Reach Up негизиндеги үйгө баруу кийлигишүүсү кичинекей балдардын өнүгүүсүн колдоо үчүн кам көрүүчүлөргө жашына ылайыктуу оюнду, сүйлөшүүнү, жомок айтып берүүнү жана өнүктүрүүчү өз ара аракеттерди үй шартында практикалык түрдө үйрөткөн эрте балалык өнүгүү программасы. Бул изилдөө Индиянын Odisha штатындагы Cuttack шаарында кирешеси төмөн четки жакыр конуштарда өткөрүлгөн кластердик рандомизацияланган көзөмөлдөнгөн сыноонун кийлигишүү аяктагандан 4,5 жыл кийинки жыйынтыктарын изилдейт. Башында 10-20 айлык 421 бала 54 кварталдык кластер аркылуу кийлигишүү же көзөмөл тобуна бөлүнгөн; 18 ай бою дарылоо тобундагы үй-бүлөлөргө жумасына бир сааттык үйгө баруулар жүргүзүлгөн. Экинчи байкоодо балдар болжол менен 7-8 жашта болуп, баштапкы үлгүдөгү 314 балага жетишилген.

Орто мөөнөттө кийлигишүү тобунун жалпы академиялык жетишкендик индекси көзөмөл тобуна караганда 0,332 стандарттык четтөө жогору болгон. Эң күчтүү жыйынтык сандык көндүмдөрдө: numeracy индекси 0,330 SD өскөн жана оңдолгон p мааниси 0,007 болгон. Literacy индекси 0,272 SD жогору; бирок p=0,064 болгондуктан салттуу %5 статистикалык маанилүүлүк чегинен бир аз тышта калган. Жалпы IQ үчүн баа 0,083 SD болуп, статистикалык жактан маанилүү эмес.

Программа балдардын тесттеринде гана эмес, ата-энелердин айрым жүрүм-турумдарында да из калтырганы көрүнөт. Кийлигишүү тобундагы кам көрүүчүлөр балдары менен көбүрөөк өнүктүрүүчү иш-аракеттерди билдиришкен жана билим берүүгө көбүрөөк каражат жумшашкан. Тескерисинче, оюнчуктар жана окуу материалдары, мектепке катталуу, сабак калтыруу, ата-эненин баланын жөндөмүн баалоосу, билим алууга болгон күтүүлөр, кам көрүүчүнүн өзүн-өзү натыйжалуу сезиши жана депрессиясы боюнча 4,5 жылдык байкоодо маанилүү айырма табылган эмес.

Жыйынтыктардын эң көңүл бурарлык жактарынын бири башында бою өспөй калган балдарда болжолдуу таасир чоңураак болгондугу. Бул балдарда жалпы жетишкендик үчүн дарылоо таасири 0,682 SD, сандык көндүм үчүн 0,692 SD жана literacy үчүн 0,542 SD деп бааланган. Ошентсе да, бою өспөй калган жана өспөй калбаган балдардын ортосундагы дарылоо таасиринин айырмаларынын статистикалык далили бардык жыйынтыктарда %5 деңгээлинде күчтүү эмес. Ошондуктан бул табылга эң начар шарттагы балдар көбүрөөк пайда көрүшү мүмкүн экенин күчтүү түрдө көрсөтөт; бирок ар бир чакан топтук айырманы так далил катары берүү туура эмес.

Изилдөөнүн негизги чечмелөө чектөөсү — жалпылануу мүмкүнчүлүгү. Рандомизацияланган дизайн бул үлгүнүн ичинде кийлигишүүгө дайындоонун жыйынтыктарга себептик таасирин баалоого күчтүү негиз берет; бирок изилдөө Индиянын бир гана шаарындагы жакыр жана көбүнчө мигрант жакыр конуш калкында жүргүзүлгөн. Мындан тышкары, баштапкы үлгүнүн болжол менен төрттөн бири экинчи байкоодо табылган эмес, ал эми программага кармануу жана ар бир үй-бүлө иш жүзүндө канча баруу алганы өлчөнбөгөндүктөн, баалар intention-to-treat таасирлерин билдирет.

Изилдөөнүн негизги көйгөйү

Кирешеси төмөн жана орто өлкөлөрдө мектепке катталуу көрсөткүчтөрүнүн өсүшү балдар чындап эле үйрөнүп жатат дегенди билдирбейт. Изилдөөнүн баштапкы пункттарынын бири — “schooling without learning”, башкача айтканда мектепке тартуу көбөйгөнүнө карабай негизги окуу жетишкендиктеринин алсыз бойдон калуу көйгөйү. Бул мамиле баланын мектеп жылдарында туш болгон билим берүүнүн сапаты менен катар мектепке кандай когнитивдик, тилдик жана социалдык-эмоционалдык негиз менен киргени да маанилүү экенин тааныйт.

