Sosial-məkan rifah bərabərsizliyi, bu tədqiqatda ev təsərrüfatlarının iqtisadi və sosial rifah səviyyələrinin kənd daxilində yalnız ev təsərrüfatı xüsusiyyətlərinə görə deyil, təhsil, gəlir, ailə quruluşu və suvarma mənbəyinə görə mövqe kimi məkan şərtləri ilə birlikdə fərqlənməsini ifadə edən tədqiqat problemidir. Tədqiqat İndoneziyanın Şərqi Yava bölgəsindəki Madiun Regency-yə bağlı Jiwan District daxilində yerləşən Kincang Village-da yaşayan 69 fermer ev təsərrüfatını təsviri kəmiyyət sahə tədqiqatı ilə araşdırmışdır. Rifah təsnifatı 21 BKKBN göstəricisinə əsaslanmış; təhsil, yaş, aylıq gəlir, himayədə olan şəxslərin sayı və yaşayış vəziyyəti kimi dəyişənlər IBM SPSS Statistics 26 ilə təsviri şəkildə araşdırılmış; kənd təsərrüfatı sahələrinin Bengawan Madiun çayına düz-xətt məsafəsi isə GIS istifadə edilərək üç məsafə qurşağında qiymətləndirilmişdir.

69 ev təsərrüfatının 20-si (%29,0) “under-prosperous”, 15-i (%21,7) KS-I, 14-ü (%20,3) KS-II, 12-si (%17,4) KS-III və yalnız 8-i (%11,6) KS-III+ kimi təsnif edilmişdir. Beləliklə nümunənin %50,7-si rifahın ən aşağı iki pilləsində yerləşir. Ev təsərrüfatı başçılarının %47,8-i yalnız ibtidai məktəb məzunudur; %79,7-lik hissənin aylıq ev təsərrüfatı gəliri 2 milyon IDR-dən aşağıdır.

Təhsil ilə rifah səviyyəsi arasındakı nümunədaxili düzən diqqətəlayiqdir: aşağı rifah qrupundakı 20 ev təsərrüfatının hamısında ev təsərrüfatı başçısı ibtidai məktəb məzunudur; D3 səviyyəsindəki üç və bakalavr səviyyəsindəki üç ev təsərrüfatı başçısının hamısı KS-III+ qrupundadır. Gəlir bölgüsü də rifah pillələri ilə birlikdə mərhələli şəkildə dəyişir. Bununla belə, tədqiqat xi-kvadrat, reqressiya və ya başqa səbəb-nəticə/çıxarımsal model bildirmədiyinə görə bu nümunələr “təhsil və ya gəlir təkbaşına rifaha səbəb olmuşdur” kimi şərh edilə bilməz.

Məkan baxımından müəlliflər aşağı rifahlı ev təsərrüfatlarının təbii suvarmaya çıxışın daha məhdud olduğu şimal hissədə daha çox cəmləşdiyini; yüksək rifah səviyyələrinin isə Bengawan Madiun çayına daha yaxın olan mərkəz və cənub hissələrində daha görünən olduğunu bildirirlər. Lakin bu nümunə yalnız təsviri xəritələndirməyə və vizual baxışa əsaslanır. Formal məkan avtokorrelyasiyası və ya əhəmiyyətli klasterləşmə testi tətbiq edilməmişdir.

Tədqiqatın coğrafiya təhsili baxımından özünəməxsus tərəfi kəndi yalnız tədqiqat sahəsi deyil, eyni zamanda potensial icma əsaslı, məktəbdənkənar coğrafi öyrənmə mühiti kimi qiymətləndirməsidir. Suvarma şəbəkəsi, kənd təsərrüfatı sahələri, yerli iqtisadi fərqlər və ev təsərrüfatlarının gündəlik fəaliyyətləri; iştirakçı xəritələndirmə, məkan savadlılığı və yerli ekoloji qərarvermə kimi təhsil fəaliyyətlərinin real həyat kontekstini yarada bilər. Bununla belə, tədqiqatda fermerlərin məkan/geo-məkan savadlılığı birbaşa ölçülməmiş və heç bir təhsil müdaxiləsi tətbiq edilməmişdir.

