Sosyo-mekânsal refah eşitsizliği, bu çalışmada hanelerin ekonomik ve sosyal refah düzeylerinin köy içinde yalnız hane özellikleriyle değil, eğitim, gelir, aile yapısı ve sulama kaynağına göre konum gibi mekânsal koşullarla birlikte farklılaşmasını ifade eden araştırma problemidir. Çalışma, Endonezya'nın Doğu Cava bölgesindeki Madiun Regency'ye bağlı Jiwan District içindeki Kincang Village'da yaşayan 69 çiftçi hanesini betimsel nicel bir saha araştırmasıyla incelemiştir. Refah sınıflaması 21 BKKBN göstergesine dayanmış; eğitim, yaş, aylık gelir, bakmakla yükümlü olunan kişi sayısı ve konut durumu gibi değişkenler IBM SPSS Statistics 26 ile betimsel olarak incelenmiş; tarımsal parsellerin Bengawan Madiun Nehri'ne olan düz-çizgi uzaklığı ise GIS kullanılarak üç mesafe kuşağında değerlendirilmiştir.
69 hanenin 20'si (%29,0) “under-prosperous”, 15'i (%21,7) KS-I, 14'ü (%20,3) KS-II, 12'si (%17,4) KS-III ve yalnız 8'i (%11,6) KS-III+ olarak sınıflandırılmıştır. Böylece örneklemin %50,7'si iki en düşük refah basamağında bulunmaktadır. Hane reislerinin %47,8'i yalnız ilkokul mezunudur; %79,7'lik bölümün aylık hane geliri 2 milyon IDR'nin altındadır.
Eğitim ve refah düzeyi arasındaki örneklem içi düzen dikkat çekicidir: düşük-refah grubundaki 20 hanenin tamamında hane reisi ilkokul mezunudur; D3 düzeyindeki üç ve lisans düzeyindeki üç hane reisinin tamamı KS-III+ grubundadır. Gelir dağılımı da refah basamaklarıyla birlikte kademeli biçimde değişmektedir. Bununla birlikte çalışma ki-kare, regresyon veya başka bir nedensel/çıkarımsal model raporlamadığı için bu örüntüler “eğitim veya gelir tek başına refaha neden olmuştur” şeklinde yorumlanamaz.
Mekânsal olarak yazarlar, düşük-refah hanelerinin doğal sulama erişiminin daha sınırlı olduğu kuzey kesimde daha fazla yoğunlaştığını; yüksek refah düzeylerinin ise Bengawan Madiun Nehri'ne daha yakın merkez ve güney kesimlerinde daha görünür olduğunu belirtmektedir. Ancak bu örüntü yalnız betimsel haritalama ve görsel incelemeye dayanmaktadır. Formal mekânsal otokorelasyon veya anlamlı kümelenme testi uygulanmamıştır.
Çalışmanın coğrafya eğitimi açısından özgün yönü, köyü yalnız araştırma sahası değil aynı zamanda potansiyel bir toplum-temelli, okul dışı coğrafi öğrenme ortamı olarak değerlendirmesidir. Sulama ağı, tarımsal parseller, yerel ekonomik farklılıklar ve hanelerin günlük faaliyetleri; katılımcı haritalama, mekânsal okuryazarlık ve yerel çevresel karar verme gibi eğitim faaliyetlerinin gerçek yaşam bağlamını oluşturabilir. Bununla birlikte araştırmada çiftçilerin mekânsal/jeo-uzamsal okuryazarlığı doğrudan ölçülmemiş ve herhangi bir eğitim müdahalesi uygulanmamıştır.
Araştırmanın temel problemi
Çiftçiler yerel gıda güvenliği açısından önemli üreticiler olmakla birlikte, tarımsal üretime yaptıkları katkı ekonomik refahlarının otomatik olarak yüksek olduğu anlamına gelmez. Kaynak çalışma, Kincang Village'da tarımsal geçim kaynaklarının nehir ve sulama koşullarına güçlü biçimde bağlı olmasına rağmen bu doğal avantajın köyün bütün kesimlerine eşit dağılmadığı probleminden hareket etmektedir.
Köyün merkez ve güney kesimleri sulama kaynağına görece daha güçlü erişime sahipken kuzey kesimlerinde su erişimi daha sınırlıdır. Bunun yanında eğitim düzeyi, gelir, hane yapısı, konut koşulları ve kurumsal bilgiye erişim gibi sosyal ve ekonomik özellikler de hanelerin uyum kapasitesini etkileyebilir.
