundi kilimopatikana, mlinganyo hujaribu kukadiria wastani wa jumla unaotarajiwa wa chakula cha majaribio kwa kuzingatia jinsi lishe rejea ilivyopotoka kutoka hali ya kawaida katika kundi hilo.

\(\mu_{\mathrm{sample}}\) ni wastani wa jumla uliokadiriwa wa chakula cha majaribio.

\(\bar{x}_{\mathrm{sample}}\) ni wastani uliopimwa wa chakula cha majaribio katika kundi husika la uoteshaji.

\(Z_{\mathrm{ref}}\) ni z-score ya lishe rejea ya pamoja katika kundi hilo. Z-score inaonyesha ni mkengeuko wa kawaida mingapi ambao matokeo ya lishe rejea yako mbali na wastani wa muda mrefu.

\(CV_{\mathrm{ref}}\) ni coefficient of variation ya lishe rejea ya pamoja iliyokokotolewa kutoka makundi yote, na kwa sababu hutumika kama asilimia, hugawanywa kwa 100 katika fomula.

Tabia ya kihisabati: Ikiwa lishe rejea inatoa matokeo yaliyo juu ya wastani wa jumla katika kundi, \(Z_{\mathrm{ref}}\) huwa chanya, denominator huongezeka na wastani wa chakula cha majaribio katika kundi hilo hurekebishwa kuelekea chini. Ikiwa lishe rejea iko chini ya wastani wa jumla, z-score inaweza kuwa hasi, denominator hupungua na makadirio yaliyorekebishwa ya chakula cha majaribio huongezeka. Kwa njia hii, mfumo unajaribu kupunguza uhamishaji wa moja kwa moja wa mwelekeo wa kundi la maabara kutoa matokeo ya juu au chini kwenda kwenye chakula cha majaribio.

Dhana kuu: Kwa kuwa CV halisi ya chakula cha majaribio kati ya makundi haikujulikana, utafiti ulidhani kuwa ni sawa na CV ya lishe rejea. Kwa hiyo, usanifishaji hauko huru kabisa dhidi ya dhana.

Udhibiti wa ubora na takwimu

Matokeo ya lishe rejea katika kila kundi la uoteshaji yalilinganishwa na wastani wa jumla na mkengeuko wa kawaida uliotengenezwa kutoka makundi yote. Kundi ambalo thamani ya lishe rejea ilikuwa nje ya mpaka wa wastani ± mkengeuko wa kawaida 1,5 liliondolewa katika uchambuzi uliofuata. Mantiki ni hii: kwa kuwa kila kundi lilikuwa na chakula kilekile cha rejea, mkengeuko mkubwa unaweza kuonyesha utofauti katika uchambuzi/uoteshaji wa kundi kuliko katika chakula cha majaribio.

Uchambuzi wa takwimu ulifanywa kwa utaratibu wa PROC MIXED katika programu ya SAS 9.4, na wastani binafsi ukalinganishwa kwa jaribio la Tukey. p < 0,05 ilifafanuliwa kama mpaka wa umuhimu wa kitakwimu, na 0,05 ≤ p < 0,10 kama mpaka wa mwelekeo.

Herufi a, b na c katika majedwali zinaonyesha ulinganisho wa Tukey wa wastani katika mstari huo huo. Thamani mbili zisizo na herufi ya pamoja hutofautiana katika kiwango cha p < 0,05. Kwa mfano, katika mstari wa NDFD wa saa 48, PKM ina “b”, PKE “c”, CGF “a” na masalia ya beet “bc”. Kwa hiyo, PKM hutofautiana kwa maana ya kitakwimu na PKE; lakini kwa kuwa PKM na masalia ya beet zina herufi ya pamoja “b”, hakuna tofauti ya kitakwimu iliyoonyeshwa kati yao.

Matokeo makuu ya uchachushaji wa in vitro

SEM ni standard error of the mean. Hutoa taarifa kuhusu kiwango cha kutokuwa na uhakika katika makadirio ya wastani kati ya makundi. Chanzo kinaeleza kuwa SEM ilikuwa 6,07 kwa NDFD ya saa 24 na 3,65 kwa saa 48, na kwamba SEM ya juu zaidi katika saa 24 ilipunguza uwezo wa kugundua tofauti kati ya makundi. Kwa hiyo, hata kama namba za NDFD za saa 24 zinaonekana kutofautiana, tofauti ya maana ya kitakwimu kati ya makundi haikuonyeshwa.

