Жарым-жартылай эң кичине квадраттар менен структуралык теңдемелерди моделдөө (Partial Least Squares Structural Equation Modeling, PLS-SEM), байкалбаган/латенттик түзүлүштөрдүн ортосундагы байланыштарды көрсөткүчтөр аркылуу баалоого жана өзгөчө түшүндүрүлгөн дисперсия менен божомолго багытталган структуралык байланыштарды баалоого арналган дисперсияга негизделген структуралык теңдемелерди моделдөө ыкмасы. Бул изилдөө Central Java аймагындагы Banjarnegara, Purbalingga, Banyumas, Cilacap, Kebumen жана Brebes аймактарында иштеген 160 halal MSME ээси/жетекчисинен чогултулган кесилиштик сурамжылоо маалыматтарын SmartPLS 4 менен талдап, Digital Marketing Strategy (DMS), Halal Innovation (HI), Islamic Economic Implementation (IEI), Sustainable Development Goals Orientation (SDGs) жана MSME Sustainability ортосундагы түз, кыйыр жана модератордук байланыштарды изилдейт.

Булактын Table 6 маалыматына ылайык, изилдөөнүн эң күчтүү структуралык натыйжасы Halal Innovation → Islamic Economic Implementation жолу: β = 0.859, t = 9.969, булак p = 0.000, f² = 0.927 жана %95 bootstrap confidence interval 0.669–1.003. Halal Innovation → MSME Sustainability байланышы да оң жана маанилүү: β = 0.251, t = 2.366, p = 0.018, f² = 0.062, %95 CI = 0.072–0.504. Ал эми Digital Marketing Strategyнин MSME Sustainabilityге exact түз коэффициенти β = −0.037 жана p = 0.610 болгондуктан маанилүү эмес.

Islamic Economic Implementation → MSME Sustainability жолу β = 0.140 жана p = 0.083 менен %5 деңгээлде маанилүү эмес. Ошого карабастан булак Halal Innovation менен sustainability ортосундагы байланышта IEI үчүн “limited, marginal complementary mediation” деген сөз айкашын колдонот. Бирок indirect effect боюнча exact bootstrap коэффициенти, p-маани жана ишеним аралыгы жарыяланган натыйжалар таблицасында өзүнчө берилбегендиктен, бул ортомчулук таасиринин сандык күчүн Table 6 дан көз карандысыз кайра текшерүү мүмкүн эмес.

SDGs Orientationдын MSME Sustainabilityге түз main effectи β = 0.529 жана p = 0.000 менен маанилүү. Бирок изилдөөнүн негизги moderation суроосу боюнча эки interaction term маанилүү эмес: SDGs × DMS → MSME үчүн β = −0.081, p = 0.390; SDGs × HI → MSME үчүн β = 0.023, p = 0.747. Демек, бул үлгүдө SDGs Orientation санариптик маркетинг же halal innovation менен sustainability ортосундагы байланыштын күчүн статистикалык жактан өзгөртөрү көрсөтүлгөн эмес.

Изилдөө кесилиштик мүнөздө, бардык өзгөрмөлөр негизинен ошол эле respondentтердин self-reported Likert баалоолоруна таянат жана үлгү purposive sampling аркылуу Central Javaдагы алты аймактан гана тандалган. Ошондуктан PLS-SEM path coefficients себептик эксперименттин натыйжалары катары чечмеленбеши жана бардык halal MSME популяциясына автоматтык түрдө жалпыланбашы керек.

Изилдөөнүн негизги көйгөйү эмнеде?

Halal MSMEлердин туруктуулугу товарлардын halal стандарттарына туура келишине гана байланыштуу эмес. Ишканалардын кардарларга жете алышы, атаандаштыкка жөндөмдүү товарларды иштеп чыга алышы, этикалык бизнес принциптерин күнүмдүк башкарууга киргизе алышы жана экономикалык, социалдык жана экологиялык туруктуулук максаттары менен байланыш түзө алышы да маанилүү.

Булак өзгөчө төрт изилдөө боштугун бириктирет. Биринчиден, digital marketing изилдөөлөрүнүн олуттуу бөлүгү кыска мөөнөттүү сатуу же customer engagement натыйжаларына багытталган. Экинчиден, halal innovation көпчүлүк изилдөөлөрдө керектөөчүнүн сатып алуу ниети жана бренд жүрүм-туруму деңгээлинде каралган. Үчүнчүдөн, Islamic economics көбүнчө нормативдик/этикалык алкак катары талкууланып, эмпирикалык mediator construct катары азыраак текшерилген. Төртүнчүдөн, SDGs Orientation strategic practices менен MSME sustainability ортосундагы байланыштарды чындап күчөтөр-күчөтпөсү боюнча moderation далили чектелүү.

Изилдөөнүн үч негизги оригиналдуулук дооматы

1. Islamic Economic Implementationды нормативдик принцип гана эмес, өлчөнө турган mediating construct катары моделге киргизүү.
2. Digital Marketing Strategy жана Halal Innovationдын кыска мөөнөттүү натыйжалардын ордуна узак мөөнөттүү MSME Sustainability менен байланышын изилдөө.
3. SDGs Orientationды halal MSME контекстинде boundary condition/moderator катары текшерүү.

Halal MSME Sustainability эмнени билдирет?