Bu nedenle çalışmanın sorusu yalnız “hangi haneler yoksuldur?” değildir. Daha geniş soru, refah düzeylerinin hane özellikleriyle ve sulama kaynağına göre mekânsal konumla nasıl birlikte dağıldığı ve bu örüntünün toplum-temelli coğrafya eğitimi açısından ne ifade ettiğidir.
“Coğrafi başarı açığı” standart bir ölçüt mü?
Hayır. Kaynakta kullanılan “geographic success gap” ifadesi ayrı bir standartlaştırılmış endeks veya hesaplanmış metrik değildir. Yazarlar bu ifadeyi, tarımsal ve ekonomik fırsatların köy içinde suya, bilgiye ve diğer kaynaklara erişime göre farklılaşmasını kavramsal olarak anlatmak için kullanmaktadır.
Dolayısıyla çalışmada “coğrafi başarı açığı = X puan” biçiminde bir ölçüm yoktur. İfade, haritalanan ve betimlenen eşitsizliğe verilen yorumlayıcı bir addır.
Çalışma neden coğrafya eğitimi içinde ele alınıyor?
Araştırma bir okul sınıfında yürütülmemiştir ve öğrencilere coğrafya dersi uygulanmamıştır. Coğrafya eğitimi bağlantısı, insanların yaşadıkları yerleri, çevresel kaynakları ve mekânsal ilişkileri günlük yaşam içerisinde nasıl anlayabilecekleri sorusundan kurulmaktadır.
Küçük çiftçiler açısından suyun nereden geldiğini, hangi tarımsal alanlara daha kolay ulaştığını, hangi parsellerin daha kırılgan olduğunu ve ekonomik imkânların köy içinde nasıl dağıldığını anlayabilmek, teorik coğrafya bilgisinin günlük kararlarla birleştiği bir öğrenme alanı oluşturabilir.
Kaynak bu nedenle köyü potansiyel bir toplum-temelli, okul dışı coğrafi öğrenme ortamı olarak değerlendirmektedir. Bu, mevcut çalışmada uygulanmış bir eğitim programının başarı sonucu değildir; bulgulardan geliştirilen eğitimsel bir yorum ve gelecek uygulama önerisidir.
Slovin Formülü Bu Çalışmada Nasıl Kullanıldı?
Slovin formülü, çalışmadaki 224 çiftçi hanesinden %10 hata payı kabul edilerek yaklaşık kaç hanenin örnekleme alınacağını belirlemek için kullanılmıştır; kaynak \(N=224\) ve \(e=0{,}10\) değerleriyle yaklaşık \(n=69\) sonucuna ulaşmış ve saha araştırmasını 69 hane üzerinde yürütmüştür.
Kaynakta verilen formül:
\[ n=\frac{N}{1+Ne^2} \]
Bu çalışmadaki değerler yerine konulduğunda:
\[ n=\frac{224}{1+224(0{,}10)^2} =\frac{224}{3{,}24} \approx 69 \]
\(n\), örnekleme alınacak hane sayısını; \(N\), toplam araştırma evrenini; \(e\) ise kaynakta %10 olarak seçilen hata payını temsil etmektedir.
Formülün çalışmadaki işlevi yalnız örneklem büyüklüğünü belirlemektir. Slovin formülü tek başına örneklemin temsil gücünü, ölçümlerin doğruluğunu veya sonuçların nedenselliğini garanti etmez.
Örneklem nasıl oluşturuldu?
Kaynak Kincang Village'da toplam 224 çiftçi hanesi belirlemiştir. Popülasyon, bağımsız çiftçiler ile tarım işçilerini ayırt etmek amacıyla tenür/statü bakımından ayrıştırılmıştır. Daha sonra kaynak rastgele örnekleme ve Slovin formülü kullanıldığını bildirmektedir.
Ancak bağımsız çiftçiler ile tarım işçilerinin 69 kişilik nihai örneklem içindeki ayrı sayıları veya her tabakadan örneklem tahsisinin tam yöntemi raporlanmamaktadır. Bu nedenle bu ayrıntı Verianla tarafından tamamlanmamaktadır.
GIS ile sulama erişimi nasıl tanımlandı?
