Bu çalışma, üniversite öğrencileri arasında depresyon ve depresif belirti prevalansına ilişkin daha önce yayımlanmış sistematik derlemeleri ve meta-analizleri bir üst düzeyde bir araya getiren kapsamlı bir şemsiye derlemedir (umbrella review). Şemsiye derleme, tek tek katılımcılardan yeni veri toplamak yerine mevcut sistematik derleme ve meta-analizlerin sonuçlarını birlikte inceleyen bir kanıt sentezi türüdür. Araştırmacılar iki ayrı literatür taraması sonucunda 61 sistematik derleme ve meta-analizi nihai senteze dahil etmiştir. Bu 61 derlemede bildirilen depresyon prevalans tahminlerinin medyanı %32,00, değerlerin genel aralığı ise %11,00 ile %63,00 arasındadır.

Bu %32 değeri önemli bir yorum sınırıyla okunmalıdır. Çalışma, 61 derlemenin katılımcılarını yeniden birleştirerek yeni ve tek bir küresel meta-analitik prevalans hesaplamamıştır; araştırmacılar derlemelerde bildirilen prevalans tahminlerini anlatısal olarak sentezlemiş ve bunların medyanını raporlamıştır. Dolayısıyla %32, umbrella review düzeyindeki derleme-temelli medyan prevalans değeridir. Ayrıca dahil edilen kanıtların neredeyse tamamı öğrencilerin kendi bildirdikleri depresif belirtileri ölçen araçlara dayanmaktadır. Yalnız bir derlemede klinisyen değerlendirmesi de bulunmuştur. Bu nedenle sonuç, dünya çapındaki üniversite öğrencilerinin %32'sinin klinik olarak depresyon tanısı aldığı anlamına gelmez.

Alt grup incelemelerinde kadın öğrencilerde bildirilen medyan prevalans erkeklerden bir miktar yüksek görünmüş, Asya'yı inceleyen derlemelerde prevalans Avrupa'yı inceleyenlere kıyasla çoğunlukla daha yüksek bulunmuş ve COVID-19 döneminin ortaya çıkışıyla prevalansta genel bir yükseliş eğilimi gözlenmiştir. Bununla birlikte bu karşılaştırmaların önemli bir bölümünde istatistiksel anlamlılık bulunmadığı için sonuçların “kadın olmak”, “Asya'da okumak” veya “COVID-19'a maruz kalmak” tek başına depresyona neden olur şeklinde yorumlanması doğru değildir.

Çalışmanın bir başka önemli sonucu ölçüm aracının prevalans tahminini ciddi biçimde etkileyebilmesidir. Yaygın kullanılan dört ölçüm ailesinde medyan prevalans BDI için %26,07, PHQ için %34,45, CES-D için %37,55 ve DASS için %39,55 olarak raporlanmıştır. Ölçeklerin eşikleri, duyarlılıkları ve ölçtükleri belirti düzeyleri farklı olduğundan farklı araçlarla hesaplanan prevalansların doğrudan aynı olguymuş gibi karşılaştırılması dikkat gerektirir.

Şemsiye Derleme Nedir ve Bu Çalışmada Ne İşe Yarıyor?

Şemsiye derleme, birincil araştırmaları doğrudan birleştirmek yerine daha önce yapılmış sistematik derlemeleri ve meta-analizleri birlikte değerlendirerek bir araştırma alanının geniş ölçekli kanıt görünümünü oluşturan üst düzey bir kanıt sentezidir. Bu çalışmada temel amaç tek bir ülkeye, bölüme veya COVID-19 dönemine odaklanan mevcut derlemelerin ötesine geçerek üniversite öğrencilerinde depresyon prevalansını küresel ölçekte ve farklı alt gruplar açısından birlikte değerlendirmektir.

Sistematik derleme, meta-analiz ve şemsiye derleme arasındaki fark

Sistematik derleme, belirli bir araştırma sorusuna ilişkin birincil çalışmaların önceden belirlenmiş arama ve seçim ölçütleriyle sistematik olarak toplanmasını ve değerlendirilmesini amaçlar. Meta-analiz, uygun çalışmaların sayısal sonuçlarını istatistiksel olarak birleştirebilir. Şemsiye derleme ise bu sistematik derleme ve meta-analizleri inceleme birimi olarak kullanır. Bu nedenle mevcut çalışmada temel analiz birimi doğrudan bir öğrenci veya tek bir birincil çalışma değil, yayımlanmış sistematik derleme veya meta-analizdir.

