Creative Problem Solving (CPS), ки аз ҷониби Teachmint дастгирӣ мешавад, дар ин таҳқиқот тарҳи таълимиест, ки низоъҳои вобаста ба захираҳои табииро на ҳамчун машқҳои дорои як ҷавоби дуруст, балки ҳамчун масъалаҳои ҷуғрофии номукаммал сохторёфта баррасӣ мекунад, ки арзёбии ҳамзамони манфиатҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва экологиро талаб менамоянд, ва чаҳор марҳилаи ҳалли CPS-ро тавассути платформаи омӯзишии Teachmint ташкил медиҳад. Таҳқиқот дар ду синфи мавҷудаи Grade XI-и илмҳои иҷтимоӣ дар MA Al Maarif Singosari, воқеъ дар минтақаи Шарқи Яваи Индонезия, бо тарҳи квази-таҷрибавии гурӯҳи назоратии pretest–posttest-и ғайриэквивалентӣ гузаронида шудааст. Дар синфи CPS бо дастгирии Teachmint 39 ва дар синфи назоратӣ, ки равиши илмиро истифода мебурд, 42 хонанда буданд.

Азбаски миёнаи дастовардҳои арзёбии мобайнии семестри якуми соли таҳсили 2023/2024 дар ин ду синф мутаносибан 81 ва 80 буд, синфҳо мақсаднок интихоб шуданд ва баъд бо партофтани танга XI IIS 2 ба шароити таҷрибавӣ ва XI IIS 3 ба шароити назоратӣ таъин гардиданд. Аз сабаби ҷадвали мактаб тақсимоти тасодуфии хонандагон дар сатҳи инфиродӣ имконпазир набуд. Таҳқиқот дар се вохӯрии рӯбарӯи дарсӣ, ки 14 ноябри 2023 оғоз шуданд, гузаронида шуд.

Тафаккури эҷодӣ бо панҷ саволи кушодае арзёбӣ шуд, ки низоъҳои иҷтимоӣ-экологиро дар захираҳои баҳрӣ, истихроҷи маъдан, ҷангал ва сайёҳии Индонезия дар бар мегирифтанд. Ҷавобҳо аз рӯи чаҳор ҷузъ баҳо дода шуданд: равонӣ, яъне шумораи вариантҳои ҳалли амалишаванда; чандирӣ, яъне қобилияти гузаштан миёни дидгоҳҳои ҷонибҳои манфиатдори гуногун; асолат, яъне қобилияти пешниҳод кардани ҳалли ғайримаъмул ва ҳассос ба миқёси маконӣ; тафсилдиҳӣ, яъне қобилияти густариш додани ҳалли масъала бо далелҳо, робитаҳо ва ҷузъиёташ.

Миёнаи холҳои тафаккури эҷодӣ дар синфи таҷрибавӣ аз 57,3 ба 82,4 ва дар синфи назоратӣ аз 54,4 ба 73,9 афзуд. Миёнаи normalized gain дар гурӯҳи таҷрибавӣ 0,61 ва дар гурӯҳи назоратӣ 0,42 гузориш шуда, фарқи N-gain миёни гурӯҳҳо дар independent samples t-test дар сатҳи p<0,001 аҳамиятнок дониста шуд. Дар миёни чаҳор ҷузъ фарқи калонтарини байнисинфӣ дар асолат ба назар расид, дар ҳоле ки тафсилдиҳӣ дар ҳар ду синф ҷузъи пасттарин боқӣ монд.

Ин натиҷаҳо бояд бо эҳтиёт тафсир шаванд. Дар шароити таҷрибавӣ модели CPS ва платформаи Teachmint ҳамзамон истифода шуданд; таҳқиқот таъсири ин ду ҷузъро аз ҳам ҷудо накардааст. Азбаски ҳар ду синф бо гурӯҳҳо кор карданд, фарқи мушоҳидашударо танҳо ба кори гурӯҳӣ низ нисбат додан мумкин нест. Илова бар ин, азбаски татбиқ танҳо се вохӯрии дарсиро дар бар гирифт, натиҷаҳо фаъолияти кӯтоҳмуддати тафаккури эҷодиро нишон медиҳанд; тағйири устувори хусусияти тафаккури эҷодиро исбот намекунанд.

Масъалаи асосии таҳқиқот

Дар ҷуғрофияи мактабӣ захираҳои табиӣ аксаран тавассути маълумоти ҷойгиршавӣ ва тақсимот, ба монанди “кадом захира дар куҷо ҷойгир аст?” ё “дар кадом минтақа чӣ гуна истеҳсолот анҷом мешавад?”, таълим дода мешаванд. Аммо таҳқиқоти манбаъ таъкид мекунад, ки идоракунии захираҳои табиӣ аз ин мураккабтар аст. Кони маъдан, ҷангал, минтақаи сайёҳии соҳилӣ ё захираи баҳрӣ метавонад ҳамзамон бо даромади иқтисодӣ, рӯзгори аҳолии маҳаллӣ, маҳдудиятҳои экологӣ, истифодаи замин ва сиёсати давлатӣ алоқаманд бошад.