Araştırmacılar her katılımcının tarımsal parselinin temel hidrolojik destek sistemi olarak kabul edilen Bengawan Madiun Nehri'ne olan Öklid uzaklığını hesaplamıştır. Öklid uzaklığı iki konum arasındaki düz-çizgi mesafesidir; gerçek yol uzunluğu veya kanal boyunca akan suyun mesafesi değildir.
| Kuşak | Nehre düz-çizgi uzaklığı |
|---|---|
| Zone A | ≤500 m |
| Zone B | 501–1500 m |
| Zone C | >1500 m |
Kaynak bu bölgeleri multiple-ring buffer yaklaşımıyla oluşturduğunu belirtmektedir. Ancak her mesafe kuşağında kaç hane bulunduğu veya refah sınıflarının kuşaklara göre kesin sayısal dağılımı makalede tablo halinde raporlanmamıştır.
BKKBN'nin 21 Göstergeli Refah Sınıflaması Bu Çalışmada Neyi Ölçüyor?
BKKBN'nin 21 göstergeli aile refahı çerçevesi, çalışmada hanelerin yalnız parasal gelirini değil; beslenme, giyim, konut, sağlık hizmetine erişim, aile planlaması, çocukların okula devamı, varlıklar, okuryazarlık, toplumsal katılım ve benzeri yaşam koşullarını birlikte değerlendirerek haneleri beş refah düzeyinden birine yerleştirmek için kullanılmıştır.
Kaynak bu ulusal çerçevenin 21 göstergesini kullanmaktadır fakat her refah basamağına geçiş için BKKBN'nin ayrıntılı resmî karar algoritmasını makale içinde yeniden vermemektedir. Bu nedenle Verianla kaynakta bulunmayan sınıflandırma eşikleri üretmemektedir.
21 refah göstergesinin tamamı
| No | Gösterge | Kaynakta raporlanan dağılım |
|---|---|---|
| 1 | Günde öğün sayısı | 1 öğün: 11 (%15,9); 2: 9 (%13,0); 3: 24 (%34,8); 4: 25 (%36,2) |
| 2 | Farklı faaliyetler için farklı kıyafet | Var: 54 (%78,3); yok: 15 (%21,7) |
| 3 | Çatı malzemesi | Asbest: 7 (%10,1); kiremit: 29 (%42,0); saman: 8 (%11,6); çinko: 25 (%36,2) |
| 4 | Zemin malzemesi | Ahşap: 10 (%14,5); seramik: 46 (%66,7); çimento: 5 (%7,2); toprak: 8 (%11,6) |
| 5 | Duvar malzemesi | Bambu: 13 (%18,8); tuğla: 26 (%37,7); yarım duvar: 7 (%10,1); sıvalı duvar: 23 (%33,3) |
| 6 | Sağlık hizmeti arama biçimi | Ebe/yerel sağlık çalışanı: 23 (%33,3); kendi kendine tedavi: 10 (%14,5); doktor: 28 (%40,6); şaman/kyai: 8 (%11,6) |
| 7 | Aile planlamasına katılım | Evet: 48 (%69,6); hayır: 21 (%30,4) |
| 8 | Kontraseptif kullanımı | Evet: 44 (%63,8); hayır: 25 (%36,2) |
| 9 | 7–15 yaş çocukların okul devamı | Tümü okulda: 44 (%63,8); en az biri okul dışında: 5 (%7,2); bu yaşta çocuk yok: 20 (%29,0) |
| 10 | Et/süt/tavuk tüketimi | >4 kez/hafta: 32 (%46,4); 1–2: 12 (%17,4); 3–4: 17 (%24,6); hiç: 8 (%11,6) |
| 11 | Aile üyelerine yeni kıyafet alımı | >2 kez/yıl: 48 (%69,6); 1 kez: 9 (%13,0); 2 kez: 1 (%1,4); hiç: 11 (%15,9) |
| 12 | Arsa ve bina alanı | <40 m²: 15 (%21,7); 40–60: 5 (%7,2); 61–80: 18 (%26,1); >80: 31 (%44,9) |
| 13 | Sabit gelir sahibi aile üyesi sayısı | 1 kişi: 8 (%11,6); 2 kişi: 25 (%36,2); 3 kişi: 36 (%52,2) |
| 14 | 60 yaş altı aile üyelerinde Latin harfi okuryazarlığı | Var: 59 (%85,5); en az bir okuyamayan üye bulunan hane: 10 (%14,5) |