Tədqiqatın əsas problemi

Fermerlər yerli ərzaq təhlükəsizliyi baxımından mühüm istehsalçılar olsalar da, kənd təsərrüfatı istehsalına verdikləri töhfə onların iqtisadi rifahının avtomatik olaraq yüksək olması demək deyil. Mənbə tədqiqat Kincang Village-da kənd təsərrüfatı dolanışığının çay və suvarma şərtlərindən güclü asılı olmasına baxmayaraq, bu təbii üstünlüyün kəndin bütün hissələrinə bərabər paylanmaması problemindən çıxış edir.

Kəndin mərkəz və cənub hissələri suvarma mənbəyinə nisbətən daha güclü çıxışa malik olduğu halda, şimal hissələrində suya çıxış daha məhduddur. Bununla yanaşı təhsil səviyyəsi, gəlir, ev təsərrüfatı quruluşu, yaşayış şəraiti və institusional məlumata çıxış kimi sosial və iqtisadi xüsusiyyətlər də ev təsərrüfatlarının uyğunlaşma qabiliyyətinə təsir göstərə bilər.

Buna görə tədqiqatın sualı yalnız “hansı ev təsərrüfatları yoxsuldur?” deyil. Daha geniş sual rifah səviyyələrinin ev təsərrüfatı xüsusiyyətləri və suvarma mənbəyinə görə məkan mövqeyi ilə birlikdə necə paylandığı və bu nümunənin icma əsaslı coğrafiya təhsili baxımından nə ifadə etdiyidir.

“Coğrafi uğur fərqi” standart ölçüdürmü?

Xeyr. Mənbədə işlədilən “geographic success gap” ifadəsi ayrıca standartlaşdırılmış indeks və ya hesablanmış metrik deyil. Müəlliflər bu ifadədən kənd daxilində kənd təsərrüfatı və iqtisadi imkanların suya, məlumata və digər resurslara çıxışdan asılı olaraq fərqlənməsini konseptual şəkildə təsvir etmək üçün istifadə edirlər.

Beləliklə, tədqiqatda “coğrafi uğur fərqi = X bal” formasında ölçü yoxdur. İfadə xəritələnmiş və təsvir edilmiş bərabərsizliyə verilən şərhedici addır.

Tədqiqat niyə coğrafiya təhsili çərçivəsində nəzərdən keçirilir?

Araşdırma məktəb sinfində aparılmamış və şagirdlərə coğrafiya dərsi tətbiq edilməmişdir. Coğrafiya təhsili ilə əlaqə insanların yaşadıqları yerləri, ekoloji resursları və məkan əlaqələrini gündəlik həyat daxilində necə anlaya biləcəkləri sualı üzərindən qurulur.

Kiçik fermerlər baxımından suyun haradan gəldiyini, hansı kənd təsərrüfatı sahələrinə daha asan çatdığını, hansı sahələrin daha həssas olduğunu və iqtisadi imkanların kənd daxilində necə paylandığını anlaya bilmək nəzəri coğrafiya biliklərinin gündəlik qərarlarla birləşdiyi öyrənmə sahəsi yarada bilər.

Mənbə buna görə kəndi potensial icma əsaslı, məktəbdənkənar coğrafi öyrənmə mühiti kimi qiymətləndirir. Bu, mövcud tədqiqatda tətbiq edilmiş təhsil proqramının uğur nəticəsi deyil; nəticələrdən inkişaf etdirilən təhsil şərhi və gələcək tətbiq təklifidir.

Slovin Formulu Bu Tədqiqatda Necə İstifadə Edildi?

Slovin formulu tədqiqatdakı 224 fermer ev təsərrüfatından %10 xəta payı qəbul edilməklə təxminən neçə ev təsərrüfatının nümunəyə daxil ediləcəyini müəyyənləşdirmək üçün istifadə edilmişdir; mənbə \(N=224\) və \(e=0{,}10\) dəyərləri ilə təxminən \(n=69\) nəticəsinə çatmış və sahə tədqiqatını 69 ev təsərrüfatı üzərində aparmışdır.