Эрте балалык чактагы жетишсиздиктер кийинки көндүмдөрдүн калыптанышын чектеши мүмкүн. “Динамикалык толуктоочулук” мамилесинде эрте ээ болгон көндүмдөр кийинки окуунун натыйжалуулугун арттырышы мүмкүн; башкача айтканда, эрте көндүмдөр кийин жаңы көндүмдөрдү үйрөнүүнү жеңилдетиши мүмкүн. Ошондуктан эрте балалык чактагы кийлигишүүнүн баалуулугу кийлигишүү бүткөн учурда өлчөнгөн когнитивдик өнүгүүнүн өсүшү менен гана чектелбейт. Негизги суроолордун бири — баштапкы жетишкендиктер бала мектепке барганда дагы көрүнүп турабы же жокпу.

Орто мөөнөттүү байкоо эмне үчүн маанилүү?

Эрте балалык өнүгүү программаларынын кыска мөөнөттүү таасирлери көптөгөн изилдөөлөрдө көрсөтүлгөн. Бирок кирешеси төмөн жана орто өлкөлөрдө кийлигишүү аяктагандан бир нече жыл өткөндөн кийин жүргүзүлгөн байкоолор аз жана алардын жыйынтыктары ар түрдүү. Кээ бир программаларда алгачкы жетишкендиктер сакталса, башкаларында “fade-out”, башкача айтканда баштапкы айырмалардын убакыт өткөн сайын кичирейиши же жок болушу байкалат.

Бул изилдөө Индиядагы программадагы балдарды кийлигишүү аяктагандан болжол менен 4,5 жыл өткөн соң, формалдуу билим берүүнүн маанилүү этабында кайра тестирлегендиги менен маанилүү. Ошентип, изилдөө “программа үч жаш чамасында иштедиби?” деген суроону гана эмес, “бала жети-сегиз жашка келгенде окууга түздөн-түз байланышкан негизги көндүмдөрдө дагы деле айырма барбы?” деген суроону да баалайт.

Үйгө Барууга Негизделген Эрте Балалык Кийлигишүү Деген Эмне?

Бул изилдөөдөгү үйгө баруу кийлигишүүсү жергиликтүү аялдардын үй-бүлөлөрдүн үйүнө жумасына бир саат барып, кам көрүүчүлөргө баланын жашына ылайыктуу оюнду, сүйлөшүүнү, сүрөттүү китепти колдонууну, жомок айтууну, үйдөгү материалдардан оюнчук жасоону, оң бекемдөөнү жана дене жазасын азайтууну көрсөтүүгө негизделген 18 айлык түзүмдөлгөн эрте балалык өнүгүү программасы.

Кийлигишүүнүн түзүлүшү

Программа Ямайкада иштелип чыгып, кийин ар кайсы өлкөлөргө ылайыкташтырылган Reach Up мамилесине негизделет. Индиядагы колдонуу жергиликтүү социалдык-маданий шарттарга ылайыкташтырылып, Pratham менен бирге жүргүзүлгөн.

Дарылоо тобундагы бала жана негизги кам көрүүчү үчүн 18 ай бою жумасына бир жолу болжол менен бир сааттык баруу жүргүзүлгөн. Программанын максаты балага түздөн-түз академиялык сабак берүү эмес, кам көрүүчүнүн күнүмдүк жашоодо баланын өнүгүүсүн колдоо жөндөмүн жогорулатуу болуп саналат.

Үйгө баруучулар атайын кесиптик диплом талабы менен тандалган эмес. Алардын жашы 18-55 аралыгында болуп, %74,1-и орто мектепти бүтүргөн. Үч ментор үйгө баруучуларды окутуп, жумалык жолугушуулар аркылуу көзөмөлдөгөн; бир психолог программа бою техникалык колдоо көрсөткөн.

Жергиликтүү адам ресурстарынын мааниси

Ишке ашыруунун саясат жагынан көңүл бурарлык өзгөчөлүктөрүнүн бири — жогорку деңгээлде адистешкен сырттан келген кызматкерлердин ордуна жергиликтүү аялдарды пайдалануу. Үйгө баруучулардын көбү үй-бүлөлөр тааныган жана ишенген адамдар болгон. Бул түзүлүштү изилдөөчүлөр программанын коомдук кабыл алынышы жана масштабын кеңейтүү мүмкүнчүлүгү үчүн маанилүү факторлордун бири деп эсептешет.