| 15 | İnanca uygun ibadeti artırma sıklığı | Henüz değil: 11 (%15,9); nadiren: 9 (%13,0); her zaman: 19 (%27,5); sık: 30 (%43,5) |
| 16 | Varlık/tasarruf düzeyi | <500 bin IDR: 11 (%15,9); 500 bin–5 milyon: 10 (%14,5); >5 milyon: 39 (%56,5); yok: 9 (%13,0) |
| 17 | Aile üyelerinin birlikte yemek yemesi | Evet: 43 (%62,3); hayır: 26 (%37,7) |
| 18 | Toplumsal faaliyetlere katılım | Katılıyor: 65 (%94,2); katılmıyor: 4 (%5,8) |
| 19 | Gazete/dergi/radyo/TV'den bilgi erişimi | Var: 49 (%71,0); yok: 20 (%29,0) |
| 20 | Düzenli bağış yapma | Evet: 45 (%65,2); hayır: 24 (%34,8) |
| 21 | Dernek/vakıfta yöneticilik rolü | Var: 20 (%29,0); yok: 49 (%71,0) |
Bu 21 gösterge birlikte okunduğunda kaynak üç farklı katmana dikkat çekmektedir. Maddi yoksunluk bütün hanelerde aynı değildir fakat bir bölümde beslenme ve konut sorunları görünürdür. İnsan sermayesinde Latin harfi okuryazarlığı yaygın olmasına rağmen örgün eğitim düzeyi düşüktür. Sosyal sermayede ise topluluk faaliyetlerine katılım çok yüksekken resmî yöneticilik rolü çok daha sınırlıdır.
Hane reislerinin eğitim düzeyi
| Eğitim düzeyi | Hane sayısı | Oran |
|---|---|---|
| İlkokul | 33 | %47,8 |
| Ortaokul / junior high school | 18 | %26,1 |
| Lise | 12 | %17,4 |
| D3 / ön lisans | 3 | %4,3 |
| Lisans | 3 | %4,3 |
Kaynak açısından buradaki önemli nokta yalnız %47,8'lik ilkokul oranı değildir. Araştırmacılar düşük örgün eğitimin çiftçilerin yeni tarım teknolojilerini, kurumsal destekleri ve mekânsal bilgileri kullanma kapasitesini sınırlayabilecek bir insan sermayesi sorunu olabileceğini tartışmaktadır. Ancak bu kapasite çalışmada doğrudan test edilmemiştir.
Yaş yapısı
| Yaş | n | % |
|---|---|---|
| 18–25 | 15 | 21,74 |
| 26–35 | 20 | 28,99 |
| 36–45 | 18 | 26,09 |
| 46–55 | 10 | 14,49 |
| 56 ve üzeri | 6 | 8,70 |
26–45 yaş arasındaki iki grubun toplamı 38 kişidir ve örneklemin yaklaşık %55,1'ine karşılık gelir. Kaynak bunu tarımsal yenilenme ve toplum-temelli öğrenme açısından potansiyel bir fırsat olarak yorumlamaktadır. Bununla birlikte yaşın gerçekten yenilik benimseme üzerindeki etkisi çalışmada ölçülmemiştir.
Aylık hane geliri
| Aylık gelir | n | % |
|---|---|---|
| <1 milyon IDR | 25 | 36,23 |
| 1–2 milyon IDR | 30 | 43,48 |
| 2–3 milyon IDR | 10 | 14,49 |
| >3 milyon IDR | 4 | 5,80 |
25+30=55 hane, yani %79,7'lik bölüm ayda 2 milyon IDR'nin altında gelir bildirmiştir. Kaynak bu gelir düzeyinin hanelerin eğitim, teknoloji ve tarımsal yenilik için yatırım kapasitesini sınırlayabileceğini tartışmaktadır.
Bakmakla yükümlü olunan kişi sayısı
| Bakmakla yükümlü olunan kişi | n | % |
|---|---|---|
| 1 | 20 | 28,99 |
| 2 | 25 | 36,23 |
| 3 | 12 | 17,40 |
| 4 | 10 | 14,49 |
| >4 | 2 | 2,90 |
Kaynak daha sonra refah düzeyi ile bağımlı kişi sayısını Tablo 30'da çaprazlamaya çalışmaktadır. Ancak Tablo 30'un hücreleri, sütun toplamları, Tablo 4 ve Tablo 30'un altındaki açıklama birbirleriyle uyuşmadığı için Verianla bu çapraz tablodan kesin bir sayısal sonuç üretmemektedir.