Kwa nini matokeo ya saa 48 ni muhimu?

Baada ya saa 48, uwezo wa kumeng’enywa wa NDF katika CGF ulikuwa wa juu zaidi kwa %91,0. PKM ilikuwa %71,9, masalia ya beet %63,6 na PKE %53,7. Thamani ya PKM ilikuwa juu kwa maana ya kitakwimu kuliko PKE; lakini hakuna tofauti ya kitakwimu iliyoonyeshwa kati ya PKM na masalia ya beet.

Muundo unaofanana ulionekana pia kwa TDMD. Baada ya saa 48, CGF ilikuwa ya juu zaidi kwa %96,2, PKM %78,5 na masalia ya beet %82,1 yalikuwa sawa kitakwimu, huku PKE ikiwa katika kundi la chini zaidi kwa %65,8.

pH ya kimiminika cha utamaduni ilibaki ndani ya kiwango cha kifiziolojia kinachofaa kwa uchachushaji wa rumen katika muda wote wa uoteshaji na ilikuwa sawa kati ya vyakula. Kwa kuwa chanzo hakikutoa namba maalum za pH katika sehemu hii, hakuna thamani za pH nje ya chanzo zilizoongezwa katika maelezo ya Verianla.

Matokeo ya makadirio ya TDN

Tofauti kati ya PKM na PKE ni pointi 4,7 za asilimia. Hata hivyo, chanzo kinasisitiza kwamba thamani hizi za TDN si TDN iliyopimwa in vivo. Kwa hiyo, si sahihi kusoma thamani ya 68,3 kama “ng’ombe hutumia hasa %68,3 ya nishati ya PKM”. Hiki ni kiashiria cha tathmini ya chakula kinachotokana na mbinu ya hesabu ya NRC na makadirio ya uwezo wa kumeng’enywa wa in vitro.

Nguvu kuu ya PKM: muundo wa makro ni thabiti, sehemu za ubora zinabadilika zaidi

Dutu hai ya kikaboni, NDF jumla na protini ghafi katika vyanzo vinane vya kibiashara vilikuwa karibu sana. Sifa hii inaweza kuwa faida katika uundaji wa mlo kwa sababu muundo mkuu wa malighafi unaweza kutabirika kwa kiasi.

Kwa upande mwingine, mafuta, sehemu za protini zisizoyeyuka na lignin zilitofautiana zaidi kutoka chanzo kimoja hadi kingine. Waandishi hawakuwa na maelezo ya halijoto ya uzalishaji, historia ya uhifadhi na aina ya kokwa ya michikichi ya sampuli za kibiashara. Kwa hiyo, haikuwezekana kubaini moja kwa moja ni kigezo gani cha uzalishaji kilichosababisha utofauti huu. Katika uundaji wa mlo wa vitendo, hitimisho ni kwamba hasa ether extract, protini zisizoyeyuka na sehemu za nyuzi zisizoweza kutumika zinapaswa kudhibitiwa kwa kiwango cha kundi.

Mbinu ya usindikaji na upatikanaji wa kibayolojia

ADICP ilikuwa 69 g/kg ya dutu kavu katika PKE na 33 g/kg katika PKM. Sehemu ya kabohidrati isiyoweza kutumika CHO_C ilikuwa 565 katika PKE na 464 g/kg kabohidrati katika PKM; protini isiyoweza kutumika PROT_C ilikuwa 385 katika PKE na 177 g/kg protini ghafi katika PKM.

Waandishi wanajadili kwamba tofauti hii inaweza kuhusishwa na tofauti kati ya mzigo wa joto na msuguano wa kukamua kwa mashine na mzigo mdogo wa joto katika uchimbaji kwa kiyeyusho. Hata hivyo, halijoto za uzalishaji hazikurekodiwa moja kwa moja katika utafiti huu na alama maalum za mwitikio wa Maillard hazikupimwa. Kwa hiyo, mnyororo wa mbinu ya usindikaji–Maillard–uwezo mdogo wa kumeng’enywa ni hitimisho linalowezekana kisayansi na linalolingana na data ya chanzo, lakini si njia iliyothibitishwa moja kwa moja kwa majaribio.