Булакта 18 айлык кийлигишүүнүн дарыланган ар бир балага кеткен чыгымы 2012-жылдагы номиналдык баалар менен 251 АКШ доллары деп билдирилет. Авторлор чоң масштабда ишке ашырганда масштаб экономикасынын эсебинен чыгым азайышы мүмкүн экенин талкуулашат. Бул көрсөткүч азыркы изилдөөдөгү программанын тарыхый чыгымы; аны бүгүнкү же башка өлкөдөгү ишке ашыруу чыгымы катары колдонбоо керек.

Рандомизация кантип жүргүзүлгөн?

Изилдөө 54 шаардык жакыр конуш кластерин колдонгон. Бул аймактар жолдор жана суу каналдары сыяктуу географиялык чек аралар менен аныкталган. Үймө-үй жүргүзүлгөн санак аркылуу 10-20 айлык, эгиз эмес жана көзгө көрүнгөн майыптыгы жок ылайыктуу балдар аныкталган.

Алгачкы текшерүүдө 775 ылайыктуу үй чарбасы табылып, ар бир кластерден 7-9 бала кокус тандалып, жалпы 421 бала изилдөөгө алынган. Макулдук үй-бүлө дарылоо статусун билгенге чейин алынган.

54 кластер көлөмүнө жараша үч катмарга бөлүнүп, андан кийин компьютер тарабынан түзүлгөн кокус сандар менен 27 кийлигишүү жана 27 көзөмөл кластерине бөлүштүрүлгөн. Үй чарбалары үйгө баруу аларын же албасын билгендиктен катышуучуларды сокурлоо мүмкүн болгон эмес; бирок натыйжаларды өлчөгөн тест жүргүзүүчүлөр жана маектешүүчүлөр балдардын кайсы топто экенин билишкен эмес.

Программанын кыска мөөнөттүү жыйынтыгы кандай болгон?

Кийлигишүү аяктагандан кийинки биринчи баалоо 18 айлык программа бүткөндөн дароо кийин жүргүзүлгөн. Ковариатсыз жыйынтыктарда балдардын когнитивдик өнүгүүсүндө 0,349 SD өсүш билдирилген; Romano-Wolf менен оңдолгон p мааниси 0,017 болгон. Кабылдоочу тил, экспрессивдүү тил жана майда моторика көндүмдөрүндө оң баалар табылган, бирок көп гипотезаны оңдогондон кийин бул жыйынтыктар ошол деңгээлде күчтүү болгон эмес.

Баштапкы бойдун өспөй калуу абалы кыска мөөнөттө да маанилүү гетерогендүүлүк көрсөткүчү болуп саналат. Орточо деңгээлде бою өспөй калган балдардын Bayley баллдарындагы болжолдуу өсүш 0,794 SD болсо, бою өспөй калбаган балдарда 0,158 SD; эки таасирдин айырмасы үчүн p=0,019 деп билдирилген.

Кийлигишүүнүн Таасирлери 4,5 Жылдан Кийин Сакталдыбы?

Жарым-жартылай ооба: 4,5 жылдан кийин сандык көндүм жана жалпы академиялык жетишкендик боюнча таасирлер ачык түрдө сакталып, literacy боюнча оң, бирок %5 деңгээлинде чекке жакын таасир байкалган, ал эми жалпы IQ боюнча эрте когнитивдик айырма статистикалык жактан маанилүү болбой калган.

Байкоо үлгүсү

Кийлигишүү аяктагандан кийинки биринчи баалоодо 378 бала табылган. Декабрь 2019-Январь 2020 мезгилинде жүргүзүлгөн экинчи байкоодо баштапкы 421 баланын 314-үнө жетишилген; бул баштапкы үлгүнүн %74,6-сын түзөт.

Дарылоо жана көзөмөл топторундагы жоготуу көрсөткүчтөрүнүн ортосунда статистикалык жактан маанилүү айырма болбогону маанилүү. Бул бир топ экинчисине караганда системалуу түрдө көбүрөөк жоголгондуктан дарылоо таасири жасалма пайда болду деген түшүндүрмөгө каршы ишеним берет. Ошентсе да, жалпы attrition болжол менен %25 болгондуктан үлгүнүн жоготуусун толугу менен четке кагууга болбойт.

Балдардын жашы жана өлчөнгөн жыйынтыктар

Экинчи байкоо маалында балдардын жашы 6,8-8 жыл аралыгында; орточо жаш болжол менен 7,4 жыл. Биринчилик жыйынтыктар үч негизги көндүм тармагын камтыйт:

• Сандык көндүм: математикалык амалдардын ылдамдыгы жана эрте numeracy.
• Literacy: ASER негизги окуу тести жана эрте literacy тапшырмалары.
• Жалпы интеллект: Индияга ылайыкташтырылган WPPSI-IV субшкалаларынан түзүлгөн Full-Scale IQ.