Konut durumu
| Konut sınıfı | n | % |
|---|---|---|
| Kalıcı yapı | 40 | 57,97 |
| Yarı kalıcı yapı | 20 | 28,99 |
| Yaşama elverişsiz yapı | 9 | 13,04 |
Kaynak çatı, zemin ve duvar malzemelerini ayrıca 21 refah göstergesi içinde ayrıntılı olarak değerlendirmektedir. Konut koşulları yalnız fiziksel rahatlık değil, hane kaynaklarının bakım/onarım için ne kadar kullanıldığı ve sağlık koşullarının eğitim ve çalışma kapasitesini nasıl etkileyebileceği bağlamında yorumlanmaktadır.
Çalışmanın Yöntemi ve Bulguları
Beş refah düzeyi
| Refah düzeyi | n | % |
|---|---|---|
| Under-Prosperity | 20 | 29,0 |
| Prosperous Family I (KS-I) | 15 | 21,7 |
| Prosperous Family II (KS-II) | 14 | 20,3 |
| Prosperous Family III (KS-III) | 12 | 17,4 |
| Prosperous Family III+ (KS-III+) | 8 | 11,6 |
İlk iki basamak birlikte 35 haneyi, yani %50,7'yi kapsamaktadır. En yüksek KS-III+ basamağında ise yalnız 8 hane bulunmaktadır.
Eğitim ile refah arasındaki çapraz tablo
| Refah düzeyi | İlkokul | Ortaokul | Lise | D3 | Lisans |
|---|---|---|---|---|---|
| Under-Prosperity | 20 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| KS-I | 13 | 2 | 0 | 0 | 0 |
| KS-II | 0 | 14 | 0 | 0 | 0 |
| KS-III | 0 | 2 | 10 | 0 | 0 |
| KS-III+ | 0 | 0 | 2 | 3 | 3 |
| Toplam | 33 | 18 | 12 | 3 | 3 |
Tablo örneklem içinde neredeyse basamaklı bir eğitim–refah düzeni göstermektedir. Ancak araştırmacılar inferansiyel anlamlılık testi raporlamamıştır. Ayrıca eğitim, gelir, sulama erişimi ve diğer hane özellikleri aynı anda değişebildiği için bu tablo eğitimin bağımsız nedensel etkisini ayırmaz.
Gelir ile refah arasındaki çapraz tablo
| Refah düzeyi | <1 milyon IDR | 1–2 milyon IDR | 2–3 milyon IDR | >3 milyon IDR |
|---|---|---|---|---|
| Under-Prosperity | 20 | 0 | 0 | 0 |
| KS-I | 5 | 10 | 0 | 0 |
| KS-II | 0 | 14 | 0 | 0 |
| KS-III | 0 | 6 | 6 | 0 |
| KS-III+ | 0 | 0 | 4 | 4 |
Kaynak içi tutarsızlık: Yukarıdaki hücreler 2–3 milyon IDR sütununda toplam 10 hane verir ve kaynak Tablo 3 de aynı gelir grubunda 10 hane raporlar. Buna rağmen Tablo 29'un basılı “Total” satırında bu sütun 12 olarak verilmiştir. Verianla bu hücreyi sessizce düzeltip kaynak verisiymiş gibi sunmamakta; çelişkiyi açık biçimde kaydetmektedir.
Bağımlı kişi yükü çapraz tablosundaki sorun
Kaynak Tablo 30'un bağımlı kişi sayısı × refah hücreleri, daha önce verilen Tablo 4 dağılımıyla uyuşmamaktadır. Aynı Tablo 30'un bazı sütun toplamları da kendi hücreleriyle eşleşmemekte ve tablonun altındaki anlatı tablodan farklı sayılar vermektedir.
Bu nedenle “daha büyük aileler daha yüksek refahlıdır” gibi bir ilişki kaynakta tartışılmış olsa da Verianla bunu kesin sayısal bulgu olarak kabul etmemektedir. Kaynağın kendisi de bu açıklamanın geçici olduğunu ve sabit gelir sahibi kişi sayısının refah düzeyiyle birlikte çaprazlanmadığını belirtmektedir.
Kuzey–güney mekânsal örüntüsü
Kuzey–Güney Refah Örüntüsü Nedensellik veya İstatistiksel Mekânsal Kümelenme Kanıtı mı?