Mənbədə verilən formula:

\[ n=\frac{N}{1+Ne^2} \]

Bu tədqiqatdakı dəyərlər yerinə qoyulduqda:

\[ n=\frac{224}{1+224(0{,}10)^2} =\frac{224}{3{,}24} \approx 69 \]

\(n\) nümunəyə daxil ediləcək ev təsərrüfatlarının sayını; \(N\) ümumi tədqiqat populyasiyasını; \(e\) isə mənbədə %10 olaraq seçilmiş xəta payını ifadə edir.

Formulun tədqiqatdakı funksiyası yalnız nümunə ölçüsünü müəyyənləşdirməkdir. Slovin formulu təkbaşına nümunənin təmsil qabiliyyətinə, ölçmələrin dəqiqliyinə və ya nəticələrin səbəb-nəticə xarakterinə zəmanət vermir.

Nümunə necə yaradıldı?

Mənbə Kincang Village-da ümumilikdə 224 fermer ev təsərrüfatı müəyyən etmişdir. Populyasiya müstəqil fermerlərlə kənd təsərrüfatı işçilərini fərqləndirmək məqsədilə sahiblik/status baxımından ayrılmışdır. Daha sonra mənbə təsadüfi nümunələmə və Slovin formulundan istifadə edildiyini bildirir.

Lakin müstəqil fermerlər və kənd təsərrüfatı işçilərinin 69 nəfərlik yekun nümunədə ayrı-ayrı sayları və ya hər təbəqədən nümunə seçiminin dəqiq üsulu bildirilməmişdir. Buna görə bu təfərrüat Verianla tərəfindən tamamlanmır.

GIS ilə suvarmaya çıxış necə müəyyənləşdirildi?

Tədqiqatçılar hər iştirakçının kənd təsərrüfatı sahəsinin əsas hidroloji dəstək sistemi kimi qəbul edilən Bengawan Madiun çayına olan Evklid məsafəsini hesablamışdır. Evklid məsafəsi iki mövqe arasındakı düz-xətt məsafəsidir; real yol uzunluğu və ya kanal boyunca axan suyun məsafəsi deyil.

Mənbə bu zonaları multiple-ring buffer yanaşması ilə yaratdığını bildirir. Lakin hər məsafə qurşağında neçə ev təsərrüfatının olduğu və ya rifah siniflərinin qurşaqlara görə dəqiq say bölgüsü məqalədə cədvəl formasında verilməmişdir.

BKKBN-nin 21 Göstəricili Rifah Təsnifatı Bu Tədqiqatda Nəyi Ölçür?

BKKBN-nin 21 göstəricili ailə rifahı çərçivəsi tədqiqatda ev təsərrüfatlarının yalnız pul gəlirini deyil; qidalanma, geyim, yaşayış, səhiyyə xidmətinə çıxış, ailə planlaşdırılması, uşaqların məktəbə davamiyyəti, aktivlər, savadlılıq, ictimai iştirak və buna bənzər yaşayış şərtlərini birlikdə qiymətləndirərək ev təsərrüfatlarını beş rifah səviyyəsindən birinə yerləşdirmək üçün istifadə edilmişdir.

Mənbə bu milli çərçivənin 21 göstəricisindən istifadə edir, lakin hər rifah pilləsinə keçid üçün BKKBN-nin ətraflı rəsmi qərar alqoritmini məqalə daxilində yenidən vermir. Buna görə Verianla mənbədə olmayan təsnifat hədləri yaratmır.

21 rifah göstəricisinin hamısı

Bu 21 göstərici birlikdə oxunduqda mənbə üç fərqli təbəqəyə diqqət çəkir. Maddi məhrumiyyət bütün ev təsərrüfatlarında eyni deyil, lakin bir hissəsində qidalanma və yaşayış problemləri görünür. İnsan kapitalında latın əlifbası savadlılığı geniş yayılmış olsa da formal təhsil səviyyəsi aşağıdır. Sosial kapitalda isə icma fəaliyyətlərində iştirak çox yüksək olduğu halda rəsmi rəhbərlik rolu xeyli məhduddur.