Математикалык амалдардын ылдамдыгы тести бала үч мүнөттө чече алган 60 жөнөкөй кошуу жана кемитүү суроосуна негизделет. Эрте numeracy өлчөмү сандарды таанууну, сан менен көлөмдү дал келтирүүнү, чоң-кичине салыштырууну жана жөнөкөй кошуу/кемитүү тапшырмаларын камтыйт.

Literacy көрсөткүчүнүн биринчи компоненти Индияда кеңири колдонулган ASER негизги окуу куралы. Экинчи компонент тамгаларды атоо, тамгаларды дал келтирүү, объекттерди тамгалар менен байланыштыруу жана тамгалардан сөз түзүү сыяктуу эрте literacy тапшырмаларын камтыйт.

Баллдар кантип стандартташтырылган?

Изилдөөчүлөр чийки тест баллдарынан баалоочунун таасирин чыгарып, андан соң баллдарды көзөмөл тобундагы жашка шартталган орточо көрсөткүчкө жана стандарттык четтөөгө ылайык стандартташтырышкан. Ошондуктан билдирилген дарылоо таасирлери көзөмөл тобунун стандарттык четтөөсүнүн бирдиктери менен окулат.

Бир эле өнүгүү тармагындагы тесттер орточолонуп numeracy жана literacy жыйынтык индекстери түзүлгөн, андан соң бул индекстер көзөмөл тобунда орточосу 0 жана стандарттык четтөөсү 1 боло тургандай кайра стандартташтырылган. Жалпы жетишкендик индекси эки сандык жана эки literacy тестинен түзүлгөн.

Негизги жыйынтыктар

Literacy жана жалпы жетишкендик үлгүлөрү 279 бала менен чектелишинин себеби — 35 баланын ASER негизги окуу тестинин маалыматы жок болгон.

IQ эмне үчүн башка үлгү көрсөтөт?

Программанын аягында когнитивдик өнүгүүдө маанилүү жакшыртуу байкалганы менен, 4,5 жылдан кийинки Full-Scale IQ айырмасы маанилүү эмес. Тескерисинче, numeracy таасири уланууда.

Булак бул ажырымдын так механизмин аныктабайт. Авторлор талкуулаган мүмкүнчүлүктөрдүн бири — эрте когнитивдик жетишкендик балдарга кийинки окуу үчүн баштапкы артыкчылык бергендиги. Мындай учурда алгачкы когнитивдик балл айырмасы убакыт өтүшү менен азайса да, эрте артыкчылык мектеп мезгилинде үйрөнүлгөн математика жана literacy көндүмдөрүнө өтүшү мүмкүн. Бул түшүндүрмө “dynamic complementarities” мамилесине шайкеш, бирок учурдагы маалыматтар механизмди түздөн-түз текшербейт.

“Teaching to the test” түшүндүрмөсү эмне үчүн алсыз?

Балдар кийлигишүү аяктаганда болжол менен 28-38 айлык болгон. Ошол жашта кийин 7-8 жашында өлчөнө турган окуу жана математика тесттерине атайын окутуу берилген эмес. Кийлигишүү оюнга, тилдик өз ара аракетке, кам көрүүчүнүн жүрүм-турумуна жана жалпы өнүгүүнү стимулдаштырууга негизделген.

Ошондуктан 4,5 жылдан кийин байкалган numeracy жана literacy айырмалары балдарга мурда ошол эле тест тапшырмалары үйрөтүлгөнүнөн келип чыгышы мүмкүн эмес деп көрүнөт. Анын ордуна программа балдардын жаңы маалыматты өздөштүрүү жөндөмүн жана үйдөгү окуу чөйрөсүн жакшырткан болушу авторлор талкуулаган мүмкүн болгон түшүндүрмөлөрдүн бири.

Ата-эненин жүрүм-туруму сакталдыбы?

Бул таблица программа ата-энелердин бардык жүрүм-турумдарын туруктуу өзгөртпөгөнүн көрсөтөт. Орто мөөнөттө эң ачык уланышы бала менен бирге жасалган өнүктүрүүчү иш-аракеттерде жана билим берүүгө бөлүнгөн чыгымдарда көрүнөт.

Авторлор ата-энелик инвестициялардын улануусу балдардагы таасирлердин сакталышында роль ойношу мүмкүн экенин талкуулашат. Бирок учурдагы изилдөө бул өзгөрмөлөрдү так себептик ортомчу өзгөрмөлөр катары аныктаган mediation анализин жүргүзбөйт. Ошондуктан “таасирлер толугу менен ата-энелик инвестициядан келип чыккан” деген жыйынтык чыгарууга болбойт.

Эң Начар Шарттагы Балдар Көбүрөөк Пайда Көрдүбү?

Башында бою өспөй калган балдарда жалпы жетишкендик, numeracy жана literacy үчүн дарылоо коэффициенттери бою өспөй калбаган балдарга караганда кыйла чоң; бирок бойдун өспөй калуу абалына жараша дарылоо таасиринин айырмаларынын p маанилери 0,084-0,15 аралыгында болгондуктан, гетерогендүүлүк үлгүсү күчтүү белги катары каралышы керек, бардык жыйынтыктарда так %5 деңгээлдеги далил катары чечмеленбеши керек.

Бойдун өспөй калуусу боюнча гетерогендүүлүк

Таблицадагы өз ара таасир коэффициентинин терс болушу бою өспөй калбаган балдарда болжолдуу дарылоо таасири кичирээк экенин көрсөтөт. Мисалы, жалпы жетишкендик үчүн бою өспөй калган балдарда баа +0,682 SD болсо, бою өспөй калбаган балдар үчүн моделден алынган тиешелүү көрсөткүч болжол менен +0,196 SD.

Бул жыйынтык эрте балалык кийлигишүүлөрү баштапкы начар абалы эң жогору болгон балдарда көбүрөөк чектүү пайда бере алат деген пикирге шайкеш. Ошентсе да, изилдөө бардык жакыр балдар бирдей таасир көрөрүн көрсөтпөйт.

Эненин билими жана жыныс боюнча гетерогендүүлүк

Кийлигишүү аяктагандан кийинки мурдагы баалоодо эненин билим деңгээли жана жарым-жартылай баланын жынысына жараша айырмалар билдирилген. Орто мөөнөттүү байкоодо бойдун өспөй калуу абалы эске алынгандан кийин эненин билимине же баланын жынысына жараша маанилүү дарылоо таасири айырмалары байкалган эмес.

Булак муну башында азыраак билим алган энелердин балдары убакыт өткөн сайын айрым айырмаларды жапкан болушу мүмкүн деп түшүндүрөт. Ошентсе да, бул чакан топтук жыйынтык да сыноонун негизги биринчилик жыйынтыгынан өзүнчө бааланышы керек.

Изилдөө колдогон жыйынтыктар

• 18 айлык үйгө баруу программасы 4,5 жылдан кийин numeracy боюнча оң жана статистикалык жактан күчтүү таасирге ээ.
• Жалпы numeracy-literacy жетишкендик индекси кийлигишүү тобунда жогору.
• Literacy жыйынтыгы оң, бирок %5 деңгээлинде чекке жакын бойдон калат.
• Жалпы IQ боюнча баштапкы айырма орто мөөнөттө статистикалык жактан сакталбайт.
• Кам көрүүчүлөрдүн бала менен жасаган өнүктүрүүчү иш-аракеттери жана билим берүүгө инвестициялары орто мөөнөттө жогору.
• Башында бою өспөй калган балдарда болжолдуу дарылоо таасирлери чоңураак.
• Рандомизация жана сокур жыйынтык баалоочулар программанын таасирин баалоого күчтүү ички валиддүүлүк берет.

Изилдөө колдобогон жыйынтыктар

• Программа бардык когнитивдик жыйынтыктарда туруктуу таасир жаратты деп айтууга болбойт; IQ айырмасы сакталган эмес.
• Literacy таасири так %5 маанилүүлүк деңгээлиндеги табылга катары берилбеши керек.
• Программанын депрессияга, өзүн-өзү натыйжалуулукка, мектепке катталууга же сабак калтырууга 4,5 жылдан кийин маанилүү таасири көрсөтүлгөн эмес.
• Ата-энелик инвестиция жалгыз жана так ортомчулук механизми экени далилденген эмес.
• Жыйынтыктарды Индиядагы бардык балдарга же бардык кирешеси төмөн жана орто өлкөлөргө автоматтык түрдө жалпылоого болбойт.
• Программанын таасири чоңойгонго чейин уланары бул изилдөөдө көрсөтүлгөн эмес.
• 4,5 жылдык байкоо “өмүр бою таасирдин” далили эмес.
• Үйгө баруучуларды жергиликтүү аялдардан тандоо ар бир ишке ашыруу аймагында ошол эле сапатта масштабдоо кепилденет дегенди билдирбейт.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Изилдөө дизайны

Изилдөө мурда жүргүзүлгөн кластердик рандомизацияланган көзөмөлдөнгөн сыноонун орто мөөнөттүү байкоо изилдөөсү. Рандомизация жеке адам деңгээлинде эмес, 54 географиялык жакыр конуш кластери деңгээлинде жүргүзүлгөн.