Hayır. Kaynak harita düşük-refah hanelerinin kuzeyde, daha yüksek refah hanelerinin ise merkez ve güneyde daha fazla görünmesine ilişkin betimsel bir örüntü sunmaktadır; çalışma formal mekânsal otokorelasyon testi uygulamamış, sulama yakınlığının refah üzerindeki bağımsız nedensel etkisini ölçmemiş ve tarımsal verimlilik, toprak verimliliği veya bireysel arazi büyüklüğü gibi olası açıklayıcı değişkenleri doğrudan test etmemiştir.
Fiziksel coğrafya tek açıklama değil
Kaynak, merkez ve güneydeki yüksek refah örüntüsünün yalnız nehre yakınlıkla açıklanmasının çevresel determinizme yol açacağını özellikle vurgulamaktadır. Yazarların yorumuna göre çevresel kaynaklar; eğitim erişimi, teknolojik bilgi, kurumsal destek, pazar bağlantıları ve hanelerin uyum kapasitesiyle birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle “nehre yakın olan zengin, uzak olan yoksul olur” şeklinde genel bir yasa çıkarılamaz. Kaynakta gözlenen şey belirli bir köyde, belirli bir kesitsel örneklemde ortaya çıkan birlikte-dağılım örüntüsüdür.
“Bilgi çölü” ne anlama geliyor?
Kaynak kuzey çevresinde sınırlı çevresel kaynaklarla sınırlı kurumsal/teknolojik bilgi erişiminin birlikte bulunabileceğini ve bunun bir tür “informational desert” oluşturabileceğini tartışmaktadır. Ancak çalışma çiftçilerin bilgi ağlarını veya tarımsal yayım hizmetlerine erişimlerini doğrudan ölçmediği için bu yorum doğrulanmış ayrı bir değişken değildir.
Toplum-temelli coğrafya eğitimi önerisi
Çalışmanın eğitimsel önerisi, resmi sınıf eğitiminin tek öğrenme yolu kabul edilmemesidir. Köyün mevcut toplumsal yapısı bu görüşü destekleyen bazı gözlemler sunmaktadır: hanelerin %94,2'si toplumsal etkinliklere katılmakta, %62,3'ü aile içinde birlikte yemek yemekte ve dini/toplumsal toplantılar yaygın sosyal temas ortamları oluşturmaktadır.
Yazarlar sulama ağı ve tarımsal parsellerin katılımcı biçimde haritalanmasını; GIS destekli tarımsal yayım faaliyetlerini; yerelleştirilmiş ürün planlamasını ve çevresel izlemeyi gelecekteki toplum-temelli coğrafi öğrenme yolları arasında tartışmaktadır.
Bunların hiçbiri mevcut araştırmada uygulanmış ve etkisi ölçülmüş bir eğitim müdahalesi değildir. Çalışmanın verilerinden geliştirilen uygulama önerileridir.
Çalışmanın desteklediği sonuçlar
- 69 hanenin %29,0'ı under-prosperous ve %11,6'sı KS-III+ olarak sınıflandırılmıştır.
- İki en düşük refah basamağı örneklemin %50,7'sini oluşturmaktadır.
- Hane reislerinin %47,8'i yalnız ilkokul mezunudur.
- Hanelerin %79,7'si ayda 2 milyon IDR'den az gelir bildirmiştir.
- 20 düşük-refah hanesinin tamamında hane reisinin eğitim düzeyi ilkokuldur.
- D3 ve lisans mezunu hane reislerinin tamamı bu örneklemde KS-III+ grubundadır.
- Düşük-refah haneleri kaynak haritada kuzey kesimde daha yoğun görünmektedir.
- Yüksek refah basamakları merkez ve güneyde daha fazla görünmektedir.
- Toplum etkinliklerine katılım %94,2 ile yüksektir.
- 60 yaş altı üyelerde Latin harfi okuyabilen hanelerin oranı %85,5'tir.
Çalışmanın desteklemediği sonuçlar
- Sulama erişiminin refahı nedensel olarak artırdığı kanıtlanmamıştır.
- Düşük eğitimin tek başına yoksulluğa neden olduğu kanıtlanmamıştır.
- Eğitim–refah veya gelir–refah çapraz tabloları için istatistiksel anlamlılık testi raporlanmamıştır.
- Kuzey–güney farkının formal mekânsal küme oluşturduğu test edilmemiştir.
- Çiftçilerin jeo-uzamsal veya mekânsal okuryazarlığı doğrudan ölçülmemiştir.
- Tarımsal verimlilik ölçülmemiştir.
- Toprak verimliliği ölçülmemiştir.