Araştırmanın temel sorunu

Üniversite öğrencilerindeki depresyon konusunda çok sayıda derleme bulunmasına rağmen bunların önemli bölümü belirli ülkelere, kıtalara, eğitim alanlarına, lisans veya lisansüstü düzeyine, belirli ölçüm araçlarına ya da COVID-19'un belirli evrelerine odaklanmaktadır. Araştırmacılar bu parçalı kanıt yapısının dünya çapındaki genel görünümü anlamayı zorlaştırdığını belirtmektedir.

Çalışmanın üç temel amacı vardır:

1. Üniversite öğrencileri arasında bildirilen küresel depresyon prevalansını üst düzeyde değerlendirmek.
2. Cinsiyet, öğrenim düzeyi, çalışma alanı, coğrafi bölge, COVID-19 dönemi ve ölçüm yöntemi gibi alt gruplarda prevalans eğilimlerini incelemek.
3. Üniversiteler ve ilgili kurumlar için mevcut kanıta dayalı uygulama önerilerini tartışmak.

%32 Medyan Prevalans Ne Anlama Geliyor?

Çalışmadaki %32,00 değeri 61 derlemede bildirilen depresyon prevalans tahminlerinin ortanca yani medyan değeridir; umbrella review düzeyinde bütün bireylerin tek havuzda yeniden analiz edilmesiyle elde edilmiş yeni bir birleşik prevalans değildir. Medyan, değerler küçükten büyüğe sıralandığında ortada kalan değeri temsil eder ve çok yüksek veya çok düşük uç tahminlerden aritmetik ortalamaya kıyasla daha az etkilenir.

Kaynakta 61 derlemedeki prevalans tahminleri %11,00 ile %63,00 arasında değişmektedir. Bu kadar geniş aralık, araştırmalar arasında öğrenci popülasyonu, coğrafya, eğitim alanı, ölçüm ölçeği, kullanılan kesme noktası ve araştırma dönemi gibi unsurların farklı olduğunu göstermektedir.

Kaynak yazarları %32 medyanını yaklaşık her üç üniversite öğrencisinden birinin depresyondan etkilenebileceğine işaret eden ciddi bir düzey olarak yorumlamaktadır. Ancak yöntemsel olarak daha kesin ifade şudur: incelenen derlemelerin raporladığı depresyon veya depresif belirti prevalans tahminlerinin ortanca değeri yaklaşık üçte birdir. Bu ifade özellikle önemlidir çünkü öz-bildirimle ölçülen depresif belirti düzeyi ile klinisyen tarafından konulan depresyon tanısı aynı şey değildir.

Öz-bildirim sonucu klinik tanı mıdır?

Hayır. Öz-bildirim ölçeklerinde öğrenci belirli belirtileri kendisi değerlendirir. Bu araçlar belirti yükünü taramak ve nicelleştirmek için kullanılabilir; ancak kaynak çalışma da öz-bildirimle ölçülen depresif belirtilerin klinisyen tarafından konulan tanıyla eşdeğer olmadığını açıkça vurgulamaktadır. Dahil edilen 61 derlemenin neredeyse tamamı öz-bildirim verilerine dayanırken yalnız Lei ve arkadaşlarının 2016 tarihli derlemesinde klinisyen değerlendirmesi de yer almıştır.

Kanıt havuzunun büyüklüğü

Coğrafi temsil tamamen dengeli değildir

Derlemeler en az 76 ülkeyi kapsamasına rağmen bazı ülkeler literatürde daha sık temsil edilmiştir. Derleme düzeyinde Çin 35, Hindistan 22 ve Amerika Birleşik Devletleri 20 derlemede yer almıştır. Dolayısıyla “küresel” kapsam geniştir ancak her ülkenin veya bölgenin kanıt içindeki ağırlığı eşit değildir.

Depresyon Prevalansı Ölçüm Aracına Göre Neden Değişebilir?

Farklı depresyon ölçüm araçları farklı soru kümeleri, puanlama sistemleri ve kesme değerleri kullandığından aynı öğrenci popülasyonunda depresif belirti prevalansı farklı tahmin edilebilir. Bu umbrella review'de ölçüm aracına göre görülen geniş farklılıklar, prevalansın yalnız popülasyon özelliklerine değil ölçüm yöntemine de duyarlı olduğunu göstermektedir; bu nedenle farklı ölçeklerden gelen yüzdeler birbirine doğrudan eşdeğer kabul edilmemelidir.