Баштапкы үлгүнүн өзгөчөлүктөрү

Үлгү экономикалык жактан олуттуу начар абалда. Үй чарбаларынын болжол менен %49-у аныкталган шаардык жакырчылык чегинен төмөн жана балдардын %20-дан көбүнүн башында бою өспөй калган. Үй чарбаларынын болжол менен %60-ында түтүк аркылуу суу байланышы бар, ал эми дээрлик бардыгында электр байланышы бар.

Башында балдардын орточо жашы болжол менен 15 ай; %51-и эркек бала, %49-у кыз. Дарылоо жана көзөмөл топтору негизги мүнөздөмөлөр боюнча жалпысынан тең салмактуу. Эненин билим алган жылдары дарылоо тобунда жогору көрүнөт; изилдөөчүлөр бул айырманы алдын ала белгиленген анализде көзөмөл өзгөрмөсү катары моделге киргизишкен.

Биринчилик жыйынтык куралдары

Экинчилик жыйынтык куралдары

Ата-эне жана үй чөйрөсү үчүн UNICEF Family Care Indicators (FCI) жана Early Childhood HOME куралдарынан тандалган тапшырмалар колдонулган. Бул шкалалар үйдө оюнчуктар менен китептердин болушунан тышкары, чоң адамдын бала менен ойноосу, сүйлөшүүсү, үй тапшырмасына жардам берүүсү жана мектеп иштери жөнүндө баарлашуусу сыяктуу өнүктүрүүчү жүрүм-турумдарды баалайт.

Изилдөө ошондой эле билим берүү чыгымдарын, ата-эненин күтүүлөрүн жана максаттарын, кам көрүүчүнүн өзүн-өзү натыйжалуулугун жана CES-D негизиндеги депрессиялык симптомдордун өлчөмдөрүн чогулткан.

Статистикалык модель

Биринчилик анализ рандомизацияланган дарылоо дайындоосунун стандартташтырылган байкоо жыйынтыктарына intention-to-treat таасирин баалайт. Моделдерде баштапкы ASQ-3 жыйынтыктары, баланын жынысы, эненин билими жана рандомизация катмарынын туруктуу таасирлери көзөмөлдөнгөн.

ITT мамилесинин мааниси мындай: изилдөөчүлөр үй-бүлөлөр программага канчалык карманганын же иш жүзүндө канча баруу алганын колдонуп топторду кайра классификациялаган эмес. Башында дарылоо тобуна рандомизацияланган үй-бүлө кийин бардык барууларды албаса да дарылоо тобунда калат. Бул мамиле рандомизация берген салыштырмалуулукту сактап, чыныгы дүйнө шартында программанын сунушталышынын таасирин өлчөйт.

Стандарттык каталар 5.000 bootstrap кайталоосу менен эсептелип, кластер деңгээлиндеги көз карандылык эске алынган. Көп гипотезалар үчүн Romano-Wolf stepdown ыкмасы колдонулган. Бул оңдоо бир нече жыйынтык бир убакта текшерилгенде кокусунан маанилүү жыйынтык табуу тобокелдигин азайтат.

Баштапкы сыноонун кубаттуулук эсеби

Кошумча бөлүмдө баштапкы сыноо үчүн %10,7 attrition, 0,04 intracluster correlation coefficient жана %80 кубаттуулук божомолу менен, α=0,05 деңгээлинде минималдуу аныкталуучу таасир өлчөмү болжол менен 0,28 SD экени көрсөтүлгөн. Бул эсеп баштапкы сыноонун дизайнына тиешелүү; 4,5 жылдык байкоодо болгон жогору attrition себептүү байкоо үлгүсүнүн кубаттуулугу автоматтык түрдө ошол эле сан деп кабыл алынбашы керек.

Attrition баалоосу

Экинчи байкоодо баштапкы 107 катышуучу жоголгон. Дарылоо статусу экинчи байкоодо жоголуп калуу ыктымалдыгын маанилүү түрдө божомолдобойт. Attriter жана non-attriter топторунун баштапкы мүнөздөмөлөрүнүн көбүндө маанилүү айырма жок; бирок ASQ-3 communication жана fine motor баллдарында болжол менен p=0,04 деңгээлинде айырмалар байкалат.

Демек, attrition дарылоо жана көзөмөл топторунун ортосунда ачык тең салмаксыз көрүнбөйт; бирок байкоодо табылбаган топтун айрым баштапкы өнүгүү баллдарында айырмаланышы жыйынтыктарды бүт баштапкы когортага жалпылоодо этияттыкты талап кылат.