Je, Matokeo Haya Yanaweza Kubadilishwa Moja kwa Moja Kuwa Pendekezo la Kulisha Ng’ombe?

Hapana. Ingawa utafiti unaunga mkono kwa nguvu uwezo wa PKM kama chakula, jaribio lilifanywa in vitro, vyakula vya majaribio vikaoteshwa pamoja na lishe rejea, na ulaji halisi wa chakula, uzito hai au utendaji wa maziwa, kutafuna, upitishaji wa rumen, ladha ya chakula na kiwango maalum salama cha kujumuisha PKM katika mlo havikupimwa moja kwa moja.

Matokeo yanayoungwa mkono na utafiti

• Katika vyanzo vinane vya kibiashara vya PKM, viwango vya dutu hai ya kikaboni, aNDF na protini ghafi vilikuwa thabiti kwa kiasi, vikiwa na thamani ndogo za CV.
• Ingawa jumla ya protini ghafi katika PKM na PKE ni sawa, kuna tofauti dhahiri katika upatikanaji wa kibayolojia wa sehemu za protini.
• Makadirio yaliyorekebishwa ya uwezo wa kumeng’enywa wa NDF baada ya saa 48 katika PKM yalikuwa juu kwa maana ya kitakwimu kuliko PKE.
• Thamani ya TDMD ya PKM baada ya saa 48 ilikuwa juu kuliko PKE na haikutofautiana kitakwimu na masalia ya beet.
• Thamani ya TDN iliyokadiriwa ya PKM ilikuwa juu kwa pointi 4,7 za asilimia kuliko PKE kwa hesabu.
• Mgawanyo wa amino acid na asidi za mafuta katika PKM na PKE ulikuwa kwa ujumla sawa.
• PKM ni malighafi yenye nyuzi nyingi kikemikali na ni mgombea wa non-forage fiber source unaoweza kuchachushwa kwa kiwango kikubwa katika rumen.
• Haitoshi kutathmini thamani ya chakula ya bidhaa za ziada za kokwa za michikichi kwa jumla ya mafuta pekee; upatikanaji wa kibayolojia wa sehemu za nyuzi na protini pia unapaswa kuzingatiwa.

Majumuisho ambayo utafiti hauungi mkono

Utafiti huu haujaonyesha kwamba “PKM ni bora kuliko PKE katika mlo wote wa ng’ombe”, “PKM inaweza kutumika kwa usalama hadi asilimia fulani”, “PKM huongeza uzalishaji wa maziwa”, “PKM huongeza ongezeko la uzito hai”, “PKM hupunguza methane”, “PKM huzuia SARA” au “PKM inaweza kuchukua nafasi moja kwa moja ya asilimia fulani ya forage”.

Hasa, uwezo wa PKM kutoa nyuzi zenye ufanisi wa kimwili haukupimwa. Kuwa na NDF inayomeng’enywa kikemikali hakumaanishi moja kwa moja kuwa chakula kinatoa nyuzi za kimwili zinazotosha kuchochea tabia ya kutafuna na kucheua ya mnyama.

Kwa nini kiwango cha kujumuisha kwenye mlo bado hakijulikani?

Meta-analysis ya awali iliyojadiliwa katika chanzo iliripoti kwamba kutumia bidhaa za ziada za kokwa za michikichi kwa viwango vya juu katika mifumo iliyofungwa kunaweza kupunguza ulaji wa chakula na kwamba viwango vya takribani %9–13 ya dutu kavu ni mpaka muhimu. Hata hivyo, waandishi wanasisitiza kwamba fasihi hiyo ilitegemea kwa kiasi kikubwa PKE. Kwa hiyo, thamani ya %9–13 haiwezi kudhaniwa kuwa kiwango cha juu salama cha PKM.

Ili kubainisha kiwango maalum cha kujumuisha PKM, inahitajika kutathmini katika ng’ombe halisi ladha ya chakula, ulaji, kucheua, pH ya rumen, mmeng’enyo, utendaji wa maziwa au ukuaji, pamoja na mchanganyiko tofauti wa mlo.

