Регрессияи ҳаддии панелӣ усули ғайрихаттии маълумоти панелӣ мебошад, ки месанҷад оё робитаи байни як тағйирёбандаи шарҳдиҳанда ва тағйирёбандаи натиҷа дар поён ва болои як арзиши муайяни ҳаддӣ коэффисиентҳои гуногун дорад ё не. Ин таҳқиқот робитаи байни рақамикунонӣ, қобилияти тиҷорати электронӣ ва арзиши ширкатро дар 1820 мушоҳидаи ширкат-сол аз 200 ширкати ғайримолиявии дар биржа номбаршудаи кишварҳои Шӯрои Ҳамкории Халиҷ дар давраи 2015–2024 бо ин усул меомӯзад. Арзиши ширкат бо Tobin's Q; рақамикунонӣ (DIG) ва қобилияти тиҷорати электронӣ (ECC) бошанд бо индексҳои таркибие, ки тавассути таҳлили ҷузъҳои асосӣ сохта шудаанд, чен карда мешаванд.

Натиҷаи асосӣ ин аст, ки рақамикунонӣ бо арзиши ширкат робитаи мусбат дорад, аммо ин робита вобаста ба сатҳи камолоти рақамии ширкат тағйир меёбад. Таҳқиқот дар сатҳи DIG = 0,37 ҳадди маънодор муайян мекунад. Дар модели вобаста ба режим коэффисиенти рақамикунонӣ дар поёни ҳадд 0,405 буда, дар болои ҳадд то 0,162 коҳиш меёбад. Ин ҳолат нишон намедиҳад, ки робитаи рақамикунонӣ бо арзиш аз байн меравад; балки нишон медиҳад, ки дар марҳилаи баланди камолоти рақамӣ робитаи маржиналии сармоягузории иловагии рақамӣ заифтар мешавад.

Барои қобилияти тиҷорати электронӣ намунаи дигар пайдо мешавад. Робитаи ECC бо арзиши ширкат дар режими рақамикунонии паст аз ҷиҳати оморӣ маънодор нест; дар режими рақамикунонии баланд бошад коэффисиенти ECC × баланд-DIG 0,291 ва p < 0,01 мебошад. Натиҷаҳо нишон медиҳанд, ки инфрасохтори рақамӣ ва қобилиятҳои амалиётии пурракунанда, ба монанди тиҷорати электронӣ, унсурҳои ҷойгузини якдигар нестанд, балки метавонанд пас аз расидан ба сатҳи муайяни камолоти рақамӣ якҷоя арзиш эҷод кунанд.

Маҳдудияти асосии таҳқиқот ин аст, ки DIG ва ECC ченакҳои мустақими истифодаи технология нестанд. DIG аз шиддатнокии дороиҳои ғайримоддӣ ва шиддатнокии R&D; ECC бошад аз афзоиши фурӯш ва суръати гардиши дороиҳо ҳосил шудааст. Илова бар ин, таҳқиқот ба маълумоти панелии мушоҳидавӣ такя мекунад. Таҳлилҳои устуворӣ бо тағйирёбандаҳои таъхирдор нигаронии сабабияти баръаксро кам мекунанд, вале таъсири қатъии сабабиро муқаррар намекунанд.

Масъалаи асосии таҳқиқот

Гарчанде адабиёти васеъ нишон медиҳад, ки рақамикунонӣ фаъолияти ширкатро беҳтар мекунад, бисёр таҳлилҳо робитаро хаттӣ фарз мекунанд. Чунин фарз маъно дорад, ки ҳар афзоиши иловагии сармоягузории рақамӣ бояд тақрибан ҳамон андоза арзиш эҷод кунад.

Аммо таҳқиқоти манбаъӣ баҳс мекунад, ки дар марҳилаҳои гуногуни табдили рақамӣ як сармоягузорӣ метавонад натиҷаи иқтисодии яксон надиҳад. Дар марҳилаҳои аввали рақамикунонӣ фоидаҳо аз коркарди иттилоот, ҳамоҳангсозӣ, самаранокии амалиётӣ ва дастрасӣ ба бозор метавонанд баланд бошанд. Дар марҳилаҳои пешрафта бошад ҳамгироии системаҳо, мураккабии ташкилӣ, омӯзиши кормандон, амнияти киберӣ, нигоҳдорӣ ва хароҷоти ҳамоҳангсозӣ метавонанд арзиши маржиналии сармоягузориҳои иловагиро коҳиш диҳанд.

Масъалаи дуюм арзёбии қобилияти тиҷорати электронӣ ҷудо аз инфрасохтори технологӣ мебошад. Ҳатто агар ширкат кӯшиш кунад қобилияти қавии фурӯши онлайн ё тиҷорати рақамӣ дошта бошад, бе инфрасохтори кофии рақамӣ ва омодагии ташкилӣ метавонад ин иқтидорро ба арзиши ширкат табдил дода натавонад.

Чаҳорчӯбаи назариявӣ

Таҳқиқот нақши рақамикунониро дар фаъолияти ширкат асосан тавассути назари ба захираҳо асосёфта (Resource-Based View) шарҳ медиҳад. Дар ин равиш инфрасохтори рақамӣ, коркарди маълумот, платформаҳои рақамӣ, дониши технологӣ ва иқтидори инноватсионӣ ҳамчун захираҳои стратегии ширкат арзёбӣ мешаванд.

Аммо танҳо доштани захира кофӣ нест. Қобилияти ширкат барои табдил додани ин захираҳо ба равандҳои тиҷоратӣ низ муҳим аст. Аз ҳамин сабаб қобилияти тиҷорати электронӣ ҳамчун қобилияти амалиётии пурракунанда баррасӣ мешавад.

Гипотезаҳои таҳқиқот

Ҳадди DIG = 0,37 чӣ маъно дорад?

DIG = 0,37 арзиши ҳаддии эконометрист, ки индекси рақамикунонии бо PCA сохта ва стандартшударо ба мушоҳидаҳои ширкат-сол дар ду режим ҷудо мекунад. Ин арзиш маънои “ширкат %37 рақамикунонида шудааст”-ро надорад. Дар таҳқиқот DIG ≤ 0,37 ҳамчун режими рақамикунонии паст ва DIG > 0,37 ҳамчун режими рақамикунонии баланд истифода шуда, нишон дода шудааст, ки коэффисиенти робитаи рақамикунонӣ бо арзиши ширкат дар ин ду минтақа фарқ мекунад.

Намуна

Панел мутавозин нест; ҳар ширкат дар ҳамаи солҳо мушоҳида нашудааст. Сабабҳо санаҳои гуногуни IPO/листинг, холигиҳои ҳисоботи молиявӣ ва махсусан набудани баъзе тағйирёбандаҳои зарурӣ барои сохтани индекси рақамикунонӣ, аз ҷумла дороиҳои ғайримоддӣ ва хароҷоти R&D мебошанд.

Сохтори соҳавӣ

Дар намуна 42 ширкати истеҳсолӣ, 38 ширкати молу хизматрасониҳои истеъмолӣ, 34 ширкати саноатӣ, 26 ширкати амволи ғайриманқул ва сохтмон, 18 ширкати энергетика ва хадамоти коммуналӣ, 14 ширкати телекоммуникатсионӣ, 10 ширкати тандурустӣ, ҳашт ширкати технологӣ ва 10 ширкат аз дигар соҳаҳои ғайримолиявӣ мавҷуданд.

Муассисаҳои молиявӣ бинобар муҳити гуногуни танзим ва сохтори тавозунашон аз намуна хориҷ карда шудаанд.

Арзиши ширкат чӣ гуна чен карда шуд?

Тағйирёбандаи асосии вобаста арзиши ширкат аст ва он ба таври тахминӣ бо Tobin's Q чен карда мешавад:

\[ FV_{it} = \frac{\text{Özsermayenin piyasa değeri}+\text{Toplam borç}} {\text{Toplam varlıklar}} \]

Tobin's Q арзёбии бозории ширкатро бо андозаи тавозун мепайвандад. Дар таҳлили устуворӣ ҳамчун тағйирёбандаи алтернативии натиҷа барои фаъолияти ширкат даромаднокии дороиҳо, яъне Return on Assets (ROA), истифода шудааст.

Индекси рақамикунонӣ чиро чен мекунад?

Индекси рақамикунонӣ (DIG) ченаки мустақими истифодаи як технологияи муайян нест. Он ба ду нишондиҳандаи муҳосибавӣ такя мекунад:

• INTAN: таносуби дороиҳои ғайримоддӣ ба дороиҳои умумӣ.
• RD: таносуби хароҷоти R&D ба фурӯши умумӣ.

Манбаъ мефаҳмонад, ки дороиҳои ғайримоддӣ сармоягузориҳои марбут ба нармафзор, платформаҳои рақамӣ, пойгоҳҳои додаҳо ва дигар технологияҳоро; хароҷоти R&D бошад фаъолияти рушди қобилиятҳои нави технологӣ ва инноватсияро ба таври тахминӣ намояндагӣ мекунанд.

Аз ин рӯ DIG бояд дурусттар ҳамчун индексе хонда шавад, ки шиддатнокии нисбии сармоягузории рақамӣ ва омодагии рақамии ширкатро тахминан намояндагӣ мекунад.

Қобилияти тиҷорати электронӣ чӣ гуна чен карда шуд?

Индекси қобилияти тиҷорати электронӣ (ECC) аз ду нишондиҳанда сохта шудааст:

• SG: тағйироти солонаи фоизии фурӯши умумӣ.
• AT: суръати гардиши дороиҳо, яъне таносуби фурӯши умумӣ ба дороиҳои умумӣ.

Манбаъ таъкид мекунад, ки ин сохтор қабули мустақими технологияи тиҷорати электрониро не, балки муваффақияти тахминии васеъшавӣ, тавлиди фурӯш ва истифодаи дороиҳо дар фаъолияти тиҷоратӣ дар муҳити савдои рақамиро ифода мекунад. Аз ин рӯ махсусан бояд ҳифз шавад, ки ECC нишондиҳандаи мустақими технологӣ ба монанди “ширкат чанд низоми тиҷорати электрониро истифода мебарад?” нест.

Сохтани индекси таркибӣ бо PCA

Барои ҳар яке аз DIG ва ECC тағйирёбандаҳои воридшаванда аввал стандартӣ карда шуда, сипас таҳлили ҷузъҳои асосӣ (Principal Component Analysis, PCA) татбиқ шудааст. Барои ҳар индекс ҷузъи асосии якум нигоҳ дошта шудааст.

Арзиши Kaiser–Meyer–Olkin барои DIG 0,61 ва барои ECC 0,58 мебошад. Дар санҷишҳои сферикалии Bartlett барои ҳар ду индекс p=0,000 гузориш шудааст. Манбаъ татбиқи PCA-ро муносиб мешуморад, зеро арзишҳои KMO аз 0,50 боло ва санҷишҳои Bartlett маънодор мебошанд.

Омори тавсифӣ

Азбаски DIG ва ECC аз ҷузъҳои пеш аз PCA стандартшуда ҳосил шудаанд, онҳо дар атрофи сифр марказонида мешаванд. Арзишҳои мусбати индекс мавқеи болотар аз миёнаи намуна ва арзишҳои манфӣ мавқеи поёнтарро нишон медиҳанд.

Қобилияти тиҷорати электронӣ дар кадом сатҳи рақамикунонӣ бо арзиши ширкат робитаи қавитар дорад?

Қобилияти тиҷорати электронӣ бо арзиши ширкат дар режими рақамикунонии баланд қавитар робита дорад. Дар минтақаи DIG ≤ 0,37 коэффисиенти таъсири мутақобилаи ECC 0,118 буда, аз ҷиҳати оморӣ маънодор нест; дар минтақаи DIG > 0,37 коэффисиент то 0,291 боло меравад ва дар сатҳи p < 0,01 маънодор мешавад. Ин натиҷа тафсири пурракунандагии пешниҳодшудаи манбаъро байни инфрасохтори технологӣ ва қобилияти амалиётии тиҷорати электронӣ дастгирӣ мекунад.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Тағйирёбандаҳои назоратӣ

Дар моделҳои эконометрикӣ андозаи ширкат, фишанги молиявӣ, даромаднокӣ ва имкониятҳои рушд назорат карда мешаванд:

• SIZE: логарифми натуралии дороиҳои умумӣ.
• LEV: таносуби қарзи умумӣ ба дороиҳои умумӣ.
• PROF / ROA: таносуби даромади соф ба дороиҳои умумӣ.
• GROWTH / MTB: таносуби арзиши бозорӣ ба арзиши тавозунӣ.