- Bireysel tarım arazisi büyüklüğü ve ayrıntılı tarım uygulamaları ölçülmemiştir.
- Toplum-temelli coğrafya eğitiminin çiftçilerin refahını artırdığı test edilmemiştir.
- Kincang Village sonuçları bütün Doğu Cava veya Endonezya çiftçi hanelerine otomatik olarak genellenemez.
Temel sınırlılıklar
Tek köy: Örneklem yalnız Kincang Village'daki 69 haneden oluştuğu için sonuçların Doğu Cava'nın tamamına genellenmesi sınırlıdır.
Kesitsel tasarım: Veriler tek zaman kesitinde toplanmıştır. Mevsimsel gelir değişimleri veya uzun dönemli demografik değişimler izlenmemiştir.
Betimsel analiz: Kaynak değişkenler arasındaki ilişkileri çapraz tablolar ve haritalamayla göstermekte, çok değişkenli nedensel model uygulamamaktadır.
Mekânsal test yok: Haritanın kuzey–güney ayrımı formal mekânsal otokorelasyon testiyle doğrulanmamıştır.
Jeo-uzamsal okuryazarlık ölçülmedi: Çalışmanın coğrafya eğitimi açısından merkezi yorumlarından biri olmasına rağmen çiftçilerin mekânsal okuryazarlığı doğrudan test edilmemiştir.
Arazi büyüklüğü ölçülmedi: Tarımsal işletme büyüklüğü refahı etkileyebilecek bir değişken olmasına rağmen bireysel arazi büyüklükleri ölçülmemiştir.
Tarımsal verimlilik ölçülmedi: Nehre yakınlığın üretim performansına nasıl dönüştüğü doğrudan gösterilmemiştir.
Toprak verimliliği ölçülmedi: Kuzey ile merkez/güney arasındaki farkın bir bölümü toprak özellikleriyle ilişkili olabilir; çalışma bu değişkeni test etmemiştir.
Tablo 29 tutarsızlığı: 2–3 milyon IDR toplam hücresi 12 olarak basılmış, diğer kaynak verileri ve satır toplamı 10 göstermiştir.
Tablo 30 tutarsızlığı: Bağımlı kişi/refah çapraz tablosu, önceki bağımlı kişi dağılımı ve kendi açıklama metniyle uzlaştırılamamaktadır. Verianla bu tablodan yeni bir kesin sonuç çıkarmamıştır.
Gelecek araştırma önerileri
Kaynak daha büyük ve uzunlamasına veri setleri kullanılmasını, çiftçilerin mekânsal okuryazarlığının doğrudan ölçülmesini, arazi büyüklüğü ve tarımsal uygulamaların veri setine eklenmesini ve toplum-temelli coğrafya öğrenme uygulamalarının gerçekten değerlendirilmesini önermektedir.
Katılımcı sulama ve parsel haritalama, küçük çiftçilerin jeo-uzamsal teknolojiyi kullanırken karşılaştığı engeller ve köy içindeki mekânsal eşitsizliğin formal istatistiksel kümelenme testleriyle doğrulanması sonraki araştırmalar için açık alanlardır.
Kaynak ve Yöntem Notu
Özgün başlık: The Village as a Geographical Learning Environment: Socio-Spatial Welfare Inequality Among Farm Households in Madiun, Indonesia
Yazarlar: Ravi Bornanda Atharika, Budijanto, Alex Hennerdal, Ravinesh Rohit Prasad.
Yazar sırası: Kaynaktaki sıra aynen korunmuştur.
Eş katkı: Kaynakta eş birinci yazarlık veya eş katkı bildirimi bulunmamaktadır.
Sorumlu yazar: Ravi Bornanda Atharika.
Afiliyasyon 1: Department of Geography, Universitas Negeri Malang, Malang, Indonesia.
Afiliyasyon 2: Department of Human Geography, Stockholm University, Stockholm, Sweden.
Afiliyasyon 3: School of Arts and Humanities, Fiji National University, Lautoka, Fiji.
Yazar-afiliyasyon eşlemesi: Ravi Bornanda Atharika ve Budijanto — Afiliyasyon 1; Alex Hennerdal — Afiliyasyon 2; Ravinesh Rohit Prasad — Afiliyasyon 3.
Dergi: Future Space: Studies in Geo-Education.
Yayın türü: Scientific Paper; betimsel nicel, kesitsel hane saha araştırması.
Cilt / sayı: Vol. 03, No. 04 (2026).
Sayfalar: 479–497.