Орто мөөнөттөгү негизги табылга

Булактын эң күчтүү илимий билдирүүсү — эрте мезгилде кам көрүүчүнүн жүрүм-турумун бутага алган, арзаныраак жана жергиликтүү адам ресурстары аркылуу сунушталган кийлигишүү программа аяктагандан 4,5 жыл өткөндөн кийин, өзгөчө негизги математика көндүмдөрүндө өлчөнө турган айырма калтыра алары.

Тескерисинче, таасирлер өнүгүүнүн бардык тармактарында туруктуу болбогону да ошончолук маанилүү. Жалпы IQ айырмасынын жок болушу эрте балалык программаларынын жыйынтыктарын “бир жолу жогорулаган бардык көндүмдөр өмүр бою жогору бойдон калат” деп чечмелөөгө болбой турганын көрсөтөт.

Мүмкүн болгон механизм

Авторлор туруктуулуктун так механизми белгисиз экенин ачык айтышат. Ошентсе да үч фактор мүмкүн болгон түшүндүрмө катары талкууланат:

1. Кийлигишүү аягында пайда болгон эрте когнитивдик артыкчылык кийинки окууну жеңилдетиши.
2. Кам көрүүчүлөрдүн бала менен жасаган өнүктүрүүчү иш-аракеттери программа бүткөндөн жылдар өтсө да жогору бойдон калышы.
3. Үй-бүлөлөр билим берүүгө көбүрөөк экономикалык ресурс бөлүүнү улантышы.

Бул түшүндүрмөлөр изилдөөнүн жыйынтыктарына шайкеш; бирок изилдөө бул факторлордун ар бири жалпы дарылоо таасиринин канча бөлүгүн түзөрүн себептик mediation модели менен ажыратпайт.

Күчтүү жактары

• Кластердик рандомизацияланган сыноо дизайны.
• 4,5 жылдык орто мөөнөттүү байкоо.
• Жыйынтык баалоочуларынын дарылоо статусуна сокур болушу.
• Көп гипотезалуу оңдоонун колдонулушу.
• Жаш жана баалоочу таасирлеринен тазаланган стандартташтырылган жыйынтыктар.
• Балдардын тесттери менен катар ата-энелик инвестиция жана үй чөйрөсүнүн көрсөткүчтөрү да өлчөнүшү.
• Баштапкы начар абалга жараша гетерогендүүлүк анализинин жүргүзүлүшү.
• Жергиликтүү жана төмөн билим талап кылган аткаруучулар менен масштабдоого ылайыктуу жеткирүү моделинин сыналышы.

Негизги чектөөлөр

• Баштапкы үлгүнүн болгону %74,6-сына экинчи байкоодо жетишилген.
• Изилдөө бир шаардын шаар четиндеги жакыр калкы менен чектелген.
• Иш жүзүндөгү баруулардын саны жана жеке кармануу маалыматы жок болгондуктан, ITT гана бааланат.
• Literacy үчүн үлгү 35 жетишпеген ASER өлчөөсүнөн улам 279-га түшөт.
• Негизги literacy индекси p=0,064 менен салттуу %5 чегинен тышта.
• Full-Scale IQ үчүн орто мөөнөттүү маанилүү таасир жок.
• Туруктуу таасирдин так механизми аныкталган эмес.
• 7-8 жаштагы жыйынтык чоңойгондогу абал, эмгек рыногу же өмүр бою киреше таасири тууралуу түз далил эмес.
• Программаны башка аймактарда ошол эле сапат жана чыгым менен масштабдоо бул сыноодо түздөн-түз текшерилген эмес.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түп нуска изилдөө: Early Childhood Intervention for the Poor: Long term outcomes.

Жүктөлгөн Сентябрь 2026 версиясындагы авторлор: Pamela Jervis; Lina Cardona Sosa; Michele Giannola; Sally Grantham McGregor; Costas Meghir; Marta Rubio Codina; Monimalika Day; Orazio Attanasio.

Булак документтин датасы: 23 Сентябрь 2026.

Булактын түрү: Кластердик рандомизацияланган көзөмөлдөнгөн эрте балалык кийлигишүүсүнүн орто мөөнөттүү байкоо изилдөөсү; preprint/working paper.

Рецензия статусу: Жүктөлгөн документ рецензиядан өтпөгөнүн ачык көрсөтөт.

NBER жазуусу: NBER Working Paper 32165. Биринчи issue date Февраль 2024; NBER барагындагы ревизия датасы Январь 2026.

NBER DOI: 10.3386/w32165.

SSRN: Жүктөлгөн PDF SSRN abstract 7560438 дарегин көрсөтөт. Бул учурдагы SSRN жазуусу үчүн өзүнчө DOI ишенимдүү түрдө тастыкталбагандыктан DOI ойлоп чыгарылган эмес.