Çalışmada toplam 18 ölçüm aracı ailesi saptanmıştır. En sık kullanılan aileler PHQ, BDI, DASS ve CES-D'dir. Araştırmacılar özellikle aynı ölçüm aracında kullanılan farklı kesme puanlarının bile karşılaştırılabilirliği etkileyebileceğini belirtmektedir.

En sık kullanılan dört ölçüm ailesi

Kaynakta ayrıca daha az kullanılan ölçüm aileleri arasında çok geniş değerler görülmektedir. Bununla birlikte yalnız tek bir derlemede kullanılan bir araçtan elde edilen yüksek veya düşük oranı genel bir araç etkisi gibi yorumlamak doğru değildir.

Tüm ölçüm ailesi dağılımı

DASS sonuçlarında 42 ve 21 maddelik sürümlerin depresyon alt ölçekleri kullanılmıştır. Kaynak, Niazi ve arkadaşlarının 2025 tarihli derlemesinde bu sınıflandırmanın belirsiz olduğunu ayrıca not etmektedir.

COVID-19 Bulguları Pandeminin Depresyona Neden Olduğunu Kanıtlıyor mu?

Hayır. Şemsiye derleme COVID-19 döneminin ortaya çıkışıyla üniversite öğrencilerinde bildirilen depresyon prevalansının genel olarak yükseldiği bir örüntü göstermektedir, ancak bu gözlemsel karşılaştırmalar tek başına nedensellik kanıtı değildir. Altı derlemenin COVID-19 dönemlerine göre yaptığı karşılaştırmaların dördünde farklar istatistiksel olarak anlamlı değildir; anlamlı sonuç bildiren derlemeler de farklı zaman tanımları ve öğrenci popülasyonları kullanmıştır.

Dört derlemenin doğrudan pandemi öncesi ile pandemi sırası/sonrasını karşılaştırabildiği grupta medyan prevalans pandemi öncesinde %34,10, pandemi sırasında veya sonrasında %37,30 olarak raporlanmıştır. Bunun yanında Y. Li ve arkadaşlarının derlemesinde 1 Mart 2020 öncesi %21,00 ve sonrasında %54,00; Luo ve arkadaşlarının derlemesinde erken dönem %21,80, geç dönem %31,00 ve pandemi sonrası %28,90 değerleri bildirilmiştir.

Bu sayılar aynı deneyin ardışık ölçümleri değildir. Kaynak derlemelerin dönem tanımları ve örneklemleri farklıdır. Bu nedenle “COVID-19 depresyonu şu kadar artırdı” şeklinde tek bir kesin etki büyüklüğü çıkarmak kaynak tarafından desteklenmemektedir.

Çalışmanın Yöntemi ve Bulguları

Şeffaflık, ön kayıt ve raporlama standardı

Çalışma PRISMA sistematik derleme raporlama ilkelerine göre yürütülmüş ve Joanna Briggs Institute (JBI) Evidence Synthesis yaklaşımı izlenmiştir. Araştırmanın tasarım ve sentez planını içeren ön kayıt 7 Ocak 2023 tarihinde tamamlanmış; basitleştirilmiş arama dizisi ve bir dergi adındaki güncelleme 9 Ocak 2023 tarihinde ön kayda işlenmiştir.

Ön kayıt, taranan kayıt listeleri, 61 derlemenin veri çıkarma ve kalite değerlendirme dosyaları ile tamamlanmış PRISMA 2020 kontrol listesi Open Science Framework üzerinde paylaşılmıştır.

Literatür taraması nasıl yapıldı?

İki kapsamlı arama yapılmıştır. İlk arama 10 Ocak 2023 tarihine kadar erişilebilir çalışmaları kapsarken, güncellenmiş ikinci arama 18 Şubat 2026 tarihine kadar erişilebilir çalışmaları kapsamıştır.

Beş ana bibliyografik veri tabanı taranmıştır:

• EBSCOhost ERIC
• EBSCOhost PsycINFO
• PubMed
• Web of Science
• Scopus

Buna ek olarak beş psikiyatri dergisinin güncel sayıları ayrıca taranmış; ana veri tabanlarında henüz indekslenmemiş olabilecek kayıtların kaçırılması azaltılmaya çalışılmıştır. Gri literatürün dahil edilmesi amacıyla Google Scholar ve ProQuest Dissertations & Theses Global kullanılmıştır. Bu iki kaynakta ilgililiğe göre sıralanan ilk 200 kayıt alınmıştır.