Vikwazo vikuu

Kizuizi cha kwanza: Jaribio ni utamaduni wa batch wa in vitro. Uingizaji endelevu wa chakula, mate, ufyonzwaji, utoaji wa yaliyomo kwenye rumen na tabia halisi ya mnyama haviigwi kikamilifu.

Kizuizi cha pili: Vyakula vya majaribio vilioteshwa pamoja na lishe rejea ya pamoja. Katika thamani zilizorekebishwa, athari za ushirikiano kati ya chakula cha majaribio na lishe rejea haziwezi kutenganishwa kabisa.

Kizuizi cha tatu: Nyuzi zenye ufanisi wa kimwili, kutafuna na muda wa rumination havikupimwa.

Kizuizi cha nne: Kiwango halisi cha kujumuisha PKM kwenye mlo na ladha yake havikujaribiwa moja kwa moja.

Kizuizi cha tano: Halijoto ya kina ya uzalishaji, historia ya uhifadhi na aina ya kokwa ya michikichi ya sampuli za PKM hazijulikani. Kwa hiyo, sababu za uzalishaji za utofauti wa mafuta, ADICP na lignin kati ya vyanzo haziwezi kubainishwa kwa uhakika.

Kizuizi cha sita: Mwitikio wa Maillard haukupimwa moja kwa moja; ADICP ni kiashiria kisicho cha moja kwa moja tu.

Kizuizi cha saba: Uzalishaji wa methane haukupimwa.

Kizuizi cha nane: Thamani za TDN si vipimo vya in vivo, bali ni makadirio yaliyotokana na muundo wa kemikali na uwezo wa kumeng’enywa wa in vitro.

Kizuizi cha tisa: Kutathmini PKM kama chanzo cha pili endelevu cha chakula kuna maana kwa upande wa ufanisi wa matumizi ya rasilimali; hata hivyo, utafiti huu haukufanya moja kwa moja uchambuzi wa mzunguko wa maisha wa gesi chafuzi, uchumi wa shamba au hesabu ya alama ya kimazingira.

Tafsiri ya jumla ya kisayansi

Mchango muhimu zaidi wa utafiti ni kuangalia bidhaa za ziada za kokwa za michikichi si tu kwa kiasi cha mafuta ghafi au protini ghafi, bali kwa kiwango ambacho virutubisho vinaweza kutumiwa kibayolojia. Ingawa PKM ilikuwa na mafuta machache kuliko PKE, ilionyesha uwezo mkubwa zaidi wa kumeng’enywa wa nyuzi, na sifa hii ilifidia hasara ya mafuta machache katika thamani ya nishati iliyokadiriwa.

Matokeo haya hayafanyi PKM kuwa “mbadala bora kuliko PKE katika kila hali”. Hitimisho sahihi zaidi ni kwamba PKM ni malighafi ya chakula yenye muundo wa kemikali ulio thabiti kwa kiasi, iliyo na nyuzi nyingi na inayoonyesha uwezo wa kumeng’enywa wa NDF wa juu kuliko PKE katika hali za in vitro; kwa hiyo, inastahili uthibitishaji wa kina zaidi wa in vivo kama chanzo cha pili cha nyuzi/nishati katika mlo wa ng’ombe.

Maelezo ya Chanzo na Mbinu

Utafiti asilia: Valorization of Palm Kernel Meal as a Sustainable Feed Resource for Cattle: Chemical Composition and Ruminal Digestibility.

Waandishi: Geetae Park, Hyunjin Cho, Andrian Deguinion Ragandang, Qawwali Muhammad Raihan, Taekyung Chang na Seongwon Seo.

Mpangilio wa waandishi: Mpangilio uliotolewa katika chanzo umehifadhiwa bila kubadilishwa.

Mchango sawa: Makala chanzo haijaonyesha taarifa ya uandishi wa kwanza sawa/mchango sawa.

Mwandishi wa mawasiliano: Seongwon Seo.

Taasisi 1: Department of Animal Biosystem Sciences, Chungnam National University, Daejeon 34134, Republic of Korea.