Ev təsərrüfatı başçılarının təhsil səviyyəsi

Mənbə baxımından burada mühüm məqam yalnız %47,8-lik ibtidai məktəb nisbəti deyil. Tədqiqatçılar aşağı formal təhsilin fermerlərin yeni kənd təsərrüfatı texnologiyalarından, institusional dəstəkdən və məkan məlumatlarından istifadə qabiliyyətini məhdudlaşdıra biləcək insan kapitalı problemi ola biləcəyini müzakirə edirlər. Lakin bu qabiliyyət tədqiqatda birbaşa sınaqdan keçirilməmişdir.

Yaş strukturu

26–45 yaş arasındakı iki qrupun cəmi 38 nəfərdir və nümunənin təxminən %55,1-nə uyğundur. Mənbə bunu kənd təsərrüfatının yenilənməsi və icma əsaslı öyrənmə baxımından potensial fürsət kimi şərh edir. Bununla belə yaşın yeniliklərin mənimsənilməsinə real təsiri tədqiqatda ölçülməmişdir.

Aylıq ev təsərrüfatı gəliri

25+30=55 ev təsərrüfatı, yəni %79,7-lik hissə ayda 2 milyon IDR-dən az gəlir bildirmişdir. Mənbə bu gəlir səviyyəsinin ev təsərrüfatlarının təhsil, texnologiya və kənd təsərrüfatı yeniliyi üçün investisiya imkanını məhdudlaşdıra biləcəyini müzakirə edir.

Himayədə olan şəxslərin sayı

Mənbə daha sonra rifah səviyyəsi ilə himayədə olan şəxslərin sayını Cədvəl 30-da çarpazlaşdırmağa çalışır. Lakin Cədvəl 30-un xanaları, sütun cəmləri, Cədvəl 4 və Cədvəl 30-un altındakı izah bir-biri ilə uyğun gəlmədiyinə görə Verianla bu çarpaz cədvəldən dəqiq say nəticəsi çıxarmır.

Yaşayış vəziyyəti

Mənbə dam, döşəmə və divar materiallarını ayrıca 21 rifah göstəricisi daxilində ətraflı qiymətləndirir. Yaşayış şərtləri yalnız fiziki rahatlıq kimi deyil, ev təsərrüfatı resurslarının baxım/təmir üçün nə qədər istifadə edildiyi və sağlamlıq şərtlərinin təhsil və iş qabiliyyətinə necə təsir göstərə biləcəyi kontekstində şərh edilir.

Tədqiqatın Metodu və Nəticələri

Beş rifah səviyyəsi

İlk iki pillə birlikdə 35 ev təsərrüfatını, yəni %50,7-ni əhatə edir. Ən yüksək KS-III+ pilləsində isə yalnız 8 ev təsərrüfatı vardır.

Təhsil ilə rifah arasındakı çarpaz cədvəl

Cədvəl nümunə daxilində demək olar ki, pilləli təhsil–rifah düzəni göstərir. Lakin tədqiqatçılar inferensial əhəmiyyətlilik testi bildirməmişdir. Bundan başqa təhsil, gəlir, suvarmaya çıxış və digər ev təsərrüfatı xüsusiyyətləri eyni zamanda dəyişə bildiyi üçün bu cədvəl təhsilin müstəqil səbəb təsirini ayırmır.

Gəlir ilə rifah arasındakı çarpaz cədvəl

Mənbədaxili uyğunsuzluq: Yuxarıdakı xanalar 2–3 milyon IDR sütununda cəmi 10 ev təsərrüfatı verir və mənbə Cədvəl 3 də eyni gəlir qrupunda 10 ev təsərrüfatı bildirir. Buna baxmayaraq Cədvəl 29-un çap olunmuş “Total” sətrində bu sütun 12 olaraq göstərilmişdir. Verianla bu xananı səssizcə düzəldib mənbə məlumatı kimi təqdim etmir; ziddiyyəti açıq şəkildə qeyd edir.

Himayədə olan şəxslərin sayı üzrə çarpaz cədvəldəki problem

Mənbə Cədvəl 30-un himayədə olan şəxslərin sayı × rifah xanaları əvvəl verilmiş Cədvəl 4 bölgüsü ilə uyğun gəlmir. Eyni Cədvəl 30-un bəzi sütun cəmləri də öz xanaları ilə uyğunlaşmır və cədvəlin altındakı mətn cədvəldən fərqli rəqəmlər verir.

Buna görə “daha böyük ailələr daha yüksək rifahlıdır” kimi münasibət mənbədə müzakirə olunsa da, Verianla bunu dəqiq say nəticəsi kimi qəbul etmir. Mənbənin özü də bu izahın müvəqqəti olduğunu və daimi gəliri olan şəxslərin sayının rifah səviyyəsi ilə birlikdə çarpazlaşdırılmadığını bildirir.

Şimal–cənub məkan nümunəsi

Şimal–Cənub Rifah Nümunəsi Səbəb-Nəticə və ya Statistik Məkan Klasterləşməsinin Sübutudurmu?

Xeyr. Mənbə xəritəsi aşağı rifahlı ev təsərrüfatlarının şimalda, daha yüksək rifahlı ev təsərrüfatlarının isə mərkəz və cənubda daha çox görünməsinə dair təsviri nümunə təqdim edir; tədqiqat formal məkan avtokorrelyasiyası testi tətbiq etməmiş, suvarmaya yaxınlığın rifaha müstəqil səbəb təsirini ölçməmiş və kənd təsərrüfatı məhsuldarlığı, torpaq münbitliyi və fərdi torpaq sahəsinin ölçüsü kimi mümkün izahedici dəyişənləri birbaşa sınaqdan keçirməmişdir.

Fiziki coğrafiya yeganə izah deyil

Mənbə mərkəz və cənubdakı yüksək rifah nümunəsinin yalnız çaya yaxınlıqla izah edilməsinin ekoloji determinizmə gətirib çıxaracağını xüsusi vurğulayır. Müəlliflərin şərhinə görə ekoloji resurslar təhsilə çıxış, texnoloji məlumat, institusional dəstək, bazar əlaqələri və ev təsərrüfatlarının uyğunlaşma qabiliyyəti ilə birlikdə qiymətləndirilməlidir.

Buna görə “çaya yaxın olan zəngin, uzaq olan kasıb olur” kimi ümumi qanun çıxarıla bilməz. Mənbədə müşahidə olunan şey müəyyən kənddə, müəyyən kəsikvari nümunədə ortaya çıxan birgə paylanma nümunəsidir.

“Məlumat səhrası” nə deməkdir?

Mənbə şimal ətrafında məhdud ekoloji resurslarla məhdud institusional/texnoloji məlumat çıxışının birlikdə mövcud ola biləcəyini və bunun bir növ “informational desert” yarada biləcəyini müzakirə edir. Lakin tədqiqat fermerlərin məlumat şəbəkələrini və ya kənd təsərrüfatı məsləhət xidmətlərinə çıxışını birbaşa ölçmədiyinə görə bu şərh ayrıca doğrulanmış dəyişən deyil.

İcma əsaslı coğrafiya təhsili təklifi

Tədqiqatın təhsil təklifi formal sinif təhsilinin yeganə öyrənmə yolu hesab edilməməsidir. Kəndin mövcud sosial quruluşu bu baxışı dəstəkləyən bəzi müşahidələr təqdim edir: ev təsərrüfatlarının %94,2-si ictimai fəaliyyətlərdə iştirak edir, %62,3-ü ailə daxilində birlikdə yemək yeyir və dini/ictimai toplantılar geniş yayılmış sosial ünsiyyət mühitləri yaradır.

Müəlliflər suvarma şəbəkəsi və kənd təsərrüfatı sahələrinin iştirakçı şəkildə xəritələnməsini; GIS dəstəkli kənd təsərrüfatı məsləhət fəaliyyətlərini; lokallaşdırılmış məhsul planlaşdırmasını və ekoloji monitorinqi gələcək icma əsaslı coğrafi öyrənmə yolları arasında müzakirə edirlər.