DOI: 10.69877/fssge.v3i4.118.
Resmî DOI bağlantısı: https://doi.org/10.69877/fssge.v3i4.118
E-ISSN: 3031-9927.
P-ISSN: 3032-6974.
Gönderim tarihi: 25 Ocak 2026.
Revizyon yükleme tarihi: 28 Ağustos 2026.
Nihai kabul tarihi: 13 Eylül 2026.
Yayın tarihi: PDF üzerinde ayrı bir çevrim içi yayın günü görünmemektedir; Garuda bibliyografik kaydı 4 Ekim 2026 tarihini listelemektedir.
Yayıncı: Garuda ve DOAJ kayıtlarında CV Bumi Spasial / Bumi Spasial.
Hakemlik: DOAJ dergi kaydı double-anonymous peer review bildirmektedir.
Lisans: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0).
Araştırma yeri: Kincang Village, Jiwan District, Madiun Regency, East Java, Indonesia.
Araştırma evreni: 224 çiftçi hanesi.
Örneklem: 69 hane.
Örneklem büyüklüğü yöntemi: Slovin formülü, e=0,10.
Örnekleme: Kaynak rastgele örnekleme bildirmekte; popülasyonu bağımsız çiftçiler ve tarım işçileri açısından tenür/statüye göre ayrıştırmaktadır. Nihai örneklemin tabakalara tam dağılımı raporlanmamıştır.
Hane verisi: BKKBN aile refahı çerçevesine dayalı 21 gösterge ve sosyo-ekonomik/demografik değişkenler.
Veri toplama yöntemi: Yapılandırılmış görüşme ve anket.
İstatistik yazılımı: IBM SPSS Statistics, Version 26.
İstatistiksel analiz: Tek değişkenli betimsel analiz ve çapraz tablolar. Kaynak ki-kare, regresyon, p değeri, güven aralığı veya etki büyüklüğü raporlamamaktadır.
Mekânsal analiz: GIS ile tarımsal parselin Bengawan Madiun Nehri'ne Öklid uzaklığı; multiple-ring buffer ile Zone A ≤500 m, Zone B 501–1500 m ve Zone C >1500 m.
GIS yazılımı: Kaynak belirli bir GIS yazılımı veya sürümü bildirmemektedir.
Formal mekânsal otokorelasyon: Uygulanmamıştır; kaynak bunu gelecek araştırma konusu olarak bırakmaktadır.
Refah sınıfları: Under-Prosperity; Prosperous Family I (KS-I); Prosperous Family II (KS-II); Prosperous Family III (KS-III); Prosperous Family III+ (KS-III+).
Finansman: Kaynakta ayrı bir finansman beyanı bulunmamaktadır.
Etik kurul: Kaynakta ayrı bir etik kurul/IRB adı veya onay numarası raporlanmamaktadır.
Bilgilendirilmiş onam: Kaynakta ayrı bir onam beyanı raporlanmamaktadır.
Veri erişilebilirliği: Kaynakta ayrı bir Data Availability Statement bulunmamaktadır.
Çıkar çatışması: Kaynakta ayrı bir Conflict of Interest beyanı bulunmamaktadır.
Yazar katkıları: Kaynakta ayrı bir CRediT/yazar katkıları bölümü bulunmamaktadır.
Kaynak içi editoryal sorunlar: Bazı tablo sütun başlıklarında içerikle ilgisiz kopyalanmış ifadeler bulunmaktadır. Daha önemlisi, Tablo 29'un bir toplam hücresi ve Tablo 30'un bağımlı kişi/refah verileri kaynak içindeki diğer sayılarla uyuşmamaktadır. Verianla bu sorunları sessizce düzeltmemiştir.
Temel yorum sınırı: Eğitim, gelir, hane yapısı ve mekânsal konum ile refah düzeyi arasındaki örüntüler kesitsel ve betimseldir; bağımsız nedensel etkiler değildir.
Mekânsal yorum sınırı: Kuzey–güney refah örüntüsü görsel/betimsel haritalamaya dayanır ve formal kümelenme testiyle doğrulanmamıştır.
Eğitimsel yorum sınırı: Köyün toplum-temelli coğrafi öğrenme ortamı olarak kullanılması ve çiftçilerin mekânsal okuryazarlığının geliştirilmesi çalışmanın yorum ve öneri katmanıdır; mevcut araştırmada eğitim müdahalesi uygulanmamıştır.
Bir yorum bırakın
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir