Teachmint колдогон Creative Problem Solving (CPS) бул изилдөөдө табигый ресурстар боюнча чыр-чатактарды бир эле туура жообу бар көнүгүүлөр катары эмес, экономикалык, социалдык жана экологиялык кызыкчылыктарды бир убакта баалоону талап кылган жакшы структураланбаган географиялык көйгөйлөр катары караган жана CPSтин төрт чечүү баскычын Teachmint окуу платформасы аркылуу уюштурган окутуу дизайны болуп саналат. Изилдөө Индонезиянын Чыгыш Ява аймагындагы MA Al Maarif Singosari мектебиндеги эки бар болгон Grade XI социалдык илимдер класстарында квази-эксперименталдык эквиваленттүү эмес pretest–posttest контролдук топ дизайны менен жүргүзүлгөн. Teachmint колдогон CPS классында 39, илимий ыкма колдонулган контролдук класста 42 окуучу болгон.

Эки класстын 2023/2024 окуу жылынын биринчи семестриндеги орто аралык жетишкендик көрсөткүчтөрү тиешелүүлүгүнө жараша 81 жана 80 болгондуктан, класстар максаттуу тандалып, андан кийин тыйын ыргытуу аркылуу XI IIS 2 эксперименттик шартка, XI IIS 3 контролдук шартка дайындалган. Мектептин расписаниесине байланыштуу окуучуларды жеке-жеке кокустук ыкма менен бөлүштүрүү мүмкүн болгон эмес. Изилдөө 14 ноябрь 2023-жылы башталган үч бетме-бет сабак жолугушуусунун ичинде жүргүзүлгөн.

Чыгармачыл ой жүгүртүү Индонезиянын деңиз, кен казуу, токой чарбасы жана туризм ресурстарындагы социалдык-экологиялык чыр-чатактарды камтыган беш ачык суроо менен бааланган. Жооптор төрт компонент боюнча бааланган: агымдуулук, башкача айтканда ишке ашырууга мүмкүн болгон чечим варианттарынын саны; ийкемдүүлүк, башкача айтканда ар түрдүү кызыкдар тараптардын көз караштарынын ортосунда өтө алуу; оригиналдуулук, башкача айтканда көнүмүш эмес жана мейкиндиктик масштабга сезимтал чечим сунуштай алуу; деталдаштыруу, башкача айтканда чечимди себептери, байланыштары жана майда-чүйдөсү менен өнүктүрө алуу.

Эксперименттик класстын орточо чыгармачыл ой жүгүртүү упайы 57,3-төн 82,4-кө, контролдук класстын упайы 54,4-төн 73,9-га жогорулаган. Орточо нормалдаштырылган өсүш эксперименттик топто 0,61, контролдук топто 0,42 деп билдирилген жана топтор арасындагы N-gain айырмасы көз карандысыз тандалмалар t-тестинде p<0,001 деңгээлинде маанилүү деп табылган. Төрт компоненттин ичинен класстар аралык эң чоң айырма оригиналдуулукта чыккан, ал эми деталдаштыруу эки класста тең эң төмөнкү компонент бойдон калган.

Бул жыйынтыктар этияттык менен чечмелениши керек. Эксперименттик шартта CPS модели менен Teachmint платформасы бирге колдонулган; изилдөө бул эки компоненттин таасирин бири-биринен бөлгөн эмес. Эки класс тең топтук иш жүргүзгөндүктөн, байкалган айырманы бир гана топтук ишке да таандык кылууга болбойт. Мындан тышкары, колдонуу үч гана сабак жолугушуусун камтыгандыктан, жыйынтыктар кыска мөөнөттүү чыгармачыл ой жүгүртүү көрсөткүчүн көрсөтөт; туруктуу мүнөздөгү чыгармачыл ой жүгүртүүнүн өзгөрүшүн далилдебейт.

Изилдөөнүн негизги көйгөйү

Мектеп географиясында табигый ресурстар көп учурда “кайсы ресурс кайда жайгашкан?” же “кайсы аймакта кандай өндүрүш жүргүзүлөт?” сыяктуу жайгашуу жана бөлүштүрүү маалыматтары аркылуу окутулушу мүмкүн. Булак изилдөө болсо табигый ресурстарды башкаруу мындан кыйла татаал экенин баса белгилейт. Кен жайы, токой, жээк туризм аймагы же деңиз ресурсу бир убакта экономикалык киреше, жергиликтүү элдин жашоо каражаттары, экологиялык чектер, жер пайдалануу жана мамлекеттик саясат менен байланыштуу.