Bunların heç biri mövcud tədqiqatda tətbiq edilmiş və təsiri ölçülmüş təhsil müdaxiləsi deyil. Bunlar tədqiqat məlumatlarından inkişaf etdirilən tətbiq təklifləridir.

Tədqiqatın dəstəklədiyi nəticələr

• 69 ev təsərrüfatının %29,0-ı under-prosperous və %11,6-sı KS-III+ kimi təsnif edilmişdir.
• Rifahın ən aşağı iki pilləsi nümunənin %50,7-sini təşkil edir.
• Ev təsərrüfatı başçılarının %47,8-i yalnız ibtidai məktəb məzunudur.
• Ev təsərrüfatlarının %79,7-si ayda 2 milyon IDR-dən az gəlir bildirmişdir.
• 20 aşağı rifahlı ev təsərrüfatının hamısında ev təsərrüfatı başçısının təhsil səviyyəsi ibtidai məktəbdir.
• D3 və bakalavr məzunu ev təsərrüfatı başçılarının hamısı bu nümunədə KS-III+ qrupundadır.
• Aşağı rifahlı ev təsərrüfatları mənbə xəritəsində şimal hissədə daha sıx görünür.
• Yüksək rifah pillələri mərkəz və cənubda daha çox görünür.
• İcma fəaliyyətlərində iştirak %94,2 ilə yüksəkdir.
• 60 yaşdan aşağı üzvlərdə latın əlifbasını oxuya bilən ev təsərrüfatlarının nisbəti %85,5-dir.

Tədqiqatın dəstəkləmədiyi nəticələr

• Suvarmaya çıxışın rifahı səbəb-nəticə yolu ilə artırdığı sübut edilməmişdir.
• Aşağı təhsilin təkbaşına yoxsulluğa səbəb olduğu sübut edilməmişdir.
• Təhsil–rifah və ya gəlir–rifah çarpaz cədvəlləri üçün statistik əhəmiyyətlilik testi bildirilməmişdir.
• Şimal–cənub fərqinin formal məkan klasteri yaratdığı sınaqdan keçirilməmişdir.
• Fermerlərin geo-məkan və ya məkan savadlılığı birbaşa ölçülməmişdir.
• Kənd təsərrüfatı məhsuldarlığı ölçülməmişdir.
• Torpaq münbitliyi ölçülməmişdir.
• Fərdi kənd təsərrüfatı torpaq sahəsinin ölçüsü və ətraflı kənd təsərrüfatı praktikaları ölçülməmişdir.
• İcma əsaslı coğrafiya təhsilinin fermerlərin rifahını artırdığı sınaqdan keçirilməmişdir.
• Kincang Village nəticələri bütün Şərqi Yava və ya İndoneziya fermer ev təsərrüfatlarına avtomatik ümumiləşdirilə bilməz.

Əsas məhdudiyyətlər

Tək kənd: Nümunə yalnız Kincang Village-dakı 69 ev təsərrüfatından ibarət olduğuna görə nəticələrin bütün Şərqi Yavaya ümumiləşdirilməsi məhduddur.

Kəsikvari dizayn: Məlumatlar tək zaman kəsiyində toplanmışdır. Mövsümi gəlir dəyişiklikləri və ya uzunmüddətli demoqrafik dəyişikliklər izlənməmişdir.

Təsviri təhlil: Mənbə dəyişənlər arasındakı münasibətləri çarpaz cədvəllər və xəritələndirmə ilə göstərir, çoxdəyişənli səbəb-nəticə modeli tətbiq etmir.

Məkan testi yoxdur: Xəritənin şimal–cənub fərqi formal məkan avtokorrelyasiyası testi ilə təsdiqlənməmişdir.

Geo-məkan savadlılığı ölçülmədi: Tədqiqatın coğrafiya təhsili baxımından mərkəzi şərhlərindən biri olmasına baxmayaraq fermerlərin məkan savadlılığı birbaşa sınaqdan keçirilməmişdir.