Hangi çalışmalar dahil edildi?

Seçim üç temel aşamada gerçekleştirilmiştir: başlık/özet taraması, tam metin değerlendirmesi ve metodolojik kalite değerlendirmesi.

Başlık ve özet aşamasında İngilizce olmayan, sistematik derleme veya meta-analiz olmayan ve açıkça “depression” teriminden söz etmeyen kayıtlar dışlanmıştır.

Tam metin aşamasında dahil edilecek çalışmanın:

• İngilizce olması,
• meta-analiz veya sistematik derleme olması,
• klinik olarak tanılanmış depresyonu ve/veya depresif belirtileri incelemesi,
• depresyon prevalansını yüzde olarak bildirmesi,
• lisans veya lisansüstü düzey dahil üniversite öğrencilerini incelemesi

gerekmekteydi.

Değerlendiriciler arası uyum

Başlık ve özet seçim ölçütlerindeki ortalama değerlendiriciler arası ham uyum %95, tam metin seçiminde %90, JBI kalite değerlendirmesinde %86 ve veri çıkarımında %89 olarak bildirilmiştir. Anlaşmazlıklar ilgili iki araştırmacının tartışmasıyla çözülmüştür.

PRISMA seçim akışı

Metodolojik kalite nasıl değerlendirildi?

Derlemeler 11 maddelik JBI kontrol listesiyle değerlendirildi. En az 5 “Evet” alan derlemeler yeterli metodolojik düzeyde kabul edildi. Nihai 61 derlemenin tamamı bu eşiği geçti; JBI puanlarının medyanı 9, aralığı 5–11 idi.

Bununla birlikte JBI'nin “çalışma aramak için kullanılan kaynaklar yeterli miydi?” maddesi zayıf noktayı ortaya koydu. Yalnız 23 derleme (%38) bu maddede “Evet” aldı; başka bir ifadeyle 38 derlemenin arama kaynakları bu ölçütte yeterli bulunmadı. Araştırmacılar özellikle gri literatür kaynaklarının birçok derlemede göz ardı edildiğini belirtmektedir.

Veriler nasıl çıkarıldı?

Araştırmacılar her derlemeden coğrafi kapsam, lisans/lisansüstü öğrenci türü, eğitim alanı, toplam çalışma sayısı, toplam örneklem büyüklüğü, depresyon değerlendirme türü, kullanılan ölçüm aracı, genel prevalans, kullanılan sabit veya rastgele etkiler modeli ve varsa alt grup sonuçlarını çıkarmıştır.

Ülkelerin coğrafi bölgelere atanmasında Afrika, Asya-Pasifik, Avrupa, Orta Doğu, Kuzey Amerika ve Güney Amerika grupları kullanılmıştır.

Umbrella düzeyindeki sentez nasıl yapıldı?

Çalışma, 61 derlemenin prevalans değerlerini anlatısal sentez yoluyla değerlendirmiştir. Cinsiyet, öğrenim düzeyi, çalışma alanı, coğrafya, COVID-19 dönemi, ölçüm aracı ve tanı türü için alt grup sentezi yapılmıştır. Bir alt grupta umbrella düzeyinde sonuç çıkarılabilmesi için en az iki derlemenin ilgili bilgiyi raporlaması şartı kullanılmıştır.

Önemli yöntem notu: Kaynak umbrella düzeyinde yeni bir birleşik prevalans meta-analizi veya yeni bir meta-analitik denklem raporlamamaktadır. Bu nedenle Verianla anlatımına kaynakta bulunmayan havuzlama formülü, heterojenlik istatistiği veya etki büyüklüğü eklenmemiştir.

Ana prevalans sonucu

Cinsiyete göre sonuçlar

Toplam 22 derleme kadın ve erkek öğrenciler için ayrı prevalans verisi sağlamıştır.

22 derlemenin 15'inde kadınlarda prevalans daha yüksek, 7'sinde erkeklerde daha yüksek raporlanmıştır. Ancak farkların çoğu istatistiksel olarak anlamlı değildir. Yalnız iki derleme kadınlarda anlamlı derecede daha yüksek, bir derleme ise erkeklerde anlamlı derecede daha yüksek prevalans bildirmiştir. Dolayısıyla kadın öğrenciler yönünde genel bir eğilim görülse de sonuç bütün derlemelerde tutarlı ve anlamlı bir fark olarak değerlendirilmemelidir.