Аз ин рӯ, танҳо донистани ҷойи як захира барои ҳалли низоъ кофӣ нест. Хонанда бояд арзёбӣ кунад, ки чаро ҷонибҳои манфиатдори гуногун чизҳои гуногун мехоҳанд, оё ҳалли масъала дар як миқёси ҷуғрофӣ фоида оварда, дар миқёси дигар зарар ба вуҷуд меорад ё не ва чӣ гуна созишҳо миёни истифодаи иқтисодӣ ва устувории экологӣ вуҷуд доранд.

Холигии адабиёти таҳқиқот низ дар ҳамин ҷо шакл мегирад. Гарчанде робитаи Creative Problem Solving бо тафаккури эҷодӣ дар таълими математика, илм ва тарроҳӣ қаблан омӯхта шудааст, дар бораи он ки CPS дар низоъҳои ҷуғрофии захираҳои табиӣ чӣ гуна кор мекунад ва ташкили ин раванд тавассути Learning Management System чӣ маъно дорад, маълумоти камтар мавҷуд аст.

Масъалаи Номукаммал Сохторёфта Чист ва Чаро Ба Низоъҳои Захираҳои Табиӣ Мувофиқ Аст?

Масъалаи номукаммал сохторёфта навъи масъалаест, ки шароити ибтидоӣ, маълумоти марбут, афзалиятҳои ҷонибҳои манфиатдор ё меъёрҳои ҳалли қобили қабул якто ва қатъӣ нестанд; чанд ҳалли оқилонаро ҳамзамон ҳимоя кардан мумкин аст. Дар ин таҳқиқот низоъҳои захираҳои табиӣ ба ҳамин гурӯҳ дохил карда шудаанд, зеро дар мавзуъҳое чун истихроҷи маъдан, ҷангал, захираҳои баҳрӣ ва сайёҳӣ истифодаи иқтисодӣ, некӯаҳволии ҷомеаҳои маҳаллӣ ва устувории экологӣ бояд ҳамзамон арзёбӣ шаванд ва як ҷавоби ягонаи алгоритмии дуруст вуҷуд надорад.

“Нодуруст муайяншуда” будан маънои “ҳалнашаванда” буданро надорад

Ибораи Ill-structured маънои онро надорад, ки масъала бемаънӣ ё ҳалнашаванда аст. Он нишон медиҳад, ки роҳи ҳалли масъала пешакӣ бо як силсилаи ягонаи амалҳо муайян карда намешавад. Хонанда бояд муайян кунад, ки кадом маълумот муҳим аст, вариантҳои гуногуни ҳалли масъаларо эҷод кунад, талаботи ҷонибҳои манфиатдорро муқоиса намояд ва дар охир асоснок кунад, ки чаро ҳалли муайянро интихоб кардааст.

Аз ин рӯ, манбаъ идоракунии захираҳои табииро на танҳо ҳамчун мавзӯе, ки далелҳои ҷуғрофии азёдкардашуда такрор мешаванд, балки ҳамчун майдони масъалаҳо барои мулоҳизаи эҷодии ҷуғрофӣ баррасӣ мекунад.

Ду саволи таҳқиқот

Creative Problem Solving Бо Дастгирии Teachmint Дар Ин Таҳқиқот Чӣ Гуна Кор Мекунад?

Creative Problem Solving бо дастгирии Teachmint шакли дастгиришудаи раванди чаҳормарҳилавии CPS аст, ки дар он хонандагон аввал низои воқеии захираҳои табииро равшан месозанд, сипас шумораи зиёди дидгоҳҳо ва ҳалли масъалаҳоро эҷод мекунанд, вариантҳоро арзёбӣ карда ҳалли муносибро интихоб менамоянд ва дар охир стратегияи ҳалли масъалаҳоро ба таври муфассал асоснок ва пешниҳод мекунанд; ин раванд бо маводи рақамӣ, муҳокимаи гурӯҳӣ, харитаи фикр, варақаи корӣ ва абзорҳои презентатсия дастгирӣ мешавад.

Марҳилаи якум: равшан кардани масъала

Омӯзгор пеш аз дарс чор видеои муҳокимавӣ дар бораи истихроҷи маъдан, ҷангал, захираҳои баҳрӣ ва сайёҳӣ омода карда, онҳоро дар бахши Study Material-и Teachmint ҷойгир кардааст. Хонандагон ба ҳафт гурӯҳи гетерогенӣ, ки ҳар кадом панҷ ё шаш нафар дошт, тақсим шуданд.

Ҳар гурӯҳ масъалаи захираи табииро дар видеои ба онҳо додашуда баррасӣ карда, кӯшиш намуд дар вақти маҳдуд ҳарчи бештар масъала, номуайянӣ ва нуқтаҳои мураккабро муайян кунад. Мувофиқи тафсири педагогии манбаъ, ин марҳила махсусан равониро, яъне қобилияти эҷоди ғояҳо ва саволҳои зиёдро машқ медиҳад.

Марҳилаи дуюм: эҷоди дидгоҳ ва алтернативаҳо

Пеш аз баён кардани фикр, хонандагон аз манбаъҳои гуногуни модули Teachmint, аз ҷумла видео, харитаи фикр, мақолаи академӣ, постер, инфографика ва тасвир маълумот ҷамъ оварданд. Сипас хонандагон ҳалли эҳтимолиро аз дидгоҳҳои гуногун муҳокима карданд.

Ин марҳила барои дастгирии равонӣ ва чандирӣ пешбинӣ шудааст. Аз хонанда на танҳо эҷоди ғояҳои зиёд, балки инчунин қобилияти дидани як масъала аз дидгоҳҳои гуногун, масалан ширкати истихроҷи маъдан, ҷомеаи деҳқонони маҳаллӣ, бахши сайёҳӣ ё ҳифзи экологӣ, интизор мерафт.

Марҳилаи сеюм: арзёбӣ ва интихоби ҳалли масъала

Пас аз таҳияи пешниҳодҳои ҳалли масъала, аъзои гурӯҳ муҳокима карданд, ки кадом стратегия қавитар ва навтар аст, дар ҳолати зарурат маълумоти иловагӣ ҷустуҷӯ карданд ва барои мувофиқа бар ҳалли муносибтарин кӯшиш намуданд.

Манбаъ ин марҳиларо махсусан бо асолат мепайвандад, зеро аз хонанда интизор меравад, ки ҳалли шиносро зери савол гузорад ва вариантҳоеро, ки ба осонӣ ба хотир намеоянд, арзёбӣ кунад.

Марҳилаи чаҳорум: асоснок кардани стратегияи ҳалли масъала

Ҳар гурӯҳ ҷавоби муштараки худро дар шакли муҳокимаи хусусияти test-и Teachmint сабт карда, натиҷаҳои худро бо харитаи фикр тартиб дод, презентатсияи PowerPoint омода кард ва ба синф пешниҳод намуд. Тартиби презентатсия бо қуръа муайян шуд; гурӯҳҳои дигар бо саволҳо, пешниҳодҳо ва андешаҳои мухолиф иштирок карданд.

Омӯзгор раванди муҳокима ва омӯзишро арзёбӣ кард; хонандагон низ тавассути Google Form дар бораи сатҳи фаҳмиши мавзуъ фикру мулоҳиза доданд. Манбаъ ин марҳилаи охиринро махсусан бо тафсилдиҳӣ мепайвандад, зеро он шарҳи муфассали ҳалли масъаларо талаб мекунад.

Оё синфи назоратӣ таълими ғайрифаъол гирифт?

Не. Синфи назоратӣ синфе набуд, ки танҳо лексияи ғайрифаъол гирад ё ягон дахолат надошта бошад. Хонандагон боз дар ҳафт гурӯҳи гетерогенӣ кор карданд ва равиши илмиро, ки дар барномаи миллии таълимии Индонезия истифода мешавад, пайравӣ карданд.

Равиши илмӣ аз панҷ раванд иборат буд: мушоҳида, саволдиҳӣ, ҷамъоварии маълумот, мулоҳиза ва пешниҳоди натиҷаҳо тавассути муошират. Гурӯҳҳо видеои мавзуъро аз пайванди Google Drive тамошо карда, дар бораи қисмҳои нофаҳмо савол доданд, аз манбаъҳои гуногун маълумот ҷамъ оварданд, ба хулосаҳои мантиқӣ расиданд ва бо презентатсияи PowerPoint ба синф шарҳ доданд.

Натиҷаи муҳими ин тарҳ он аст, ки фарқи таҷриба–назорат танҳо фарқи “кори фаъоли гурӯҳӣ анҷом шуд/анҷом нашуд” нест. Ҳар ду синф гурӯҳӣ кор карданд; фарқи асосӣ сохтори ҳалли масъалаи CPS ва муҳити рақамии Teachmint дар синфи таҷрибавӣ мебошад.

Формулаи N-gain Чиро Месанҷад?

Normalized gain ё N-gain ченаки бе воҳидест, ки афзоиши воқеии холҳои хонандаро аз pretest то posttest нисбат ба афзоиши ҳадди аксари холе, ки пас аз холи ибтидоӣ ба он расида метавонист, ифода мекунад; дар ин таҳқиқот азбаски холҳои ибтидоии ду синф метавонанд фарқ кунанд, он барои муқоисаи рушди тафаккури эҷодӣ на танҳо бо фарқи холҳои хом, балки нисбат ба фазои дастрас барои рушд истифода шудааст.

Формулаи истифодашуда дар манбаъ:

\[ N_g=\frac{S_{post}-S_{pre}}{S_{max}-S_{pre}} \]

\(N_g\) normalized gain аст. \(S_{post}\) холи posttest; \(S_{pre}\) холи pretest; \(S_{max}\) бошад, дар манбаъ ҳамчун “maximum score”, яъне ҳадди аксари холи имконпазир, муайян шудааст.

Сурати каср нишон медиҳад, ки хонанда воқеан чӣ қадар пеш рафтааст. Махраҷ бошад, фазои ҳадди аксари рушдро, ки хонанда аз холи ибтидоӣ ба он расида метавонад, ифода мекунад. Бо ин роҳ кӯшиш мешавад мушкили яксон арзёбӣ кардани афзоиши хоми хонандае, ки аз аввал холи баланд дошт, ва хонандае, ки холи паст дошт, кам карда шавад.

N-gain нисбати бе воҳид аст. Таҳқиқот миёнаи N-gain-и гурӯҳи таҷрибавиро 0,61 ва гурӯҳи назоратиро 0,42 гузориш кардааст. Манбаъ ҳамин арзишҳоро дар шакли фоиз мутаносибан %61,25 ва %42,40 низ медиҳад; 0,61 ва 0,42 нишондиҳандаҳои гирдкардашудаанд.

Манбаъ сатҳи 0,61-ро мувофиқи таснифи истифодакардаи худ “quite effective” ва сатҳи 0,42-ро “less effective” тавсиф мекунад. Ин тамғаҳо таснифи тафсирии истифодашудаи таҳқиқот мебошанд; N-gain худ аз худ ченаки сабабият ё устувории дарозмуддати омӯзиш нест.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Тарҳи таҳқиқот ва намуна

Таҳқиқот рӯбарӯ, дар як семестри соли академии 2023/2024 гузаронида шуда, 14 ноябри 2023 оғоз ёфтааст. Дар ҳар синф се вохӯрии дарсӣ баргузор шудааст.

Чаро онро “non-equivalent” мегӯянд?

Хонандагон дар сатҳи инфиродӣ ба шароити таҷрибавӣ ва назоратӣ тасодуфӣ тақсим карда нашуданд. Аз сабаби ҷадвали мактаб ду синфи мавҷуда ҳамон тавре ки буданд, нигоҳ дошта шуданд. Гарчанде бо партофтани танга муайян шуд, ки кадом синф таҷрибавӣ ё назоратӣ мешавад, ин сохторе, ки танҳо ба ду кластерҳои мавҷуда такя мекунад, таҷрибаи назоратии тасодуфисозишуда дар сатҳи инфиродӣ нест.

Санҷиши тафаккури эҷодӣ

Санҷиш аз панҷ саволи essay-и кушода иборат буд. Ҳар савол барои арзёбии ҳалли масъалаҳои ҷуғрофӣ ва тафаккури дивергентии вобаста ба ҷой тавассути вазъияти иҷтимоӣ-экологии номукаммал сохторёфта дар захираҳои баҳрӣ, истихроҷи маъдан, ҷангал ва сайёҳии Индонезия тарҳрезӣ шуда буд.

Эътиборнокӣ ва эътимоднокии озмоишии пилотӣ

Санҷиш дар хонандагони Grade XII-и илмҳои иҷтимоӣ берун аз намунаи асосии таҳқиқот ба таври пилотӣ санҷида шуд. Манбаъ мегӯяд, ки ҳамаи коррелятсияҳои item-total дар фосилаи r=0,501–0,856 буданд ва арзиши интиқодии истифодашуда r=0,381 буд; бинобар ин ҳамаи панҷ банд нигоҳ дошта шуданд.

Манбаъ ду коэффисиенти эътимоднокиро 0,798 ва 0,754 медиҳад ва мегӯяд, ки ҳар ду аз ҳадди анъанавии 0,70 барои internal consistency-и қобили қабул баландтаранд. Аммо манбаъ дар ҳамон параграф ин ду коэффисиентро бо шакл ё татбиқи алоҳидаи санҷиш ба таври равшан пайваст намекунад; аз ин рӯ Verianla чунин пайвандро илова намекунад.

Тақсимоти категорияҳои pretest ва posttest

Дар pretest-и синфи таҷрибавӣ 25 хонанда, яъне %64,1, аз 65 хол камтар гирифтанд. Дар posttest дар гурӯҳи таҷрибавӣ ягон хонанда аз 65 хол камтар намонд ва 35 хонанда, яъне %89,7, ба категорияи Хуб ё Аъло гузаштанд.

Дар баъзе параграфҳои матни манбаъ номи категорияҳо аз “Enough/Less/Very less” дар Ҷадвали 2 ба “Fair/Poor/Very poor” мегузарад. Азбаски фосилаҳои ададӣ ва басомадҳо мувофиқанд, Verianla номи категорияҳоро ба тоҷикӣ ба таври ягона ва пайваста Кофӣ/Паст/Хеле паст додааст; рақамҳои манбаъ тағйир дода нашудаанд.

Миёнаҳои pretest ва posttest

График нишон медиҳад, ки миёнаи posttest-и ҳар ду синф боло рафтааст. Афзоиши хоми миёна дар синфи таҷрибавӣ 25,1 хол ва дар синфи назоратӣ 19,5 хол аст. Ин ду фарқи хом фарқҳои арифметикие мебошанд, ки мустақиман аз маълумоти манбаъ бароварда мешаванд; муқоисаи асосии гурӯҳҳо дар таҳқиқот бар асоси дастовардҳои нормалдашуда анҷом дода шудааст.

N-gain дар чаҳор ҷузъи тафаккури эҷодӣ

Баландтарин N-gain-и мутлақ дар ҳар ду синф дар ҷузъи чандирӣ аст: таҷриба 0,80, назорат 0,66. Ин нишон медиҳад, ки хонандагон дар ҳар ду шароит дар арзёбии дидгоҳҳо ва алтернативаҳои гуногун дастоварди нисбатан қавӣ нишон додаанд.

Фарқи калонтарини таҷриба–назорат дар асолат 0,24 аст. Манбаъ муҳокима мекунад, ки маҷбур кардани хонандагон тавассути вазифаҳои CPS ба зери савол бурдани ҳалли шинос ва фикр кардан дар бораи низоъҳои экологӣ бо тарзҳои гуногун вобаста ба ҷойҳо ва миқёсҳои муайян бо ин натиҷа мувофиқат мекунад.

Тафсилдиҳӣ дар гурӯҳи таҷрибавӣ 0,34 ва дар гурӯҳи назоратӣ 0,16 буда, дар ҳар ду синф ҷузъи заифтарин аст. Ин натиҷа муҳим аст, зеро тафсилдиҳии паст дар синфи таҷрибавиро танҳо бо Teachmint ё мубодилаи телефон шарҳ додан мумкин нест; синфи назоратие, ки платформаро истифода накард, низ дар ҳамин ҷузъ натиҷаи паст дошт.

Меъёрияти тақсимот, якхелагии дисперсия ва санҷиши фарзия

Дар ҷадвали SPSS-и манбаъ арзиши аҳамиятнокии independent samples t-test ҳамчун “0.000” нишон дода шудааст. Дар гузориши оморӣ ин арзиш ҳамчун сифри мутлақ хонда намешавад; азбаски он аз ҳадди гирдкунии барнома поён аст, ҳамчун p<0,001 ифода мешавад.

Манбаъ t statistic, degrees of freedom, standard deviations-и гурӯҳҳо ё effect size монанди Cohen's d-ро гузориш намекунад. Аз ин рӯ Verianla ин арзишҳоро тахмин ё баръакс ҳисоб намекунад.

Дастрасии хонандагон ба дастгоҳ ва интернет

Дар синфи таҷрибавӣ 10 хонандае, ки дар мактаб-интернат зиндагӣ мекарданд, смартфони шахсӣ надоштанд. Ин хонандагон барои дастрасӣ ба маводи Teachmint ва вазифаҳои гурӯҳӣ телефонҳои дигар аъзои гурӯҳро муштарак истифода бурданд.

Манбаъ муҳокима мекунад, ки мубодилаи дастгоҳҳо ба гурӯҳҳо имкон дод корро идома диҳанд, аммо эҳтимол вақти баъзе хонандагонро барои таҳқиқоти инфиродӣ, хондан, тартиб додани маълумот ва омода кардани ҷавобҳои дарози хаттӣ кам карда бошад. Бо вуҷуди ин, азбаски нишондиҳандаҳои хонандагони дорои телефони шахсӣ ва бе телефони шахсӣ алоҳида муқоиса нашуданд, ин механизми эҳтимолӣ мустақиман чен нашудааст.

Мушкилоти дуюми техникӣ ноустувории пайвасти Wi-Fi-и мактаб ҳангоми бор кардани харитаҳои фикр ба Teachmint буд. Дар амал ҳамчун роҳи ҳалли масъала аз Wi-Fi ба маълумоти мобилӣ гузаштанд.

Чаро тафсилдиҳӣ метавонад аз ҷузъҳои дигар пасттар монда бошад?

Манбаъ таъкид мекунад, ки тафсилдиҳӣ нисбат ба танҳо эҷоди ғоя вазифаи мураккабтар аст. Хонанда бояд сабабҳои ҳалли пешниҳодкардааш, натиҷаҳо, таъсирҳо дар миқёсҳои гуногуни ҷуғрофӣ ва муносибатҳои иҷтимоӣ-экологиро ба таври муназзам шарҳ диҳад.

Муддати кӯтоҳи се вохӯрӣ, маҳдуд будани таҷрибаи хонандагон дар шарҳҳои дарози хаттӣ ва мубодилаи дастгоҳ аз ҷониби баъзе хонандагони синфи таҷрибавӣ шояд тафсилдиҳиро душвортар карда бошад. Аммо азбаски ҳеҷ кадоми онҳо бо таҷрибаи алоҳида санҷида нашудаанд, бояд ҳамчун тафсирҳои эҳтимолӣ, на ҳамчун шарҳи сабабӣ, баррасӣ шаванд.

Оё Ин Таҳқиқот Метавонад Таъсири CPS-ро Аз Таъсири Teachmint Ҷудо Кунад?

Не. Азбаски марҳилаҳои Creative Problem Solving ва платформаи Teachmint ҳамзамон дар синфи таҷрибавӣ истифода шуданд, таҳқиқот наметавонад муайян кунад, ки чӣ қадар аз фарқи мушоҳидашудаи тафаккури эҷодӣ аз сохтори ҳалли масъалаи CPS, чӣ қадар аз ташкили захираҳои рақамӣ ё аз омезиши ҳар ду ба вуҷуд омадааст; натиҷа танҳо барои шароити якҷояи таълимӣ бо номи “CPS бо дастгирии Teachmint” эътибор дорад.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад ва намекунад

Маҳдудиятҳои асосии таҳқиқот

Дахолати кӯтоҳ: Таҳқиқот танҳо се вохӯрии рӯбарӯро дар бар мегирад. Пойдории дарозмуддат чен нашудааст.

Ду синфи мавҷуда: Танҳо ду синф истифода шуд ва randomization-и инфиродӣ анҷом дода нашуд. Аз ин рӯ имкони умумисозӣ маҳдуд аст.

CPS ва Teachmint якҷо тағйир ёфтанд: Таъсири модели таълим ва платформа аз ҳам ҷудо карда намешавад.

Нобаробарии дастрасии рақамӣ: Набудани телефони шахсӣ дар 10 хонандаи синфи таҷрибавӣ фарзияи баробар дастрас будани тарҳҳои бар LMS асосёфтаро барои ҳамаи хонандагон заиф мекунад.

Мушкилоти Wi-Fi: Ҳангоми бор кардани харитаи фикр ноустувории пайвастшавӣ ба вуҷуд омад.

Заъфи тафсилдиҳӣ: Тафсилдиҳии паст дар ҳар ду синф нишон медиҳад, ки марҳилаҳои CPS шояд барои асосноккунии дароз ва муфассали хаттӣ ба дастгирии иловагии таълимӣ ниёз дошта бошанд.

Омӯзиши саҳроӣ вуҷуд надорад: Низоъҳои захираҳои табиӣ мустақиман дар ҷойҳои воқеӣ таҳқиқ нашуданд, балки тавассути ҳолатҳои видеоӣ баррасӣ шуданд. Аз ин рӯ таҳқиқот ба омӯзиши ҷуғрофии миёнаравишудаи бар ҳолат асосёфта дахл дорад.

Effect size гузориш нашудааст: Аҳамиятнокии оморӣ вуҷуд дорад; аммо Cohen's d ё арзиши монанде, ки андозаи таъсири стандартшударо арзёбӣ мекунад, дар манбаъ дода нашудааст.

Пешниҳодҳои манбаъ барои таҳқиқоти оянда

Манбаъ барои муайян кардани он ки дастовардҳои кӯтоҳмуддат нигоҳ дошта мешаванд ё не, тарҳҳои дарозмуддатро пешниҳод мекунад. Ҳамчунин пешниҳод мешавад CPS-и дастгиришавандаи Teachmint бо GIS-и вебӣ якҷо карда шавад, то кори мустақими хонандагон бо маълумоти маконӣ ва дастгирии ошкор барои тафсилдиҳии хаттӣ санҷида шавад.

Муҳаққиқон инчунин пешниҳод мекунанд, ки хонандагон низоъҳои воқеии захираҳои табииро дар муҳити худ, ба монанди конҳо, минтақаҳои сайёҳии соҳилӣ ё ҷангалҳои ҷомеавӣ, тавассути корҳои саҳроӣ омӯзанд. Бо ин роҳ метавон санҷид, ки мулоҳизаи эҷодии ҷуғрофии дар ҳолатҳои видеоӣ инкишофёфта ба ҷойҳое, ки хонандагон мустақиман мешиносанд, интиқол меёбад ё не.

Муқоисаи мактабҳои дорои имкониятҳои гуногуни технологӣ низ муҳим аст. Таҳқиқоти мавҷуда ҷавоб намедиҳад, ки оё ҳамон тарҳи дастгиришавандаи рақамӣ дар мактабҳои деҳотии дорои захираҳои маҳдуд ва мактабҳои шаҳрии беҳтар муҷаҳҳаз натиҷаҳои гуногун медиҳад ё не.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Унвони аслӣ: Natural Resource Conflicts as Ill-Structured Problems: Creative Problem Solving on a Learning Platform and Students' Creative Thinking in Geography

Муаллифон: Nurvi Warda Sahara, Pebriani Rahmawati, Rosmiati, Putri Nur Latifah Agustina.

Тартиби муаллифон: Тартиби PDF-и манбаъ ва сабти библиографӣ нигоҳ дошта шудааст.

Саҳми баробар: Дар PDF изҳороти equal-contribution ё ҳаммуаллифии якум вуҷуд надорад.

Муаллифи масъул: Nurvi Warda Sahara; дар саҳифаи аввали PDF бо нишонаи corresponding-author нишон дода шудааст.

Аффилиатсия 1: Teacher Professional Education Program, Universitas PGRI Adi Buana Surabaya, Surabaya, Indonesia.

Аффилиатсия 2: Mathematics Education Study Program, Universitas PGRI Madiun, Madiun, Indonesia.

Аффилиатсия 3: Islamic Education Study Program, Universitas Muslim Indonesia, Makassar, Indonesia.

Аффилиатсия 4: Department of Islamic Banking Study, Universitas Islam Negeri Maulana Malik Ibrahim, Malang, Indonesia.

Мутобиқати муаллиф-аффилиатсия: Nurvi Warda Sahara — Аффилиатсия 1; Pebriani Rahmawati — Аффилиатсия 2; Rosmiati — Аффилиатсия 3; Putri Nur Latifah Agustina — Аффилиатсия 4.

Маҷалла: Future Space: Studies in Geo-Education.

Навъи нашр: Scientific Paper; quasi-experimental nonequivalent pretest–posttest control group таҳқиқоти таълимӣ.

Ҷилд / шумора: Vol. 03 No. 04 (2026).

Саҳифаҳо: 433–447.

DOI: 10.69877/fssge.v3i4.131.

Пайванди расмии DOI: https://doi.org/10.69877/fssge.v3i4.131

E-ISSN: 3031-9927.

P-ISSN: 3032-6974.

Санаи ирсол: 24 феврали 2026.

Санаи боркунии ислоҳот: 2 сентябри 2026.

Санаи қабули ниҳоӣ: 25 сентябри 2026.

Санаи нашри библиографӣ: Сабти Garuda санаи 1 октябри 2026-ро нишон медиҳад.

Ношир: CV Bumi Spasial / Bumi Spasial.

Тақризи ҳамтоён: Сабти DOAJ мегӯяд, ки маҷалла double-anonymous peer review истифода мекунад.

Иҷозатнома: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Дар саҳифаи аввали PDF ба таври равшан нишон дода шудааст.

Ҷойи таҳқиқот: MA Al Maarif Singosari, Singosari, East Java, Indonesia.

Давраи таҳқиқот: Як семестри соли академии 2023/2024; татбиқ 14 ноябри 2023 оғоз шуда, дар ҳар синф се вохӯрӣ гузаронида шудааст.

Намуна: Дар маҷмӯъ 81 хонандаи Grade XI-и илмҳои иҷтимоӣ; таҷриба n=39, назорат n=42.

Синфҳо: XI IIS 2 ва XI IIS 3.

Меъёри интихоби синф: Монанд будани холҳои миёнаи мобайнии семестри якуми 2023/2024; миёнаҳо 81 ва 80.

Таъин: Таъини шароит миёни ду синфи мавҷуда бо партофтани танга анҷом дода шуд; randomization-и инфиродии хонандагон анҷом дода нашуд.

Шароити таҷрибавӣ: Creative Problem Solving бо дастгирии Teachmint.

Шароити назоратӣ: Равиши илмӣ дар барномаи миллии таълимии Индонезия; мушоҳида, саволдиҳӣ, ҷамъоварии маълумот, мулоҳиза ва пешниҳоди натиҷаҳо тавассути муошират.

Хусусияти муштарак: Ҳар ду синф ҳамон мавзуъҳои захираҳои табииро бо кори гурӯҳӣ омӯхтанд. Аз ин рӯ таҳқиқот худи кори гурӯҳиро намесанҷад.

Мавзуъҳои захираҳои табиӣ: Захираҳои истихроҷи маъдан, ҷангал, баҳр ва сайёҳии Индонезия.

Марҳилаҳои CPS дар гурӯҳи таҷрибавӣ: Равшан кардани масъала; эҷоди дидгоҳ/ҳал; арзёбии ҳалли масъала ва интихоби мувофиқ; муайян, тартиб додан ва пешниҳод кардани стратегияи самараноктарини ҳалли масъала.

Маводи Teachmint: Видеоҳо, харитаҳои фикр, мақолаҳои академӣ, постерҳо, инфографикаҳо, тасвирҳо ва майдонҳои вазифа/кор дар дохили платформа.

Санҷиши тафаккури эҷодӣ: Панҷ саволи essay-и кушода.

Ҷузъҳои арзёбишуда: Равонӣ, чандирӣ, асолат ва тафсилдиҳӣ.

Гурӯҳи пилотӣ: Хонандагони Grade XII-и илмҳои иҷтимоӣ; шумораи дақиқи хонандагони пилотӣ дар манбаъ гузориш нашудааст.

Эътиборнокии банд: Коррелятсияҳои item-total r=0,501–0,856; critical r=0,381.

Эътимоднокӣ: Манбаъ коэффисиентҳои 0,798 ва 0,754-ро гузориш медиҳад; дар ҳамон параграф равшан муайян намекунад, ки ин ду коэффисиент ба кадом шакл/татбиқи алоҳида тааллуқ доранд.

Формулаи N-gain: \(N_g=(S_{post}-S_{pre})/(S_{max}-S_{pre})\).

Абзорҳои ҳисоб ва таҳлил: Microsoft Excel ва SPSS; манбаъ барномаи таҳлили омориро SPSS 16.0 for Windows нишон медиҳад.

Ҳадди аҳамиятнокӣ: α=0,05.

Санҷиши normality: Kolmogorov–Smirnov; таҷриба p=0,200, назорат p=0,141.

Якхелагии дисперсия: Levene test; p=0,470.

Муқоисаи гурӯҳҳо: Independent samples t-test; натиҷаи SPSS дар манбаъ 0,000, бо шакли гузориши илмӣ p<0,001.

Оморҳои гузоришнашуда: Манбаъ t statistic, degrees of freedom, group standard deviations, confidence interval ва standardized effect size-ро гузориш намекунад.

Миёнаҳои таҷриба: Pretest 57,3; posttest 82,4.

Миёнаҳои назорат: Pretest 54,4; posttest 73,9.

Миёнаи N-gain: Таҷриба 0,61; назорат 0,42.

Намоиши фоизии манбаъ: Таҷриба %61,25; назорат %42,40.

Арзишҳои N-gain-и ҷузъҳо: Равонӣ 0,70/0,57; чандирӣ 0,80/0,66; асолат 0,61/0,37; тафсилдиҳӣ 0,34/0,16; арзишҳо мутаносибан гурӯҳҳои таҷриба/назоратро нишон медиҳанд.

Фарқи калонтарини ҷузъӣ миёни гурӯҳҳо: Асолат, 0,24.

Ҷузъи пасттарин: Тафсилдиҳӣ; таҷриба 0,34, назорат 0,16.

Маҳдудияти дастрасии рақамӣ: Дар синфи таҷрибавӣ 10 хонандае, ки дар мактаб-интернат зиндагӣ мекарданд, смартфони шахсӣ надоштанд ва дастгоҳҳои ҳамгурӯҳони худро муштарак истифода бурданд.

Мушкилоти пайвастшавӣ: Ҳангоми бор кардани харитаҳои фикр ноустувории Wi-Fi ба вуҷуд омад ва ба маълумоти мобилӣ гузаштанд.

Маҳдудияти асосии тафсири сабабӣ: CPS ва Teachmint дар як шароити таҷрибавӣ ҳамзамон истифода шуданд; таъсири модел ва платформа аз ҳам ҷудо карда нашуд.

Маҳдудияти дарозмуддат: Фаъолияти кӯтоҳмуддати се вохӯрӣ чен шуд; тағйири устувори тафаккури эҷодӣ санҷида нашуд.

Маҳдудияти саҳро: Низоъҳои захираҳои табиӣ на тавассути кори бевоситаи саҳроӣ, балки тавассути ҳолатҳои видеоӣ омӯхта шуданд.

Кумитаи ахлоқ: Дар PDF номи алоҳидаи кумитаи ахлоқ/IRB ё рақами тасдиқ гузориш нашудааст.

Ризоияти огоҳона: Дар PDF изҳороти алоҳидаи informed-consent/parental-consent гузориш нашудааст.

Маблағгузорӣ: Дар PDF изҳороти алоҳидаи маблағгузорӣ вуҷуд надорад.

Дастрасии маълумот: Дар PDF Data Availability Statement-и алоҳида вуҷуд надорад.

Бархӯрди манфиатҳо: Дар PDF Conflict of Interest statement-и алоҳида вуҷуд надорад.

Саҳми муаллифон: Дар PDF бахши алоҳидаи CRediT/саҳми муаллифон вуҷуд надорад.

Ёддошти истилоҳоти категорияҳо дар дохили манбаъ: Миёни номи категорияҳо дар Ҷадвали 2 ва баъзе муодилҳои англисии онҳо дар матни натиҷаҳо фарқиятҳои хурди ибора вуҷуд доранд; фосилаҳои ададии хол ва басомадҳо мувофиқанд.