Torpaq sahəsinin ölçüsü ölçülmədi: Kənd təsərrüfatı təsərrüfatının ölçüsü rifaha təsir göstərə bilən dəyişən olsa da fərdi torpaq sahələri ölçülməmişdir.

Kənd təsərrüfatı məhsuldarlığı ölçülmədi: Çaya yaxınlığın istehsal göstəricilərinə necə çevrildiyi birbaşa göstərilməmişdir.

Torpaq münbitliyi ölçülmədi: Şimal ilə mərkəz/cənub arasındakı fərqin bir hissəsi torpaq xüsusiyyətləri ilə əlaqəli ola bilər; tədqiqat bu dəyişəni sınaqdan keçirməmişdir.

Cədvəl 29 uyğunsuzluğu: 2–3 milyon IDR ümumi xanası 12 kimi çap edilmiş, digər mənbə məlumatları və sətir cəmi 10 göstərmişdir.

Cədvəl 30 uyğunsuzluğu: Himayədə olan şəxs/rifah çarpaz cədvəli əvvəlki himayədə olan şəxslər bölgüsü və öz izah mətni ilə uzlaşdırıla bilmir. Verianla bu cədvəldən yeni dəqiq nəticə çıxarmamışdır.

Gələcək tədqiqat təklifləri

Mənbə daha böyük və uzununa məlumat dəstlərindən istifadə edilməsini, fermerlərin məkan savadlılığının birbaşa ölçülməsini, torpaq sahəsinin ölçüsü və kənd təsərrüfatı təcrübələrinin məlumat dəstinə əlavə edilməsini və icma əsaslı coğrafiya öyrənmə tətbiqlərinin həqiqətən qiymətləndirilməsini təklif edir.

İştirakçı suvarma və sahə xəritələndirməsi, kiçik fermerlərin geo-məkan texnologiyasından istifadə zamanı qarşılaşdığı maneələr və kənd daxilindəki məkan bərabərsizliyinin formal statistik klasterləşmə testləri ilə təsdiqlənməsi növbəti tədqiqatlar üçün açıq sahələrdir.

Mənbə və Metod Qeydi

Orijinal başlıq: The Village as a Geographical Learning Environment: Socio-Spatial Welfare Inequality Among Farm Households in Madiun, Indonesia

Müəlliflər: Ravi Bornanda Atharika, Budijanto, Alex Hennerdal, Ravinesh Rohit Prasad.

Müəllif sırası: Mənbədəki sıra olduğu kimi qorunmuşdur.

Bərabər töhfə: Mənbədə bərabər birinci müəlliflik və ya bərabər töhfə bəyanatı yoxdur.

Məsul müəllif: Ravi Bornanda Atharika.

Afiliyasiya 1: Department of Geography, Universitas Negeri Malang, Malang, Indonesia.

Afiliyasiya 2: Department of Human Geography, Stockholm University, Stockholm, Sweden.

Afiliyasiya 3: School of Arts and Humanities, Fiji National University, Lautoka, Fiji.

Müəllif-afiliyasiya uyğunluğu: Ravi Bornanda Atharika və Budijanto — Afiliyasiya 1; Alex Hennerdal — Afiliyasiya 2; Ravinesh Rohit Prasad — Afiliyasiya 3.

Jurnal: Future Space: Studies in Geo-Education.

Nəşr növü: Scientific Paper; təsviri kəmiyyət, kəsikvari ev təsərrüfatı sahə tədqiqatı.

Cild / say: Vol. 03, No. 04 (2026).

Səhifələr: 479–497.

DOI: 10.69877/fssge.v3i4.118.

Rəsmi DOI bağlantısı: https://doi.org/10.69877/fssge.v3i4.118

E-ISSN: 3031-9927.

P-ISSN: 3032-6974.

Göndərilmə tarixi: 25 yanvar 2026.

Reviziya yükləmə tarixi: 28 avqust 2026.

Yekun qəbul tarixi: 13 sentyabr 2026.

Nəşr tarixi: PDF-də ayrıca onlayn nəşr günü görünmür; Garuda biblioqrafik qeydi 4 oktyabr 2026 tarixini siyahıya alır.