Ошондуктан окуучунун бир ресурстун ордун гана билиши чыр-чатакты чечүү үчүн жетиштүү эмес. Окуучу ар кандай кызыкдар тараптар эмне үчүн ар башка нерселерди кааларын, чечим бир географиялык масштабда пайда алып келип, башка масштабда зыян жаратары-жаратпасын жана экономикалык пайдалануу менен экологиялык туруктуулуктун ортосундагы компромистерди баалашы керек.

Изилдөөнүн адабияттагы боштугу да ушул жерде түзүлөт. Creative Problem Solvingдин математика, табигый илимдер жана дизайн билиминде чыгармачыл ой жүгүртүү менен байланышы мурда изилденгени менен, географиялык табигый ресурс чыр-чатактарында CPS кандай иштей турганы жана бул процессти Learning Management System аркылуу уюштуруунун эмнени билдирери азыраак белгилүү.

Жакшы Структураланбаган Көйгөй Деген Эмне жана Ал Табигый Ресурс Чыр-чатактарына Эмне Үчүн Туура Келет?

Жакшы структураланбаган көйгөй — баштапкы шарттары, тиешелүү маалыматтары, кызыкдар тараптардын артыкчылыктары же кабыл алынуучу чечим критерийлери бир гана жана так эмес; бир нече негиздүү чечимди бир убакта коргоого мүмкүн болгон көйгөйдүн түрү. Бул изилдөөдө табигый ресурс чыр-чатактары ушул класска киргизилген, анткени кен казуу, токой чарбасы, деңиз ресурстары жана туризм сыяктуу темаларда экономикалык пайдалануу, жергиликтүү жамааттардын бакубатчылыгы жана экологиялык туруктуулук бир убакта бааланышы керек жана бир гана алгоритмдик туура жооп жок.

“Начар аныкталган” болуу “чечилбес” болуу эмес

Ill-structured деген сөз көйгөй маанисиз же чечилбейт дегенди билдирбейт. Ал көйгөйдү чечүү жолу алдын ала бир гана операциялар тизмеги менен аныкталбай турганын билдирет. Окуучу кайсы маалыматтар маанилүү экенин тандашы, ар кандай чечим талапкерлерин жаратышы, кызыкдар тараптардын талаптарын салыштырышы жана акырында эмне үчүн белгилүү бир чечимди тандаганын негиздеши керек.

Ошондуктан булак табигый ресурстарды башкарууну жатталган географиялык фактылар кайталанган тема катары гана эмес, чыгармачыл географиялык ой жүгүртүү үчүн колдонууга боло турган көйгөйлөр чөйрөсү катары карайт.

Изилдөөнүн эки изилдөө суроосу

Teachmint Колдогон Creative Problem Solving Бул Изилдөөдө Кантип Иштейт?

Teachmint колдогон Creative Problem Solving — окуучулар реалдуу табигый ресурс чыр-чатагын адегенде тактап, андан кийин көп сандагы пикирлерди жана чечимдерди жаратып, варианттарды баалап ылайыктуу чечимди тандап, акырында чечим стратегиясын кеңири негиздеп сунуштаган төрт баскычтуу CPS процесси; бул процесс санариптик материалдар, топтук талкуу, акыл картасы, иш формасы жана презентация куралдары менен колдоого алынган.

Биринчи баскыч: көйгөйдү тактоо

Мугалим сабакка чейин кен казуу, токой чарбасы, деңиз ресурстары жана туризм темалары боюнча төрт талкуу видеосун даярдап, аларды Teachmintтин Study Material бөлүмүнө жайгаштырган. Окуучулар беш же алты адамдан турган жети гетероген топко бөлүнгөн.

Ар бир топ өзүнө берилген видеодогу табигый ресурс көйгөйүн изилдеп, чектелген убакыт ичинде мүмкүн болушунча көп көйгөйдү, белгисиздикти жана татаал жагдайды аныктоого аракет кылган. Булактын педагогикалык чечмелөөсүнө ылайык, бул баскыч өзгөчө көп идея жана суроо жаратуу жөндөмү болгон агымдуулукту машыктырат.

Экинчи баскыч: пикир жана альтернатива жаратуу

Окуучулар пикир билдирерден мурун Teachmint модулундагы видео, акыл картасы, академиялык макала, постер, инфографика жана сүрөт сыяктуу ар түрдүү булактардан маалымат чогулткан. Андан кийин окуучулар мүмкүн болгон чечимдерди ар түрдүү көз караштардан талкуулаган.

Бул баскыч агымдуулукту жана ийкемдүүлүктү колдоого багытталган. Окуучудан көп идея жаратуу гана эмес, мисалы, кен казуучу компаниянын, жергиликтүү дыйкан жамаатынын, туризм секторунун же экологиялык коргоонун көз карашынан бир эле көйгөйгө ар башкача карай алуу күтүлгөн.

Үчүнчү баскыч: чечимдерди баалоо жана тандоо

Топ мүчөлөрү чечим сунуштарын түзгөндөн кийин кайсы стратегия күчтүүрөөк жана жаңыраак экенин талкуулап, керек деп эсептегенде кошумча маалымат издеп, эң ылайыктуу чечим боюнча макулдашууга аракет кылган.

Булак бул баскычты өзгөчө оригиналдуулук менен байланыштырат; анткени окуучудан тааныш чечимдерди суроого алып, оңой эле ойго келбеген варианттарды баалоо күтүлөт.

Төртүнчү баскыч: чечим стратегиясын негиздөө

Ар бир топ орток жообун Teachmintтин test функциясындагы талкуу формасына жазып, жыйынтыктарын акыл картасы менен уюштуруп, PowerPoint презентациясын даярдап, класска сунуштаган. Презентация тартиби чүчүкулак менен аныкталган; башка топтор суроолор, сунуштар жана каршы пикирлер менен катышкан.

Мугалим талкуу жана окуу процессин баалаган; окуучулар да Google Form аркылуу теманы канчалык түшүнгөнү тууралуу пикир берген. Булак бул акыркы баскычты чечимди кеңири түшүндүрүүнү талап кылгандыктан өзгөчө деталдаштыруу менен байланыштырат.

Контролдук класс пассивдүү окутуу алдыбы?

Жок. Контролдук класс пассивдүү лекция алган же эч кандай кийлигишүү албаган контролдук топ эмес. Окуучулар дагы жети гетероген топто иштеп, Индонезиянын улуттук окуу программасындагы илимий ыкманы колдонгон.

Илимий ыкма беш процесстен турган: байкоо жүргүзүү, суроо берүү, маалымат чогултуу, ой жүгүртүү жана жыйынтыктарды байланыш аркылуу сунуштоо. Топтор Google Drive шилтемеси менен берилген тема видеосун көрүп, түшүнбөгөн бөлүктөрү боюнча суроо берип, ар түрдүү булактардан маалымат чогултуп, логикалык жыйынтыктарга келип, PowerPoint презентациясы менен класска түшүндүргөн.

Бул дизайндын маанилүү натыйжасы — эксперимент–контроль айырмасы “активдүү топтук иш болду/болгон жок” деген айырма гана эмес. Эки класс тең топтук иш жүргүзгөн; негизги айырма CPSтин көйгөй чечүү түзүмү жана эксперименттик класстагы Teachmint санариптик чөйрөсү болуп саналат.

N-gain Формуласы Эмнени Өлчөйт?

Нормалдаштырылган өсүш же N-gain окуучунун pretestтен posttestке чейинки реалдуу упай өсүшүн баштапкы упайдан кийин жетише ала турган эң жогорку упай өсүшүнө карата салыштырган бирдиксиз өсүш көрсөткүчү болуп саналат; бул изилдөөдө эки класстын баштапкы упайлары айырмаланышы мүмкүн болгондуктан, чыгармачыл ой жүгүртүүнүн өнүгүшүн чийки упай айырмасы менен гана эмес, мүмкүн болгон өнүгүү мейкиндигине карата салыштыруу үчүн колдонулган.

Булакта колдонулган формула:

\[ N_g=\frac{S_{post}-S_{pre}}{S_{max}-S_{pre}} \]

\(N_g\) нормалдаштырылган өсүш. \(S_{post}\) posttest упайы; \(S_{pre}\) pretest упайы; \(S_{max}\) болсо булакта “maximum score”, башкача айтканда мүмкүн болгон эң жогорку упай деп аныкталган.

Формуланын алымы окуучунун чындап канчага өскөнүн көрсөтөт. Бөлүмү болсо окуучунун баштапкы упайынан тартып жетише ала турган эң жогорку өнүгүү мейкиндигин көрсөтөт. Ошентип, башында эле жогорку упайга ээ окуучу менен төмөн упайга ээ окуучунун чийки өсүшүн түздөн-түз бирдей баалоо көйгөйүн азайтуу көздөлөт.

N-gain бирдиксиз катыш. Изилдөө эксперименттик топтун орточо N-gain маанисин 0,61, контролдук топтун маанисин 0,42 деп билдирген. Булак ошол эле маанилерди пайыз менен тиешелүүлүгүнө жараша %61,25 жана %42,40 деп да берет; 0,61 жана 0,42 маанилери тегеректелген көрсөтмөлөр.

Булак 0,61 деңгээлин өзүндө колдонулган классификацияга ылайык “quite effective”, 0,42 деңгээлин болсо “less effective” деп мүнөздөйт. Бул белгилер изилдөө колдонгон чечмелөө классификациясы; N-gain өзү эле себептүүлүктүн же узак мөөнөттүү окуунун туруктуулугунун өлчөмү эмес.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Изилдөө дизайны жана үлгү

Изилдөө бетме-бет түрдө, 2023/2024 академиялык жылынын бир семестринде жүргүзүлүп, 14 ноябрь 2023-жылы башталган. Ар бир класста үч сабак жолугушуусу өткөрүлгөн.

Эмне үчүн “non-equivalent” деп аталат?

Окуучулар жеке-жеке эксперименттик жана контролдук шарттарга кокустук ыкма менен бөлүштүрүлгөн эмес. Мектептин расписаниесине байланыштуу бар болгон эки класс өзгөртүлбөй сакталган. Кайсы класс эксперименттик же контролдук болору тыйын ыргытуу менен аныкталса да, бар болгон эки кластерге гана негизделген бул түзүм жеке деңгээлде рандомизацияланган контролдук эксперимент эмес.

Чыгармачыл ой жүгүртүү тести

Тест беш ачык essay суроосунан турган. Ар бир суроо Индонезиянын деңиз, кен казуу, токой чарбасы жана туризм ресурстарындагы жакшы структураланбаган социалдык-экологиялык кырдаал аркылуу окуучунун географиялык көйгөй чечүү жана жерге негизделген дивергенттик ой жүгүртүүсүн баалоого багытталган.

Пилоттук валиддүүлүк жана ишенимдүүлүк

Тест изилдөөнүн негизги үлгүсүнөн тышкаркы Grade XII социалдык илимдер окуучуларында пилоттук түрдө колдонулган. Булакта бардык item-total корреляциялары r=0,501–0,856 аралыгында экени жана колдонулган критикалык маани r=0,381 экени көрсөтүлөт; ошондуктан беш пункттун баары сакталган.

Булак эки ишенимдүүлүк коэффициентин 0,798 жана 0,754 деп берет жана экөө тең 0,70 болгон салттуу кабыл алынуучу ички ырааттуулук чегинен жогору экенин белгилейт. Бирок булак ошол эле абзацта бул эки коэффициентти өзүнчө тест формасы же колдонуу менен так байланыштырып бербейт; ошондуктан Verianla мындай байланышты кошпойт.

Pretest жана posttest категорияларынын бөлүштүрүлүшү

Эксперименттик класстын pretestинде 25 окуучу, башкача айтканда %64,1 бөлүгү 65 упайдан төмөн болгон. Posttestте эксперименттик топто 65 упайдан төмөн окуучу калган эмес жана 35 окуучу, башкача айтканда %89,7 бөлүгү Жакшы же Мыкты категориясына көтөрүлгөн.

Булак текстинин айрым абзацтарында категория аттары Таблица 2-деги “Enough/Less/Very less” сөздөрүнөн “Fair/Poor/Very poor” түрүнө өтүп кетет. Сандык интервалдар жана жыштыктар ырааттуу болгондуктан, Verianla категория аттарын кыргызча бирдиктүү жана ырааттуу түрдө Жетиштүү/Төмөн/Өтө төмөн деп берген; булактагы сандар өзгөртүлгөн эмес.

Pretest жана posttest орточо упайлары

График эки класстын тең posttest орточосу жогорулаганын көрсөтөт. Эксперименттик класстагы чийки орточо өсүш 25,1 упай, контролдук класстагы чийки орточо өсүш 19,5 упай. Бул эки чийки айырма булак маалыматтарынан түз эсептелген арифметикалык айырмалар; изилдөөнүн негизги топтук салыштыруусу болсо нормалдаштырылган өсүштөр боюнча жүргүзүлгөн.

Төрт чыгармачыл ой жүгүртүү компонентиндеги N-gain

Эң жогорку абсолюттук N-gain эки класста тең ийкемдүүлүк компонентинде: эксперимент 0,80, контроль 0,66. Бул эки шарттагы окуучулар ар кандай көз караштарды жана альтернативаларды баалоодо салыштырмалуу күчтүү өсүш көрсөткөнүн көрсөтөт.

Эксперимент–контроль ортосундагы эң чоң айырма оригиналдуулукта 0,24. Булак CPS тапшырмалары окуучуларды тааныш чечимдерди суроого алып, экологиялык чыр-чатактарды белгилүү жерлер жана масштабдар боюнча башкача ойлоого түрткөнү бул натыйжага шайкеш экенин талкуулайт.

Деталдаштыруу эксперименттик топто 0,34, контролдук топто 0,16 болуп, эки класста тең эң алсыз компонент. Бул табылга маанилүү, анткени эксперименттик класстагы төмөн деталдаштырууну Teachmint же телефон бөлүшүү менен гана түшүндүрүүгө болбойт; платформаны колдонбогон контролдук класс да ошол компонентте төмөн болгон.

Нормалдуулук, дисперсиянын бир тектүүлүгү жана гипотеза тести

Булактын SPSS таблицасында көз карандысыз тандалмалар t-тестинин маанилүүлүк мааниси “0.000” деп көрсөтүлгөн. Статистикалык отчетто бул маани толук нөл катары окулбайт; программалык тегеректөө чегинен төмөн болгондуктан p<0,001 деп берилет.

Булак t статистикасын, эркиндик даражасын, топтук стандарттык четтөөлөрдү же Cohen's d сыяктуу эффект өлчөмүн билдирбейт. Ошондуктан Verianla бул маанилерди болжобойт же артка эсептебейт.

Окуучулардын түзмөк жана интернетке жетүүсү

Эксперименттик класста интернатта жашаган 10 окуучунун жеке смартфону болгон эмес. Бул окуучулар Teachmint материалдарына жана топтук тапшырмаларга жетүү үчүн башка топ мүчөлөрүнүн телефондорун бөлүшүп колдонгон.

Булак түзмөктү бөлүшүү топтордун ишин улантуусуна мүмкүндүк бергенин, бирок айрым окуучулардын жеке изилдөө, окуу, маалыматты уюштуруу жана узун жазма жооп даярдоо убактысын кыскарткан болушу мүмкүн экенин талкуулайт. Бирок жеке телефону бар жана жок окуучулардын көрсөткүчтөрү өзүнчө салыштырылбагандыктан, бул мүмкүн болгон механизм түз өлчөнгөн эмес.

Экинчи техникалык көйгөй — акыл карталарын Teachmintке жүктөөдө мектептин Wi-Fi байланышы туруксуз болгон. Иш жүзүндө чечим катары Wi-Fi ордуна мобилдик маалыматка өтүлгөн.

Деталдаштыруу эмнеге башка компоненттерден төмөн калган болушу мүмкүн?

Булак деталдаштыруу жөн гана идея жаратуудан татаалыраак тапшырма экенине көңүл бурат. Окуучу сунуш кылган чечимдин себептерин, натыйжаларын, ар түрдүү географиялык масштабдардагы таасирлерин жана социалдык-экологиялык байланыштарын иреттүү түшүндүрүшү керек.

Үч жолугушуулук кыска убакыт, окуучулардын узун жазма түшүндүрмө тажрыйбасынын чектелүү болушу жана эксперименттик класста айрым окуучулардын түзмөктү бөлүшүүсү деталдаштырууну кыйындаткан болушу мүмкүн. Бирок булардын эч бири өзүнчө эксперимент менен текшерилбегендиктен, себептик түшүндүрмө эмес, мүмкүн болгон чечмелөөлөр катары каралышы керек.

Бул Изилдөө CPSтин Таасирин Teachmintтин Таасиринен Ажырата Алабы?

Жок. Эксперименттик класста Creative Problem Solving баскычтары менен Teachmint платформасы бир убакта колдонулгандыктан, изилдөө байкалган чыгармачыл ой жүгүртүү айырмасынын канчасы CPSтин көйгөй чечүү түзүмүнөн, канчасы санариптик ресурстарды уюштуруудан же бул экөөнүн айкалышынан келип чыкканын ажырата албайт; жыйынтык “Teachmint колдогон CPS” деп аталган бириккен окутуу шарты үчүн гана жарактуу.

Изилдөө колдогон жана колдобогон жыйынтыктар

Изилдөөнүн негизги чектөөлөрү

Кыска кийлигишүү: Изилдөө үч гана бетме-бет жолугушууну камтыйт. Узак мөөнөттүү туруктуулук өлчөнгөн эмес.

Эки бар болгон класс: Эки гана класс колдонулуп, жеке рандомизация жүргүзүлгөн эмес. Ошондуктан жалпылоо мүмкүнчүлүгү чектелүү.

CPS жана Teachmint бирге өзгөргөн: Окутуу модели менен платформанын таасирин бири-биринен ажыратууга болбойт.

Санариптик жетүүдөгү теңсиздик: Эксперименттик класстагы 10 окуучунун жеке телефону жок болушу LMSке негизделген дизайндар бардык окуучулар үчүн бирдей жеткиликтүү деген божомолду алсыратат.

Wi-Fi көйгөйү: Акыл карталарын жүктөөдө байланыш туруксуздугу болгон.

Деталдаштыруунун алсыздыгы: Эки класста тең төмөн калган деталдаштыруу CPS баскычтары узун жана кеңири жазма негиздөө үчүн кошумча окутуу колдоосун талап кылышы мүмкүн экенин көрсөтөт.

Талаага негизделген окуу жок: Табигый ресурс чыр-чатактары чыныгы талаада түз изилденбей, видео учурлар аркылуу каралган. Ошондуктан изилдөө ортомчуланган учурга негизделген географиялык окууга тиешелүү.

Эффект өлчөмү билдирилген эмес: Статистикалык маанилүүлүк бар; бирок стандартташтырылган таасирдин өлчөмүн баалаган Cohen's d же окшош маани булакта берилген эмес.

Булактын келечектеги изилдөө сунуштары

Булак кыска мөөнөттүү өсүштөр сакталабы же жокпу аныктоо үчүн узак мөөнөттүү дизайндарды сунуштайт. Ошондой эле Teachmint колдогон CPSти веб-негизделген GIS менен бириктирип, окуучулардын мейкиндиктик маалымат менен түз иштөөсүн жана жазма деталдаштырууга ачык колдоо берүүнү текшерүү сунушталат.

Изилдөөчүлөр окуучулар өз аймагындагы кен жайлары, жээк туризм аймактары же жамааттык токойлор сыяктуу чыныгы табигый ресурс чыр-чатактарын талаа иши менен изилдөөсүн да келечектеги изилдөө жолу катары көрсөтүшөт. Ошентип, видео аркылуу берилген учурларда өнүктүрүлгөн чыгармачыл географиялык ой жүгүртүү окуучулар түз тааныган жерлерге өтөбү же жокпу текшерүүгө болот.

Ар түрдүү технологиялык мүмкүнчүлүктөрү бар мектептерди салыштыруу да маанилүү. Айылдагы ресурстары чектелүү мектептер менен жакшы жабдылган шаардык мектептерде ошол эле санариптик колдоого алынган дизайн ар башка жыйынтык береби — азыркы изилдөө бул суроого жооп бербейт.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түпнуска аталышы: Natural Resource Conflicts as Ill-Structured Problems: Creative Problem Solving on a Learning Platform and Students' Creative Thinking in Geography

Авторлор: Nurvi Warda Sahara, Pebriani Rahmawati, Rosmiati, Putri Nur Latifah Agustina.

Авторлордун ирети: Булак PDF жана библиографиялык жазуудагы ирет сакталган.

Тең салым: PDFде equal-contribution же тең биринчи авторлук тууралуу билдирүү жок.

Жооптуу автор: Nurvi Warda Sahara; PDFдин биринчи бетинде corresponding-author белгиси менен көрсөтүлгөн.

Аффилиация 1: Teacher Professional Education Program, Universitas PGRI Adi Buana Surabaya, Surabaya, Indonesia.

Аффилиация 2: Mathematics Education Study Program, Universitas PGRI Madiun, Madiun, Indonesia.

Аффилиация 3: Islamic Education Study Program, Universitas Muslim Indonesia, Makassar, Indonesia.

Аффилиация 4: Department of Islamic Banking Study, Universitas Islam Negeri Maulana Malik Ibrahim, Malang, Indonesia.

Автор-аффилиация дал келүүсү: Nurvi Warda Sahara — Аффилиация 1; Pebriani Rahmawati — Аффилиация 2; Rosmiati — Аффилиация 3; Putri Nur Latifah Agustina — Аффилиация 4.

Журнал: Future Space: Studies in Geo-Education.

Жарыя түрү: Scientific Paper; quasi-experimental nonequivalent pretest–posttest control group билим берүү изилдөөсү.

Том / сан: Vol. 03 No. 04 (2026).

Барактар: 433–447.

DOI: 10.69877/fssge.v3i4.131.

Расмий DOI шилтемеси: https://doi.org/10.69877/fssge.v3i4.131

E-ISSN: 3031-9927.

P-ISSN: 3032-6974.

Жөнөтүлгөн күнү: 24 февраль 2026.

Ревизия жүктөлгөн күнү: 2 сентябрь 2026.

Акыркы кабыл алуу күнү: 25 сентябрь 2026.

Библиографиялык жарыя күнү: Garuda жазуусу 1 октябрь 2026 күнүн көрсөтөт.

Жарыялоочу: CV Bumi Spasial / Bumi Spasial.

Рецензиялоо: DOAJ жазуусу журнал double-anonymous peer review колдонорун билдирет.

Лицензия: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). PDFдин биринчи бетинде ачык көрсөтүлгөн.

Изилдөө жери: MA Al Maarif Singosari, Singosari, East Java, Indonesia.

Изилдөө мезгили: 2023/2024 академиялык жылынын бир семестри; колдонуу 14 ноябрь 2023-жылы башталып, ар бир класста үч жолугушуу жүргүзүлгөн.

Үлгү: Жалпы 81 Grade XI социалдык илимдер окуучусу; эксперимент n=39, контроль n=42.

Класстар: XI IIS 2 жана XI IIS 3.

Класс тандоо критерийи: 2023/2024 биринчи семестрдеги орто аралык упайлардын окшош болушу; орточолор 81 жана 80.

Дайындоо: Бар болгон эки класстын ортосунда шартка дайындоо тыйын ыргытуу менен жүргүзүлгөн; жеке окуучу рандомизациясы жүргүзүлгөн эмес.

Эксперименттик шарт: Teachmint колдогон Creative Problem Solving.

Контролдук шарт: Индонезиянын улуттук окуу программасындагы илимий ыкма; байкоо жүргүзүү, суроо берүү, маалымат чогултуу, ой жүгүртүү жана жыйынтыктарды байланыш аркылуу сунуштоо.

Жалпы өзгөчөлүк: Эки класс тең бирдей табигый ресурс темаларын топтук иш аркылуу иштеген. Ошондуктан изилдөө топтук иштин өзүн текшербейт.

Табигый ресурс темалары: Индонезиянын кен казуу, токой, деңиз жана туризм ресурстары.

Эксперименттик топтогу CPS баскычтары: Көйгөйдү тактоо; пикир/чечим жаратуу; чечимдерди баалоо жана ылайыктуусун тандоо; эң натыйжалуу чечим стратегиясын аныктоо, уюштуруу жана сунуштоо.

Teachmint материалдары: Видеолор, акыл карталары, академиялык макалалар, постерлер, инфографикалар, сүрөттөр жана платформадагы тапшырма/иш мейкиндиктери.

Чыгармачыл ой жүгүртүү тести: Беш ачык essay суроосу.

Бааланган компоненттер: Агымдуулук, ийкемдүүлүк, оригиналдуулук жана деталдаштыруу.

Пилоттук топ: Grade XII социалдык илимдер окуучулары; так пилоттук окуучулардын саны булакта билдирилген эмес.

Пункт валиддүүлүгү: Пункт-жалпы корреляциялар r=0,501–0,856; критикалык r=0,381.

Ишенимдүүлүк: Булак 0,798 жана 0,754 коэффициенттерин билдирет; ошол эле абзацта бул эки коэффициент кайсы өзүнчө формага/колдонууга тиешелүү экени так белгиленген эмес.

N-gain формуласы: \(N_g=(S_{post}-S_{pre})/(S_{max}-S_{pre})\).

Эсептөө жана талдоо куралдары: Microsoft Excel жана SPSS; булак статистикалык талдоо программасын SPSS 16.0 for Windows деп көрсөтөт.

Маанилүүлүк чеги: α=0,05.

Нормалдуулук тести: Kolmogorov–Smirnov; эксперимент p=0,200, контроль p=0,141.

Дисперсиянын бир тектүүлүгү: Levene тести; p=0,470.

Топтук салыштыруу: Көз карандысыз тандалмалар t-тести; булак SPSS жыйынтыгы 0,000, илимий отчет формасында p<0,001.

Билдирилбеген статистикалар: Булак t статистикасын, эркиндик даражасын, топтук стандарттык четтөөлөрдү, ишеним интервалын жана стандартташтырылган эффект өлчөмүн билдирбейт.

Эксперименттик орточолор: Pretest 57,3; posttest 82,4.

Контролдук орточолор: Pretest 54,4; posttest 73,9.

Орточо N-gain: Эксперимент 0,61; контроль 0,42.

Булактын пайыздык көрсөтүүсү: Эксперимент %61,25; контроль %42,40.

Компонент N-gain маанилери: Агымдуулук 0,70/0,57; ийкемдүүлүк 0,80/0,66; оригиналдуулук 0,61/0,37; деталдаштыруу 0,34/0,16; маанилер тиешелүүлүгүнө жараша эксперимент/контроль топторун көрсөтөт.

Топтор арасындагы эң чоң компонент айырмасы: Оригиналдуулук, 0,24.

Эң төмөнкү компонент: Деталдаштыруу; эксперимент 0,34, контроль 0,16.

Санариптик жетүү чеги: Эксперименттик класста интернатта жашаган 10 окуучунун жеке смартфону жок жана алар топтошторунун түзмөктөрүн бөлүшүп колдонгон.

Байланыш көйгөйү: Акыл карталарын жүктөөдө Wi-Fi туруксуздугу болуп, мобилдик маалыматка өтүлгөн.

Негизги себептик чечмелөө чеги: CPS жана Teachmint бир эле эксперименттик шартта бирге колдонулган; модель менен платформанын таасирлери ажыратылган эмес.

Узак мөөнөттүү чек: Үч жолугушуулук кыска мөөнөттүү көрсөткүч өлчөнгөн; туруктуу чыгармачыл ой жүгүртүү өзгөрүшү текшерилген эмес.

Талаа чеги: Табигый ресурс чыр-чатактары түз талаа иши менен эмес, видео учурлар аркылуу иштелген.

Этика комитети: PDFде өзүнчө этика комитети/IRB аталышы же бекитүү номери билдирилген эмес.

Маалыматтандырылган макулдук: PDFде өзүнчө informed-consent/parental-consent билдирүүсү берилген эмес.

Каржылоо: PDFде өзүнчө каржылоо билдирүүсү жок.

Маалымат жеткиликтүүлүгү: PDFде өзүнчө Data Availability Statement жок.

Кызыкчылыктардын кагылышы: PDFде өзүнчө Conflict of Interest билдирүүсү жок.

Авторлордун салымдары: PDFде өзүнчө CRediT/авторлордун салымдары бөлүмү жок.

Булак ичиндеги категория терминологиясы боюнча эскертүү: Таблица 2-деги категория аттары менен жыйынтык текстиндеги айрым англисче аталыштардын ортосунда майда сөз айырмачылыктары бар; сандык упай интервалдары жана жыштыктар ырааттуу.