Lisans ve lisansüstü öğrenciler

Sekiz derleme lisans ve lisansüstü öğrenci gruplarını karşılaştırmıştır.

Depresyon prevalansı dört derlemede lisans öğrencilerinde, dört derlemede lisansüstü öğrencilerde daha yüksek görünmüş ve bütün karşılaştırmalar istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur.

Çalışma alanına göre sonuçlar

On dört derleme eğitim alanına göre alt grup analizi sunmuştur. Tıp ve tıp dışı alanları doğrudan karşılaştıran 11 derlemede genel sonuçlar karışıktır. Tıp öğrencilerindeki medyan %27,50, tıp dışı öğrencilerde %30,60 olarak raporlanmıştır. Beş derleme tıp öğrencilerinde, beş derleme tıp dışı öğrencilerde daha yüksek prevalans bulmuş, bir derleme fark bulmamıştır. Bu 11 karşılaştırmanın 10'unda istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır.

Dolayısıyla kaynak, “tıp öğrencileri kesin olarak daha depresiftir” veya tam tersine “tıp dışı öğrenciler kesin olarak daha depresiftir” sonucunu desteklememektedir.

Asya ve Avrupa karşılaştırması

Coğrafi bölgeye göre alt grup analizi sunan 13 derleme bulunmuştur. Bunlardan sekizi Asya ve Avrupa için karşılaştırılabilir sonuç vermiştir.

Sekiz karşılaştırmanın yedisinde Asya için prevalans daha yüksek, birinde Avrupa için daha yüksek bulunmuştur. Ancak sekiz derlemenin yedisinde bölgesel fark istatistiksel olarak anlamlı değildir. Yalnız Rotenstein ve arkadaşlarının 2016 tarihli derlemesi anlamlı bir Asya-Avrupa farkı raporlamıştır. Bu nedenle coğrafi sonuçlar bir eğilim olarak değerlendirilmelidir; kıtaya özgü kaçınılmaz bir risk olarak yorumlanmamalıdır.

COVID-19 dönemleri

Altı COVID-19 alt grup derlemesinin dördünde dönem farkları istatistiksel olarak anlamlı değildir; Heumann ve arkadaşları ile Y. Li ve arkadaşlarının derlemelerinde anlamlı sonuç bildirilmiştir. Bu nedenle kaynak genel bir pandemi dönemi artış örüntüsü gösterse de tek bir nedensel etki büyüklüğü hesaplamamaktadır.

Ölçüm yöntemi neden merkezi bir sınırlılıktır?

Kaynakta araştırmacılar başlangıçta klinisyen tanısı ile öz-bildirim ölçeklerini karşılaştırmayı amaçlamıştır. Ancak yalnız Lei ve arkadaşlarının 2016 tarihli derlemesi bu karşılaştırmaya uygun veri sunduğu için umbrella düzeyinde güvenilir bir klinisyen-öz-bildirim karşılaştırması yapılamamıştır.

Bu durum çalışma sonuçlarının yorumunda kritik önem taşır. Belirti tarama ölçeğinde eşik üstünde puan almak, tek başına klinik depresyon tanısı konması anlamına gelmez.

Kesme puanları neden sorun oluşturuyor?

Aynı ölçüm aracı ailesinin farklı çalışmalarda farklı kesme değerleriyle kullanılması prevalans tahminlerini değiştirebilir. Kaynak örnek olarak Beck Depression Inventory için Gao ve arkadaşlarının derlemesinde 10–14 arasında, Sarokhani ve arkadaşlarının derlemesinde ise 14–17 arasında değişen kesme değerleri bulunduğunu belirtmektedir. Umbrella review bu kesme puanı heterojenliğini ayrıca analiz etmemiştir.