Taasisi 2: Woosung Feed Co., Ltd., Daejeon 34379, Republic of Korea.

Taasisi 3: Institute of Agricultural Science, Chungnam National University, Daejeon 34134, Republic of Korea.

Jarida: Sustainability.

Mchapishaji/jukwaa: MDPI.

Juzuu / toleo / namba ya makala: 18 / 18 / 9411.

DOI: 10.3390/su18189411.

Iliwasilishwa: 8 Agosti 2026.

Mapitio: 1 Septemba 2026.

Ilikubaliwa: 10 Septemba 2026.

Ilichapishwa: 14 Septemba 2026.

Aina ya chanzo: Makala ya utafiti iliyochapishwa (Article); Version of Record.

Hali ya mapitio ya kitaalamu: Ni makala iliyochapishwa katika jarida la kisayansi linalopitia mapitio ya kitaalamu.

Hali ya preprint: Faili chanzo haionyeshi toleo tofauti la preprint kwa utafiti huu.

Leseni: PDF chanzo inaonyesha makala kuwa ya ufikiaji wazi chini ya leseni ya Creative Commons Attribution (CC BY).

Ufadhili: Utafiti uliungwa mkono na mfuko wa utafiti wa Chungnam National University.

Idhini ya maadili: Itifaki ya utafiti wa wanyama iliidhinishwa na Chungnam National University Animal Research Ethics Committee tarehe 20 Aprili 2024 kwa namba 202404A-CNU-097.

Upatikanaji wa data: Imeelezwa kwamba data ghafi zinazounga mkono matokeo ya makala zinaweza kupatikana kutoka kwa waandishi kwa ombi.

Mgongano wa maslahi: Geetae Park alikuwa akifanya kazi katika Woosung Feed Co., Ltd. wakati wa utafiti. Waandishi wengine walitangaza kwamba utafiti ulifanywa bila mahusiano ya kibiashara au kifedha yanayoweza kuunda mgongano wa maslahi.

Michango ya waandishi: Uundaji wa dhana, metodolojia na uthibitishaji Seongwon Seo; uchambuzi rasmi na utafiti Geetae Park, Hyunjin Cho, Andrian Deguinion Ragandang, Qawwali Muhammad Raihan na Taekyung Chang; utoaji wa rasilimali Seongwon Seo; uratibu wa data Geetae Park, Hyunjin Cho, Andrian Deguinion Ragandang, Qawwali Muhammad Raihan na Taekyung Chang; rasimu ya kwanza Geetae Park; mapitio na uhariri Hyunjin Cho na Seongwon Seo; usimamizi, usimamizi wa mradi na upatikanaji wa ufadhili Seongwon Seo.

Kikomo kikuu cha kimetodolojia: Matokeo ya in vitro si utendaji halisi wa shamba au wa ng’ombe wa in vivo. Thamani za uzalishaji wa gesi, TDMD na NDFD ni makadirio yaliyorekebishwa yaliyopatikana baada ya vyakula vya majaribio kuoteshwa pamoja na lishe rejea ya pamoja. Athari za ushirikiano wa chakula haziwezi kutenganishwa kabisa.

Kikomo cha TDN: Thamani za TDN hazikupimwa moja kwa moja katika mnyama; zilikadiriwa kwa kutumia muundo wa kemikali na uwezo uliorekebishwa wa kumeng’enywa wa NDF wa in vitro baada ya saa 48.

Kikomo cha njia: Tafsiri kwamba ADICP ya juu zaidi katika PKE inaweza kuhusiana na uharibifu wa joto/Maillard haikutegemea kipimo cha moja kwa moja cha alama ya Maillard.

Kikomo cha matumizi: Kiwango bora au cha juu kabisa salama cha kujumuisha PKM katika mlo hakiwezi kutolewa kutoka katika utafiti huu.

Kutolingana ndani ya chanzo katika Jedwali 4: Katika jedwali asilia, kichwa cha safu ya tofauti PKM − PKE ni g/kg, lakini tanbihi inafafanua tofauti hiyo kama “percentage points”. Kutolingana huku hakukusahihishwa kimya kimya; katika jedwali la Verianla, safu za vipimo vya PKM na PKE zisizo na utata pekee zilitumika.