Булакта MSME Sustainability, ишкананын узак мөөнөттүү ишмердик көрсөткүчтөрүн экономикалык туруктуулук, социалдык салым жана экологиялык жоопкерчилик аркылуу уланта алуу жөндөмүн билдирген latent construct катары аныкталат.

Бул аныктама финансылык пайданы гана камтыбайт. Булактын өлчөөсүндө:

• economic resilience,
• social contribution,
• environmental responsibility

өлчөмдөрү бирге каралат.

Digital Marketing Strategy (DMS) кандай аныкталды?

Digital Marketing Strategy MSMEнин товарларын таанытуу, кардарлар менен өз ара аракеттенүү жана рынокко жетүүнү кеңейтүү максатында digital platforms жана online tools колдонуу деңгээлин билдирет.

Булак Table 1-деги DMS көрсөткүчтөрүн төмөнкүдөй берет:

• social media utilization,
• e-commerce platform adoption,
• online advertising,
• customer engagement,
• platform diversification.

Halal Innovation (HI) деген эмне?

Halal Innovation ишкананын halal жана tayyib принциптерине ылайык товарларды, процесстерди, таңгактоону жана товар мүнөздөмөлөрүн иштеп чыгуу же жакшыртуу жөндөмүн билдирет.

Булак Table 1-де төмөнкү көрсөткүчтөрдү колдонот:

• product diversification,
• eco-friendly packaging,
• halal traceability,
• branding innovation,
• product quality enhancement.

Бул жердеги “innovation” толугу менен жаңы технологиялык товарды гана билдирбейт. Изилдөөнүн талаа натыйжаларында жаңы товар түрү, сапатты жакшыртуу, санариптик таанытуу, packaging өзгөрүүлөрү жана traceability сыяктуу көбүрөөк incremental жаңылыктар да ушул түзүлүштүн ичинде бааланат.

Islamic Economic Implementation (IEI) кантип өлчөндү?

Islamic Economic Implementation halal сертификаттоодон тышкары ишкананын күнүмдүк ишмердигинде Islamic ethical principles колдонуу деңгээли катары аныкталат.

Булак көрсөткүчтөрү:

• fairness / ʿadl,
• transparency,
• trust / amanah,
• social responsibility,
• accountability.

Булак киришүү бөлүмүндө maslahah жана riba/exploitation тыюусу сыяктуу Islamic moral-economy принциптерин да теориялык фон катары талкуулайт. Бирок Table 1-деги өлчөө көрсөткүчтөрү жогорудагы беш өлчөм менен чектелет.

SDGs Orientation деген эмне?

SDGs Orientation ишкананын өз ишмердигин экономикалык, социалдык жана экологиялык туруктуу өнүгүү принциптери менен канчалык деңгээлде байланыштырарын билдирет.

Булак көрсөткүчтөрү:

• sustainable production,
• responsible consumption,
• community welfare,
• environmental awareness,
• social responsibility.

PLS-SEM деген эмне жана бул изилдөөдө эмне үчүн колдонулду?

PLS-SEM latent constructтардын ортосундагы татаал түз, mediation жана moderation байланыштарды дисперсияга негизделген түрдө баалаган структуралык теңдемелерди моделдөө ыкмасы; бул изилдөөдө Digital Marketing Strategy, Halal Innovation, Islamic Economic Implementation, SDGs Orientation жана MSME Sustainability сыяктуу байкалбаган түзүлүштөрдү алардын көрсөткүчтөрү аркылуу моделдөө жана explained variance багытындагы структуралык моделди баалоо үчүн SmartPLS 4 колдонулган.

Latent construct деген эмне?

Latent construct — бир өлчөө куралы менен түз байкалбаган, бир нече байкалган indicator аркылуу көрсөтүлгөн теориялык түзүлүш. Мисалы, “MSME Sustainability” бир физикалык сан эмес; аны economic resilience, social contribution жана environmental responsibility сыяктуу көрсөткүчтөр аркылуу өлчөөгө аракет кылынат.

PLS-SEMдеги эки негизги катмар

Measurement model, indicatorлар latent constructтарды канчалык ишенимдүү жана жарактуу чагылдырганын баалайт.

Structural model, latent constructтардын бири-бири менен түзүлгөн гипотезалык жолдорун баалайт.

Булак measurement model үчүн convergent validity, discriminant validity жана composite reliability бааланганын айтат. Бирок бул өлчөмдөрдүн exact numerical натыйжаларын көрсөткөн таблица жарыяланган эмес.

Structural model тарабында path coefficients, R², f² жана Q² каралганы айтылат. Path coefficients, f² жана R² жарыяланган; Q²нин exact натыйжасы жарыяланган эмес.

Үлгүнүн көлөмү кантип негизделди?

Булак адегенде PLS-SEM адабиятындагы “10-times rule” ыкмасына шилтеме кылат.

Андан кийин G*Power 3.1 менен formal power analysis жүргүзүлгөн:

• effect size: \(f^2=0.15\),
• significance level: \(\alpha=0.05\),
• statistical power: 0.80,
• эң татаал endogenous construct үчүн кабыл алынган максималдуу predictor: 3,
• minimum required sample: 77,
• actual valid sample: 160.

Ошондуктан булак 160 respondent medium structural effectsти аныктоо үчүн жетиштүү экенин билдирет.