Çalışmanın temel sınırlılıkları

• Yalnız İngilizce yayımlanmış derlemeler dahil edilmiştir; diğer dillerdeki kanıtlar dışarıda kalmış olabilir.
• Neredeyse bütün dahil edilen derlemeler öz-bildirim depresyon/depresif belirti ölçümlerine dayanmaktadır.
• Klinisyen değerlendirmesi ile öz-bildirim araçlarının sonuçlarını güvenilir biçimde karşılaştıracak yeterli derleme bulunmamıştır.
• Aynı ölçüm aracı içinde kullanılan farklı kesme puanlarının yarattığı heterojenlik umbrella düzeyinde analiz edilmemiştir.
• 61 derlemenin yalnız 23'ü JBI'nin yeterli arama kaynakları maddesinde “Evet” almıştır; gri literatür birçok derlemede yeterince taranmamıştır.
• Alt grup sonuçlarının önemli bir bölümünde istatistiksel anlamlılık bulunmamıştır.
• Çalışmanın sentezi anlatısaldır; %32 yeni bir umbrella-level pooled meta-analiz sonucu değildir.

Çalışmanın desteklediği sonuçlar

• İncelenen 61 derlemede depresyon/depresif belirti prevalans tahminlerinin medyanı %32,00'dır.
• Derlemeler arasındaki prevalans tahminleri %11,00 ile %63,00 arasında geniş bir aralık göstermektedir.
• Kadın öğrencilerde daha yüksek prevalans yönünde genel bir eğilim vardır ancak çoğu cinsiyet karşılaştırması istatistiksel olarak anlamlı değildir.
• Lisans ve lisansüstü öğrenciler arasında güvenilir bir prevalans farkı gösterilmemiştir.
• Tıp ve tıp dışı alanlar arasındaki sonuçlar karışıktır.
• Asya için Avrupa'ya kıyasla daha yüksek prevalans yönünde bir eğilim vardır ancak çoğu bölgesel karşılaştırma anlamlı değildir.
• COVID-19'un ortaya çıkışıyla daha yüksek prevalans yönünde genel bir örüntü görülmüştür fakat bütün derlemelerde istatistiksel olarak anlamlı değildir.
• Kullanılan ölçüm aracı prevalans tahminleri arasında önemli değişkenlik kaynaklarından biridir.

Çalışmanın desteklemediği sonuçlar

• Üniversite öğrencilerinin tam olarak %32'sine klinik depresyon tanısı konduğu sonucu desteklenmez.
• %32 değeri dünya nüfusuna göre ağırlıklandırılmış yeni ve tek bir küresel meta-analitik prevalans değildir.
• Kadın cinsiyetin tek başına depresyona neden olduğu sonucu desteklenmez.
• Asya'da yaşamanın veya okumanın tek başına depresyona neden olduğu sonucu desteklenmez.
• COVID-19'un depresyon prevalansını belirli ve tek bir yüzde kadar nedensel biçimde artırdığı sonucu desteklenmez.
• Bir ölçüm aracının diğerinden bilimsel olarak “daha doğru” olduğu bu çalışmadan tek başına çıkarılamaz.
• Öz-bildirim ölçeğinde eşik üstü sonuç alan her öğrencinin klinik depresyon hastası olduğu söylenemez.

Uygulama açısından yazarların önerileri

Yazarlar, yüksek depresyon/depresif belirti prevalansının üniversitelerde ruh sağlığı desteğinin önceliklendirilmesini gerektirdiğini savunmaktadır. Tartışmada mindfulness ve dayanıklılık programları, teknoloji aracılı müdahaleler, internet destekli psikolojik programlar, depresyon okuryazarlığı, kültürel olarak uyarlanmış yaklaşımlar ve gelecekteki sağlık krizlerinde öğrencilerin çevrim içi eğitime geçiş stresini azaltabilecek eğitim düzenlemeleri gibi seçenekler ele alınmaktadır.

Ancak bu öneriler mevcut umbrella review içinde doğrudan test edilmiş müdahalelerin sonuçları değildir. Bunlar çalışmanın sentezlediği prevalans bulguları ve yazarların tartışmada başvurduğu mevcut müdahale literatürü üzerinden geliştirilmiş uygulama önerileridir.

Kaynak ve Yöntem Notu

Özgün çalışma başlığı: Global Prevalence of Depression Among University Students: A Comprehensive Umbrella Review

Yazarlar, kaynakta verilen sırayla: Gilda Yun Kai Sam; Xun Ci Soh; Harshitha Balaji; Gabriel X. D. Tan; Shu Fen Diong; Meilan Hu; Andree Hartanto; Nadyanna M. Majeed.

Eşit katkı: Kaynakta eşit katkıya ilişkin ayrı bir beyan belirtilmemiştir.

Sorumlu yazar: Andree Hartanto.

Kurum 1: School of Social Sciences, Singapore Management University, 10 Canning Rise, Singapore 179873, Singapore.