Nəşriyyatçı: Garuda və DOAJ qeydlərində CV Bumi Spasial / Bumi Spasial.

Hakemlik: DOAJ jurnal qeydi double-anonymous peer review bildirir.

Lisenziya: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0).

Tədqiqat yeri: Kincang Village, Jiwan District, Madiun Regency, East Java, Indonesia.

Tədqiqat populyasiyası: 224 fermer ev təsərrüfatı.

Nümunə: 69 ev təsərrüfatı.

Nümunə ölçüsü metodu: Slovin formulu, e=0,10.

Nümunələmə: Mənbə təsadüfi nümunələmə bildirir; populyasiyanı müstəqil fermerlər və kənd təsərrüfatı işçiləri baxımından sahiblik/statusa görə ayırır. Yekun nümunənin təbəqələrə dəqiq bölgüsü bildirilməmişdir.

Ev təsərrüfatı məlumatı: BKKBN ailə rifahı çərçivəsinə əsaslanan 21 göstərici və sosial-iqtisadi/demoqrafik dəyişənlər.

Məlumat toplama metodu: Strukturlaşdırılmış müsahibə və sorğu.

Statistik proqram: IBM SPSS Statistics, Version 26.

Statistik təhlil: Bir dəyişənli təsviri təhlil və çarpaz cədvəllər. Mənbə xi-kvadrat, reqressiya, p dəyəri, etibar intervalı və ya təsir ölçüsü bildirmir.

Məkan təhlili: GIS ilə kənd təsərrüfatı sahəsinin Bengawan Madiun çayına Evklid məsafəsi; multiple-ring buffer ilə Zone A ≤500 m, Zone B 501–1500 m və Zone C >1500 m.

GIS proqramı: Mənbə konkret GIS proqramı və ya versiyası bildirmir.

Formal məkan avtokorrelyasiyası: Tətbiq edilməmişdir; mənbə bunu gələcək tədqiqat mövzusu kimi saxlayır.

Rifah sinifləri: Under-Prosperity; Prosperous Family I (KS-I); Prosperous Family II (KS-II); Prosperous Family III (KS-III); Prosperous Family III+ (KS-III+).

Maliyyələşdirmə: Mənbədə ayrıca maliyyələşdirmə bəyanatı yoxdur.

Etik komitə: Mənbədə ayrıca etik komitə/IRB adı və ya təsdiq nömrəsi bildirilməmişdir.

Məlumatlandırılmış razılıq: Mənbədə ayrıca razılıq bəyanatı bildirilməmişdir.

Məlumatların əlçatanlığı: Mənbədə ayrıca Data Availability Statement yoxdur.

Maraqların toqquşması: Mənbədə ayrıca Conflict of Interest bəyanatı yoxdur.

Müəllif töhfələri: Mənbədə ayrıca CRediT/müəllif töhfələri bölməsi yoxdur.

Mənbədaxili redaksiya problemləri: Bəzi cədvəl sütun başlıqlarında məzmunla əlaqəsiz kopyalanmış ifadələr vardır. Daha önəmlisi, Cədvəl 29-un bir cəm xanası və Cədvəl 30-un himayədə olan şəxs/rifah məlumatları mənbə daxilindəki digər rəqəmlərlə uyğun gəlmir. Verianla bu problemləri səssizcə düzəltməmişdir.

Əsas şərh sərhədi: Təhsil, gəlir, ev təsərrüfatı quruluşu və məkan mövqeyi ilə rifah səviyyəsi arasındakı nümunələr kəsikvari və təsviridir; müstəqil səbəb təsirləri deyil.

Məkan şərhi sərhədi: Şimal–cənub rifah nümunəsi vizual/təsviri xəritələndirməyə əsaslanır və formal klasterləşmə testi ilə təsdiqlənməmişdir.

Təhsil şərhi sərhədi: Kəndin icma əsaslı coğrafi öyrənmə mühiti kimi istifadəsi və fermerlərin məkan savadlılığının inkişaf etdirilməsi tədqiqatın şərh və təklif qatıdır; mövcud tədqiqatda təhsil müdaxiləsi tətbiq edilməmişdir.