Бирок жарыяланган Table 6-да MSME Sustainabilityге DMS, HI, IEI, SDGs жана эки interaction term берилгендиктен, акыркы моделде үчтөн көп структуралык термин бар. G*Power эсебиндеги “maximum three predictors” божомолу акыркы structural specification менен кантип дал келтирилгени булакта түшүндүрүлбөйт.

Маалымат кантип чогултулду?

Questionnaire offline да, Google Forms аркылуу online да жүргүзүлгөн. Offline колдонууга кыска маектер да коштолгон.

Шкала:

\[ 1=\text{Strongly disagree} \quad \ldots \quad 5=\text{Strongly agree} \]

түрүндө беш баллдык Likert түзүлүшүнө ээ.

Булак questionnaire items мурдагы validated scalesтан ылайыкташтырылып, halal MSME контекстине адаптацияланганын билдирет.

30 адамдык pilot test эмне үчүн керек болду?

Негизги маалымат чогултуудан мурда 30 respondent менен pilot test жүргүзүлгөн. Булак муну validity жана reliability камсыз кылуу максатында жасалганын билдирет.

Бирок pilot testтин exact item statistics, pilot reliability коэффициенттери же pilot катышуучулары акыркы 160 respondentтин ичинде болгон-болбогону өзүнчө билдирилген эмес.

Data screening кантип жүргүзүлдү?

Булак толук толтурулган questionnaireларды гана талдоого киргизгендиктен missing response болбогонун билдирет.

Outlier баалоодо:

• standardized residual values,
• Mahalanobis distance criteria

колдонулуп, extreme multivariate outlier табылган эмес деп билдирилген.

PLS-SEM multivariate normality божомолун милдеттүү талап кылбай турганы айтылган; normality formal prerequisite кылынбаса да skewness жана kurtosis маанилери acceptable ranges ичинде экени айтылат. Exact skewness/kurtosis таблицасы жарыяланган эмес.

Common method bias кантип текшерилди?

Булак Kock ыкмасына негизделген full collinearity VIF колдонгон.

Булак колдонгон чечим чеги:

\[ VIF < 3.3 \]

түрүндө.

Булак билдирилген бардык VIF маанилери 3.3-төн төмөн экенин жана ошондуктан critical common method bias болушу ыктымал эмес деп эсептелгенин айтат.

Айрым item аттарынын кээ бир construct аттарынан айырмаланышы жана Digital 3–4, SDGs 3 же Syariah 3 сыяктуу катар номерлеринин таблицада көрүнбөшү көңүл бурууга арзыйт. Булак бул жетишпеген катар номерлери measurement-model item elimination натыйжасыбы же жокпу, түшүндүрбөйт.

Mediation менен Moderation ортосундагы айырма эмнеде?

Mediation көз карандысыз өзгөрмөнүн натыйжа менен байланышы ортодогу башка construct аркылуу өтөбү же жокпу, ошону текшерет; moderation болсо көз карандысыз өзгөрмө менен натыйжанын ортосундагы байланыштын күчү же багыты үчүнчү өзгөрмөнүн деңгээлине жараша өзгөрөбү же жокпу, ошону сынайт; бул изилдөөдө IEI mediator, SDGs Orientation болсо moderator катары моделденген.

Бул изилдөөдөгү mediation түзүлүшү

Булак эки mediation чынжырын концептуалдык жактан карайт:

\[ DMS \rightarrow IEI \rightarrow MSME\ Sustainability \]

жана

\[ HI \rightarrow IEI \rightarrow MSME\ Sustainability \]

Булак mediation талдоосу bootstrap indirect effect аркылуу жасалганын жана кыйыр таасирдин жалпы логикасын:

\[ Indirect\ Effect = a\times b \]

түрүндө баалаганын билдирет.

Burada \(a\), predictor → mediator yolu; \(b\), mediator → outcome yoludur.

Önemli sınır şudur: kaynak Table 6 doğrudan path coefficients verir fakat actual \(a\times b\) indirect coefficient, indirect bootstrap t-value, p-value veya bias-corrected confidence interval tablosunu yayımlamamaktadır.

Бул изилдөөдөгү moderation түзүлүшү

Moderation үчүн SmartPLS product-indicator approach колдонулган. Булак standardized predictor indicators менен moderator indicators көбөйтүлүп interaction terms түзүлгөнүн билдирет.

Изилдөөнүн табылгасы эмес, ыкманын концептуалдык көрсөтүлүшү:

\[ Y = \beta_0 +\beta_1X +\beta_2M +\beta_3(X\times M) +\varepsilon \]

Burada \(X\) predictor, \(M\) moderator olan SDGs Orientation, \(X\times M\) interaction term ve \(\beta_3\) moderation etkisini temsil eder.

Interaction coefficient маанилүү болсо, predictor менен outcome ортосундагы байланыш moderator деңгээлине жараша өзгөрөрүнө эмпирикалык далил алынат. Бул изилдөөдө эки interaction coefficient тең маанилүү эмес.

Алты аймактагы үлгүнүн бөлүштүрүлүшү

Булак метод бөлүмүндө катышуу шарттарынын бирин “digital marketing колдонгон болуу” деп берет. Ошондуктан Kebumenдеги %97 мааниси inclusion criterion менен толук дал келбейт. Булак бул айырманы түшүндүрбөйт.

Ошол сыяктуу, натыйжалар тексти halal certification prevalence аймактар арасында айырмаланарын жана айрым аймактарда respondentтердин жарымынан же үчтөн биринен азы certification ээси экенин айтат. Бирок метод population жана үлгүнү halal-certified MSMEs деп аныктайт; ошондой эле жарыяланган Table 3-тө certification тилкеси көрүнбөйт. Ошондуктан certification көрсөткүчү үчүн булактан exact аймактык маанилерди чыгарууга болбойт.

Санариптик платформаларды колдонуу көрсөткүчтөрү

WhatsApp эң кеңири колдонулган платформа. Булак муну төмөн чыгым, колдонууга ыңгайлуулук, кардарлар менен байланыш жана жергиликтүү ишеним мамилелери менен түшүндүрөт.

Instagram товарларды визуалдык көрсөтүү; TikTok algorithm-driven discovery жана кыска видео; Facebook жергиликтүү коомчулуктар менен байланыш; YouTube болсо азырынча чектелүү колдонулган узун форматтагы контент мүмкүнчүлүгү катары талкууланат.

Булак Shopee, Tokopedia жана Lazada сыяктуу formal e-commerce marketplaces төмөнүрөөк adoption көрсөтөрүн айтат, бирок Table 4 бул платформалардын exact пайыздарын жарыялабайт.

Санариптик маркетинг натыйжасын туура окуу

Platform adoption жогору болушу DMS sustainabilityге статистикалык маанилүү direct path түздү дегенди билдирбейт.

Table 6 exact натыйжасы:

\[ \beta_{DMS\rightarrow MSME}=-0.037,\qquad p=0.610 \]

түрүндө.

Бул байланыш статистикалык жактан маанилүү эмес жана %95 CI = −0.189 менен 0.102 аралыгында болуп, нөлдү камтыйт.

Ошондуктан “WhatsApp көп колдонулат, демек санариптик маркетинг туруктуулукту жогорулатары далилденди” деген тыянак изилдөө тарабынан колдоого алынбайт.

Halal Innovation практикаларынын таралышы

Бул пайыздардын жалпысы %100 деңгээлине жетпейт. Ошондуктан таблицаны бири-бирин жокко чыгарган жана бүт үлгүнү категорияларга бөлгөн бөлүштүрүү катары чечмелөө туура эмес. Булак муну innovation themes prevalence катары берет.

Эң көп билдирилген тема %22 менен new product development. Traceability %4, environmentally friendly practice %2 деңгээлинде. Булак бул төмөн көрсөткүчтөрдү systemic halal innovation азырынча алгачкы этапта экенинин белгиси катары талкуулайт.

Traceability эмнени билдирет?

Halal traceability — товарга тиешелүү halal статусун, өндүрүш процессин же сертификаттоо маалыматын supply chain боюнча кыйла ачык көзөмөлдөөгө багытталган практикалар. Булак QR code же halal certificate менен байланышкан barcode системаларын мисал келтирет.

Изилдөө бул технологиялардын финансылык кирешесин өзүнчө эксперимент менен өлчөбөйт. Traceability бул изилдөөдө Halal Innovation түзүлүшүнүн көрсөткүчү жана талаа практикасындагы тема.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Ыкманын техникалык кыскача мазмуну

Булак Table 6: Path coefficients

Булак p = 0.000 түрүндө билдирет. Бул таблица мааниси өзгөртүлбөй сакталган; нөл ыктымалдык деген жаңы чечмелөө берилбейт.

Halal Innovation → Islamic Economic Implementation

Бул жол изилдөөдөгү эң чоң standardized path coefficientке ээ:

\[ \beta=0.859,\qquad t=9.969,\qquad p=0.000 \]

%95 bias-corrected bootstrap confidence interval:

\[ 0.669 \; \text{ile} \; 1.003 \]

аралыгында жана нөлдү камтыбайт.

Булак бул натыйжаны Halal Innovation деңгээли жогорулаган сайын ишкана fairness, transparency, amanah, social responsibility жана accountability сыяктуу Islamic Economic Implementation өлчөмдөрүндө жогору бааларды көрсөтүшү менен байланыштырат.

Бул cross-sectional survey байланышы экенин унутпоо керек. Коэффициент innovation этикалык жүрүм-турумду эксперименталдык түрдө “жаратканын” өз алдынча далилдебейт.

Halal Innovation → MSME Sustainability

Түз жол:

\[ \beta=0.251,\qquad t=2.366,\qquad p=0.018 \]

жана %95 CI:

\[ 0.072 \; \text{ile} \; 0.504 \]

түрүндө берилген.

Булак муну halal innovationдын узак мөөнөттүү ишкана sustainability түзүлүшү менен оң жана маанилүү байланышы катары чечмелейт.

Бул жерде “sustainability” ишкананын чыныгы финансылык жазууларынан түзүлгөн бир объективдүү баланс көрсөткүчү эмес; respondentтердин Likert-scale жоопторунан өлчөнгөн economic resilience, social contribution жана environmental responsibility түзүлүшү.

Digital Marketing Strategy → MSME Sustainability

Table 6:

\[ \beta=-0.037,\qquad p=0.610 \]

билдирет.

%95 CI −0.189 менен 0.102 аралыгында жана нөлдү камтыйт.

Демек direct relationship маанилүү эмес.

Булак abstract жана conclusion бөлүмдөрүндө бул байланышты “positive but statistically insignificant” деп мүнөздөгөнү менен exact Table 6 коэффициенти терс. Verianla үчүн exact numerical source-of-truth катары Table 6 коэффициенти сакталат.

Бул айырма негизги илимий билдирүүнү өзгөртпөйт: direct DMS → MSME Sustainability таасири статистикалык жактан колдоого алынган эмес.

Digital Marketing Strategy → Islamic Economic Implementation

\[ \beta=-0.104,\qquad p=0.200 \]

натыйжасына байланыштуу маанилүү direct relationship көрсөтүлгөн эмес.

Бул натыйжа digital marketingди көбүрөөк колдонгон ишканалар автоматтык түрдө жогорураак Islamic Economic Implementation көрсөтөт деген гипотезаны бул үлгүдө колдобойт.

Islamic Economic Implementation → MSME Sustainability

\[ \beta=0.140,\qquad p=0.083 \]

болгондуктан жол оң белгиге ээ, бирок %5 significance threshold деңгээлинде маанилүү эмес.

Confidence interval −0.012 менен 0.309 аралыгында жана нөлдү камтыйт.

Демек Islamic principlesтын ишкана туруктуулугу үчүн теориялык мааниси менен бул изилдөөдөгү independent direct statistical evidence бир эле нерсе эмес.

Ислам Экономикасынын Ортомчулук Таасири Чындап Далилдендиби?

Digital Marketing Strategy үчүн маанилүү IEI ортомчулугу билдирилген эмес, Halal Innovation үчүн болсо булак “marginal complementary mediation” деген сөз айкашын колдонгон; бирок жарыяланган натыйжаларда indirect-effect bootstrap коэффициенти, t-маани, p-маани жана confidence interval берилбегендиктен Halal Innovation → IEI → Sustainability кыйыр жолунун exact статистикалык күчүн жарыяланган таблицадан көз карандысыз текшерүүгө болбойт.

Mediation analizi yalnız mediator yolunun varlığına bakılarak değerlendirilmemelidir. Kaynağın kendi yöntem açıklamasına göre indirect effect \(a\times b\) bootstrap confidence interval üzerinden sınanmalıdır.

Halal Innovation → IEI түз жолу күчтүү жана маанилүү; IEI → MSME Sustainability түз жолу болсо p = 0.083. Ошого карабастан indirect effect bootstrap бөлүштүрүлүшү теориялык жактан өзүнчө бааланган болушу мүмкүн. Бирок бул бөлүштүрүүнүн exact натыйжасы макалада таблица түрүндө жок болгондуктан Verianla “кыйыр таасирдин p-мааниси ушундай” деп сан чыгарбайт.

SDGs Orientationдын Moderator Ролу Колдоого Алындыбы?

Жок; SDGs Orientationдын MSME Sustainability менен түз main effectи маанилүү болгону менен SDGs × Digital Marketing Strategy жана SDGs × Halal Innovation interaction terms p-маанилери тиешелүүлүгүнө жараша 0.390 жана 0.747 болгондуктан, изилдөөнүн moderation гипотезалары эмпирикалык жактан колдоого алынган эмес.

SDGs direct effect менен moderation бир эле нерсе эмес

SDGs → MSME Sustainability:

\[ \beta=0.529,\qquad p=0.000 \]

катары оң жана маанилүү.

Бул моделдин ичинде жогорку SDGs Orientation менен жогорку MSME Sustainability ортосунда түз байланыш бар экенин көрсөтөт.

Бирок moderation үчүн керек болгон негизги коэффициенттер interaction terms болуп саналат.

SDGs × DMS:

\[ \beta=-0.081,\qquad p=0.390 \]

SDGs × HI:

\[ \beta=0.023,\qquad p=0.747 \]

болгондуктан экөө тең маанилүү эмес.

Ошондуктан “SDG багыты туруктуулук менен байланыштуу” жана “SDG багыты innovation же digital marketing таасирин күчөтөт” деген билдирүүлөр бирдей илимий доомат эмес. Биринчиси Table 6 тарабынан колдоого алынат, экинчиси колдоого алынбайт.

R² жана f² Маанилери Бул Изилдөөдө Эмнени Билдирет?

R² endogenous constructтагы дисперсиянын модель тарабынан түшүндүрүлгөн бөлүгүн көрсөтөт, ал эми f² белгилүү predictorдун тиешелүү endogenous constructка жасаган incremental contributionун баалоодо колдонулган effect-size өлчөмү; булак IEI үчүн R² = 0.35 жана MSME Sustainability үчүн R² = 0.42 билдирет, бирок Q² маанилерин жарыялабайт.

Булак бул маанилерди behavioral constructs камтыган модель үчүн “moderate explanatory power” деп чечмелейт.

R² = 0.42 MSME Sustainability түзүлүшүндөгү дисперсиянын модель ичиндеги predictor топтому менен белгилүү өлчөмдө түшүндүрүлөрүн билдирет; бул маани “чыныгы дүйнөдө ишкана туруктуулугунун %42 бөлүгүнүн так себеби ушул факторлор” деп себептик чечмеленбеши керек.

Figure 2-де IEI жана MSME Sustainability nodeлорунун ичинде тиешелүүлүгүнө жараша 0.619 жана 0.793 сандары көрүнөт. Сүрөт бул маанилер кайсы SmartPLS метрикасын билдирерин ачык жазбайт. Table 7 ачык R² аталышын алып жүргөндүктөн R² баянында 0.35 жана 0.42 маанилери колдонулат.

f² натыйжалары

Table 6-дагы f² маанилери:

• DMS → IEI: 0.014
• DMS → MSME: 0.003
• HI → IEI: 0.927
• HI → MSME: 0.062
• IEI → MSME: 0.030
• SDGs → MSME: 0.310
• SDGs × DMS → MSME: 0.013
• SDGs × HI → MSME: 0.002

Булактын баяны innovationды моделдин primary explanatory driverы катары алдыга чыгарат жана digital marketing менен interaction termsтын practical contributionун алсыз деп баалайт.

Reduced/parsimony model

Булак маанилүү эмес эки interaction term алынып салынгандан кийин өзүнчө reduced structural model бааланганын билдирет.

Булакка ылайык reduced modelден кийин IEI жана MSME Sustainability R² маанилери substantively stable бойдон калган. Бирок reduced modelдин exact жаңы R² сандары, жаңы path coefficients же өзүнчө модель таблицасы жарыяланган эмес.

Ошондуктан Verianla “булак R² маанилери олуттуу өзгөрбөгөнүн билдирет” деген жыйынтыкты гана бере алат; reduced model үчүн жаңы сан чыгарууга болбойт.

Бул Изилдөө Санариптик Маркетинг Туруктуулукту Жогорулатарын Далилдейби?

Жок; digital platform колдонуу үлгүдө абдан кеңири болгону менен DMS → MSME Sustainability direct path β = −0.037 жана p = 0.610 менен маанилүү эмес, изилдөө кесилиштик жана self-reported survey маалыматтарына негизделгендиктен санариптик маркетинг ишкана туруктуулугун себептик түрдө жогорулатат деген жыйынтык чыгарууга болбойт.

Изилдөө колдогон жыйынтыктар

• Halal Innovation → Islamic Economic Implementation жолу оң жана маанилүү.
• Halal Innovation → MSME Sustainability жолу оң жана маанилүү.
• SDGs Orientation → MSME Sustainability main effectи оң жана маанилүү.
• Digital Marketing Strategy → Islamic Economic Implementation direct pathи маанилүү эмес.
• Digital Marketing Strategy → MSME Sustainability direct pathи маанилүү эмес.
• IEI → MSME Sustainability direct pathи %5 деңгээлде маанилүү эмес.
• SDGs × DMS moderation interaction маанилүү эмес.
• SDGs × HI moderation interaction маанилүү эмес.
• Булак Halal Innovation моделдин борбордук түшүндүрүүчү элементи деген чечмелөөнү берет.
• Үлгүдө WhatsApp эң кеңири билдирилген санариптик платформа.
• New Product Development Table 5-те эң жогорку prevalence көрсөткөн halal-innovation темасы.

Изилдөө колдобогон жыйынтыктар

• Санариптик маркетинг sustainabilityге маанилүү direct effect түзгөнү көрсөтүлгөн эмес.
• SDGs Orientation DMS же HI таасирин маанилүү түрдө күчөткөнү көрсөтүлгөн эмес.
• IEIнин MSME Sustainabilityге көз карандысыз %5 деңгээлдеги маанилүү direct effectи жок.
• Halal Innovation → IEI → Sustainability indirect effectтин exact p-мааниси жана confidence interval жарыяланган эмес.
• PLS-SEM коэффициенттери рандомизацияланган эксперименттик себептүүлүктүн далили эмес.
• Платформаларды колдонуу пайыздары платформалар sustainabilityге жараткан таасирдин чоңдугу эмес.
• Traceability же environmentally friendly packaging белгилүү финансылык киреше жаратары өзүнчө өлчөнгөн эмес.
• R² маанилери чыныгы дүйнөдөгү себептердин пайызы эмес.
• Изилдөө Индонезиядагы бардык halal MSMEлерди көрсөткөн probability sample эмес.

Изилдөөнүн негизги күчтүү жактары

Изилдөө digital strategy, innovation, Islamic economic principles жана SDG orientationды бир structural framework ичинде бириктирет.

Түз жолдор менен катар mediation жана moderation механизмдерин да сынайт.

Sample-size justification үчүн жөнөкөй heuristic менен гана чектелбей, G*Power талдоосун сунуштайт.

Bootstrapping 5.000 resample менен жүргүзүлүп, Table 6-да standardized path coefficient, t-value, p-value, f² жана bias-corrected confidence interval чогуу билдирилген.

Common-method-bias үчүн full-collinearity VIF баалоосу да өзүнчө жүргүзүлгөн.

Изилдөөнүн негизги чектөөлөрү

Cross-sectional design: Маалыматтар бир убакыт кесиминде чогултулган. Булак мунун causal inferenceны чектерин жана dynamic capabilitiesтын убакыт ичинде өнүгүшүн кармай албасын ачык билдирет.

Географиялык/жалпылоо чеги: Үлгү Central Javaдагы алты аймактын halal MSMEлери менен чектелген.

Purposive sampling: Үлгү random probability sample эмес.

Self-reported data: Өзгөрмөлөр respondentтердин кабылдоолоруна таянат. Булак common-method-variance үчүн procedural жана VIF текшерүүлөрүн колдонгону менен perceptual bias толугу менен жокко чыгарылбайт.

Measurement-model отчеттук боштугу: Булак convergent validity, discriminant validity жана composite reliability бааланганын айтат, бирок алардын exact numerical натыйжаларын жарыялабайт.

Q² отчеттук боштугу: Q² каралганы айтылат, бирок exact predictive-relevance натыйжасы жарыяланган эмес.

Mediation отчеттук боштугу: “Marginal complementary mediation” деген сөз айкашы колдонулганы менен indirect effectтин bootstrap coefficient/p/CI таблицасы жок.

Үлгү критерийи менен натыйжа профилинин айырмасы: Бардык respondentтер halal-certified жана digital-marketing user болушу керектиги айтылганы менен, натыйжалар тексти certification prevalence төмөн болушу мүмкүн экенин жана Kebumen үчүн digital marketing колдонуу %97 экенин билдирет.

Power-analysis predictor саны: G*Power эсебинде эң көп үч predictor кабыл алынса, акыркы MSME structural equation көбүрөөк incoming term билдирет.

DMS белгисинин айырмасы: Abstract/conclusion DMSнин direct relationshipын “positive but insignificant” деп мүнөздөйт, бирок Table 6 exact beta −0.037.

Table numbering: Path coefficients таблицасынын аталышы Table 6 болгону менен кийинки баянда “Table 5 presents…” деген сөз айкашы колдонулат. Verianla таблицаны жарыяланган аталышы менен Table 6 деп кармайт.

Figure 2 метрикасынын белгисиздиги: SmartPLS inner-model сүрөтүндөгү 0.619 жана 0.793 node маанилери кайсы метриканы билдирери figure captionда көрсөтүлгөн эмес; алар Table 7-деги R² = 0.35 жана 0.42 менен аралаштырылбашы керек.

Булактын саясат жана колдонуу боюнча тыянактары

Булак натыйжаларды innovation support саясаты косметикалык packaging өзгөрүүлөрү менен гана чектелбеши керек деп чечмелейт.

Айрыкча:

• eco-friendly materialsга төмөнүрөөк чыгым менен жетүү,
• halal traceability tools,
• sustainable design training,
• digital content creation,
• storytelling,
• digital analytics,
• e-commerceти стратегиялык колдонуу жөндөмүн күчөтүү

сунушталат.

Бул сунуштар өзүнчө policy experimentтер менен текшерилген кийлигишүү натыйжалары эмес; алар авторлордун structural findings жана талаа байкоолорунан чыгарган практикалык тыянактары.

Келечектеги изилдөөлөр

Булак longitudinal research design сунуштап, digital capabilities жана halal innovation ишкананын жетилүүсү бою убакыт ичинде кантип өнүгөрүн көзөмөлдөөнү сунуштайт.

Ошондой эле бир нече аймакты же өлкөнү камтыган comparative studies аркылуу жалпылоо мүмкүнчүлүгүн жогорулатуу сунушталат.

Islamic Economic Implementation жана SDGs Orientation өлчөөлөрүн objective sustainability indicators жана mixed-method approaches менен байытуу да келечектеги изилдөө сунуштарынын катарына кирет.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түпнуска изилдөө: Halal MSME Sustainability: Digital Marketing, Innovation, and Islamic Economics Synergy.

Авторлор: Hendro Sukoco, Ade Yuliana, Sinta Anggraeni, Melli Andini.

Авторлордун тартиби: Булак PDFдеги жана расмий журнал жазуусундагы тартип сакталган.

Тең салым: Булак PDFде тең биринчи авторлук же тең салым жөнүндө билдирүү жок.

Жооптуу автор: Hendro Sukoco.

Мекеме: Universitas Nahdlatul Ulama Purwokerto.

Журнал: Economics Development Analysis Journal.

Басмачы: Department of Economic Development, Faculty of Economics, Universitas Negeri Semarang жана Asosiasi Pendidikan Ekonomi LPTK басма түзүмү.

Том / сан: Volume 14, Number 4.

Сандын жылы: 2025.

Барактар: 574–587.

Article ID: 34455.

DOI: 10.15294/edaj.v14i4.34455.

PDF макала тарыхы: Received October 2025; Accepted January 2026; “Pusblished April 2026”.

Расмий онлайн жарыяланган күнү: 19 Февраль 2026. PDFдеги April 2026 маалыматы менен айырма бар.

Булактын түрү: Сандык, cross-sectional survey жана PLS-SEM изилдөө макаласы.

Рецензиялоо: Журналдын расмий саясаты double-blind peer review процессин көрсөтөт.

Preprint абалы: Булак PDFде жана расмий журнал барагында өзүнчө preprint версиясы көрсөтүлгөн эмес.

Лицензия: Булак PDFде макалага тиешелүү ачык Creative Commons сапы көрүнбөйт. Журналдын эски расмий copyright саясаты Creative Commons Attribution 3.0 лицензиясын көрсөтөт; бул маалымат journal-level policy катары бааланышы керек.

Каржылоо: Булак PDFде өзүнчө funding statement жок.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Булак PDFде өзүнчө conflict-of-interest билдирүүсү жок.

Маалыматтын жеткиликтүүлүгү: Булак PDFде өзүнчө Data Availability бөлүмү же public raw-data repository көрсөтүлгөн эмес.