Версиялардын тарыхы: Мурунку NBER/SSRN версияларында Alison Andrew жана Britta Augsburg да авторлор тизмесинде көрсөтүлгөн. Жүктөлгөн жаңы версия сегиз автордон турат; Andrew жана Augsburg түпкү сыноону долбоорлоого жана ишке ашырууга кошкон салымы үчүн салым бөлүмүндө аталат.

Аффилиациялар: Pamela Jervis — Universidad de Chile жана Institute for Fiscal Studies; Lina Cardona Sosa — World Bank; Michele Giannola — University of Naples Federico II, Centre for Studies in Economics and Finance жана IFS; Sally Grantham McGregor — University College London; Costas Meghir — Yale, IFS, IZA, CEPR жана NBER; Marta Rubio Codina — Inter-American Development Bank; Monimalika Day — Dr. B. R. Ambedkar University Delhi; Orazio Attanasio — Yale, CEPR жана NBER.

Негизги кийлигишүү: Reach Up мамилесинин Индия контекстине ылайыкташтырылган түрү; 18 ай бою жумасына бир сааттык үйгө баруулар.

Үлгү жана рандомизация: 54 жакыр конуш кластери; 27 кийлигишүү жана 27 көзөмөл кластери; башында 421 бала.

Байкоо: 4,5 жылдан кийин 314 бала, баштапкы үлгүнүн %74,6-сы.

Негизги жыйынтыктар: Жалпы академиялык жетишкендик, numeracy, literacy жана Full-Scale IQ; ошондой эле ата-энелик инвестиция, үйдөгү өнүктүрүүчү иш-аракеттер жана кам көрүүчүнүн жыйынтыктары.

Статистикалык мамиле: Intention-to-treat регрессиялары; баштапкы ASQ-3, баланын жынысы, эненин билими жана рандомизация катмары боюнча көзөмөлдөр; 5.000 bootstrap кайталоосу; кластер деңгээлиндеги белгисиздик; Romano-Wolf stepdown көп гипотезаны оңдоо ыкмасы.

Этика: Түпкү изилдөө UCL Research Ethics Committee жана Institute for Financial Management and Research, India тарабынан жактырылган. Байкоо дагы UCL этикалык жактыруусун алган. Балдардын кам көрүүчүлөрүнөн жазуу жүзүндө маалымдалган макулдук алынган.

Сыноо каттоолору: ISRCTN89476603, AEARCTR-0000169 жана AEARCTR-0005444.

Каржылоо: Учурдагы байкоо ERC Horizon 2020 Advanced Grant 695300 жана ESRC гранттары тарабынан колдоого алынган. Түпкү сыноо Rushton Turner кайрымдуулугу, Waterloo Foundation жана АКШ National Institutes of Health сыяктуу бир нече булактан каржыланган. Pamela Jervis үчүн кошумча MIPP жана Center for Research in Inclusive Education колдоосу билдирилген.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Жүктөлгөн PDF ичинде өзүнчө жана ачык кызыкчылыктардын кагылышы тууралуу билдирүү табылган эмес; ошондуктан “кызыкчылыктардын кагылышы жок” деген кошумча божомол жасалган эмес.

Маалыматтардын жеткиликтүүлүгү: Жүктөлгөн PDF ичинде жалпы колдонууга ачык чийки маалымат сактагычы тууралуу өзүнчө маалымат жеткиликтүүлүгү билдирүүсү табылган эмес.

Автордук укук/лицензия: Булакта Creative Commons лицензиясы көрсөтүлгөн эмес. NBER Working Papers үчүн автордук укук авторлордо калат; кайра пайдалануу fair-use чектери жана керек болгон учурда автордун уруксаты алкагында болот. Бул Verianla тексти булактын баяндоосун же түпкү таблица дизайнын кайра жарыялабайт; фактылык жыйынтыктарды жана ыкманы өз алдынча окутуучу түзүлүштө түшүндүрөт.

Булактагы дата боюнча эскертүү: Тексттин бир жеринде изилдөө Cuttackта 2012-жылы жүргүзүлгөнү айтылат, ошол эле учурда баштапкы маалыматтар Ноябрь-Декабрь 2013 жана кийлигишүү аягындагы өлчөө Май-Июнь 2015 деп берилет. Бул хронологиялык бүдөмүк жагдай булакта кандай болсо, ошол бойдон сакталган.

Негизги чечмелөө чектөөсү: Рандомизация ички валиддүүлүктү күчөтөт; бирок болжол менен %25 attrition, бир гана аймактык үлгү, кармануу/баруулардын саны боюнча маалыматтын жоктугу жана 7-8 жаш менен чектелген байкоо жыйынтыктарды кеңири калкка жана өмүр бою жыйынтыктарга жалпылоону чектейт.