Kurum 2: Faculty of Arts and Social Sciences, National University of Singapore, Block AS7, Level 5, 5 Arts Link, Singapore 117570, Singapore.

Kaynak türü: Systematic Review; metodolojik olarak kapsamlı bir umbrella review / şemsiye derleme.

Dergi: Education Sciences.

Yayınevi: MDPI, Basel, Switzerland.

Cilt / sayı / makale numarası: 16(8), 1316.

DOI: 10.3390/educsci16081316

Gönderim: 3 Haziran 2026.

Revizyon: 30 Temmuz 2026.

Kabul: 13 Ağustos 2026.

Yayın: 17 Ağustos 2026.

Hakemlik durumu: Education Sciences hakemli bir akademik dergidir; çalışma yayımlanmış dergi sürümüdür.

Preprint durumu: Kaynakta bu çalışmanın ayrı bir preprint sürümüne ilişkin bilgi verilmemektedir. OSF kaydı araştırmanın ön kayıt ve açık veri/çalışma materyali kaydıdır; preprint olarak değerlendirilmemelidir.

Ön kayıt: İlk ön kayıt 7 Ocak 2023 tarihinde yapılmış, 9 Ocak 2023 tarihinde belirtilen yöntemsel güncellemeler kayda geçirilmiştir.

Açık bilim/veri kaydı: Veri çıkarma, kalite değerlendirme, tarama kayıtları ve PRISMA materyalleri Open Science Framework üzerinde https://osf.io/4nz6w/ adresinde paylaşılmıştır.

Lisans: Creative Commons Attribution (CC BY).

Finansman: Çalışma, Andree Hartanto'ya Singapore Management University aracılığıyla sağlanan Ministry of Education Academy Research Fund Tier 1 hibesi (25-SOSS-SMU-006) ve Lee Kong Chian Fund for Research Excellence desteğiyle finanse edilmiştir.

Etik kurul: Uygulanabilir değil. Çalışma yayımlanmış toplulaştırılmış verileri sentezlemiş, yeni insan katılımcı veya birincil veri toplamamıştır.

Bilgilendirilmiş onam: Uygulanabilir değil.

Veri erişilebilirliği: Analiz edilen veriler OSF kaydında ve çalışmanın Supplementary Materials bölümünde sunulmaktadır.

Çıkar çatışması: Yazarlar çıkar çatışması olmadığını bildirmiştir.

Yazar katkıları

• Conceptualization: Xun Ci Soh ve Andree Hartanto.
• Methodology: Gilda Yun Kai Sam, Xun Ci Soh, Andree Hartanto ve Nadyanna M. Majeed.
• Validation: Gilda Yun Kai Sam, Xun Ci Soh, Harshitha Balaji, Gabriel X. D. Tan, Shu Fen Diong, Meilan Hu ve Nadyanna M. Majeed.
• Formal analysis: Gilda Yun Kai Sam, Xun Ci Soh ve Nadyanna M. Majeed.
• Investigation: Gilda Yun Kai Sam, Xun Ci Soh ve Nadyanna M. Majeed.
• Data curation: Gilda Yun Kai Sam ve Xun Ci Soh.
• Writing — original draft: Gilda Yun Kai Sam ve Xun Ci Soh.
• Writing — review and editing: Gilda Yun Kai Sam, Xun Ci Soh, Harshitha Balaji, Gabriel X. D. Tan, Andree Hartanto, Shu Fen Diong, Meilan Hu ve Nadyanna M. Majeed.
• Visualization: Gilda Yun Kai Sam ve Xun Ci Soh.
• Supervision: Andree Hartanto ve Nadyanna M. Majeed.
• Project administration: Gilda Yun Kai Sam ve Xun Ci Soh.
• Funding acquisition: Andree Hartanto.

Temel yöntemsel yorum sınırı: Bu çalışma birincil klinik araştırma değildir. Yeni öğrenci örneklemi toplamamış, tanı koymamış ve yeni bir müdahale test etmemiştir. 61 sistematik derleme/meta-analizde daha önce raporlanmış prevalans tahminlerini ve alt grup örüntülerini umbrella düzeyinde anlatısal olarak sentezlemiştir. Sonuçların önemli bölümü öz-bildirim depresif belirti ölçümlerine dayanmaktadır; bu nedenle klinik depresyon tanısı ile depresif belirti taramasının birbirine karıştırılmaması gerekir.