CRediT / авторлордун салымы: Булак PDFде өзүнчө CRediT же author-contribution бөлүмү жок.

Этика / катышуучуларды коргоо: Булак voluntary participation, anonymity жана confidentiality колдонулганын жана respondentтер questionnaire алдында informed consent бергенин ачык билдирет. Өзүнчө institutional ethics committee/approval number билдирилген эмес.

Географиялык камтуу: Banjarnegara, Purbalingga, Banyumas, Cilacap, Kebumen жана Brebes; Central Java, Indonesia.

Population: Булакка ылайык halal-certified MSMEs.

Үлгү: 160 valid responses.

Үлгү тандоо ыкмасы: Purposive sampling.

Inclusion criteria: Owner/manager болуу; halal-certified MSME иштетүү; кеминде бир жыл иш алып баруу; ишкананы таанытууда digital marketing колдонгон болуу.

Pilot: 30 respondent.

Questionnaire: Five-point Likert scale; offline + short interview жана Google Forms online колдонуу.

Power analysis: G*Power 3.1; f² = 0.15, α = 0.05, power = 0.80, maximum three predictors; minimum required sample = 77.

Талдоо программасы: SmartPLS version 4.

PLS-SEM: Measurement model жана structural model этаптары.

Bootstrap: 5.000 resamples.

Outlier: Standardized residual values жана Mahalanobis distance; булак extreme multivariate outlier билдирбейт.

Normality: PLS-SEM үчүн strict prerequisite катары колдонулган эмес; булак skewness/kurtosis acceptable ranges ичинде экенин билдирет, бирок exact маанилерин жарыялабайт.

Common method bias: Full-collinearity VIF; source threshold 3.3. Билдирилген бардык маанилер бул чектен төмөн.

Measurement-model чеги: Convergent validity, discriminant validity жана composite reliability текшерилгени айтылат, бирок exact outer-loading/AVE/reliability/discriminant-validity натыйжалары жарыяланган эмес.

Structural-model өлчөмдөрү: Path coefficients, R², f² жана булактын айтымында Q². Q² actual value жарыяланган эмес.

DMS → IEI: β = −0.104; t = 1.281; p = 0.200; f² = 0.014; 95% CI = −0.258–0.058.

DMS → MSME: β = −0.037; t = 0.511; p = 0.610; f² = 0.003; 95% CI = −0.189–0.102.

HI → IEI: β = 0.859; t = 9.969; p = 0.000; f² = 0.927; 95% CI = 0.669–1.003.

HI → MSME: β = 0.251; t = 2.366; p = 0.018; f² = 0.062; 95% CI = 0.072–0.504.

IEI → MSME: β = 0.140; t = 1.732; p = 0.083; f² = 0.030; 95% CI = −0.012–0.309.

SDGs → MSME: β = 0.529; t = 5.356; p = 0.000; f² = 0.310; 95% CI = 0.317–0.706.

SDGs × DMS → MSME: β = −0.081; t = 0.859; p = 0.390; f² = 0.013; 95% CI = −0.334–0.038.

SDGs × HI → MSME: β = 0.023; t = 0.323; p = 0.747; f² = 0.002; 95% CI = −0.073–0.219.

Mediation: Булак DMS үчүн IEI mediationын колдобойт, HI үчүн болсо “marginal complementary mediation” деген сөз айкашын колдонот. Exact indirect-effect bootstrap coefficient, p-value жана CI жарыяланган эмес.

Moderation: SDGs × DMS жана SDGs × HI interaction terms маанилүү эмес.

R²: Islamic Economic Implementation = 0.35; MSME Sustainability = 0.42.

Figure 2 эскертүүсү: SmartPLS inner-model сүрөтүндө 0.619 жана 0.793 node маанилери көрүнөт, бирок figure caption бул маанилердин метрикасын аныктабайт; Table 7 R² маанилери менен бириктирилген эмес.

Platform adoption: WhatsApp %66, Instagram %46, TikTok %24, Facebook %23, YouTube %1.

Halal Innovation prevalence: New Product %22, Quality Upgrade %12, Digital Promotion %10, Traceability %4, Packaging %2, Environmentally Friendly %2.

Булак ичиндеги DMS белги айырмасы: Abstract жана conclusion direct DMS relationshipты оң, бирок маанилүү эмес деп мүнөздөгөнү менен Table 6 β = −0.037 деп билдирет. Exact таблица мааниси өзгөртүлгөн эмес.

Sample-profile дал келбестиги: Inclusion criteria бардык respondentтер halal-certified жана digital-marketing user болушун талап кылганына карабастан, натыйжалар тексти certification prevalence аймактар боюнча төмөн болушу мүмкүн экенин жана Table 3 Kebumen үчүн digital marketing колдонуу %97 экенин билдирет.

Table numbering айырмасы: Path coefficients таблицасы Table 6 деп басылган; кийинки абзац аны “Table 5” деп атайт.

Негизги чектөөлөр: Cross-sectional design, purposive regional sample, self-reported data, measurement-model натыйжаларынын толук эмес сандык отчету, indirect-effect таблицасынын жоктугу, Q² маанилеринин жарыяланбаганы жана айрым source-internal reporting differences.

Себептүүлүк чеги: Structural path coefficients статистикалык байланыштарды көрсөтөт; randomized causal effects эмес.