Таъсирҳои собити ширкат барои назорати хусусиятҳои мушоҳиданашаванда ва дар вақт тағйирнаёбандаи ширкат; таъсирҳои собити сол бошад барои назорати зарбаҳои умумии макроиқтисодӣ ва вақтӣ ба модел дохил шудаанд.

Модели асосии таъсирҳои собит

Модели асосии панелии манбаъ:

\[ FV_{it} = \alpha + \beta_1 DIG_{it} + \beta_2 ECC_{it} + \gamma X_{it} + \mu_i + \lambda_t + \varepsilon_{it} \]

Дар ин ҷо \(FV_{it}\) арзиши ширкат, \(DIG_{it}\) индекси рақамикунонӣ, \(ECC_{it}\) индекси қобилияти тиҷорати электронӣ, \(X_{it}\) вектори тағйирёбандаҳои назоратӣ, \(\mu_i\) таъсири собити ширкат, \(\lambda_t\) таъсири собити сол ва \(\varepsilon_{it}\) ҳади хаторо нишон медиҳанд.

Санҷиши Hausman барои интихоб байни таъсирҳои собит ва тасодуфӣ истифода шудааст; бо натиҷаи \(\chi^2=27,84\) ва p<0,01 мувофиқати таъсирҳои тасодуфӣ рад шуда, равиши таъсирҳои собит интихоб шудааст.

Натиҷаҳои асосии хаттӣ

Модели асосии хаттӣ ҳам барои DIG ва ҳам барои ECC робитаи мусбат медиҳад. Аммо ин модел фарқияти вобаста ба камолоти рақамиро нишон намедиҳад; барои ин модели ҳаддӣ истифода шудааст.

Модели ҳаддии панелӣ

Модели ҳаддии дар манбаъ истифодашуда:

\[ FV_{it} = \alpha + \beta_1 DIG_{it} I(DIG_{it}\leq\theta) + \beta_2 DIG_{it} I(DIG_{it}>\theta) + \beta_3 ECC_{it} + \gamma X_{it} + \mu_i + \lambda_t + \varepsilon_{it} \]

\(\theta\) ҳадди рақамикунониест, ки тавассути маълумот муайян мешавад. Функсияи нишондиҳандаи \(I(\cdot)\) мушоҳидаро ба режими поён ё болои ҳадд ҷудо мекунад. Ҳадд мувофиқи усули Hansen ҳамчун арзише баҳогузорӣ шудааст, ки маҷмӯи квадратҳои боқимондаҳоро камтарин мекунад.

Санҷиши ҳаддии bootstrap F=15,94 ва p=0,005 дода, гипотезаи хаттии як-режимаро рад кардааст.

Модели ҳаддӣ нишон медиҳад, ки рақамикунонӣ дар ҳар ду минтақа коэффисиенти мусбат дорад, аммо пас аз ҳадд коэффисиент хурдтар мешавад.

Таъсири рақамикунонии вобаста ба режим

Дар мушаххасоти Ҷадвали 10-и манбаъ коэффисиентҳо дар режими паст-DIG 0,405 ва дар режими баланд-DIG 0,162 мебошанд:

Аз ин рӯ дар ширкатҳое, ки ба камолоти баланди рақамӣ расидаанд, робитаи рақамикунонӣ бо арзиши ширкат ҳанӯз мусбат аст, аммо заифтар мебошад. Ибораи “боздеҳи маржиналии коҳишёбанда” ба ҳамин фарқи коэффисиентҳо асос меёбад.

Тағйирёбии қобилияти тиҷорати электронӣ вобаста ба режим

Моделе, ки робитаи қобилияти тиҷорати электронӣ бо арзиши ширкатро вобаста ба режими камолоти рақамӣ ҷудо мекунад:

\[ FV_{it} = \alpha + \beta_1 ECC_{it}I(DIG_{it}\leq\theta) + \beta_2 ECC_{it}I(DIG_{it}>\theta) + \beta_3 DIG_{it} + \gamma X_{it} + \mu_i + \lambda_t + \varepsilon_{it} \]

Тибқи тафсири манбаъ, ширкатҳои дорои камолоти пасти рақамӣ метавонанд инфрасохтори техникӣ ва ташкилии зарурӣ барои истифодаи пурраи имкониятҳои тиҷорати электронӣ надошта бошанд. Дар камолоти баланди рақамӣ бошад табдил додани инфрасохтори мавҷуда ба равандҳои тиҷоратӣ метавонад самараноктар шавад.

Шакли 1 чиро нишон медиҳад?

Меҳвари x-и Шакли 1-и манбаъ индекси рақамикунониро, меҳвари y арзиши ширкатро, ки бо Tobin's Q чен шудааст, нишон медиҳад. Дар DIG=0,37 хати амудии ҳаддӣ ҷойгир аст. Хати регрессияи кабуд дар поёни ҳадд ба таври равшан нишебтар, хати сурх дар болои ҳадд бошад ҳамвортар аст. Шакл натиҷаи “дар рақамикунонии баланд робита манфӣ мешавад”-ро дастгирӣ намекунад; балки коҳиш ёфтани нишебии мусбатро нишон медиҳад.

Шакли 2 чиро нишон медиҳад?

Шакли 2-и манбаъ сатҳҳои паст ва баланди қобилияти тиҷорати электрониро дар тӯли меҳвари рақамикунонӣ муқоиса мекунад. Дар минтақаи паст-DIG ду хат ба ҳам наздиктаранд, дар минтақаи баланд-DIG бошад хати ECC-и баланд тезтар боло рафта, ҷудо мешавад. Бо ин роҳ график таъсири мутақобилаи 0,291-и режими баландро дар Ҷадвали 11 ба таври визуалӣ дастгирӣ мекунад.

Таҳлили устуворӣ 1: ROA

Ҳангоми чен кардани фаъолияти ширкат бо ROA ба ҷойи Tobin's Q низ робита дар режими рақамикунонии паст қавитар боқӣ мондааст.

Таҳлили устуворӣ 2: тағйирёбандаҳои шарҳдиҳандаи таъхирдор

Дар ин таҳлил 1620 мушоҳида истифода шудааст. Тағйирёбандаҳои таъхирдор назорате мебошанд, ки барои коҳиш додани эҳтимоли таъсири ҳамзамони фаъолияти ҷорӣ ба қарори рақамикунонӣ истифода шудаанд; аммо манбаъ таъкид мекунад, ки ин сабабиятро қатъӣ муқаррар намекунад.

Таҳлили устуворӣ 3: нишондиҳандаи алтернативии рақамикунонӣ

Вақте ба ҷойи DIG танҳо шиддатнокии дороиҳои ғайримоддӣ истифода мешавад, арзиши ҳаддӣ дар миқёси худи тағйирёбанда 0,080 муайян шудааст. Коэффисиенти поёни ҳадд 0,284, коэффисиенти болои ҳадд 0,119 ва коэффисиенти ECC 0,203 мебошад. Самт ва намунаи “робитаи қавитар дар режими паст” нигоҳ дошта шудааст.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад

• Рақамикунонӣ дар ширкатҳои ғайримолиявии GCC-и таҳқиқшуда бо арзиши ширкат робитаи мусбат дорад.
• Робита хаттӣ нест ва вобаста ба режими камолоти рақамӣ тағйир меёбад.
• Дар сатҳи DIG=0,37 ҳадди маънодор муайян шудааст.
• Коэффисиенти робитаи рақамикунонӣ бо арзиши ширкат дар режими паст аз режими баланд калонтар аст.
• Қобилияти тиҷорати электронӣ дар модели асосӣ бо арзиши ширкат робитаи мусбат дорад.
• Робитаи қобилияти тиҷорати электронӣ дар режими рақамикунонии баланд ба таври назаррас қавитар мешавад.
• Таҳлилҳои устуворӣ бо ROA, тағйирёбандаҳои таъхирдор ва нишондиҳандаи алтернативии рақамикунонӣ намунаи асосии ғайрихаттиро нигоҳ медоранд.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад

• Нишон дода нашудааст, ки DIG=0,37 ҳадди универсалии рақамикунонӣ барои ҳамаи бахшҳо, кишварҳо ё давраҳои оянда аст.
• Арзиши DIG=0,37-ро ҳамчун “%37 рақамикунонӣ” тафсир кардан мумкин нест.
• Хулоса баровардан мумкин нест, ки рақамикунонии баланд арзиши ширкатро кам мекунад; коэффисиент мусбат боқӣ мемонад.
• Нишон дода нашудааст, ки рақамикунонӣ қатъан сабаби тағйири арзиши ширкат мебошад.
• ECC ченаки мустақими ҳаҷми фурӯши онлайн ё истифодаи воқеии технологияи тиҷорати электронӣ нест.
• Натиҷаҳо ба муассисаҳои молиявӣ татбиқ нашудаанд.
• Нишон дода нашудааст, ки ҳамон арзиши ҳаддӣ метавонад мустақиман ба иқтисодҳои берун аз GCC интиқол дода шавад.

Маъно барои идоракунӣ

Тибқи тафсири манбаъ, табдили рақамӣ набояд ҳамчун раванди якмарҳилавӣ ва танҳо бар ҷамъ кардани инфрасохтор асосёфта дида шавад. Ширкатҳо дар марҳилаҳои аввали рақамикунонӣ метавонанд аз инфрасохтори технологӣ ва сармоягузориҳои рақамӣ робитаҳои баландтари арзиши маржиналӣ бинанд.

Дар камолоти пешрафтаи рақамӣ бошад, ба ҷойи танҳо сармоягузорӣ ба технологияҳои нав, истифодаи инфрасохтори мавҷуда дар якҷоягӣ бо тиҷорати электронӣ, ҳамгироии амалиётӣ, ҳамкории муштариён ва қобилиятҳои ташкилӣ муҳимтар мешавад.

Маъно барои сиёсат

Таҳқиқот пешниҳод мекунад, ки сиёсати табдили рақамӣ танҳо ба густариши инфрасохтор тамаркуз накунад; балки малакаҳои рақамӣ, рушди қобилиятҳои ташкилӣ, инноватсия ва иқтидори ширкатҳоро барои табдил додани захираҳои рақамӣ ба натиҷаҳои тиҷоратӣ низ дастгирӣ кунад.

Маҳдудиятҳо

Маҳдудияти якум ченкунӣ аст. DIG ва ECC индексҳои таркибии прокси мебошанд, ки на аз сабтҳои мустақими истифодаи технологияи рақамӣ ё фаъолияти тиҷорати электронӣ, балки аз нишондиҳандаҳои муҳосибавӣ ва фаъолияти ширкат сохта шудаанд. Ин нишондиҳандаҳо ҳамаи ҷанбаҳои табдили рақамиро фаро намегиранд.

Маҳдудияти дуюм намуна аст. Танҳо ширкатҳои ғайримолиявии дар биржа номбаршудаи кишварҳои GCC арзёбӣ шудаанд. Умумисозии натиҷаҳо ба муассисаҳои молиявӣ, ширкатҳои ғайриоммавӣ ё минтақаҳои дигар бояд алоҳида санҷида шавад.

Маҳдудияти сеюм гетерогении кишварҳост. Ҳадд дар сатҳи ширкат баҳогузорӣ шудааст; барои Арабистони Саудӣ, АМА, Қатар, Кувайт, Уммон ва Баҳрайн ҳаддҳои миллии ҷудогона ҳисоб нашудаанд.

Маҳдудияти чорум сабабият аст. Тағйирёбандаҳои таъхирдор ба коҳиши сабабияти баръакс ёрӣ мерасонанд, аммо эндогениро пурра ҳал намекунанд. Муаллиф қайд мекунад, ки дар оянда метавон аз тағйирёбандаҳои инструменталӣ ё тарҳҳои квази-таҷрибавӣ истифода кард.

Маҳдудияти панҷум ин аст, ки таҳқиқот зерҷузъҳои мушаххаси рақамикунониро, аз ҷумла истифодаи зеҳни сунъӣ ё нишондиҳандаҳои муфассалтари инфрасохтори технологӣ, мустақиман чен намекунад. Манбаъ истифодаи нишондиҳандаҳои муфассалтари қабули технологияҳои рақамӣ ва зеҳни сунъиро дар оянда пешниҳод мекунад.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Таҳқиқоти аслӣ: Digitalization, E-Commerce Capability, and Firm Value in GCC Countries: Evidence from a Panel Threshold Model.

Муаллиф: Noura Ben Mbarek.

Муассиса: Department of Finance, College of Business, Imam Mohammad Ibn Saud Islamic University (IMSIU), Riyadh, Saudi Arabia.

Маҷалла: Economies.

Ношир: MDPI.

Сабти библиографӣ: Economies, 2026, 14(7), 265.

DOI: 10.3390/economies14070265.

Раванди нашр: Гирифта шуд: 16 майи 2026; таҷдид шуд: 22 июни 2026; пазируфта шуд: 2 июли 2026; нашр шуд: 7 июли 2026.

Навъи манбаъ: Мақолаи таҳқиқотии аслӣ, рецензияшуда ва дастрасии кушода.

Литсензия: Creative Commons Attribution (CC BY).

Маълумоти асосӣ: 1820 мушоҳидаи ширкат-сол аз 200 ширкати ғайримолиявии оммавӣ дар Арабистони Саудӣ, Амороти Муттаҳидаи Араб, Қатар, Кувайт, Уммон ва Баҳрайн дар давраи 2015–2024.

Манбаи маълумоти молиявӣ: Datastream; ҳангоми зарурат ҳисоботи солонаи молиявии ширкатҳо.

Усули асосӣ: Регрессияи панелӣ бо таъсирҳои собити ширкат ва сол; регрессияи ҳаддии панелии Hansen; индексҳои DIG ва ECC бар асоси PCA; санҷиши маънодории ҳадд бо bootstrap; хатоҳои стандартии устувори кластеришуда дар сатҳи ширкат.

Маблағгузорӣ: Таҳқиқот аз ҷониби Imam Mohammad Ibn Saud Islamic University (IMSIU), Deanship of Scientific Research бо рақами гранти IMSIU-DDRSP2604 дастгирӣ шудааст.

Кумитаи ахлоқ: Татбиқ намешавад.

Ризоияти огоҳона: Татбиқ намешавад.

Дастрасии маълумот: Манбаъ мегӯяд, ки саҳмҳои аслии таҳқиқот дар дохили мақола оварда шудаанд ва саволҳои иловагӣ метавонанд ба муаллиф равона карда шаванд.

Бархӯрди манфиатҳо: Муаллиф бархӯрди манфиатҳоро гузориш накардааст.

Саҳмҳои муаллиф: Дар манбаъ бахши ҷудогонаи CRediT “Author Contributions” вуҷуд надорад; таҳқиқот якмуаллифа аст.

Маҳдудияти асосии методологӣ: Натиҷаҳо робитаҳои мушоҳидавии сатҳи ширкат мебошанд. Проксиҳои DIG ва ECC, ки бар муҳосибӣ асос ёфтаанд, истифодаи мустақими технологияи рақамӣ нестанд; тағйирёбандаҳои таъхирдор эндогениро пурра бартараф намекунанд; ҳадд набояд ҳамчун ҳадди универсалӣ барои ҳамаи иқтисодҳо ё бахшҳои GCC тафсир шавад.

Ёддошт оид ба бозсозии визуалӣ: Шакли 1-и манбаъ тағйири нишебии арзиши ширкатро дар поён ва болои хати ҳаддии DIG=0,37; Шакли 2 бошад фарқияти қобилияти тиҷорати электрониро дар режимҳои паст ва баланди камолоти рақамӣ нишон медиҳад. Ҳар ду шакл метавонанд бо ҳифзи коэффисиентҳои манбаъ барои Verianla ҳамчун графики аслӣ бозкашида шаванд.